XXXIII.3)

E-materiały przeznaczone do nauki w szkołach lub do samodzielnej pracy ucznia.

1.

Odróżnianie przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. (0)

2.

Posługiwanie się podstawowymi określeniami czasu historycznego: epoka, okres p.n.e., okres n.e., tysiąclecie, wiek, rok. (0)

3.

Obliczanie upływu czasu między wydarzeniami historycznymi. (0)

4.

Umieszczanie procesów, zjawisk i faktów historycznych w czasie oraz porządkowanie ich i ustalanie związków przyczynowo-skutkowych. (0)

5.

Dostrzeganie zmiany w życiu politycznym i społecznym oraz ciągłości w rozwoju kulturowym. (0)

1.

Konstruowanie ciągów narracyjnych przy wykorzystaniu zdobytych informacji źródłowych. (0)

2.

Posługiwanie się pojęciami historycznymi i wyjaśnianie ich znaczenia. (0)

3.

Przedstawianie argumentów uzasadniających własne stanowisko w odniesieniu do procesów i postaci historycznych. (0)

4.

Tworzenie krótkich i długich wypowiedzi: planu, notatki, rozprawki, prezentacji. (0)

1)

zbiera informacje na temat historii swojej rodziny, gromadzi pamiątki rodzinne i opowiada o nich; (0)

2)

poznaje historię i tradycje swojej okolicy i ludzi dla niej szczególnie zasłużonych; zna lokalne zabytki i opisuje ich dzieje. (0)

1)

zna symbole narodowe (barwy, godło, hymn państwowy), najważniejsze święta narodowe i państwowe, potrafi wytłumaczyć ich znaczenie; (0)

2)

zna legendy o początkach państwa polskiego; (0)

3)

wiąże najważniejsze zabytki i symbole kultury polskiej z właściwymi regionami. (0)

1)

wyjaśnia, na czym polega praca historyka; (0)

2)

wskazuje sposoby mierzenia czasu w historii i posługuje się pojęciami chronologicznymi; (0)

3)

rozpoznaje rodzaje źródeł historycznych; (0)

4)

odróżnia historię od dziejów legendarnych. (0)

1)

księciu Mieszku i czeskiej Dobrawie – chrzcie Polski; (0)

2)

Bolesławie Chrobrym – pierwszym królu – i zjeździe w Gnieźnie; (0)

3)

ostatnim z Piastów – Kazimierzu Wielkim; (0)

4)

królowej Jadwidze, Władysławie Jagielle, Zawiszy Czarnym, unii polsko-litewskiej i zwycięstwie grunwaldzkim; (0)

5)

Mikołaju Koperniku i krakowskich żakach; (0)

6)

Janie Zamoyskim – wodzu i mężu stanu; (0)

7)

bohaterach wojen XVII wieku – przeorze Augustynie Kordeckim, hetmanie Stefanie Czarnieckim i królu Janie III Sobieskim; (0)

8)

Tadeuszu Kościuszce i kosynierach spod Racławic; (0)

9)

Janie Henryku Dąbrowskim i Józefie Wybickim oraz polskim hymnie; (0)

10)

Romualdzie Traugutcie i powstańczym państwie; (0)

11)

laureatce Nagrody Nobla – Marii Skłodowskiej-Curie; (0)

12)

Józefie Piłsudskim i jego żołnierzach; (0)

13)

Eugeniuszu Kwiatkowskim i budowie Gdyni; (0)

14)

„Zośce”, „Alku”, „Rudym” i „Szarych Szeregach”; (0)

15)

żołnierzach niezłomnych – Witoldzie Pileckim i Danucie Siedzikównie „Ince”; (0)

16)

papieżu Janie Pawle II; (0)

17)

„Solidarności” i jej bohaterach. (0)

1)

umiejscawia w czasie i przestrzeni zasięg ekspansji arabskiej i wyjaśnia wpływ cywilizacji muzułmańskiej na Europę; (0)

2)

lokalizuje w czasie i przestrzeni cesarstwo bizantyjskie i rozpoznaje osiągnięcia kultury bizantyjskiej (prawo, architektura, sztuka). (0)

1)

umiejscawia w czasie i przestrzeni państwo Franków; (0)

2)

umiejscawia w czasie i przestrzeni nowe państwa w Europie; (0)

3)

wyjaśnia przyczyny i skutki rozłamu w Kościele w XI wieku oraz opisuje relacje między władzą cesarską a papieską; (0)

4)

charakteryzuje przyczyny i skutki krucjat. (0)

1)

przedstawia instytucje systemu lennego, wyjaśnia pojęcie stanu i charakteryzuje podziały społeczne w średniowieczu; (0)

2)

opisuje warunki życia średniowiecznego miasta i wsi; (0)

3)

porównuje kulturę rycerską i kulturę miejską, opisuje charakterystyczne cechy wzoru rycerza średniowiecznego, rozpoznaje zabytki kultury średniowiecza, wskazuje różnice między stylem romańskim a stylem gotyckim; (0)

4)

wyjaśnia rolę Kościoła (w tym zakonów) w dziedzinie nauki, architektury, sztuki i życia codziennego. (0)

1)

wyjaśnia przyczyny i ocenia wpływ odkryć geograficznych na życie społeczno- -gospodarcze i kulturowe Europy oraz Nowego Świata; (0)

2)

umieszcza w czasie i przestrzeni wyprawy Krzysztofa Kolumba, Vasco da Gamy, Ferdynanda Magellana oraz sytuuje w przestrzeni posiadłości kolonialne Portugalii i Hiszpanii. (0)

1)

rozpoznaje charakterystyczne cechy renesansu europejskiego; charakteryzuje największe osiągnięcia Leonarda da Vinci, Michała Anioła, Rafaela Santi, Erazma z Rotterdamu, Mikołaja Kopernika, Galileusza i Jana Gutenberga; (0)

2)

wymienia przyczyny i następstwa reformacji, opisuje cele i charakteryzuje działalność Marcina Lutra i Jana Kalwina oraz przedstawia okoliczności powstania Kościoła anglikańskiego; (0)

3)

wyjaśnia cele zwołania soboru trydenckiego i charakteryzuje reformę Kościoła katolickiego; (0)

4)

umieszcza w czasie i opisuje najważniejsze wydarzenia w dziedzinie polityki wewnętrznej ostatnich Jagiellonów; (0)

5)

charakteryzuje politykę zagraniczną ostatnich Jagiellonów, ze szczególnym uwzględnieniem powstania Prus Książęcych; (0)

6)

opisuje model polskiego życia gospodarczego w XVI wieku, uwzględniając działalność gospodarczą polskiej szlachty i rolę chłopów; (0)

7)

przedstawia największe osiągnięcia polskiego renesansu i reformacji, uwzględniając twórczość Mikołaja Reja, Jana Kochanowskiego, Andrzeja Frycza Modrzewskiego; rozpoznaje obiekty sztuki renesansowej na ziemiach polskich; (0)

8)

przedstawia okoliczności zawarcia unii realnej między Polską a Litwą (1569) i jej główne postanowienia. (0)

1)

charakteryzuje stosunki wyznaniowe i narodowościowe w Rzeczypospolitej; wyjaśnia główne założenia konfederacji warszawskiej; (0)

2)

wyjaśnia okoliczności uchwalenia artykułów henrykowskich i przedstawia zasady wolnej elekcji; omawia przebieg i rezultaty pierwszych wolnych elekcji; (0)

3)

opisuje panowanie Stefana Batorego, ze szczególnym uwzględnieniem jego polityki zewnętrznej. (0)

1)

charakteryzuje, na przykładzie Francji Ludwika XIV, ustrój monarchii absolutnej oraz wymienia główne cechy monarchii parlamentarnej, wykorzystując informacje o ustroju Anglii; (0)

2)

opisuje idee Oświecenia, podaje przykłady ich zastosowania w nauce, literaturze, architekturze i sztuce; (0)

3)

charakteryzuje zasadę trójpodziału władzy Karola Monteskiusza i zasadę umowy społecznej Jakuba Rousseau; (0)

4)

charakteryzuje reformy oświeceniowe wprowadzone w Prusach, Rosji i Austrii. (0)

1)

omawia przyczyny i charakteryzuje przejawy kryzysu państwa w epoce saskiej; (0)

2)

charakteryzuje projekty reform ustrojowych Stanisława Leszczyńskiego i Stanisława Konarskiego; (0)

3)

omawia zjawiska świadczące o postępie gospodarczym, rozwoju kultury i oświaty; (0)

4)

ocenia pozycję międzynarodową Rzeczypospolitej w czasach saskich. (0)

1)

omawia przyczyny i następstwa amerykańskiej wojny o niepodległość; (0)

2)

wymienia instytucje ustrojowe Stanów Zjednoczonych, wyjaśnia ich funkcjonowanie; ocenia sposób, w jaki konstytucja amerykańska realizowała w praktyce zasadę trójpodziału władzy; (0)

3)

przedstawia wkład Polaków w walkę o niepodległość Stanów Zjednoczonych. (0)

1)

wyjaśnia główne przyczyny rewolucji i ocenia jej rezultaty; (0)

2)

analizuje i objaśnia zasady zawarte w Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela. (0)

1)

sytuuje w czasie I, II i III rozbiór Rzeczypospolitej i wskazuje na mapie zmiany terytorialne po każdym rozbiorze; (0)

2)

przedstawia przyczyny i skutki powstania kościuszkowskiego; (0)

3)

rozróżnia przyczyny wewnętrzne i zewnętrzne upadku Rzeczypospolitej. (0)

1)

charakteryzuje zmiany polityczne w Europie w okresie napoleońskim i przemiany społeczno-gospodarcze; (0)

2)

opisuje okoliczności utworzenia Legionów Polskich oraz omawia ich historię; (0)

3)

opisuje powstanie Księstwa Warszawskiego, jego ustrój i terytorium; (0)

4)

przedstawia stosunek Napoleona do sprawy polskiej oraz postawę Polaków wobec Napoleona. (0)

1)

omawia decyzje kongresu wiedeńskiego w odniesieniu do Europy, w tym do ziem polskich; (0)

2)

charakteryzuje najważniejsze przejawy rewolucji przemysłowej (wynalazki i ich zastosowania, obszary uprzemysłowienia, zmiany struktur społecznych i warunków życia). (0)

1)

wymienia wydarzenia związane z walką z porządkiem wiedeńskim, charakteryzuje przebieg Wiosny Ludów w Europie; (0)

2)

omawia przyczyny i skutki powstania krakowskiego oraz Wiosny Ludów na ziemiach polskich. (0)

1)

omawia pośrednie i bezpośrednie przyczyny powstania, w tym „rewolucję moralną” 1861–1862; (0)

2)

dokonuje charakterystyki działań powstańczych z uwzględnieniem, jeśli to możliwe, przebiegu powstania w swoim regionie; (0)

3)

omawia uwłaszczenie chłopów w zaborze rosyjskim oraz porównuje z uwłaszczeniem w pozostałych zaborach; (0)

4)

charakteryzuje formy represji popowstaniowych. (0)

1)

opisuje sytuację polityczną w Europie w II połowie XIX wieku, w tym procesy zjednoczeniowe Włoch i Niemiec; (0)

2)

prezentuje przyczyny i skutki wojny secesyjnej w Stanach Zjednoczonych; (0)

3)

wyjaśnia przyczyny, zasięg i następstwa ekspansji kolonialnej państw europejskich w XIX wieku; (0)

4)

wymienia nowe idee polityczne i zjawiska kulturowe, w tym początki kultury masowej i przemiany obyczajowe. (0)

1)

omawia najważniejsze konflikty między mocarstwami europejskimi na przełomie XIX i XX wieku; (0)

2)

wymienia główne przyczyny wojny – polityczne i gospodarcze, pośrednie i bezpośrednie; (0)

3)

omawia specyfikę działań wojennych: wojna pozycyjna, manewrowa, działania powietrzne i morskie; (0)

4)

charakteryzuje postęp techniczny w okresie I wojny światowej; (0)

5)

opisuje rewolucję i wojnę domową w Rosji. (0)

1)

charakteryzuje stosunek państw zaborczych do sprawy polskiej w przededniu i po wybuchu wojny; (0)

2)

omawia umiędzynarodowienie sprawy polskiej: akt 5 listopada 1916 r., rola Stanów Zjednoczonych i rewolucji rosyjskich, deklaracja z 3 czerwca 1918 r.; (0)

3)

ocenia polski wysiłek zbrojny i dyplomatyczny, wymienia prace państwowotwórcze podczas wojny. (0)

1)

opisuje kulturowe i cywilizacyjne następstwa wojny; (0)

2)

charakteryzuje postanowienia konferencji paryskiej oraz traktatu w Locarno; ocenia funkcjonowanie Ligi Narodów i ład wersalski; (0)

3)

charakteryzuje oblicza totalitaryzmu (włoskiego faszyzmu, niemieckiego narodowego socjalizmu, systemu sowieckiego): ideologię i praktykę. (0)

1)

omawia formowanie się centralnego ośrodka władzy państwowej – od październikowej deklaracji Rady Regencyjnej do „Małej Konstytucji”; (0)

2)

przedstawia proces wykuwania granic: wersalskie decyzje a fenomen Powstania Wielkopolskiego i powstań śląskich (zachód) – federacyjny dylemat a inkorporacyjny rezultat (wschód); (0)

3)

opisuje wojnę polsko-bolszewicką i jej skutki (pokój ryski). (0)

1)

charakteryzuje skalę i skutki wojennych zniszczeń oraz dziedzictwa zaborowego; (0)

2)

charakteryzuje ustrój polityczny Polski na podstawie konstytucji marcowej z 1921 r.; (0)

3)

omawia kryzys demokracji parlamentarnej w Polsce – przyczyny, przebieg i skutki przewrotu majowego; (0)

4)

opisuje polski autorytaryzm – rządy sanacji, zmiany ustrojowe (konstytucja kwietniowa z 1935 r.); (0)

5)

przedstawia główne kierunki polityki zagranicznej II Rzeczypospolitej (system sojuszy i politykę równowagi). (0)

1)

charakteryzuje społeczną, narodowościową i wyznaniową strukturę państwa polskiego; (0)

2)

omawia skutki światowego kryzysu gospodarczego na ziemiach polskich; (0)

3)

ocenia osiągnięcia gospodarcze II Rzeczypospolitej, a zwłaszcza powstanie Gdyni, magistrali węglowej i Centralnego Okręgu Przemysłowego; (0)

4)

podaje najważniejsze osiągnięcia kulturalne i naukowe Polski w okresie międzywojennym. (0)

1)

omawia japońską agresję na Dalekim Wschodzie; (0)

2)

przedstawia ekspansję Włoch i wojnę domową w Hiszpanii; (0)

3)

opisuje politykę hitlerowskich Niemiec – rozbijanie systemu wersalsko-lokarneńskiego: od remilitaryzacji Nadrenii do układu w Monachium; (0)

4)

charakteryzuje politykę ustępstw Zachodu wobec Niemiec Hitlera; (0)

5)

wymienia konsekwencje paktu Ribbentrop–Mołotow. (0)

1)

charakteryzuje położenie międzynarodowe Polski w przededniu wybuchu II wojny światowej; (0)

2)

opisuje i omawia etapy wojny obronnej i wskazuje na mapach położenia stron walczących; (0)

3)

podaje przykłady szczególnego bohaterstwa Polaków, np. obrona poczty w Gdańsku, walki o Westerplatte, obrona wieży spadochronowej w Katowicach, bitwy pod Mokrą i Wizną, bitwa nad Bzurą, obrona Warszawy, obrona Grodna, bitwa pod Kockiem. (0)

1)

przedstawia okoliczności powstania i omawia działalność rządu Rzeczypospolitej Polskiej na wychodźstwie; (0)

2)

umieszcza w czasie i przestrzeni działania polskich formacji na różnych frontach i obszarach toczącej się wojny; (0)

3)

przedstawia politykę mocarstw wobec sprawy polskiej w czasie II wojny światowej. (0)

1)

charakteryzuje bezpośrednie skutki II wojny światowej, wyróżniając następstwa polityczne, społeczne, gospodarcze i kulturowe, z uwzględnieniem powstania Organizacji Narodów Zjednoczonych; (0)

2)

wyjaśnia przyczyny i skutki rozpadu koalicji antyhitlerowskiej oraz opisuje początki zimnej wojny; (0)

3)

opisuje okoliczności powstania NRD i RFN; (0)

4)

wskazuje na mapie państwa NATO i Układu Warszawskiego, charakteryzując oba bloki polityczno-wojskowe; (0)

5)

omawia sytuację w ZSRS i państwach jego strefy wpływów z uwzględnieniem wydarzeń na Węgrzech w 1956 r. i w Czechosłowacji w 1968 r.; (0)

6)

określa przyczyny, umieszcza w czasie i przestrzeni procesy dekolonizacyjne i ocenia ich następstwa; (0)

7)

wymienia konflikty doby zimnej wojny, w tym wojny w Korei, Wietnamie i Afganistanie oraz omawia skutki blokady Berlina i kryzysu kubańskiego; (0)

8)

opisuje przebieg konfliktu na Bliskim Wschodzie; (0)

9)

omawia przemiany w Chinach po II wojnie światowej; (0)

10)

wyjaśnia przyczyny oraz lokalizuje w czasie i przestrzeni proces rozpadu ZSRS na przełomie lat 80. i 90., a także wyjaśnia jego następstwa; (0)

11)

charakteryzuje przemiany społeczno-polityczne w Europie Środkowo-Wschodniej w latach 1989–1991; (0)

12)

przedstawia cele i główne etapy rozwoju Unii Europejskiej; (0)

13)

opisuje najważniejsze przemiany kulturowe i społeczne po II wojnie światowej. (0)

1)

przedstawia okoliczności przejęcia władzy w Polsce przez komunistów (rola Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego, referendum ludowe, wybory w 1947 r.); (0)

2)

charakteryzuje postawy Polaków wobec nowych władz ze szczególnym uwzględnieniem oporu zbrojnego (żołnierze niezłomni [wyklęci]). (0)

1)

przedstawia przemiany ustrojowe, gospodarczo-społeczne i kulturowe w okresie stalinizmu; (0)

2)

omawia system terroru stalinowskiego w Polsce i ocenia jego skutki; (0)

3)

wyjaśnia przyczyny i skutki poznańskiego czerwca 1956 r. (powstanie poznańskie) oraz znaczenie wydarzeń październikowych 1956 r. (0)

1)

wyjaśnia przyczyny wprowadzenia stanu wojennego, opisuje jego przebieg i konsekwencje; (0)

2)

przedstawia postawy Polaków wobec stanu wojennego, fenomen oporu społecznego; (0)

3)

wyjaśnia przyczyny zawarcia porozumienia „okrągłego stołu”, przedstawia jego głównych uczestników i opisuje postanowienia. (0)

1)

opisuje kluczowe przemiany ustrojowe w latach 1989–1997; (0)

2)

charakteryzuje przemiany społeczno-polityczne, gospodarcze i kulturowe lat 90.; (0)

3)

wyjaśnia przyczyny napięć społecznych. (0)

1)

przedstawia i sytuuje w czasie i przestrzeni proces rozpadu Układu Warszawskiego i odzyskanie suwerenności przez Polskę; (0)

2)

wyjaśnia przyczyny i znaczenie przystąpienia Polski do NATO w 1999 r.; (0)

3)

wyjaśnia przyczyny i znaczenie przystąpienia Polski do Unii Europejskiej w 2004 r. (0)

Podana fraza - - nie została odnaleziona

Spróbuj zmienić język filtrowania lub użyć bardziej ogólnej frazy.