Spis treści

Wprowadzenie

Przeczytaj

Prezentacja multimedialna

Sprawdź się

Dla nauczyciela

Formuły statystyczne w arkuszu kalkulacyjnym

Źródło: Pixabay, domena publiczna.

Wyobraźmy sobie, że jako pracownicy hotelu otrzymaliśmy zadanie policzenia goszczących w nim aktualnie osób, które poprzedniego dnia zamówiły sernik na deser. Szef kuchni musi przygotować listę zakupów – ale nie wie, ilu gości znów zechce skosztować wypieku. Aby oszacować ich liczbę, można wykorzystać funkcje statystyczne.

Więcej informacji i zadań dotyczących formuł w arkuszu kalkulacyjnym znajdziesz w e-materiałach:

- Adresowanie komórek w arkuszu kalkulacyjnym,

- Formuły matematyczne w arkuszu kalkulacyjnym,

- Formuły warunkowe i zagnieżdżanie w arkuszu kalkulacyjnym,

- Formuły logiczne w arkuszu kalkulacyjnym,

- Podstawowe formuły w arkuszu kalkulacyjnym – zadania maturalne,

- Formuły tekstowe w arkuszu kalkulacyjnym,

- Formuły daty i czasu w arkuszu kalkulacyjnym,

- Formatowanie warunkowe w arkuszu kalkulacyjnym,

- Formuły w arkuszu kalkulacyjnym – zadania maturalne.

Twoje cele

- Przeanalizujesz funkcje LICZ_JEŻELI, LICZ_PUSTE i POZYCJA.NAJW.

- Prześledzisz, w jaki sposób można zliczać elementy w arkuszu kalkulacyjnym.

- Sprawdzisz poprawność funkcji zliczających wystąpienia określonych wartości liczbowych i ciągów znaków na przykładowych danych zawartych w arkuszu kalkulacyjnym.

Przeczytaj

Wśród wielu funkcji, jakie oferuje arkusz kalkulacyjny, znajdują się także kategorie specjalistyczne, np. finansowe, inżynierskie, matematyczne oraz te, które zaprezentujemy w lekcji: statystyczne.

Microsoft Excel

Powyższe kategorie można odnaleźć, wybierając Formuły ze wstążki, a następnie w obszarze Biblioteka funkcji, wybierając opcję Więcej funkcji.

Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Funkcje specjalistyczne przeznaczone są głównie dla użytkowników, którzy znają dany obszar wiedzy i jej zastosowań (np. dla statystyki funkcje te znajdują się w kategorii Statystyczny), jednak wśród tych funkcji możemy znaleźć także takie, które pomogą rozwiązać wiele częstych problemów u mniej zaawansowanych użytkowników.

LibreOffice Calc

Powyższe kategorie można odnaleźć, klikając ikonkę fx przy pasku formuły.

Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Opcja ta znajduje się również w menu głównym po wybraniu Wstaw.

Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

W wyświetlonym oknie możemy łatwo wyszukać lub wybrać odpowiadającą nam funkcję, wpisać ją i od razu podejrzeć wynik.

Funkcje specjalistyczne przeznaczone są głównie dla użytkowników, którzy znają dany obszar wiedzy i jej zastosowań (np. dla statystyki funkcje te znajdują się w kategorii Statystyka), jednak wśród tych funkcji możemy znaleźć także takie, które pomogą rozwiązać wiele częstych problemów u mniej zaawansowanych użytkowników.

Przykład

W jednej ze szkół zorganizowano zawody o charakterze edukacyjnym (uświadomienie młodzieży szkolnej zasad segregacji śmieci). Zawody miały być przeprowadzone w kwartałach leśnych, które wyznaczono dla każdej klasy. Uczniowie mieli zbierać śmieci w tej kategorii, na którą natknęli się w lesie jako pierwszą. W workach miały być posegregowane szkło, metal, plastyk oraz pozostałe rodzaje. W celu rejestracji wyników działań podjętych przez uczniów przygotowano arkusz, do którego wpisano liczbę worków w poszczególnych kategoriach śmieci (pod warunkiem, że worki te były całkowicie wypełnione).

Plik o rozmiarze 12.02 KB w języku polskim

Dane obrazujące rodzaj śmieci i ich ilość zostały przedstawione w dwóch odrębnych kolumnach (np. kolumny B i C dla edycji

). Ponieważ w trakcie zawodów okazało się, że trzeba przeprowadzić następne edycje rywalizacji (tak dużo zostało śmieci w lesie), organizator zdecydował się dołożyć następne pary kolumn za kolumną C. W kolumnie ostatniej (H) wprowadzono formułę sumującą wartości z trzech kolumn: C, E, G – co pokazuje ilościowy wynik osiągnięty przez daną klasę.

Microsoft Excel

Z tak zorganizowanego pliku danych można wydobyć wiele informacji. Na przykład: jeśli chcemy się dowiedzieć, ile klas znalazło śmieci z plastiku w pierwszej edycji, zastosujemy formułę LICZ.JEŻELI która zwraca liczbę komórek spełniających określone kryterium. Składnia tej formuły jest następująca:

LICZ.JEŻELI(zakres;kryteria)

Przy czym zakres to adres pojedynczej komórki, różnych komórek lub obszaru komórek, a kryteria to warunek, jaki musi spełnić zawartość komórki z zakresu, aby została ona zliczona.

Chcemy sprawdzić ile klas w pierwszej edycji zawodów zbierało plastyk. Formuła wprowadzona w zamieszczonym przykładzie do komórki A19 wyglądałaby następująco:

Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Osiągnięty wynik możemy zauważyć na poniższej ilustracji.

Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Słowo „plastyk” pojawiło się w kolumnie B trzy razy – komórki B2, B9 oraz B13. Stworzona przez nas formuła zwróciła wartość 3, a więc poprawnie obliczyła, ile klas w pierwszej edycji zbierało worki z plastykiem.

Gdybyśmy natomiast chcieli się dowiedzieć, ile klas nie znalazło w pierwszej edycji żadnych śmieci, zastosowalibyśmy formułę LICZ.PUSTE, która zwraca liczbę komórek pustych w danym zakresie.

LICZ.PUSTE(zakres)

Przy czym zakres to adres pojedynczej komórki, różnych komórek lub obszaru komórek.

W przypadku problemu, który chcemy rozwiązać, formuła wprowadzona w zamieszczonym przykładzie do komórki A20 wyglądałaby następująco:

Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Osiągnięty wynik:

Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

W pierwszej edycji – kolumna B – komórek bez żadnych wartości jest trzy – komórki B3, B8 oraz B12. Funkcja wpisana do komórki A20 zwróciła wartość 3, a więc poprawnie obliczyła ile klas nie zebrało żadnych śmieci w pierwszej edycji zawodów.

Wyobraźmy sobie ponadto, że klasa

a, która zebrała 14 worków w trzech edycjach chce znać odpowiedź na pytanie, które miejsce w zawodach zajmie. W takiej sytuacji zastosujemy formułę, POZYCJA.NAJW, która pokazuje pozycję względem innych liczb na liście (jeśli więcej niż jedna liczba ma taką samą pozycję, wówczas zwracana jest pozycja najwyższa). Składnia tej formuły jest następująca:

POZYCJA.NAJW(liczba;lista;[lp])

Przy czym:

- liczba, to liczba wpisana do komórki, której pozycji wśród innych liczb poszukujemy;

- lista, to zakres komórek, w którym dokonujemy poszukiwania;

- lp (parametr opcjonalny), to kierunek sortowania.

Jeśli chcemy sortować pozycje malejąco, wówczas lp=0, w przeciwnym wypadku lp=1. W przypadku problemu, który chcemy rozwiązać, formuła wprowadzona w zamieszczonym przykładzie do komórki A21 wyglądałaby następująco:

Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Ważne!

Funkcja POZYCJA.NAJW nie występuje w wersji programu Excel 2007 oraz jego wcześniejszych wersjach. W tych wersjach można ją zastąpić funkcją POZYCJA, a argumenty tej funkcji są dokładnie takie same jak dla POZYCJA.NAJW.

Co daje następujący wynik:

Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Sprawdźmy, czy zwrócona została poprawna wartość. Klasa

a zebrała 14 worków, więcej zebrała tylko klasa c – 17 worków oraz klasa d – 28 worków. Jak widzimy Klasa a zajęła miejsce. Formuła zwróciła wartość 3, a więc poprawnie obliczyła, na którym miejscu znajduje się klasa a.

LibreOffice Calc

Słownik

funkcje statystyczne

formuły w arkuszu kalkulacyjnym, które umożliwiają wyliczenie większości znanych statystyk charakteryzujących rozkład, takich jak statystyki z grup: struktura rozkładu i jego kształt, miary tendencji centralne i rozproszenia, miary współwystępowania i inne; formuły wyliczające częstości dają możliwość wyszukiwania w zbiorze określonych informacji zapisanych w poszczególnych komórkach

Prezentacja multimedialna

Polecenie 1

Przeanalizuj prezentację, a następnie stwórz arkusz kalkulacyjny ze swoim tygodniowym rozkładem zajęć, w którym policzysz liczbę lekcji w tygodniu, a także liczbę lekcji informatyki, jeśli dzień tygodnia to wtorek lub czwartek.

Pobierz plik z danymi wykorzystywanymi w prezentacji:

Plik o rozmiarze 12.12 KB w języku polskim

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

W pliku zawarty został wykaz przewoźników obsługujących loty do poszczególnych miast z lokalnego lotniska. Dane te mają posłużyć do sprawdzenia liczby lotów wykonywanych przez każdego przewoźnika (w naszym przykładzie oznacza wyliczenie, ile razy występuje nazwa przewoźnika) oraz potencjalnych możliwości w rozwoju sieci połączeń, czyli liczby połączeń, których nie obsługuje żaden przewoźnik (ile lotów należałoby dodać do wykazu, aby do każdego miasta można byłoby lecieć każdego dnia tygodnia).

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

Tygodniowy harmonogram lotów znajduje się w arkuszu o nazwie LOTY.

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

Do wykonania zadania potrzebujemy funkcji, która policzy, ile lotów wykonuje każdy przewoźnik. Zacznijmy od sporządzenia zestawienia nazw przewoźników obok tabeli lotów. Zestawienie to znajdziemy w arkuszu ANALIZA. Odpowiednie formuły wpiszemy do tabeli widocznej na następnym slajdzie.

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

Gdy przygotowaliśmy już odpowiednie zestawienie, dobrym pomysłem będzie użycie funkcji LICZ.JEŻELI, która policzy liczbę komórek spełniających odpowiednie kryterium. Naszym kryterium będzie nazwa przewoźnika.

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

W komórce J2 wpisujemy następującą formułę:

=LICZ.JEŻELI($B$2:$H$9;I2), w której zakres B2:H9 to zakres tygodniowej tabeli lotów do wszystkich miast, w której znajdują się nazwy przewoźników. Komórka I2 to komórka, w której znajduje się nazwa pierwszego przewoźnika. Pozostaje teraz przekopiować formułę w dół do komórek J3:J10.

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

Przewoźnik „BUZZZ” obsługuje lot we wtorek do Szczecina, a więc tylko jeden lot. Przewoźnik „SAS” wykonuje pięć lotów – w czwartek do Szczecina, w sobotę i niedzielę do Szczecina oraz Katowic. Wartość zwrócona przez naszą funkcję dla przewoźnika „BUZZZ” to 1, a dla „SAS” to 5, więc formuła poprawnie obliczyła ilość lotów.

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

Zestawienie uzupełnimy jeszcze o informację, ile lotów należałoby dodać do wykazu, aby do każdego miasta można byłoby lecieć każdego dnia tygodnia. W tym celu użyjemy formuły LICZ.PUSTE, która w naszym zestawieniu wygląda następująco:

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

Obszar komórek od B2 do H9 to obszar, w którym podliczymy komórki bez żadnych wpisów.

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

Funkcja zwróciła wartość 16, sprawdźmy czy jest poprawna. Komórki B3, B5, B7, D3, D5, E5, E6, F3, F5, F6, F7, G5, G6, G8, H5 oraz H8 są puste i jest ich 16, a więc funkcja działa poprawnie.

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

Zdecydowaliśmy, że potrzebne nam będą również informacje o tym, ilu przewoźników wykonuje mniej niż dwa lub więcej niż pięć lotów, ilu przewoźników ma nazwę krótszą niż pięć liter lub dłuższą od dziesięciu liter. Do wykonania tego zadania wykorzystamy funkcję LICZ.JEŻELI, a następnie sprawdzimy poprawność jej wykonywania za pomocą funkcjonalności Poprawność danych.

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

Do komórki J13 wprowadzamy następującą formułę:

=LICZ.JEŻELI(J2:J10;"<2")+LICZ.JEŻELI(J2:J10;">5")

Obliczy ona, ile wartości mniejszych od 2 lub większych od 10 znajduje się w komórkach z zakresu J2:J10.

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

Funkcja zwróciła wartość 3, jak możemy zauważyć w kolumnie J wartości komórek, które spełniają nasze warunki są trzy – J3, J7 oraz J8.

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

Do komórki K2 wpiszmy poniższą formułę:

=DŁ(I2),

a następnie skopiujmy ją do pozostałych komórek w zakresie K2:K10. Formuła ta zwraca ilość liter w nazwie przewoźnika na podstawie nazwy przewoźnika w kolumnie I.

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

Na podstawie wartości w kolumnie K możemy sprawdzić, który z przewoźników ma mniej niż pięć oraz więcej niż dziesięć liter w nazwie. Informację o tym wprowadzimy do komórki J14. Wpiszmy więc do tej komórki następującą formułę:

=LICZ.JEŻELI(K2:K10;"<5")+LICZ.JEŻELI(K2:K10;">10").

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

Funkcja zwróciła wartość 3, jak możemy zauważyć w kolumnie I, nazwy przewodników, które spełniają nasze warunki znajdują się w komórkach I2, I5 oraz I9.

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

Microsoft Excel

Aby wykonać sprawdzanie poprawności formuł, zaznaczmy komórki, które chcemy sprawdzić. W naszym przykładzie w pierwszej kolejności zaznaczymy komórki z zakresu J2:J10. Ze wstążki wybieramy Dane, a następnie z obszaru Narzędzia danych wybieramy opcję Poprawność danych.

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

LibreOffice Calc

Aby wykonać sprawdzanie poprawności formuł, zaznaczmy komórki, które chcemy sprawdzić. W naszym przykładzie w pierwszej kolejności zaznaczymy komórki z zakresu J2:J10. Z menu głównego wybieramy Dane, a następnie wybieramy opcję Poprawność danych.

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

Microsoft Excel

Zostanie otwarte okno, w którym zadeklarujemy, jakie wartości arkusz powinien zakreślić. W naszym przypadku chcemy sprawdzić, czy ilość lotów jest liczbą całkowitą między dwa a pięć. Tak też więc skonfigurujmy ustawienia w tym oknie, a następnie zatwierdzamy operację przyciskiem OK.

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

LibreOffice Calc

Zostanie otwarte okno, w którym zadeklarujemy jakie wartości arkusz powinien zakreślić. W naszym przypadku chcemy sprawdzić, czy ilość lotów jest liczbą całkowitą między dwa a pięć. Tak też więc skonfigurujmy ustawienia w tym oknie, a następnie zatwierdzamy operację przyciskiem OK.

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

Microsoft Excel

Operację powtarzamy dla nazwy przewoźników. Tym razem zaznaczamy zakres komórek I2:I10. Sprawdzamy, czy długość tekstu w tych komórkach znajduje się między 5 a 10, tak też skonfigurujmy ustawienia w oknie Sprawdzanie poprawności danych i zatwierdzamy operację przyciskiem OK.

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

LibreOffice Calc

Operację powtarzamy dla nazwy przewoźników. Tym razem zaznaczamy zakres komórek I2:I10. Sprawdzamy, czy długość tekstu w tych komórkach znajduje się między 5 a 10, tak też skonfigurujmy ustawienia w oknie Sprawdzanie poprawności danych i zatwierdzamy operację przyciskiem OK.

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

Microsoft Excel

Zostało nam już tylko wyświetlenie zakreślenia dla komórek, które nie spełniają zadeklarowanych przez nas warunków. Aby tego dokonać, ze wstążki wybieramy Dane, a następnie w obszarze Narzędzia danych rozwijamy dodatkowe opcje dla Poprawność danych. Z rozwiniętej listy wybieramy opcję Zakreśl nieprawidłowe dane.

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

LibreOffice Calc

Zostało nam już tylko wyświetlenie zakreślenia dla komórek, które nie spełniają zadeklarowanych przez nas warunków. Aby tego dokonać, ze wstążki wybieramy Narzędzia, a następnie rozwijamy dodatkowe opcje dla Detektyw... Z rozwiniętej listy wybieramy opcję Zaznacz nieprawidłowe dane.

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

Microsoft Excel

Wyświetlone zostały zakreślenia dla komórek, które nie spełniają warunków. Jak widzimy jest ich 3, więc nasze formuły działają poprawnie.

- Nagranie audio

Trwa wczytywanie danych...

Materiał audio dostępny pod adresem:

file:///tmp/puppeteerXAuZH9.html

LibreOffice Calc

Wyświetlone zostały zakreślenia dla komórek, które nie spełniają warunków. Jak widzimy jest ich 3, więc nasze formuły działają poprawnie.

Źródło: licencja: CC BY-SA 3.0.

Sprawdź się

Pokaż ćwiczenia:

Ćwiczenie 1

Wskaż, czy funkcje LICZ.JEŻELILICZ kropka JEŻELI i SUMA.JEŻELISUMA kropka JEŻELI są równoważne.

nie

nie

tak

tak

Pobierz plik z danymi do ćwiczeń: 2, 3, 4, 5. Następnie wykonaj polecenia (plik zawiera wyciąg z danych jednego z Ośrodków Pomocy Społecznej, który – by przyznać świadczenie – musi zebrać dane o składzie rodzin i ich dochodach).

Plik o rozmiarze 54.55 KB w języku polskim

Ćwiczenie 2

Stwórz odpowiednią formułę i podaj liczbę rodzin, które nie podały swojego składu.

Pokaż przykładowe rozwiązanie

Ćwiczenie 3

Stwórz odpowiednią formułę i podaj liczbę rodzin, które zadeklarowały brak dochodu.

Pokaż przykładowe rozwiązanie

Ćwiczenie 4

W zestawie funkcji statystycznych wyszukaj odpowiednią formułę, wprowadź ją do arkusza z danymi i podaj liczbę rodzin jednoosobowych o zerowym dochodzie.

Pokaż przykładowe rozwiązanie

Ćwiczenie 5

Stwórz odpowiednią formułę i podaj liczbę rodzin, które są przynajmniej dwuosobowe. Zauważ, że nie wszystkie rodziny podały skład, pomiń te rodziny w formule.

Pokaż przykładowe rozwiązanie

Pobierz plik z danymi do ćwiczeń: 6, 7, 8. Następnie wykonaj polecenia. Plik zawiera dane dla województw, wraz z ich numerem (kolumna H), określające liczbę osób zatrudnionych w systemie pomocy społecznej. Ponieważ jednak nie każda z zatrudnionych osób pracuje na cały etat, to w tabeli znajduje się również kolumna z danymi na temat liczby tych osób w przeliczeniu na pełne etaty.

Plik o rozmiarze 20.70 KB w języku polskim

Ćwiczenie 6

Odpowiedz na pytanie, czy pozycja, jaką zajmuje województwo dolnośląskie ze względu na liczbę osób zatrudnionych jest taka sama, jak pozycja tego województwa w rankingu liczby zatrudnionych w przeliczeniu na pełny etat.  Zastosuj ten sam sposób tworzenia rankingu.

Pokaż przykładowe rozwiązanie

Ćwiczenie 7

Stosując tylko i wyłącznie formuły, wylicz różnicę pomiędzy najwyższą i najniższą liczbą osób zatrudnionych w systemie pomocy społecznej.

Pokaż przykładowe rozwiązanie

Ćwiczenie 8

Uporządkuj województwa ze względu na pozycję (od najwyższej do najniższej), jaką zajmują one w rankingu liczby osób zatrudnionych w systemie pomocy społecznej w przeliczeniu na pełny etat. Do wyliczenia pozycji użyj odpowiednich formuł, natomiast do uporządkowania rankingu – funkcji sortowania (uwaga: pamiętaj, aby przed sortowaniem przekopiować liczby z tabeli POZYCJA w inne miejsce stosując opcję – wklej jako wartości).

Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Pokaż przykładowe rozwiązanie

Dla nauczyciela

Autor: Maurycy Gast

Przedmiot: Informatyka

Temat: Formuły statystyczne w arkuszu kalkulacyjnym

Grupa docelowa:

Liceum ogólnokształcące i technikum, liceum ogólnokształcące, technikum, zakres podstawowy

Podstawa programowa:

Cele kształcenia – wymagania ogólne

II. Programowanie i rozwiązywanie problemów z wykorzystaniem komputera oraz innych urządzeń cyfrowych: układanie i programowanie algorytmów, organizowanie, wyszukiwanie i udostępnianie informacji, posługiwanie się aplikacjami komputerowymi.

Treści nauczania – wymagania szczegółowe

II. Programowanie i rozwiązywanie problemów z wykorzystaniem komputera i innych urządzeń cyfrowych.

Zakres podstawowy. Uczeń:

3) przygotowuje opracowania rozwiązań problemów, posługując się wybranymi aplikacjami:

c) gromadzi dane pochodzące z różnych źródeł w tabeli arkusza kalkulacyjnego, korzysta z różnorodnych funkcji arkusza w zależności od rodzaju danych, filtruje dane według kilku kryteriów, dobiera odpowiednie wykresy do zaprezentowania danych, analizuje dane, korzystając z dodatkowych narzędzi, w tym z tabel i wykresów przestawnych,

Kształtowane kompetencje kluczowe:

- kompetencje cyfrowe;

- kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

- kompetencje matematyczne oraz kompetencje w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii.

Cele operacyjne (językiem ucznia):

- Przeanalizujesz funkcje LICZ_JEŻELI, LICZ_PUSTE i POZYCJA.NAJW.

- Prześledzisz, w jaki sposób można zliczać elementy w arkuszu kalkulacyjnym.

- Sprawdzisz poprawność funkcji zliczających wystąpienia określonych wartości liczbowych i ciągów znaków na przykładowych danych zawartych w arkuszu kalkulacyjnym.

Strategie nauczania:

- konstruktywizm;

- konektywizm.

Metody i techniki nauczania:

- dyskusja;

- rozmowa nauczająca z wykorzystaniem multimedium i ćwiczeń interaktywnych.

Formy pracy:

- praca indywidualna;

- praca w parach;

- praca w grupach;

- praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne:

- komputery z głośnikami, słuchawkami i dostępem do internetu;

- zasoby multimedialne zawarte w e-materiale;

- tablica interaktywna/tablica, pisak/kreda;

- oprogramowanie Microsoft Excel 2003 lub wyższe, LibreOffice Calc 4.1 lub wybrany odpowiednik.

Przebieg lekcji

Przed lekcją:

1. Przygotowanie do zajęć. Nauczyciel loguje się na platformie i udostępnia e-materiał: „Formuły statystyczne w arkuszu kalkulacyjnym”. Uczniowie mają zapoznać się z treściami w sekcji „Przeczytaj”.

Faza wstępna:

1. Wyświetlenie przez nauczyciela tematu i celów lekcji. Określenie wiążących dla uczniów kryteriów sukcesu.

2. Rozpoznanie wiedzy uczniów. Nauczyciel prosi wybranego ucznia lub uczniów o przedstawienie sytuacji problemowej związanej z tematem lekcji.

Faza realizacyjna:

1. Uczniowie analizują przykład z sekcji „Przeczytaj” i powtarzają zaprezentowane rozwiązanie na swoim komputerze.

2. Praca z multimedium. Nauczyciel wyświetla zawartość sekcji „Prezentacja multimedialna”, wybrany uczeń czyta treść polecenia nr 1 „Przeanalizuj prezentację, a następnie stwórz w arkuszu kalkulacyjnym bazę ze swoimi danymi (na przykład tygodniowym rozkładem zajęć, listą znajomych, adresami itp.), w której będą miały zastosowanie formuły pokazywane w niniejszej prezentacji” i omawia przykładowe rozwiązanie postawionego problemu.

3. Ćwiczenie umiejętności. Uczniowie wykonują ćwiczenia nr 1-5 z sekcji „Sprawdź się”. Nauczyciel sprawdza poprawność wykonanych zadań, omawiając je wraz z uczniami.

Faza podsumowująca:

1. Nauczyciel prosi uczniów o podsumowanie zgromadzonej wiedzy.

Praca domowa:

1. Uczniowie wykonują ćwiczenia 6-8 z sekcji „Sprawdź się”..

Materiały pomocnicze:

- Oficjalna dokumentacja techniczna dla oprogramowania Microsoft Excel 2010 (lub nowszej wersji), LibreOffice Calc 4.1 lub wybranego odpowiednika.

Wskazówki metodyczne:

- Treści w sekcji „Prezentacja multimedialna” można wykorzystać na lekcji jako podsumowanie i utrwalenie wiedzy uczniów.

Table of Contents

Wprowadzenie

Przeczytaj

Prezentacja multimedialna

Sprawdź się

Dla nauczyciela