Spis treści

Ilustrujemy dźwięki natury i dźwięki miasta

Ilustrujemy dźwięki natury i dźwięki miasta

Źródło: online-skills.

Scenariusz lekcji dla nauczyciela

Scenariusz zajęć do pobrania.

Źródło: online-skills.

I. Opanowanie zagadnień z zakresu języka i funkcji plastyki; podejmowanie działań twórczych, w których wykorzystane są wiadomości dotyczące formy i struktury dzieła. Uczeń:

2) rozróżnia cechy i rodzaje kompozycji w naturze oraz w sztukach plastycznych (odnajduje je w dziełach mistrzów, a także w tworach i zjawiskach przyrody); tworzy różnorodne układy kompozycyjne na płaszczyźnie i w przestrzeni (kompozycje otwarte i zamknięte, rytmiczne, symetryczne, statyczne i dynamiczne); ustala właściwe proporcje poszczególnych elementów kompozycyjnych, umiejętnie równoważy kompozycję, wykorzystując kształt i kontrast form;

3) klasyfikuje barwy w sztukach plastycznych; wykazuje się znajomością pojęć: gama barwna, koło barw, barwy podstawowe i pochodne, temperatura barwy, walor barwy; rozróżnia i identyfikuje w dziełach mistrzów i własnych kontrasty barwne: temperaturowe, dopełnieniowe i walorowe; podejmuje działania twórcze z wyobraźni i z zakresu interpretacji natury, uwzględniające problematykę barwy;

5) charakteryzuje pozostałe środki wyrazu artystycznego, takie jak: linia, plama, faktura; wykorzystuje wskazane środki w działaniach plastycznych (kompozycjach z wyobraźni i transpozycji natury);

6) rozróżnia gatunki i tematykę dzieł w sztukach plastycznych (portret, autoportret, pejzaż, martwa natura, sceny: rodzajowa, religijna, mitologiczna, historyczna i batalistyczna); niektóre z tych gatunków odnajduje w grafice i w rzeźbie; w rysunku rozpoznaje studium z natury, karykaturę, komiks, rozumie, czym jest w sztuce abstrakcja i fantastyka; podejmuje działania z wyobraźni i z natury w zakresie utrwalania i świadomości gatunków i tematów w sztuce, stosuje w tym zakresie różnorodne formy wypowiedzi (szkice rysunkowe, fotografie zaaranżowanych scen i motywów, fotomontaż).

II. Doskonalenie umiejętności plastycznych – ekspresja twórcza przejawiająca się w działaniach indywidualnych i zespołowych. Uczeń:

1) w zadaniach plastycznych interpretuje obserwowane przedmioty, motywy i zjawiska, stosując środki wyrazu zgodnie z własnym odczuciem; w wyższych klasach podejmuje również próby rysunkowego studium z natury;

2) wyraża w pracach plastycznych uczucia i emocje wobec rzeczywistości, a także płynące z inspiracji muzycznych czy literackich (impresja i ekspresja); rysuje, maluje, ilustruje zjawiska i wydarzenia realne i wyobrażone (także w korelacji z innymi przedmiotami);

III. Opanowanie podstawowych wiadomości z zakresu kultury plastycznej, jej narodowego i ogólnoludzkiego dziedzictwa kulturowego. Uczeń:

4) wymienia, rozpoznaje i charakteryzuje najważniejsze obiekty kultury wizualnej w Polsce, wskazuje ich twórców;

5) rozpoznaje wybrane, najbardziej istotne dzieła z dorobku innych narodów.

Nauczysz się

tworzyć ilustracje w oparciu o inspirację dźwiękami natury i aglomeracji miejskich;

definiować pojęcia: abstrakcja geometryczna, abstrakcja organiczna, ekspresjonizm abstrakcyjny;

przyporządkowywać prace Pieta Mondriana, Wassiliy'ego Kandinsky'ego i innych autorów do odpowiednich nurtów w sztuce;

rozróżniać cechy i rodzaje kompozycji.

Świat ludzi

Ilustrować oznacza przedstawiać, interpretować np. treść utworu literackiego czy muzycznego za pomocą obrazów, fotografii, filmów, wykresów, muzyki, itp. Plastyk, operując różnorodnymi środkami plastycznymi, takimi jak kompozycja, perspektywa, barwa, linia, plama, faktura, bryła i kontrasty, może zilustrować dowolny aspekt otaczającej go rzeczywistości, np. dźwięk.

Świat brzmi, wydobywa dźwięki. Jedne głośne, niekiedy chaotyczne, inne ciche, delikatne, harmonijne. Ich gama i różnorodność są ogromne. Jeden z największych kontrastów pomiędzy dźwiękami można dostrzec porównując dźwięki aglomeracji miejskich – rzeczywistości wykreowanej przez człowieka – z dźwiękami natury. Oglądając ilustracje, można wyobrazić sobie dźwięki, które towarzyszą tym miejscom.

Ilustracja interaktywna przedstawia tłum ludzi przechodzących przez przejście dla pieszych. Postaci są niewyraźne, rozmazane - nałożonych jest kilka kadrów, aby pokazać ruch. Również rozmazane są budynki w tle. Im głębiej, tym miasto staje się mniej wyraźne, widok jest rozjaśniony. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją: Punkt 1: Miasto to świat ludzi, gwaru ich rozmów na chodnikach czy w kawiarenkach.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Miasto to świat ludzi, gwaru ich rozmów na chodnikach czy w kawiarenkach.

Gwar ludzi, online-skills, CC BY 3.0

Ilustracja interaktywna przedstawia samochody jadące ulicą w dwóch przeciwległych kierunkach. Po obu stronach ulicy znajduje się miejska zabudowa. Zdjęcie wykonane jest podczas ruchu, prawdopodobnie jazdy tramwajem. Obraz jest rozmazany i dynamiczny. Ujęcie jest perspektywiczne - punkt zbiegu znajduje się w centrum. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją: Punkt 1: Miasto to świat ruchu ulicznego, tramwajów, samochodów, hałasu i wielu innych dźwięków, świat bezustannego ruchu w wielu kierunkach.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Miasto to świat ruchu ulicznego, tramwajów, samochodów, hałasu i wielu innych dźwięków, świat bezustannego ruchu w wielu kierunkach.

Wzmożony ruch uliczny, online-skills, CC BY 3.0

Ilustracja interaktywna przedstawia obraz Wassilego Kandinskiego „Moskwa I”. Ukazuje Plac Czerwony z krajobrazem miejskim. Kształty są zdynamizowane, miasto zaczyna wibrować. Malarz stosuje deformację i żywe kolory, a kształty wyodrębnia za pomocą czarnego konturu, którym oddziela plamy barwne. Nad miastem unosi się stado ptaków. Z chmur wybywają się smugi światła. Na środku obrazu znajduje się miniaturowa para małych ludzi otoczona przez miasto. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją. Punkt 1: Dźwięki miasta można zilustrować np. kompozycją dynamiczną, asymetryczna, pełna skosów, linii przecinających się pod różnymi kątami, przepełniona barwami i ich kontrastami, jak w obrazach ekspresjonistów.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Dźwięki miasta można zilustrować np. kompozycją dynamiczną, asymetryczna, pełna skosów, linii przecinających się pod różnymi kątami, przepełniona barwami i ich kontrastami, jak w obrazach ekspresjonistów.

Wassily Kandinsky, „Moskwa I”, 1916 , Tretyakov Gallery, Moskwa, Rosja, wikiart.org, domena publiczna

Ilustracja interaktywna przedstawia obraz Pieta Mondriana „New York City I”. Ukazuje przecinające się na białym tle linie w podstawowych kolorach - żółtym, czerwonym i niebieskim. Linie przeplatają się ze sobą i rozmieszczone są w poziomie i w pionie. Malarz w ten sposób niemal automatycznie wprowadził zwrotnice i sugestię przeplatanych kolorowych pasm. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją: Punkt 1: Może to być także abstrakcja geometryczna, jak w obrazie Pieta Mondriana zainspirowanego Nowym Jorkiem.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Może to być także abstrakcja geometryczna, jak w obrazie Pieta Mondriana zainspirowanego Nowym Jorkiem.

Piet Mondrian, „New York City I”, 1942, Georges Pompidou Center, Paryż, Francja, beroemdeschilders.nl, CC BY 3.0

Świat zwierząt

Ilustracja interaktywna przedstawia pejzaż leśny. Promienie słońca przebijają się przez konary drzew, które sprawiają, że zieleń jest nasycona i intensywna. Po prawej stronie przez las prowadzi ścieżka. Przez konary i pnie wysokich drzew przebija światło i błękit nieba. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją: Punkt 1: Natura to świat obejmujący m.in.: lasy, łąki, ptaki i inne zwierzęta.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Natura to świat obejmujący m.in.: lasy, łąki, ptaki i inne zwierzęta.

Odgłos lasu, online-skills, CC BY 3.0

Ilustracja interaktywna przedstawia lecące nad zieloną łąką ptaki. Zieleń łąki jest rozmyta, tworzy jedną, nasyconą plamę intensywnej zieleni. Linia horyzontu jest rozmyta, trudno dostrzec na niej jakieś szczegóły. Na tle całej ilustracji ukazane są ptaki. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją: Punkt 1: Natura to świat m.in.: różnorodnych roślin i zwierząt.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Natura to świat m.in.: różnorodnych roślin i zwierząt.

Ptaki nad łąką, online-skills, CC BY 3.0

Ilustracja interaktywna przedstawia strumień płynący w górach. Przy wysokiej skale płynie rwącym strumieniem strumień. Jego woda jest wzburzona. Po prawej stronie brzeg jest kamienisty. W tle skały ciemnieją. Na dalszym planie znajdują się ciemne skały wzdłuż płynącej wody. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją: Punkt 1: Natura to także świat wody.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Natura to także świat wody.

"Dźwięk strumienia", online-skills, CC BY 3.0

Ilustracja interaktywna przedstawia obraz „Pejzaż” Tadeusza Dominika. Jest to widok na krajobraz z lotu ptaka. Pośrodku znajduje się rzeka, przedstawiona za pomocą ukośnych niebieskich linii na białym tle. Po jej obu stronach znajdują się owalne plamy, sugerujące korony drzew, są wśród nich: różne odcienie zieleni, żółcieni, ale także plamy niebieskie i czarne. Po lewej stronie przestrzeń wypełniają poziome, szerokie niebiesko-białe pasy, natomiast strona prawa to pasy skośne, biało-czerwone. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją: Punkt 1: Dźwięki natury mogą być zilustrowane np. przy użyciu kompozycji rytmicznej, z użyciem nawiązujących do świata natury kształtów czy harmonijnych linii falistych, pozbawionych kątów prostych, jak w abstrakcji organicznej.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Dźwięki natury mogą być zilustrowane np. przy użyciu kompozycji rytmicznej, z użyciem nawiązujących do świata natury kształtów czy harmonijnych linii falistych, pozbawionych kątów prostych, jak w abstrakcji organicznej.

Tadeusz Dominik, „Pejzaż”, 1985, własność prywatna, Polska, mm.pwn.pl, CC BY 3.0

Ilustracja interaktywna przedstawia abstrakcję Jacksona Pollocka „Rytm jesieni (Numer 30)”. Jest to poziomy obraz zapełniony głównie czarnymi i białymi liniami Linie tworzą pajęczynę nici o różnej grubości oraz plam. Pojawiają się także plamy o żółtawym odcieniu. Nakładają się jedne na drugie i przenikają. Tło jest bladożółte. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją: Punkt 1: Kompozycja inspirowana dźwiękami natury może być także pełna dynamizmu, ekspresji, jak u Jacksona Pollocka.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Kompozycja inspirowana dźwiękami natury może być także pełna dynamizmu, ekspresji, jak u Jacksona Pollocka.

Jackson Pollock, „Rytm jesieni (Numer 30)”, 1950, wikiart.org, domena publiczna

Zadania

Ćwiczenie 1

Jak nazywa się plastyczna kompozycja przedstawiająca lub interpretująca treść utworu literackiego czy muzycznego?

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- interpretacja

- inspiracja

- ilustracja

Źródło: Magdalena Ślęzak.

Ćwiczenie 2

Wskaż środki wyrazu, które występują w kompozycji dynamicznej.

Zaznacz prawidłowe odpowiedzi.

- linie poziome i pionowe przecinające się pod kątem prostym

- linie skośne przecinające się pod różnymi kątami

- kontrasty barwne

Źródło: Magdalena Ślęzak.

Ćwiczenie 3

Zdecyduj, który rodzaj kompozycji najlepiej oddaje ruch: statyczna, rytmiczna czy dynamiczna?

Źródło: Magdalena Ślęzak.

Zobacz także

Inna wersja zadania

Ćwiczenie 4

Dopasuj ilustracje do rodzaju kompozycji.

(fot.1) -

(fot.2) -

(fot.3) -

kompozycja statyczna     kompozycja statyczna     kompozycja rytmiczna     kompozycja dynamiczna     kompozycja rytmiczna     kompozycja dynamiczna

Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.

Ćwiczenie 5

Określ, jaki rodzaj kompozycji został zastosowany na fotografii przedstawiającej pnie drzew rosnących w lesie i znajdującą się pomiędzy nimi prostą ścieżkę?

Źródło: Magdalena Ślęzak.

Ćwiczenie 6

Połącz w pary poniższe określenia z ich definicją.

abstrakcja organiczna

Odmiana sztuki abstrakcyjnej, polegająca na operowaniu formami nieregularnymi, sugerującymi kształty należące do świata roślinnego lub zwierzęcego.Połączony z: abstrakcja organiczna

abstrakcja geometryczna

Odmiana sztuki abstrakcyjnej, polegająca na operowaniu różnorodnymi formami geometrycznymi.Połączony z: abstrakcja geometryczna

ekspresjonizm abstrakcyjny

Termin stosowany wobec dzieł twórców, którzy traktowali formę jako środek przekazu treści emocjonalnych. Jednym z rodzajów jest malarstwo gestu – spontaniczny, intuicyjny, płynący z gestu ręki i ciała sposób malowania.Połączony z: ekspresjonizm abstrakcyjny

Źródło: Magdalena Ślęzak.

Zobacz także

Inna wersja zadania

Ćwiczenie 7

Połącz w pary poniższe określenia z ich definicją.

abstrakcja organiczna -

abstrakcja geometryczna -

ekspresjonizm abstrakcyjny -

Odmiana sztuki abstrakcyjnej, polegająca na operowaniu różnorodnymi formami geometrycznymi.     Termin stosowany wobec dzieł twórców, którzy traktowali formę jako środek przekazu treści emocjonalnych. Jednym z rodzajów jest malarstwo gestu – spontaniczny, intuicyjny, płynący z gestu ręki i ciała sposób malowania.     Odmiana sztuki abstrakcyjnej, polegająca na operowaniu różnorodnymi formami geometrycznymi.     Odmiana sztuki abstrakcyjnej, polegająca na operowaniu formami nieregularnymi, sugerującymi kształty należące do świata roślinnego lub zwierzęcego.     Odmiana sztuki abstrakcyjnej, polegająca na operowaniu formami nieregularnymi, sugerującymi kształty należące do świata roślinnego lub zwierzęcego.     Termin stosowany wobec dzieł twórców, którzy traktowali formę jako środek przekazu treści emocjonalnych. Jednym z rodzajów jest malarstwo gestu – spontaniczny, intuicyjny, płynący z gestu ręki i ciała sposób malowania.

Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.

Ćwiczenie 8

Dzieło Mondriana „New York City I”. Przedstawia kolorowe linie zamieszczone na białym tle , krzyżujące się i przeplatające w pionach i poziomach. Jaki to rodzaj abstrakcji: geometryczna czy niegeometryczna?

Źródło: Magdalena Ślęzak.

Zobacz także

Inna wersja zadania

Ćwiczenie 9

Dopasuj właściwe określenie do ilustracji.

(fot.1) -

(fot.2) -

(fot.3) -

(fot.4) -

abstrakcja organiczna     abstrakcja geometryczna     abstrakcja geometryczna     ekspresjonizm     ekspresjonizm     abstrakcja organiczna     ekspresjonizm abstrakcyjny     ekspresjonizm abstrakcyjny

Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.

Ćwiczenie 10

Podaj nazwisko artysty, który jest autorem obrazu „Rytm jesieni (Numer 30)”.

Źródło: Magdalena Ślęzak.

Zobacz także

Inna wersja zadania

Ćwiczenie 11

Dopasuj ilustracje do autora.

(fot.1) -

(fot.2) -

(fot.3) -

(fot.4) -

Tadeusz Dominik     Jackson Pollock     Jackson Pollock     Wassily Kandinsky     Piet Mondrian     Piet Mondrian     Tadeusz Dominik     Wassily Kandinsky

Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.

Polecenie 1

Wysłuchaj dźwięki miasta i natury, a następnie do wybranego przez siebie dźwięku wykonaj ilustrację korzystając z programu graficznego lub na kartce papieru.

Prezentacja „Dźwięki które nas otaczają" przedstawia dwie ilustracje, do których zostały dołączone materiały dźwiękowe. Pierwsza to fotografia pędzących miejską ulicą samochodów. Zdjęcie zostało wykonane z okna tramwaju. Towarzyszą mu dźwięki stukotów, odgłosy silników, sygnałów samochodowych, gwaru rozmów. Druga to fotografia pejzażu. Przez drzewa prześwituje słońce i niebo. Towarzyszą mu dźwięki śpiewu ptaków, kroków, stąpających po trawie, szumu drzew. Pod spodem zamieszczone zostały miniatury zdjęć, pozwalające na wybór właściwego dźwięku.

Dźwięki które nas otaczają, online-skills, CC BY 3.0

Uruchom wyobraźnię i zaplanuj ilustrację do mitologicznej przygody Odyseusza, Syzyfa lub Achillesa. Opowiedz, który epizod z życia bohatera został przez Ciebie wybrany i jaką masz wizję plastyczną. Poproś kogoś z klasy o jej zrealizowanie.

Źródło: ViliusL.

Słownik pojęć

Abstrakcja geometryczna

odmiana sztuki abstrakcyjnej, polegająca na operowaniu (w kompozycjach malarskich, rzeźbiarskich, graficznych) różnorodnymi formami geometrycznymi.

Abstrakcja organiczna

odmiana sztuki abstrakcyjnej, polegająca na operowaniu (w rzeźbie, malarstwie i grafice) formami nieregularnymi, sugerującymi kształty organiczne.

Ekspresjonizm abstrakcyjny

termin stosowany wobec różnorodnych dzieł malarzy tworzących w Nowym Jorku od lat 40. do 60. XX wieku. Ekspresjoniści traktowali formę jako środek przekazu treści emocjonalnych. Dążyli do wyrażenia duchowego, wewnętrznego doświadczania rzeczywistości w sposób spontaniczny, intuicyjny, często automatyczny, płynący z gestu ręki i ciała (tzw. malarstwo gestu).

Ilustrować

przedstawiać, unaoczniać za pomocą obrazów, fotografii, filmów, wykresów, muzyki, itp. Interpretować coś, posługując się słowem, gestem, mimiką, obrazem, itp.

Źródła:

- encyklopedia.pwn.pl

- sjp.pwn.pl

Galeria dzieł sztuki

Slajd 1 z 4

Wassily Kandinsky, „Moskwa I”, 1916 , Tretyakov Gallery, Moskwa, Rosja, wikiart.org, domena publiczna

Table of Contents

Ilustrujemy dźwięki natury i dźwięki miasta