Spis treści

Epoki w dziejach muzyki – klasycyzm w Polsce

Epoki w dziejach muzyki – klasycyzm w Polsce

Ważne daty

1750-1820 – klasycyzm,

1732-1809 – Józef Haydn,

1756-1791 – Wolfgang Amadeusz Mozart,

1770-1827 – Ludwig van Beethoven,

1769-1854 – Józef Elsner,

1734-1821 – Maciej Kamieński,

1746-1829 – Jan Stefani,

1785-1857 – Karol Kurpiński,

1765-1833 – Michał Kleofas Ogiński,

1789-1831 – Maria Szymanowska.

Scenariusz lekcji dla nauczyciela:

Scenariusz zajęć do pobrania

I. Indywidualna i zespołowa ekspresja muzyczna.

4. W zakresie słuchania i percepcji muzyki. Uczeń:

1) świadomie słucha wybranych dzieł literatury muzycznej (fragmentów lub/i w całości):

a) reprezentatywnych dla kolejnych epok (od średniowiecza do współczesności),

2) rozpoznaje ze słuchu:

a) brzmienie instrumentów muzycznych,

4) przedstawia słuchaną muzykę za pomocą środków pozamuzycznych (łącząc muzykę z innymi obszarami wiedzy):

d) opisuje słowami cechy i charakter słuchanych utworów.

II. Język i funkcje muzyki, myślenie muzyczne, kreacja i twórcze działania.

6. Wymienia nazwy epok w dziejach muzyki (średniowiecze, renesans, barok, klasycyzm, romantyzm, muzyka XX w.) oraz potrafi wskazać kompozytorów reprezentatywnych dla nich.

8. Potrafi uzasadnić własne preferencje muzyczne, argumentując swoje wybory.

III. Kultura muzyczna, narodowe i światowe dziedzictwo kulturowe. Uczeń:

1) zna repertuar kulturalnego człowieka, orientując się w sztandarowych utworach z dziejów historii muzyki i współczesnej kultury muzycznej oraz wartościowej muzyki popularnej.

Nauczysz się

rozróżniać muzykę wokalną, wokalno – instrumentalną, instrumentalną;

przedstawiać przykłady polskiej twórczości muzycznej klasycyzmu: J. Elsner, M. Kamieński, J. Stefani, K. Kurpiński, M. K. Ogiński, M Szymanowska;

rozróżniać utwory polskich kompozytorów okresu klasycyzmu.

Klasycyzm w Polsce - sylwetki kompozytorów

Józef Ksawery Elsner urodził się w Grodkowie. Już jako dziecko śpiewał w kościelnym chórze i komponował, uczył się także gry skrzypach. W 1791 roku został członkiem orkiestry teatralnej w Brnie, następnie przeprowadził się do Lwowa, gdzie został kapelmistrzem teatru niemieckiego, w którym wystawiał swoje opery. Ożenił się z Polką – Klarą Abt, która pomogła mu w nauce języka polskiego, dzięki czemu mógł pisać polskie libretta, a w swojej muzyce sięgał do motywów ludowych. W 1799 przeniósł się do Warszawy i został dyrektorem Teatru Narodowego, w którym wystawiał opery zagraniczne, a także własne dzieła, m.in.: Leszka Białego, czyli Czarownicę z Łysej Góry, Króla Łokietka, czyli Wiśliczanki oraz Jagiełłę w Tenczynie. Był założycielem trzech szkół muzycznych, w jednej z nich wykształcił między innymi Fryderyka Chopnia.

Na ilustracji interaktywnej portret Józefa Elsnera. Na obrazie starszy mężczyzna, o siwych średniej długości włosach, lekko falowanych. Prosty średniej wielkości nos, ciemne oczy, usta wyraźnie zarysowane. Ubrany jest w zapięty wysoko surdut, pod szyją ma kołnierzyk i apaszkę. Po naciśnięciu punktu interaktywnego pojawia się napis: Hymn Święta miłości kochanej ojczyzny, autorstwa Józefa Elsnera. Pojawia się też możliwość uruchomienia muzyki. Utwór wokalno-instrumentalny, wykonywany przez wysoki głos kobiecy z akompaniamentem fortepianu. Muzyka jest dostojna, wręcz majestatyczna. Kobieta śpiewa następujący tekst: „Święta miłości kochanej Ojczyzny, Czują Cię tylko umysły poczciwe! Dla ciebie zjadłe smakują trucizny, Dla ciebie więzy, pęta nie zelżywe. Kształcisz kalectwo przez chwalebne blizny, Gnieździsz w umyśle rozkoszy prawdziwe. Byle cię można wspomóc, byle wspierać, Nie żal żyć w nędzy, nie żal i umierać.”

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Hymn Święta miłości kochanej ojczyzny, autorstwa Józefa Elsnera

Wykonawca: Muzycy z Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy

Nagranie dostępne pod adresem file:///tmp/puppeteerVl2tre.html

Józef Elsner, ilustracja interaktywna

Źródło: online skills sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.

Zobacz także

Poszukaj w Internecie utworu Msza a-moll op. 81 Józefa Elsnera. Wysłuchaj jej fragmentów i wymień jej obsadę wykonawczą.

Maciej Kamieński przypuszczalnie urodził się na Słowacji. Najprawdopodobniej w wieku około trzydziestu lat przeprowadził się do Polski. Zamieszkał w Warszawie, gdzie zasłynął jako nauczyciel gry na fortepianie oraz śpiewu. Do jego najważniejszych dzieł należą opery napisane do librett w różnych językach: niemieckim, francuskim oraz polskim, w którym powstało pięć jego dzieł: Nędza uszczęśliwiona; Zośka, czyli wiejskie zaloty; Prostota cnotliwa; Balik gospodarski; Tradycja dowcipem załatwiona; Słowik, czyli Kasia z Hanką na wydaniu. Nawiązał w nich do polskiego folkloru, tańców narodowych, przyczynił się do powstania polskiej opery narodowej.

Źródło: online skills sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0 Fot. AMFN.

Jan Stefani pochodził z Czech. Po przybyciu do Polski związał się z dworem Stanisława Augusta Poniatowskiego, pracował w Teatrze Narodowym. Był twórcą opery Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale, powstałej do libretta Wojciecha Bogusławskiego. Kompozytor połączył w niej polskie motywy ludowe i koloratury wzorowane na francuskich ariach, inspirował się także stylem Mozarta. Dzięki tematyce powstańczej i stawianiu opozycji wobec zaborców dzieło zyskało ogromną popularność, ale w wyniku cenzury wystawione zostało tylko trzykrotnie.

Na ilustracji interaktywnej portret Jana Stefaniego. Kompozytor przedstawiony jest jako starszy mężczyzna. Ma duże oczy, z dużymi powiekami, duży prosty nos, wąskie usta. Siwe włosy sięgające do ucha. Pod szyją ma kołnierzyk i apaszkę. Ubrany jest w ciemny surdut. Po naciśnięciu punktu interaktywnego pojawia się napis "Marsz kosynierów z opery Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale, autorstwa Jana Stefaniego. Utwór wykonany przez wokalistów (mężczyzn i kobiety) z towarzyszeniem fortepianu. Rozpoczyna energicznym wstępem granym na fortepianie. Pieśń jest utrzymana w rytmie krakowiaka, szybka, zagrzewająca do walki. Chór śpiewa tekst: „Dalej bracia, dalej żywo, otwiera się dla nas żniwo, rzućwa pługi, rzućwa radło, trza wojować, kiej tak padło. Niechaj baba gospodarzy, niech pilnują roli starzy; my parobcy, zagrodniki, rzućwa cepy, bierzwa piki.”

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Marsz kosynierów z opery Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale, autorstwa Jana Stefaniego

Wykonawca: Muzycy z Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy

Nagranie dostępne pod adresem file:///tmp/puppeteerVl2tre.html

Jan Stefani: ilustracja interaktywna

Źródło: online skills sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.

Karol Kurpiński urodził się we Włoszakowicach na Wielkopolsce, w rodzinie organisty oraz kapelmistrza na dworze Sułkowskich. W dzieciństwie pobierał nauki gry na instrumentach klawiszowych i skrzypcach. Po przeprowadzce do Warszawy objął funkcję drugiego dyrygenta Teatru Narodowego. Dzięki wykonaniu kantaty ku czci Napoleona zdobył uznanie wybitnego kompozytora. W 1812 roku stworzył symfonię Bitwa pod Mażajskiem, która pod zmienionym tytułem Wielka symfonia bitwę wyobrażająca zyskała miano dzieła programowego Kurpińskiego. W trakcie powstania listopadowego tworzył opery i pieśni o tematyce patriotycznej, m.in. słynną Warszawiankę, traktowaną wówczas jako hymn narodowy. Dzięki objęciu w 1824 roku funkcji dyrektora Teatru Narodowego mógł upowszechniać dzieła europejskich mistrzów: Giacchina Rossiniego i Karola Marii Webera. Dyrygował prawykonaniem jednego z dwóch koncertów fortepianowych Chopina – koncertu f-moll op. 21.

Na ilustracji interaktywnej portret Karola Kurpińskiego. Na obrazie dość młody mężczyzna. Twarz raczej okrągła, średni noc i dość duże usta. Krótkie włosy i obfite bokobrody. Portret jest czarno-biały. Mężczyzna ma pod szyją zawiązaną białą apaszkę, ciemną kamizelkę i ciemny surdut. W centrum znajduje się punkt interaktywny, po jego naciśnięciu pojawi się napis: Rozwidnienie się z Bitwy pod Możajskiem, Karola Kurpińskiego. Poniżej przycisk do uruchomienia muzyki. Utwór wykonywany przez orkiestrę. Łagodny i bardzo pogodny, sielankowy, w tempie umiarkowanym.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Rozwidnienie się z Bitwy pod Możajskiem, Karola Kurpińskiego

Wykonawca: Orchestra of the Eighteenth Century

Źródło: Orkiestra XVIII Wieku, Frans Bruggen

Nagranie dostępne pod adresem file:///tmp/puppeteerVl2tre.html

Karol Kurpiński: ilustracja interaktywna

Źródło: online skills sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.

Polecenie 1

Wysłuchaj fragmentu Koncertu na klarnet B-dur Karola Kurpińskiego. Opisz wrażenia towarzyszące Ci podczas słuchania.

Utwór Karola Krupińskiego, „Koncert na klarnet B- dur”. Utwór wykonywany przez klarnet i akompaniujący mu fortepian. Utwór zaczyna się tryumfalnym wstępem fortepianu. Potem klarnet gra kilka wirtuozowskich pasaży a następnie melancholijną melodię, potem znów następuje energiczna i popisowa partia klarnetu. Charakter muzyki zmienia się wielokrotnie w ciągu 2 minut nagrania.

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/DnaN8LCwi

Źródło: Karol Krupiński, Fragment koncertu na klarnet B-dur, AMFN, licencja: CC BY 3.0.

Utwór Karola Krupińskiego, „Koncert na klarnet B- dur”. Utwór wykonywany przez klarnet i akompaniujący mu fortepian. Utwór zaczyna się tryumfalnym wstępem fortepianu. Potem klarnet gra kilka wirtuozowskich pasaży a następnie melancholijną melodię, potem znów następuje energiczna i popisowa partia klarnetu. Charakter muzyki zmienia się wielokrotnie w ciągu 2 minut nagrania.

Uzupełnij

Michał Kleofas Ogiński był artystą wszechstronnie utalentowanym - zasłynął jako skrzypek, kompozytor, pisarz oraz polityk. W wieku 21 lat objął funkcję posła na sejm oraz posadę komisarza skarbu Wielkiego Księstwa Litewskiego, a następnie podskarbiego. Dowodził pułkiem strzelców konnych w powstaniu kościuszkowskim. Podczas pobytu w Wilnie organizował wiele koncertów i przedstawień pielęgnujących polskie tradycje. Był twórcą polonezów, walców, mazurków na fortepian, pieśni powstańczych i rewolucyjnych, marszy, a także jednej opery. Najbardziej znanym dziełem Ogińskiego jest Polonez a-moll Pożegnanie ojczyzny.

Na ilustracji interaktywnej portret Michała Kleofasa Ogińskiego. Na obrazie widzimy dość młodego mężczyznę, z kręconymi, krótkimi włosami i bokobrodami. Mężczyzna ma wyraźnie zarysowane usta, ciemne oczy, średniej wielkości nos, ma zawiązaną pod szyją białą apaszkę, białą koszulę z kołnierzykiem i ciemny surdut. Po naciśnięciu punktu interaktywnego pojawia się napis: „Polonez a-moll Pożegnanie Ojczyzny, autorstwa Michała Kleofasa Ogińskiego”. Znajduje się też przycisk, którym można uruchomić muzykę. Na nagraniu słyszymy nostalgicznego, smutnego, tęsknego poloneza. Utwór wykonany jest na fortepianie.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Polonez a-moll Pożegnanie Ojczyzny, autorstwa Michała Kleofasa Ogińśkiego

Wykonawca: Pianista z Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy

Nagranie dostępne pod adresem file:///tmp/puppeteerVl2tre.html

Michał Kleofas Ogiński: ilustracja interaktywna

Źródło: online skills sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.

Polecenie 2

Wysłuchaj ponownie fragmentu Pożegnania Ojczyzny Michała Kleofasa Ogińskiego, wykonanego na fortepianie, a następnie wystukaj rytm tego poloneza.

Nagranie poloneza „Pożegnanie Ojczyzny” Michała Kleofasa Ogińskiego. Smutny, tęskny polonez. Należy do polonezów melancholijnych czyli jest tańcem stylizowanym a nie użytkowym. Utwór wykonany jest na fortepianie.

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/DnaN8LCwi

Nagranie poloneza „Pożegnanie Ojczyzny” Michała Kleofasa Ogińskiego

Źródło: AMFN.

Nagranie poloneza „Pożegnanie Ojczyzny” Michała Kleofasa Ogińskiego. Smutny, tęskny polonez. Należy do polonezów melancholijnych czyli jest tańcem stylizowanym a nie użytkowym. Utwór wykonany jest na fortepianie.

Uzupełnij

Maria Szymanowska jest jedną z niewielu przed współczesnością kobiet-kompozytorek. Pisała utwory na fortepian, m.in. etiudy, nokturny, walce, polonezy, mazurki, pieśni, a także utwory wokalne. Na jej dorobek składa się ponad sto dwadzieścia kompozycji. Była także pierwszą wybitną pianistką Starego Kontynentu, zasłynęła z wykonań Bacha, Mozarta, Webera, Beethovena, Chopina. Zdobyła popularność w Warszawie i Europie, nazywano ją królową tonów.

Ilustracja interaktywna przedstawia portret Marii Szymanowskiej. Na obrazie młoda kobieta z kunsztowną fryzurą, w której umieszczone są kwiaty. Jest raczej drobnej budowy ciała, ma ciemne oczy, niewielki nos i usta. Kobieta jest zamyślona, głowę ma wspartą o prawą rękę, która oparta jest na kilku książkach. Ubrana w jasną suknię z odkrytymi ramionami i udrapowanymi krótkimi rękawkami. Po naciśnięciu punktu interaktywnego pojawia się napis: „Polonez f-moll, autorstwa Marii Szymanowskiej.” Jest też przycisk służący do uruchomienia nagrania. Na nagraniu utwór wykonany na fortepianie. Smutny, nostalgiczny, w rytmie wolnego poloneza. Utwór składa się z kilku części pierwsza i ostatnia są takie same - smutne i nostalgiczne, środkowe części są - weselsze, dostojne.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Polonez f-moll, autorstwa Marii Szymanowskiej

Wykonawca: Pianista z Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy

Nagranie dostępne pod adresem file:///tmp/puppeteerVl2tre.html

Maria Szymanowska: ilustracja interaktywna

Źródło: online skills sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.

Zadania

Ćwiczenie 1

Zaznacz poprawne odpowiedzi. Cechy muzyki klasycznej to:

Zaznacz prawidłowe odpowiedzi.

- Popularne formy to: fuga i kantata

- Komponowana według zasad polifonii

- Tworzona według zasad homofonii

- Łatwa w odbiorze o przejrzystej budowie

- Bardzo zawiła i trudna w odbiorze

- Utwory mają określoną budowę

- Popularne formy to: opera, sonata, symfonia

Ćwiczenie 2

Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Klasycyzm to okres:

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- Od XVI w. do XVII w.

- Od XII w. do XIII w.

- Od II połowy XVIII w. do początku XIX w.

- Od XIV w. do XV w.

Ćwiczenie 3

Połącz w pary przedstawione portrety i nazwiska kompozytorów.

Maria Szymanowska

Maciej Kamieński

Józef Elsner

Michał Kleofas Ogiński

Jan Stefani

Karol Kurpiński

Ćwiczenie 4

Wysłuchaj utworów.

Nagranie „Eine kleine Nachtmusik” Wolfganga Amadeusza Mozarta. Utwór radosny, pogodny, w dość szybkim tempie. Wykonywany przez kwartet smyczkowy.

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/DnaN8LCwi

Źródło: Wolfgang Amadeusz Mozart, Eine kleine Nachtmusik, AMFN, licencja: CC BY 3.0.

Nagranie „Eine kleine Nachtmusik” Wolfganga Amadeusza Mozarta. Utwór radosny, pogodny, w dość szybkim tempie. Wykonywany przez kwartet smyczkowy.

Utwór Karola Krupińskiego, „Koncert na klarnet B- dur”. Utwór wykonywany przez klarnet i akompaniujący mu fortepian. Utwór zaczyna się tryumfalnym wstępem fortepianu. Potem klarnet gra kilka wirtuozowskich pasaży a następnie melancholijną melodię, potem znów następuje energiczna i popisowa partia klarnetu. Charakter muzyki zmienia się wielokrotnie w ciągu 2 minut nagrania.

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/DnaN8LCwi

Źródło: Karol Krupiński, Fragment koncertu na klarnet B-dur, AMFN, licencja: CC BY 3.0.

Utwór Karola Krupińskiego, „Koncert na klarnet B- dur”. Utwór wykonywany przez klarnet i akompaniujący mu fortepian. Utwór zaczyna się tryumfalnym wstępem fortepianu. Potem klarnet gra kilka wirtuozowskich pasaży a następnie melancholijną melodię, potem znów następuje energiczna i popisowa partia klarnetu. Charakter muzyki zmienia się wielokrotnie w ciągu 2 minut nagrania.

Nagranie poloneza „Pożegnanie Ojczyzny” Michała Kleofasa Ogińskiego. Smutny, tęskny polonez. Należy do polonezów melancholijnych czyli jest tańcem stylizowanym a nie użytkowym. Utwór wykonany jest na fortepianie.

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/DnaN8LCwi

Źródło: AMFN.

Nagranie poloneza „Pożegnanie Ojczyzny” Michała Kleofasa Ogińskiego. Smutny, tęskny polonez. Należy do polonezów melancholijnych czyli jest tańcem stylizowanym a nie użytkowym. Utwór wykonany jest na fortepianie.

Na podstawie wysłuchanych utworów, określ, kto je wykonuje. Tytuł utworu połącz z odpowiednim zespołem.

Karol Kurpiński, „Koncert na klarnet B – dur”

kwartet smyczkowyPołączony z: Karol Kurpiński, „Koncert na klarnet B – dur”

Michał Kleofas Ogiński, Polonez „Pożegnanie ojczyzny”

fortepian i klarnetPołączony z: Michał Kleofas Ogiński, Polonez „Pożegnanie ojczyzny”

Mozart, „Eine kleine Nachtmusik” KV 525

fortepianPołączony z: Mozart, „Eine kleine Nachtmusik” KV 525

Ćwiczenie 5

Spośród przedstawionych definicji wybierz tą, która opisuje symfonię:

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- forma muzyczna, polegająca na tym, że jeden solista występuje z akompaniamentem orkiestry. Utwór zazwyczaj złożony jest z trzech części w układzie szybka-wolna-szybka

- utwór muzyczny przeznaczony na orkiestrę symfoniczną

- utwór instrumentalny składający się z kilku tańców, zwykle w następującej kolejności: allemande, courante, sarabanda i gigue

- sceniczny utwór wokalno-instrumentalny, łączący grę aktorską ze śpiewem oraz muzyką i tańcem

Ćwiczenie 6

Uzupełnij zdania. Kliknij w lukę, aby rozwinąć listę i wybierz poprawną odpowiedź.

a) Autorem poloneza Pożegnanie Ojczyzny jest

b) Prawykonaniem Koncertu fortepianowego f-moll op. 21 Fryderyka Chopina dyrygował

c) Operę Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale skomponował

d)     była wybitną polską kompozytorką i pianistką.

e) Autorem opery Nędza uszczęśliwiona jest    .

Maria Szymanowska     Jan Stefani     Michał Kleofas Ogiński     Maciej Kamieński     Karol Kurpiński

Ćwiczenie 7

Rozwiąż krzyżówkę.

1.

Pytanie Jedno z imion OgińskiegoZnak 1 z 7

Fragment hasła

Pytanie Jedno z imion OgińskiegoZnak 2 z 7

Pytanie Jedno z imion OgińskiegoZnak 3 z 7

Pytanie Jedno z imion OgińskiegoZnak 4 z 7

Pytanie Jedno z imion OgińskiegoZnak 5 z 7

Pytanie Jedno z imion OgińskiegoZnak 6 z 7

Pytanie Jedno z imion OgińskiegoZnak 7 z 7

2.

Pytanie Tytuł utworu Beethovena „Dla ...”Znak 1 z 5

Pytanie Tytuł utworu Beethovena „Dla ...”Znak 2 z 5

Fragment hasła

Pytanie Tytuł utworu Beethovena „Dla ...”Znak 3 z 5

Pytanie Tytuł utworu Beethovena „Dla ...”Znak 4 z 5

Pytanie Tytuł utworu Beethovena „Dla ...”Znak 5 z 5

3.

Pytanie Rodzaj utworu, popularny w klasycyzmieZnak 1 z 6

Pytanie Rodzaj utworu, popularny w klasycyzmieZnak 2 z 6

Pytanie Rodzaj utworu, popularny w klasycyzmieZnak 3 z 6

Pytanie Rodzaj utworu, popularny w klasycyzmieZnak 4 z 6

Fragment hasła

Pytanie Rodzaj utworu, popularny w klasycyzmieZnak 5 z 6

Pytanie Rodzaj utworu, popularny w klasycyzmieZnak 6 z 6

4.

Pytanie Skomponował poloneza „Pożegnanie ojczyzny”Znak 1 z 7

Pytanie Skomponował poloneza „Pożegnanie ojczyzny”Znak 2 z 7

Pytanie Skomponował poloneza „Pożegnanie ojczyzny”Znak 3 z 7

Pytanie Skomponował poloneza „Pożegnanie ojczyzny”Znak 4 z 7

Pytanie Skomponował poloneza „Pożegnanie ojczyzny”Znak 5 z 7

Fragment hasła

Pytanie Skomponował poloneza „Pożegnanie ojczyzny”Znak 6 z 7

Pytanie Skomponował poloneza „Pożegnanie ojczyzny”Znak 7 z 7

5.

Pytanie Najstarszy z klasyków wiedeńskichZnak 1 z 5

Pytanie Najstarszy z klasyków wiedeńskichZnak 2 z 5

Pytanie Najstarszy z klasyków wiedeńskichZnak 3 z 5

Fragment hasła

Pytanie Najstarszy z klasyków wiedeńskichZnak 4 z 5

Pytanie Najstarszy z klasyków wiedeńskichZnak 5 z 5

6.

Pytanie Twórca polskich oper ... KamieńskiZnak 1 z 6

Pytanie Twórca polskich oper ... KamieńskiZnak 2 z 6

Pytanie Twórca polskich oper ... KamieńskiZnak 3 z 6

Fragment hasła

Pytanie Twórca polskich oper ... KamieńskiZnak 4 z 6

Pytanie Twórca polskich oper ... KamieńskiZnak 5 z 6

Pytanie Twórca polskich oper ... KamieńskiZnak 6 z 6

7.

Pytanie Utwór na orkiestrę symfonicznąZnak 1 z 8

Pytanie Utwór na orkiestrę symfonicznąZnak 2 z 8

Fragment hasła

Pytanie Utwór na orkiestrę symfonicznąZnak 3 z 8

Pytanie Utwór na orkiestrę symfonicznąZnak 4 z 8

Pytanie Utwór na orkiestrę symfonicznąZnak 5 z 8

Pytanie Utwór na orkiestrę symfonicznąZnak 6 z 8

Pytanie Utwór na orkiestrę symfonicznąZnak 7 z 8

Pytanie Utwór na orkiestrę symfonicznąZnak 8 z 8

8.

Pytanie Kompozytor – „cudowne dziecko”Znak 1 z 6

Pytanie Kompozytor – „cudowne dziecko”Znak 2 z 6

Pytanie Kompozytor – „cudowne dziecko”Znak 3 z 6

Fragment hasła

Pytanie Kompozytor – „cudowne dziecko”Znak 4 z 6

Pytanie Kompozytor – „cudowne dziecko”Znak 5 z 6

Pytanie Kompozytor – „cudowne dziecko”Znak 6 z 6

9.

Pytanie Jedno z imion MozartaZnak 1 z 8

Pytanie Jedno z imion MozartaZnak 2 z 8

Fragment hasła

Pytanie Jedno z imion MozartaZnak 3 z 8

Pytanie Jedno z imion MozartaZnak 4 z 8

Pytanie Jedno z imion MozartaZnak 5 z 8

Pytanie Jedno z imion MozartaZnak 6 z 8

Pytanie Jedno z imion MozartaZnak 7 z 8

Pytanie Jedno z imion MozartaZnak 8 z 8

1. 1.  Jedno z imion Ogińskiego

2. 2.  Tytuł utworu Beethovena „Dla ...”

3. 3.  Rodzaj utworu, popularny w klasycyzmie

4. 4.  Skomponował poloneza „Pożegnanie ojczyzny”

5. 5.  Najstarszy z klasyków wiedeńskich

6. 6.  Twórca polskich oper ... Kamieński

7. 7.  Utwór na orkiestrę symfoniczną

8. 8.  Kompozytor – „cudowne dziecko”

9. 9.  Jedno z imion Mozarta

Słownik pojęć

Aria

pieśń solowa z akompaniamentem instrumentalnym wchodząca w skład opery, oratorium, operetki lub kantaty.

Basso continuo

bas cyfrowany, muzyczny typ instrumentalnego towarzyszenia, stanowiącego harmoniczną podstawę utworu, stosowany we wszystkich gatunkach muzyki 1600–ok. 1750.

Folklor

ludowa twórczość artystyczna.

Homofonia

typ budowy wielogłosowych utworów muzycznych, w których tylko jeden głos prowadzi melodię.

Koncert solowy

instrumentalny utwór muzyczny przeznaczony do wykonania przez solistę i orkiestrę symfoniczną.

Libretto

tekst słowny opery, operetki; też: literacko opracowana treść baletu lub pantomimy.

Opera

sceniczny dramat muzyczny.

Partytura

zapis nutowy utworu muzycznego, podzielony na partie wokalne i instrumentalne.

Polifonia

muzyka mająca wiele linii melodycznych współbrzmiących ze sobą.

Sonata

instrumentalny utwór muzyczny składający się zwykle z trzech lub czterech odrębnych części.

Symfonia

utwór muzyczny przeznaczony na orkiestrę.

Słownik pojęć opracowano na podstawie:

encyklopedia.pwn.pl

sjp.pwn.pl

Galeria dzieł sztuki

Slajd 1 z 6

Źródło: AMFN, licencja: CC0.

Biblioteka muzyczna

1. Nagranie autorstwa Józefa Elsnera pod tytułem Hymn Święta miłości kochanej ojczyzny. Utwór wokalno-instrumentalny, wykonywany przez wysoki głos kobiecy z akompaniamentem fortepianu. Muzyka jest dostojna, wręcz majestatyczna.

Źródło: Józef Elsner, Hymn Święta miłości kochanej ojczyzny, AMFN 1807, licencja: CC BY 3.0.

2. Utwór muzyczny "Marsz kosynierów z opery Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale, autorstwa Jana Stefaniego. Utwór wykonany przez wokalistów (mężczyzn i kobiety) z towarzyszeniem fortepianu. Rozpoczyna energicznym wstępem granym na fortepianie. Pieśń jest utrzymana w rytmie krakowiaka, szybka, zagrzewająca do walki.

Źródło: Jan Stefani, „Marsz kosynierów” z opery „Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale”, AMFN, licencja: CC BY 3.0.

3. Utwór Karola Kurpińskiego, Rozwidnienie się z Bitwy pod Możejskiem. Utwór wykonywany przez orkiestrę. Łagodny i bardzo pogodny, sielankowy, w tempie umiarkowanym.

Źródło: Karol Kurpiński, "Rozwidnienie się" z "Bitwy pod Możejskiem", AMFN, licencja: CC BY 3.0.

4. Utwór Michała Kleofasa Ogińskiego, „Polonez a-moll Pożegnanie ojczyzny”. Smutny, tęskny polonez. Utwór wykonany jest na fortepianie.

Źródło: Michał Kleofas Ogiński, Polonez a-moll Pożegnanie ojczyzny, AMFN, licencja: CC BY 3.0.

5. Polonez f-moll, autorstwa Marii Szymanowskiej. Na nagraniu utwór wykonany na fortepianie. Smutny, nostalgiczny, w rytmie wolnego poloneza. Utwór składa się z kilku części. Pierwsza i ostatnia są takie same - smutne i nostalgiczne, środkowe części są - weselsze, dostojne.

Źródło: Maria Szymanowska, Polonez f-moll, AMFN, licencja: CC BY 3.0.

6. Nagranie „Eine kleine Nachtmusik” Wolfganga Amadeusza Mozarta. Utwór radosny, pogodny, w dość szybkim tempie. Wykonywany przez kwartet smyczkowy.

Źródło: Wolfgang Amadeusz Mozart, Eine kleine Nachtmusik, AMFN, licencja: CC BY 3.0.

7. Utwór Karola Krupińskiego, „Koncert na klarnet B- dur”. Utwór wykonywany przez klarnet i akompaniujący mu fortepian. Utwór zaczyna się tryumfalnym wstępem fortepianu. Potem klarnet gra kilka wirtuozowskich pasaży a następnie melancholijną melodię, potem znów następuje energiczna i popisowa partia klarnetu. Charakter muzyki zmienia się wielokrotnie w ciągu 2 minut nagrania.

Źródło: Karol Krupiński, Fragment koncertu na klarnet B-dur, AMFN, licencja: CC BY 3.0.

Bibliografia

Andrzej Chodkowski (red.), Encyklopedia muzyki, PWN, Warszawa 1995.

Strumiłło, Tadeusz, Nowak-Romanowicz Alina, i Kuryłowicz Teresa, Poglądy na muzykę kompozytorów polskich doby przedchopinowskiej: Ogiński, Elsner, Kurpiński., PWM, Kraków, 1960.

Table of Contents

Epoki w dziejach muzyki – klasycyzm w Polsce