Spis treści

Kamienie milowe średniowiecznej architektury sakralnej Cz. 2.

Kamienie milowe średniowiecznej architektury sakralnej Cz. 2.

Źródło: online-skills, licencja: CC0.

Ważne daty

313 – zgoda Konstantyna Wielkiego na wyznawanie chrześcijaństwa

330 – przeniesienie stolicy Cesarstwa Rzymskiego do Konstantynopola

476 – upadek cesarstwa rzymskiego na Zachodzie, uznawany za początek średniowiecza

966 – Chrzest Polski, tradycyjna nazwa przyjęcia chrztu przez Mieszka I, uznany za początek średniowiecza w Polsce

1492 – rok odkrycia Ameryki, data jednego z wydarzeń uznawanych za koniec średniowiecza

1450 – rok wynalezienia druku przez Gutenberga, data jednego z wydarzeń uznawanych za koniec średniowiecza

1453 – upadek Cesarstwa Bizantyjskiego i Konstantynopola, data jednego z wydarzeń uznawanych za koniec średniowiecza

XIII - XV w. – w Europie rozwija się architektura gotycka

Scenariusz lekcji dla nauczyciela

Scenariusz zajęć do pobrania.

Źródło: online-skills, licencja: CC0.

I. Opanowanie zagadnień z zakresu języka i funkcji plastyki; podejmowanie działań twórczych, w których wykorzystane są wiadomości dotyczące formy i struktury dzieła. Uczeń:

1) wykazuje się znajomością dziedzin sztuk plastycznych: malarstwa, rzeźby, grafiki, architektury (łącznie z architekturą wnętrz), rysunku, scenografii, sztuki użytkowej dawnej i współczesnej (w tym rzemiosła artystycznego); rozumie funkcje tych dziedzin i charakteryzuje ich język; rozróżnia sposoby i style wypowiedzi w obrębie dyscyplin; zna współczesne formy wypowiedzi artystycznej, wymykające się tradycyjnym klasyfikacjom, jak: happening, performance, asamblaż; sztuka nowych mediów;

5) charakteryzuje pozostałe środki wyrazu artystycznego, takie jak: linia, plama, faktura; wykorzystuje wskazane środki w działaniach plastycznych (kompozycjach z wyobraźni i transpozycji natury);

6) rozróżnia gatunki i tematykę dzieł w sztukach plastycznych (portret, autoportret, pejzaż, martwa natura, sceny: rodzajowa, religijna, mitologiczna, historyczna i batalistyczna); niektóre z tych gatunków odnajduje w grafice i w rzeźbie; w rysunku rozpoznaje studium z natury, karykaturę, komiks, rozumie, czym jest w sztuce abstrakcja i fantastyka; podejmuje działania z wyobraźni i z natury w zakresie utrwalania i świadomości gatunków i tematów w sztuce, stosuje w tym zakresie różnorodne formy wypowiedzi (szkice rysunkowe, fotografie zaaranżowanych scen i motywów, fotomontaż).

II. Doskonalenie umiejętności plastycznych – ekspresja twórcza przejawiająca się w działaniach indywidualnych i zespołowych. Uczeń:

1) w zadaniach plastycznych interpretuje obserwowane przedmioty, motywy i zjawiska, stosując środki wyrazu zgodnie z własnym odczuciem; w wyższych klasach podejmuje również próby rysunkowego studium z natury;

2) wyraża w pracach plastycznych uczucia i emocje wobec rzeczywistości, a także płynące z inspiracji muzycznych czy literackich (impresja i ekspresja); rysuje, maluje, ilustruje zjawiska i wydarzenia realne i wyobrażone (także w korelacji z innymi przedmiotami);

6) stosuje różnorodne techniki plastyczne (proste techniki graficzne, rzeźbiarskie, malarskie, elementy obrazowania cyfrowego fotograficznego i z wykorzystaniem wybranych graficznych programów komputerowych);

III. Opanowanie podstawowych wiadomości z zakresu kultury plastycznej, jej narodowego i ogólnoludzkiego dziedzictwa kulturowego. Uczeń:

1) zna dziedzictwo kulturowe najbliższego otoczenia, wymienia zabytki i dzieła architektury (historycznej i współczesnej);

4) wymienia, rozpoznaje i charakteryzuje najważniejsze obiekty kultury wizualnej w Polsce, wskazuje ich twórców;

5) rozpoznaje wybrane, najbardziej istotne dzieła z dorobku innych narodów;

6) rozumie i charakteryzuje na wybranych przykładach z różnych dziedzin pojęcie stylu w sztuce.

Nauczysz się

definiować gotyk i jego architekturę;

stosować ze zrozumieniem podstawowe terminy związane ze średniowieczną gotycką architekturą sakralną;

analizować przykłady architektury gotyckiej w oparciu o detale architektoniczne.

Gotyk

Z tłem historycznym epoki średniowiecza oraz charakterystyką architektury romańskiej możesz zapoznać się w E-materiale Kamienie milowe średniowiecznej architektury sakralnej.

Architektura gotycka to ostatni styl budownictwa europejskiego w średniowieczu. Nazwę tę rozpowszechnili Włosi w połowie XV w., którzy przymiotnik gotycki używali w znaczeniu typowym dla Gotów, a więc barbarzyński, prymitywny.

Rozwój gotyku przypada na czas dojrzałego i późnego średniowiecza – trwa od XIII do XV wieku. Styl gotycki wywodzi się z Francji, gdzie ukształtował się już w połowie XII w. Jedną z pierwszych budowli gotyckich był kościół Saint-Denis pod Paryżem. Inicjatorem przebudowy był słynny opat Suger (Sugeriusz) – francuski kronikarz i historyk.

Sugeriusz urodził się w 1081 r., zmarł w 1151 roku. Był wybitną postacią swoich czasów pełniącą funkcję historyka, kronikarza, opata i doradcy króla Francji. Podczas II wyprawy krzyżowej, pod nieobecność władcy, władał Francją. Opat Sugeriusz uznawany jest za ojca architektury sakralnej. To z jego inicjatywy rozpoczęto budowę bazyliki św. Dionizego w St. Denis, która później, przez setki lat była miejscem koronacji i pochówków królów Francji. Opat Sugeriusz rozpoczął budowę prezbiterium w stylu gotyckim i stosował elementy podpatrzone w innych obiektach sakralnych. Podpatrywał m.in. w kościele św. Ambrożego w Mediolanie oraz w katedrze w Durham w Anglii. Plan kościoła natomiast, wykreślił na podstawie obserwacji innych obiektów wzorując się m.in na kościołach we francuskim Caen. Kiedy podczas prac budowlanych rozpętała się burza, opat Sugeriusz wyszedł przed nieukończoną budowlę relikwiami św. Dionizego i modlił się o jej przetrwanie. Budowla przetrwała a konsekracja odbyła się 11 czerwca 1144 roku i ta data uważana jest za początek architektury gotyckiej w Europie.

Na ilustracji znajduje się plan kościoła w St. Denis. Czerwoną linią zaznaczono gotycki chór tego kościoła, czyli pierwsze dzieło gotyku w Europie.

Plan kościoła w St. Denis, pagesperso-orange.fr, CC BY 3.0

Charakterystyczne cechy stylu gotyckiego:

- obiekty duże, strzeliste i wysokie;

- duże, wysokie, smukłe okna zdobione witrażami oraz rozety, przez co wnętrza obiektów są lepiej oświetlone;

- często stosowany trzydrzwiowy, wysunięty przed fasadę, ostrołukowo zakończony portal;

- szkieletowy system konstrukcji budowli - oparty na przyporach, a wewnątrz budowli - filary i żebra oraz sklepienia krzyżowo-żebrowe i ich odmiany: wachlarzowe, siateczkowe, gwieździste, kryształowe i palmowe.

Sklepienie krzyżowo-żebrowe, online-skills, CC BY 3.0

Nad portalem wejściowym gotyckich kościołów często umieszczano duże, okrągłe okno nazywane rozetą. Mogło być wypełnione witrażami i maswerkiem.

Przyjrzyj się rozecie na poniższej fotografii. Kiedy na nią klikniesz zobaczysz zdjęcie frontu znanej budowli a  nad nim dużą rozetę.

Ilustracja interaktywna przedstawia zdjęcie fasady gotyckiej archikatedry Notre-Dame w Paryżu. Ukazuje okrągłe okno zwane rozetą. Tworzy ona kształt tak zwanej różycy, czyli rozwiniętej róży. Jest mocno ożebrowana - żebra wydzielają kolejne płatki wypełnione od wewnątrz kolorowymi szkiełkami. Rozeta wkomponowana jest w wydzielony kwadrat. Na ilustracji umieszczony jest niebieski kwadrat z literą "i". Po odwróceniu obrazu ukazana jest fotografia całej katedry od strony fasady zachodniej. Posiada trzy portale wejściowe zakończone łukami ostrymi. Nad drzwiami znajdują się tympanony. Wyżej, całą szerokość katedry zdobią rzeźby we wnękach, tak zwana galeria królów. Pośrodku znajduje się rozeta i symetrycznie rozłożone okna. Fasadę wieńczą dwie narożne wierze bez hełmów.

P-094-OK1

Rozeta oraz katedra Notre-Dame w Paryżu, online-skills, CC BY 3.0

Wybrane przykłady budowli gotyckich

Architektura gotycka stopniowo obejmowała swoim zasięgiem całą ówczesną Europę Łacińską (czyli obszar dominacji języka łacińskiego jako języka międzynarodowego). W XVI w. sięgnęła aż do odległego estońskiego Tallina. Dziś styl gotycki najbardziej kojarzy się ze wspaniałymi budowlami o przeznaczeniu głównie sakralnym. Należy jednak pamiętać, że w stylu tym powstawały także inne obiekty architektoniczne m.in. – zamki rycerskie i zakonne, ratusze, hale targowe, domy mieszkalne, a nawet mosty. Przyjrzyj się niżej zamieszczonym ilustracjom przedstawiającym świeckie budowle epoki gotyku i zastanów się jakie mogły pełnić funkcje. Po kliknięciu w punkt na ilustracji wyświetlą się dodatkowe informacje.

Ilustracja interaktywna przedstawia zdjęcie Bramy Holsztyńskiej w Lubece. Czterokondygnacyjna brama składa się z dwóch wież oraz łukowatego przejścia pomiędzy nimi. Zachodnia strona bramy, wychodząca na zewnątrz miasta, nazywana jest stroną polną, natomiast strona wschodnia, skierowana do wnętrza miasta, to strona miejska. Obie wieże i przejście tworzą jedną całość. Patrząc na bramę od strony zewnętrznej widać, jak wieże i blok bramy z przejściem wyraźnie odcinają się od siebie. Nad bramą wejściową znajduje się inskrypcja. W tle widoczne są inne zabytki gotyckie przysłonięte drzewami. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją: Punkt 1: Brama Holsztyńska w Lubece – brama miejska stanowiąca część średniowiecznych fortyfikacji miasta.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Brama Holsztyńska w Lubece – brama miejska stanowiąca część średniowiecznych fortyfikacji miasta.

Brama Holsztyńska, Lubeka, Niemcy, die-luebecker-museen.de, CC BY 3.0

Ilustracja interaktywna przedstawia zdjęcie Starego Ratusza we Wrocławiu. Ukazuje dwukondygnacyjną budowlę z cegły i piaskowca. Dwuspadowe dachy pokryte są czerwoną dachówką. Posiada liczne ryzality. Szczyt główny dekorowany jest ornamentem i pinaklami czyli małymi wieżyczkami. Szczyty boczne mają układ schodkowy. Nad drugą kondygnacją znajduje się zegar, przysłaniający częściowo szczyt. Po obu stronach ratusza stoją inne budynki. Po placu przed ratuszem spacerują ludzie. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją: Punkt 1: Stary Ratusz we Wrocławiu – od czasów powstania w XIII w., do początku XIX wieku budynek przeznaczony na zgromadzenia mieszczan; obecnie to budynek Muzeum Sztuki Mieszczańskiej, oddziału Muzeum Miejskiego Wrocławia.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Stary Ratusz we Wrocławiu – od czasów powstania w XIII w., do początku XIX wieku budynek przeznaczony na zgromadzenia mieszczan; obecnie to budynek Muzeum Sztuki Mieszczańskiej, oddziału Muzeum Miejskiego Wrocławia.

Ratusz we Wrocławiu, online-skills, CC BY 3.0

Źródłem wiedzy w średniowieczu była scholastyka. Uświadamiała ona ówczesnym myślicielom, że droga do poznania Boga jest trudna i wymaga wielkiego wysiłku umysłowego. Trud zgłębiania tajemnic wiary symbolizowały kamienne labirynty układane w katedrach. Umożliwiały one człowiekowi średniowiecza odbycie na kolanach wędrówki rozumianej jako pielgrzymki do Ziemi Świętej, odprawianej najczęściej w akcie pokuty za grzechy. Jednym z najbardziej znanych labiryntów jest labirynt znajdujący się w gotyckiej katedrze w Chartres.

Labirynt z Katedry w Chartres, wordpress.com, CC BY 3.0

Katedry Notre Dame

Katedra Notre Dame w Chartres (Notre Dame znaczy Nasza Pani, a zatem tytuł odnosi się do Najświętszej Maryi Panny) to jeden z najwcześniej zbudowanych kościołów gotyckich w Europie i najsłynniejsza ówczesna katedra maryjna, w której przechowywano relikwię zwaną sancta camisia, czyli szatę, którą miała na sobie Matka Boska, rodząc Jezusa. Budowla powstała w latach 1194-1260 na miejscu drewnianego kościoła. Z uwagi na fakt, iż w trakcie budowy zmieniali się architekci, zmieniały się też plany niektórych budowli. Klasycznym tego przykładem są różniące się kształtem i zdobieniami dwie wieże fasady budowli- Katedry Notre Dame w Chartres. Jedna powstała w XIII w., natomiast druga, wzniesiona została znacznie później, bo w XVI w. Wnętrze świątyni wypełnia wiele rzeźb, a okna przeszklone są dziesiątkami wielobarwnych witraży.

Ilustracja interaktywna przedstawia Katedrę Norte Dame w Chartres. Ukazuje fasadę zachodnią z dwiema wysokimi wieżami o nierównej wysokości. Do wnętrza prowadzą trzy portale. Środkowy jest szerszy i wyższy. Odpowiadają im trzy wyżej położone okna, nad którymi znajduje się duża rozeta. Fasadę wieńczy galeria królów z trójkątną nadstawą. Po prawej stronie widoczny jest fragment transeptu. Lewa wieża jest bardziej dekoracyjna od prawej. Przy kościele biegnie ulica. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z grafiką ukazującą fasadę południową katedry. Fasada składa się z dwóch kondygnacji, lewa część różni się od prawej układem okien, ponieważ dolna zawiera pojedyncze okna, w przeciwieństwie do pozostałych. Wyeksponowany jest portal południowy znajdujący się w transepcie z trzema wejściami, rozetą i dwiema smukłymi wieżyczkami. Po prawej stronie znajdują się kapliczki, za którymi widoczna jest konstrukcja przyporowa. Do katedry dołączona jest przybudówka połączona z kościołem.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Katedra w Chatres, 1220, Francja, online-skills, CC BY 3.0

Polecenie 1

Na przykładzie katedry w Chartres wpisz w poniższe pole przynajmniej trzy najważniejsze cechy architektury gotyckiej.

Uzupełnij

Katedrę w Notre Dame w Paryżu zbudowano w latach 1163-1345 na jednej z wysp leżących na Sekwanie. Budowlę stanowi pięcionawowa bazylika, z krótkim transeptem, długim prezbiterium, otoczonym obejściem zwanym ambitem. Budowla ta stanowiła wzorzec dla innych katedr wznoszonych w północno-wschodniej części Francji.

Ćwiczenie 1

Pamiętając o typowych cechach stylu gotyku wskaż jaki element jego architektury nie występuje w katedrze Notre Dame w Paryżu.

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- rozety

- strzeliste zakończenie wież

- trzy portale

Zapoznaj się ze zdjęciem Katedry Notre Dame w Paryżu z innej perspektywy, z mostu na Sekwanie. Widok katedry od strony absydy pokazuje, że budowla posiada tylko jedną małą wieżyczkę, zwaną sygnaturką, umieszczoną nad skrzyżowaniem naw.

Polecenie 2

Przy użyciu narzędzi do edycji grafiki online zaprojektuj własne zwieńczenia wież, zwane hełmami.

Uruchom wyobraźnię i zaplanuj ilustrację do mitologicznej przygody Odyseusza, Syzyfa lub Achillesa. Opowiedz, który epizod z życia bohatera został przez Ciebie wybrany i jaką masz wizję plastyczną. Poproś kogoś z klasy o jej zrealizowanie.

Źródło: ViliusL, GNU GENERAL PUBLIC LICENSE Version 3, 29 June 2007 Copyright (C) 2007 Free Software Foundation, Inc. <http://fsf.org/> Everyone is permitted to copy and distribute verbatim copies of this license document, but changing it is not allowed..

Schemat gotyckiej budowli sakralnej

W okresie gotyku budowano obiekty sakralne najczęściej na planie trójnawowej bazyliki. Zastosowanie łuków przyporowych, ostrych łuków i sklepień krzyżowo-żebrowych pozwoliło prawie całkowicie na wyeliminowanie ścian, które zastępowane były przez okna wypełnione witrażami.

Villard de Honnecourt, przekrój katedry gotyckiej, rok i miejsce nieznane, cdn.loc.gov, CC BY 3.0

Ćwiczenie 2

Opisz sposób działania konstrukcji przyporowej.

Zapoznaj się w słowniczku z poniższymi pojęciami:

nawa, przypora, pinakiel, łuk przyporowy, sklepienie krzyżowo-żebrowe.

Przyporządkuj kafle umieszczone obok ilustracji do właściwego elementu architektonicznego kościoła gotyckiego. Obok schematu budowli umieszczone są kafle z nazwami, które należy przeciągnąć w odpowiednie miejsce na ilustracji. Niebieska strzałka wskazuje dokładne położenie danego elementu.

Usunnawa główna     Usunprzypora     Usunpinakiel     Usunsklepienie krzyżowo-żebrowe     Usunłuk przyporowy     Usunnawa boczna

Ćwiczenie 3

Dopasuj nazwy poszczególnych elementów architektonicznych do ich definicji.

rozeta

ozdobione rzeźbami wejście do kościołaPołączony z: rozeta

sygnaturka

półkoliste lub wieloboczne pomieszczenie w kościele zamykające prezbiterium, nawę lub ramiona transeptuPołączony z: sygnaturka

transept

Okrągłe okno w ścianie wypełnione maswerkami i witrażem, służące do oświetlenia nawy głównej kościoła, i które zdobiło fasadę, było symbolem Najświętszej Marii PannyPołączony z: transept

wimperga

trójkątne zwieńczenie portalu, które wypełniano w gotyku rzeźbami, np. sceną Koronacji MaryiPołączony z: wimperga

portal

tekst nawa poprzeczna kościoła, wznoszona bezpośrednio przed prezbiterium kościołaPołączony z: portal

absyda

dekoracja w formie wieżyczki, zwieńczenie skarpy, naroża wieży, wimpergi, szczytu. Pełnił także funkcję dociążającą przyporyPołączony z: absyda

pinakiel

wieżyczka na skrzyżowaniu nawy głównej i poprzecznejPołączony z: pinakiel

Ćwiczenie 4

Wymień cztery detale architektoniczne, charakterystyczne dla gotyckiej katedry.

Dopasuj nazwy poszczególnych elementów architektonicznych do ilustracji.

Usunportal     Usunabsyda     Usunsygnaturka     Usunwimperga     Usunpinakiel     Usunrozeta

Ćwiczenie 5

Z poniższej galerii budowli wybierz te, które zbudowane zostały w stylu gotyckim.

Zaznacz prawidłowe odpowiedzi.

Ćwiczenie 6

Jak nazywają się ozdobne kamienne stwory, wystające poza lico muru, z których woda deszczowa ma swobodny odpływ?

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- sfinksy

- gargulce

- chimery

Ilustracja interaktywna przedstawia fragment budowli o jasnej elewacji. Ukazuje wystającą rzeźbę dołączoną do ściany, przedstawiającą zwierzę o groźnym wyrazie pyska. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją: Punkt 1: Kamienny gargulec na wieży kościoła NMP w Katowicach.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Kamienny gargulec na wieży kościoła NMP w Katowicach.

Ilustracja interaktywna przedstawia gotycki rzygacz, którego głowa przypomina smoczą. Ma otwartą paszczę z długimi zębami. Głowa jest zakończeniem rury odprowadzającej deszcz. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją: Punkt 1: Blaszany gargulec na Zamku Królewskim na Wawelu w Krakowie.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Blaszany gargulec na Zamku Królewskim na Wawelu w Krakowie.

Ćwiczenie 7

Uzupełnij zdanie.

to ażurowy, geometryczny wzór architektoniczny zrobiony z cegieł lub kamienia.

Słownik pojęć

Absyda

(inaczej: apsyda) – składowa bryły kościoła zaczerpnięta z architektury rzymskiej, miejsce ustawienia ołtarza. Otwarte do wnętrza świątyni pomieszczenie zbudowane na planie półkola, półelipsy lub wieloboku. Zdobione często malowidłami lub mozaikami.

Ambit

w prezbiterium kościoła obejście umożliwiające wiernym przejście wokoło ołtarza głównego lub dojście do przylegających do niego kaplic bocznych, zwanych promienistymi (otaczającymi prezbiterium).

Bazylika

w architekturze starożytnej budowla urzędowa lub hala handlowo-sądowa. Wewnątrz podzielona kolumnadami na trzy lub pięć naw. W architekturze chrześcijańskiej kościół wzorowany na budowlach antycznych, wznoszony najczęściej na planie prostokąta, z nawą poprzeczną zwaną narteksem i nawami zakończonymi absydami. Nawa główna jest wyższa i szersza od naw bocznych. Jest to główna cecha odrózniająca bazylikę od innych budowli, np. halowych.

Fiala

element architektoniczny charakterystyczny dla architektury gotyckiej w postaci wysmukłej kamiennej wieżyczki, zwykle o czworobocznym członie zdobionym na krawędziach motywem tzw. czołganki.

Łuk przyporowy

zwany też łękiem, element architektoniczny łączący ścianę korpusu kościoła z przyporą. Jego zadaniem jest przerzucenie ponad nawami bocznymi ciężaru sklepienia nawy głównej na przypory lub filary przyporowe.

Maswerk

ażurowy, geometryczny wzór architektoniczny zrobiony z cegieł lub kamienia.

Nawa

może być główna lub boczna, to część kościoła pomiędzy prezbiterium a kruchtą (przedsionkiem kościoła), przeznaczona dla wiernych. Kościoły w zależności od liczby naw mogą być od jedno- do siedmionawowych. Nawa główna jest zazwyczaj szersza od bocznych. Nawy wewnątrz kościoła wydziela się kolumnami, słupami lub filarami.

Pinakiel

patrz fiala.

Portal

ozdobne obramienie wejścia do budynku sakralnego lub świeckiego. Dekoracje tworzą rzeźby i elementy architektoniczne. W portalu mieści się m.in. tympanon zdobiony rzeźbą figuralną (np. sceną Sądu Ostatecznego).

Prezbiterium

inaczej chór, chór mniejszy; przeznaczona dla duchowieństwa część kościoła przylegająca do nawy głównej zazwyczaj od strony wschodniej, wydzielona podwyższeniem, często balustradą z tralkami i łukiem tęczowym. Prezbiterium zamknięte jest ścianą prostą, półkolistą lub wieloboczną albo absydą.

Przypora

inaczej skarpa, element konstrukcyjny systemu przyporowego kościoła gotyckiego, w formie prostego lub uskokowego filara przyściennego, którego zadaniem jest wzmocnienie ściany lub przeniesienie ciężaru sklepienia na fundament.

Rozeta

w architekturze średniowiecznej duże, najczęściej okrągłe okno umieszczane w polu ściany zachodniej kościoła, nad portalem wejściowym. Wypełniona zazwyczaj maswerkiem i witrażami. Miała za zadanie doświetlić nawę główną.

Scholastyka

początkowo termin określający ogólnie naukę uprawianą na średniowiecznych uniwersytetach Europy, później określenie metody uprawiania filozofii i teologii.

Sklepienie krzyżowo-żebrowe

sklepienie gotyckie, o przekroju ostrołukowym, powstałe ze sklepienia kolebkowo-krzyżowego. Na miejscu przecięcia się kolebek umieszczano kamienne lub ceglane żebra spływające w narożniki pomieszczenia i dalej na tzw. służki.

Sygnaturka

wieżyczka na skrzyżowaniu nawy głównej i poprzecznej.

Transept

nawa poprzeczna względem nawy głównej, wznoszona pomiędzy prezbiterium a nawą główną i nawami bocznymi w korpusie kościoła.

Wimperga

trójkątne zwieńczenie portalu, które wypełniano w gotyku rzeźbami, np. sceną Koronacji Maryi.

Żródło:

encyklopedia.pwn.pl

Galeria ilustacji

Slajd 1 z 6

Rozeta z Katedry Notre Dame, Paryż, Francja, online-skills, CC BY 3.0

Table of Contents

Kamienie milowe średniowiecznej architektury sakralnej Cz. 2.