Wydrukuj Zapisz jako PDF Dodaj do ulubionych Udostępnij materiał
R3pawsjpxzHd01
Konrad Krzyżanowski, Portret Bronisławy Ostrowskiej Źródło: Electron, Konrad Krzyżanowski, Portret Bronisławy Ostrowskiej, olej na płótnie, Muzeum Narodowe w Warszawie, licencja: CC 0.
Konrad Krzyżanowski, Portret Bronisławy Ostrowskiej
Electron, Konrad Krzyżanowski, Portret Bronisławy Ostrowskiej, olej na płótnie, Muzeum Narodowe w Warszawie, licencja: CC 0

Poetki Młodej Polski, wśród których wymienia się przede wszystkim: Marylę Wolską, Kazimierę Zawistowską, Bronisławę Ostrowską oraz Marię Komornicką, to kobiety, które w zdecydowany sposób zaznaczyły swą obecność w świecie literackim. Były wykształcone i bardzo odważne w kwestii poetyckiego wyrażania uczuć. Ich twórczość okazała się pełna kobiecej subtelności i wyjątkowej wrażliwości w postrzeganiu świata i skomplikowanych relacji międzyludzkich.

Już wiesz

1) Na podstawie do symbolikę kwiatów maku.

2) Odwołaj się do wiedzy historycznej i przypomnij, czym była emancypacja kobiet. Zgromadź informacje na temat przebiegu tego procesu aż do czasów współczesnych.

j0000000F4B2v23_0000000H
JPOL_E3_E4_Tekstykultury

O maków purpurowych

Ćwiczenie 1.1

Wyjaśnij powody nielicznej obecności kobiet w kręgach artystycznych wcześniejszych epok.

Ćwiczenie 1.2

Podaj przyczyny pojawienia się kobiet tworzących i z powodzeniem publikujących swe utwory w okresie Młodej Polski.

Rj6jkScxbPcpI
Gustaw Klimt, Pole maków
Gustaw Klimt, Pole maków, olej na płótnie, The Österreichische Galerie Belvedere, licencja: CC 0
O maków purpurowych…Kazimiera Zawistowska
Kazimiera Zawistowska O maków purpurowych…

O maków purpurowych, kraśnych maków kwiecie!
O usta całowane, drogie usta twoje!
Złote życia na oścież otwarte podwoje,
Słońce! Słońce w upalnym rozgorzałym lecie!

Słońce! Słońce! I maków purpurowych kwiecie!
Pszennych łanów poszumy, pszczół grające roje!
I usta całowane, drogie usta twoje,
I na lipowych alejach kwietniane zamiecie!

Harfo wspomnień! twe struny z rdzy krwawych korali
Dłoń moja dziś otrząsa, ogrzewa, rozzłaca,
Lecz melodia ta dawna, słoneczna nie wraca,

Tylko motyw tęsknoty snuje się i żali...
A ścichłe, obumarłe jak cmentarni stróże
Więdną maki w królewskiej zszarpanej purpurze.

j0000000F4B2v23_00000_BIB_001
Ćwiczenie 2.1

Ćwiczenie 2.2
R2Nl7FFu4zKHq1
zadanie interaktywne
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 2.3

Określ typ liryki ze względu na temat utworu.

Ćwiczenie 2.4

Wyjaśnij, kto jest postacią mówiącą w wierszu.

Ćwiczenie 2.5

Wskaż adresata utworu. Przywołaj odpowiednie cytaty.

Ćwiczenie 2.6

Omów wrażenia wywoływane przez wizje ukazane w wierszu. Uzupełnij swą wypowiedź odpowiednimi cytatami.

Ćwiczenie 2.7

Wyjaśnij powód, dla którego w pierwszym wersie pojawił się obraz maków.

Ćwiczenie 2.8

Scharakteryzuj wizerunek świata przedstawiony w pierwszych dwóch strofach.

Ćwiczenie 2.9

Scharakteryzuj obraz rzeczywistości zawarty w strofach trzeciej i czwartej. Jakie zmiany nastąpiły w zaprezentowanym świecie?

Ćwiczenie 2.10

Określ ogólną wymowę utworu Kazimiery Zawistowskiej.

Ćwiczenie 2.11

Powiedz, czy wiersz wpisuje się w typowy dla Młodej Polski sposób obrazowania i odczuwania. Swoją wypowiedź uzasadnij.

Ćwiczenie 2.12

Obejrzyj ilustrację do Kwiatów zła Charles’a Baudelaire’a stworzoną pr

Rcxxy2WfLoyjz
Carlos Schwabe, Zniszczenie, ilustracja do Kwiatów zła Charlesa Baudelaire'a,
Carlos Schwabe, Zniszczenie, licencja: CC 0
Ćwiczenie 2.13

Powiedz, czy ten obraz mógłby stanowić ilustrację do wiersza Kazimiery Zawistowskiej O maków purpurowych.... Odpowiedź uzasadnij

j0000000F4B2v23_0000002E
JPOL_E3_E4_Konteksty

Fortepian się skarży i płacze

Bronisława Ostrowska (1881‑1928)
R3pawsjpxzHd0
Konrad Krzyżanowski, Portret Bronisławy Ostrowskiej
Electron, Konrad Krzyżanowski, Portret Bronisławy Ostrowskiej, olej na płótnie, Muzeum Narodowe w Warszawie, licencja: CC 0

Bronisława Ostrowska (1881-1928)

Poetka młodopolska, tłumaczka poezji francuskiej i autorka książek dla dzieci. Swoje utwory publikowała, używając czasem jednego z dwóch pseudonimów: Edma Mierz i Wojciech Chełmski.

Fortepian skarży się i płaczeBronisława Ostrowska
Bronisława Ostrowska Fortepian skarży się i płacze

Fortepian się skarży i płacze
Spod miękkich, białych rąk...
Do nóg twoich rzucam mą miłość
I złudy i łzy i rozpacze
I białej róży pąk.
Odchodzę w me drogi tułacze,
W samotnej zorzy krąg...
Do nóg twoich rzucam mą miłość –
I nigdy cię już nie zobaczę.

Fortepian się skarży i płacze
Spod miękkich, białych rąk...

j0000000F4B2v23_00000_BIB_002
Ćwiczenie 3.1

Określ nastrój wiersza Bronisławy Ostrowskiej.

Ćwiczenie 3.2

Nazwij typ liryki reprezentowany przez wiersz.

Ćwiczenie 3.3

Scharakteryzuj postać mówiącą.

Ćwiczenie 3.4

Powiedz, w jakiej sytuacji się ona znajduje.

Ćwiczenie 3.5

Wskaż adresata utworu.

Ćwiczenie 3.6
R1CxJ0clR0tU11
zadanie interaktywne
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 3.7

Wyjaśnij, czemu służy zastosowanie tego zabiegu.

Ćwiczenie 3.8

Wskaż barwę, która trzykrotnie pojawia się w utworze, i ustal jej symbolikę.

Ćwiczenie 3.9

Określ ogólną wymowę wiersza.

Ćwiczenie 3.10

Powiedz, czy jest on typowy dla epoki, w której powstał. Uzasadnij swoją odpowiedź.

Ćwiczenie 3.11

Obejrzyj cztery obrazy powstałe na przełomie wieków i prezentujące kobiety siedzące przy pianinie. Wybierz ten wizerunek, który najlepiej odpowiada wierszowi Bronisławy Ostrowskiej. Wyjaśnij swój wybór.

j0000000F4B2v23_00000048
JPOL_E3_E4_Preteksty

Dziewczyna przy pianinie

Wizerunek kobiety siedzącej przy fortepianie lub pianinie pojawia się także w twórczości XX i XXI wieku. Instrument ten, funkcjonujący jako swoiste medium, przekazywał uczucia rozmarzonej lub pogrążonej w zamyśleniu bohaterki do jej nieobecnego kochanka. Fortepian, wygrywający melancholijne pieśni, pomagał porozumiewać się bez słów, wyrażać ból i tęsknotę.

R1JDuS4lJppcz
Roy Lichtenstein, Dziewczyna przy pianinie
wikiart, Roy Lichtenstein, Dziewczyna przy pianinie, druk sitowy, licencja: CC 0

Dziewczyna przy pianinie (1963) to typowe dzieło w twórczości jednego z głównych przedstawicieli pop‑artu: Roya Lichtensteina. Amerykański malarz użył w nim charakterystycznej komiksowej estetyki. W dymku nad głową bohaterki zapisane są jej myśli: Chociaż trzyma w swych rękach pędzel i paletę, wiem, że jego serce jest zawsze ze mną!

Ćwiczenie 4.1

Zastanów się i powiedz, dlaczego wizerunek kobiety sportretowanej przy fortepianie był tak popularny w literaturze i sztuce przełomu XIX i XX wieku.

Ćwiczenie 4.2

Porównaj dzieło Lichtensteina z poznanymi na lekcji wizerunkami kobiet siedzących przy pianinie lub fortepianie.

Ćwiczenie 4.3

Zinterpretuj myśl kobiety sportretowanej przez Roya Lichtensteina.

j0000000F4B2v23_0000004W
JPOL_E3_E4_Zadaniowo

Zadaniowo

Ćwiczenie 5.1

Napisz analizę porównawczą wierszy Kazimiery Zawistowskiej O maków purpurowych… oraz Bronisławy Ostrowskiej Fortepian skarży się i płacze….

Ćwiczenie 5.2

Wymyśl i opisz dzieje bohaterki obrazu Dziewczyna przy pianinie Roya Lichtensteina. Możesz wykonać komiks.

uzupełnij treść
Ćwiczenie 5.3

Na podstawie materiałów zawartych w podręczniku oraz dostępnych źródeł informacji napisz esej na temat: „Subtelna poezja młodopolskich pisarek”.

RPmxuBfbfDtq21
zadanie interaktywne
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.