Spis treści

Ale to już było… Inspiracje dziełami malarstwa w obrazach późniejszych twórców

Ale to już było… Inspiracje dziełami malarstwa w obrazach późniejszych twórców

Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.

Ważne daty

1956 – pierwsze znaczące dzieło pop-art autorstwa Richarda Hamiltona

Scenariusz lekcji dla nauczyciela

W prostokątnym polu znajduje się strzałka skierowana w dół symbolizująca pobieranie pliku. Obok strzałki umieszczony jest napis „Pobierz załącznik”. Jest to przycisk pozwalający na wyświetlenie, pobranie i zapisanie pliku zawierającego scenariusz lekcji - dokument w formacie pdf.

Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.

I. Opanowanie zagadnień z zakresu języka i funkcji plastyki; podejmowanie działań twórczych, w których wykorzystane są wiadomości dotyczące formy i struktury dzieła. Uczeń:

1) wykazuje się znajomością dziedzin sztuk plastycznych: malarstwa, rzeźby, grafiki, architektury (łącznie z architekturą wnętrz), rysunku, scenografii, sztuki użytkowej dawnej i współczesnej (w tym rzemiosła artystycznego); rozumie funkcje tych dziedzin i charakteryzuje ich język; rozróżnia sposoby i style wypowiedzi w obrębie dyscyplin; zna współczesne formy wypowiedzi artystycznej, wymykające się tradycyjnym klasyfikacjom, jak: happening, performance, asamblaż; sztuka nowych mediów;

6) rozróżnia gatunki i tematykę dzieł w sztukach plastycznych (portret, autoportret, pejzaż, martwa natura, sceny: rodzajowa, religijna, mitologiczna, historyczna i batalistyczna); niektóre z tych gatunków odnajduje w grafice i w rzeźbie; w rysunku rozpoznaje studium z natury, karykaturę, komiks, rozumie, czym jest w sztuce abstrakcja i fantastyka; podejmuje działania z wyobraźni i z natury w zakresie utrwalania i świadomości gatunków i tematów w sztuce, stosuje w tym zakresie różnorodne formy wypowiedzi (szkice rysunkowe, fotografie zaaranżowanych scen i motywów, fotomontaż).

III. Opanowanie podstawowych wiadomości z zakresu kultury plastycznej, jej narodowego i ogólnoludzkiego dziedzictwa kulturowego. Uczeń:

5) rozpoznaje wybrane, najbardziej istotne dzieła z dorobku innych narodów.

Nauczysz się

definiować pojęcia plastyczne takie jak np.: Akt twórczy, Ambalaż, Inspiracja

analizować wybrane dzieła sztuki

malować własne dzieło sztuki inspirując się dziełami dawnych mistrzów.

Inspiracje artystów

Akt twórczy wymaga inspiracji, natchnienia. Wszystko, co nas otacza, może zainspirować do stworzenia obrazu: nocny spacer nad wodą, ciekawa architektura, pejzaż, bukiet kwiatów ustawiony na stole lub drugi człowiek.

Slajd 1 z 5

Widok miasta nocą, online-skills, CC BY 3.0

Artyści od zawsze szukali natchnienia, zarówno w otaczającym ich świecie, jak i w mitologii, literaturze czy dziełach dawnych mistrzów. Również prace twórców współczesnych mogą być inspirowane dziełami powstałymi w przeszłości, np.: pod względem motywu, techniki malarskiej, kolorystyki, operowania światłocieniem i innych środków wyrazu artystycznego, czy też ujęcia tematu.

Przykładem inspiracji twórczością dawnych mistrzów w malarstwie są poniższe portrety.

Slajd 1 z 3

Tycjan, „Portret kardynała Filippa Archinto”, 1558, Filadelfijskie Muzeum Sztuki, Filadelfia, USA, i.niezlasztuka.net, CC BY 3.0

Inspiracje w malarstwie

Ilustracja interaktywna ukazująca obraz Narodziny Wenus. Obraz przedstawia scenę narodzin Wenus. Centralne miejsce zajmuje naga, długowłosa bogini, stojąca w ogromnej muszli unoszonej przez morskie fale. W prawej części obrazu znajduje się Hora (jedna z bogiń pór roku). Hora jest przepasana girlandą z róż, a na szyi ma wieniec z mirtu - rośliny poświęconej Wenus. Bogini trzyma w dłoni czerwony płaszcz, którym chce okryć nagą Wenus. Za nią widać pomarańczowy gaj. W lewej części obrazu znajdują się dwie splecione ze sobą postacie: kobieta i mężczyzna. Są to Zefiry, kierujące ku brzegowi muszlę, na której stoi naga Wenus. Oboje są bardzo skąpo odziani, mają na sobie tylko zwiewne chusty. W tle można zauważyć kwiaty, linię horyzontu i drzewa o wydłużonych liściach. Widać tu charakterystyczne cechy dla malarstwa Botticellego - jasne, lekkie kolory, oszczędnie stosowany światłocień, a przede wszystkim zamiłowanie do płynnej, giętkiej, falistej linii, będącej jego głównym środkiem wyrazu. Po zaznaczeniu obrazu, zostanie wyświetlona informacja dodatkowa i obraz Andyego Warhola - Wenus Botticellego, ukazując Wenus jako element kultury popularnej. Kobieta została przedstawiona w wielu kolorach. Ma czarne rozpuszczone włosy, których końce są różowo - żółte.

Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/DMXHfARjU

Sandro Botticelli, „Narodziny Wenus”, 1485, Galeria Uffizi, Florencja, Włochy, domena publiczna

llustracja interaktywna ukazuje obraz Mona Lisy. Portret przedstawia kobietę, siedzącą na balkonie, jej ciało ustawione jest pod kątem, a twarz zwrócona jest w kierunku widza. Ubrana jest w skromną szatę, na której brak jest oznak pozycji społecznej, majątkowej czy dworskiej. Za nią artysta ustawił wysoki mur, a dalej melancholijny krajobraz pocięty zygzakowatymi liniami ścieżek i wijących się potoków, który po lewej stronie jest inny niż po prawej i nie stanowi jednej całości. Po obu stronach znajdują się fragmenty kolumn, domalowane prawdopodobnie przez artystę pod koniec tworzenia dzieła. Po zaznaczeniu obrazu, zostanie wyświetlona informacja dodatkowa wraz z obrazem Mona Lisa z Wąsem autorstwa Marcela Duchampa.

Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/DMXHfARjU

Leonardo da Vinci, „Mona Lisa”, 1503-1506, Muzeum Luwr, Francja, Paryż, domena publiczna

Ilustracja interaktywna, ukazująca obraz Tycjana, „Wenus z Urbino”. Dzieło przedstawia akt młodej kobiety w bogatym wnętrzu. Kobieta lewą dłonią zakrywa łono, w prawej zaś trzyma bukiecik róż, spoglądając prosto na widza. Zajmowaną przez nią przestrzeń częściowo oddziela od przyległego pokoju kotara. Po zaznaczeniu obrazu, zostanie wyświetlona informacja dodatkowa wraz z obrazem Édouarda Manet - Olimpia. Płótno przedstawia nagą kobietę, ubraną jedynie w starannie dobraną biżuterię i pantofelki zsuwające się z nóg (co było oznaką zepsucia). Kobieta patrzy wyzywającym wzrokiem na widza, a u jej stóp można zauważyć kota, który symbolizuje kobiecą zmysłowość i seksualność. Obrazem tym Manet nawiązywał do Wenus z Urbino Tycjana. Artysta zmienił w swoim obrazie kilka istotnych symboli, m.in. u stóp nagiej Wenus Tycjana leży pies – symbol wierności, u stóp Olimpii natomiast łasi się kot.

Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/DMXHfARjU

Tycjan, „Wenus z Urbino”, 1538, Galeria Uffizi, Florencja, Włochy, domena publiczna

Ilustracja interaktywna przedstawia obraz Caravaggio, „Powołanie świętego Mateusza”. Treścią dzieła jest scena, w której Chrystus powołuje do służby Mateusza. Artysta umiejscawia ją w ciemnym pomieszczeniu. Całość oświetlona jest strumieniem ostrego światła, wpadającym przez niewidoczny otwór z prawej strony. Obraz podzielony jest na dwie części. Celnik Mateusz siedzi przy stole z czterema współpracownikami zajętymi liczeniem pieniędzy. Są to mężczyźni w różnym wieku, dostatnio i jaskrawo ubrani, dwóch z nich ma kapelusze z piórami na głowach, u boku mają szpady. W pewnym oddaleniu, z prawej strony Caravaggio namalował Chrystusa, który właśnie wszedł do środka ze św. Piotrem. Jezus wyciągniętą ręką wskazuje na Mateusza, jego twarz wyraża zdecydowanie. Mateusz siedzący w środku grupy przy stole, jest zaskoczony, niezdarnie naśladuje gest Chrystusa i kieruje rękę na własną pierś, jakby upewniał się czy to o niego chodzi. Dwaj starsi celnicy nie dostrzegają przybyszów i nadal zajęci są liczeniem pieniędzy. Młodsi, siedzący bliżej drzwi ze zdumieniem, ale i pewnym zrozumieniem patrzą w stronę Jezusa. Po zaznaczeniu obrazu, zostanie wyświetlona informacja dodatkowa wraz z obrazem Jana Vermeera Czytając list. Obraz przedstawia pomieszczenie, w którym przed otwartym oknem stoi dziewczyna i czyta list. Kobieta przedstawiona jest z profilu, ale jej twarz odbija się w szybkach okiennych. Na pierwszym planie znajduje się stół, na którym jest rozłożony i udrapowany bogato zdobiony obrus, wyglądem przypominający dzisiejszy dywan. Na nim spoczywa misa z owocami: brzoskwiniami i jabłkami. Z prawej strony zwisa zielona kotara, rozwieszona na drążku, biegnącym wzdłuż górnej krawędzi płótna. Inna zasłona, koloru czerwonego, zawieszona jest przy oknie.

Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/DMXHfARjU

Caravaggio, „Powołanie świętego Mateusza”, 1599-1600, Kościół św. Ludwika Króla Francji, Rzym, Włochy, domena publiczna

Ilustracja interaktywna przedstawia obraz Jean-François Millet, „Siewca”. Obraz przedstawia chłopa, który sieje ozime zboże w zimny jesienny dzień, o czym świadczą ciemne, przytłumione kolory. Masywna sylwetka chłopa namalowana została ciemnymi farbami, wedle słów jednego z krytyków – jakby samą „ziemią, którą uprawia”. Postać widzimy w dużym zbliżeniu, ale nie potrafimy powiedzieć wiele o jej twarzy czy wieku. Po zaznaczeniu obrazu, zostanie wyświetlona informacja dodatkowa wraz z obrazem Vincenta Van Gogha - Siewca.

Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/DMXHfARjU

Jean-François Millet, „Siewca”, 1865, Muzeum Sztuk Pięknych (MFA), Boston, USA, domena publiczna

Zadania

Ćwiczenie 1

Wpływ wywierany na czyjąś twórczość np. dziełami innych artystów, to:

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- inspiracja

- interpretacja

- inkrustacja

Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.

Ćwiczenie 2

Polecenie do zadania brzmi: Połącz nazwiska autorów z odpowiednią reprodukcją. Poniżej polecenia znajdują się zdjęcia oraz szare pola, w których należy umieścić elementy z poprawnymi odpowiedziami. W zadaniu zostały wykorzystane obrazy, które ukazują kolejno: obraz przedstawiający starszego mężczyznę, który w połowie jest za półprzeźroczystą zasłoną. Ubrany jest w białą szatę, na którą narzucone jest brązowe nakrycie. Siedzi na krześle. Ręce opiera na oparciach krzesła. Drugi obraz przedstawia mężczyznę siedzącego na tronie. Mężczyzna ma czerwone nakrycie głowy, czerwoną narzutę, a pod nią białą szatę. Tron oraz zasłona przed, którą znajduje się tron jest koloru czerwonego. Mężczyzna patrzy się w kierunku osoby, która wykonywała portret. Ostatnie zdjęcie przedstawia postać siedząca na tronie, która krzyczy. Ubrana jest w fioletową pelerynę z biała szatą i fioletowym nakryciem głowy. Tron, na którym siedzi jest koloru żółtego. Obraz jest rozmyty za pomocą pionowych kresek. W prawym dolnym rogu zadania umieszczony jest klawisz „Sprawdź” służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.

Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.

Zobacz także

Inna wersja zadania

Polecenie do zadania brzmi: Połącz nazwiska autorów z odpowiednią reprodukcją. Poniżej polecenia znajdują się listy rozwijalne, z których należy wybrać prawidłowe odpowiedzi. W prawym dolnym rogu zadania umieszczony jest klawisz „Sprawdź” służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania. W zadaniu zostały wykorzystane obrazy, które ukazują kolejno: obraz przedstawiający starszego mężczyznę, który w połowie jest za półprzeźroczystą zasłoną. Ubrany jest w białą szatę, na którą narzucone jest brązowe nakrycie. Siedzi na krześle. Ręce opiera na oparciach krzesła. Drugi obraz przedstawia mężczyznę siedzącego na tronie. Mężczyzna ma czerwone nakrycie głowy, czerwoną narzutę, a pod nią białą szatę. Tron oraz zasłona przed, którą znajduje się tron jest koloru czerwonego. Mężczyzna patrzy się w kierunku osoby, która wykonywała portret. Ostatnie zdjęcie przedstawia postać siedząca na tronie, która krzyczy. Ubrana jest w fioletową pelerynę z biała szatą i fioletowym nakryciem głowy. Tron, na którym siedzi jest koloru żółtego. Obraz jest rozmyty za pomocą pionowych kresek.

Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.

Ćwiczenie 3

Polecenie do zadania brzmi: Przyjrzyj się poniższym reprodukcjom. Obrazy w pierwszym wierszu były inspiracją dla twórców dzieł w drugim wierszu. Wpisz w pole tekstowe odpowiedni numer dzieła, który był inspiracją dla danego obrazu. W zadaniu zostały wykorzystane obrazy, które ukazują kolejno: Narodziny Wenus. Obraz przedstawia scenę narodzin Wenus. Centralne miejsce zajmuje naga, długowłosa bogini, stojąca w ogromnej muszli unoszonej przez morskie fale. W prawej części obrazu znajduje się Hora (jedna z bogiń pór roku). Hora jest przepasana girlandą z róż, a na szyi ma wieniec z mirtu - rośliny poświęconej Wenus. Kolejne dzieło ukazuje obraz Mona Lisy. Portret przedstawia kobietę, siedzącą na balkonie, jej ciało ustawione jest pod kątem, a twarz zwrócona jest w kierunku widza. Ubrana jest w skromną szatę, na której brak jest oznak pozycji społecznej, majątkowej czy dworskiej. Trzeci obraz przedstawia obraz Tycjana, „Wenus z Urbino”. Dzieło przedstawia akt młodej kobiety w bogatym wnętrzu. Kobieta lewą dłonią zakrywa łono, w prawej zaś trzyma bukiecik róż, spoglądając prosto na widza. Zajmowaną przez nią przestrzeń częściowo oddziela od przyległego pokoju kotara. Czwarte dzieło ukazuje obraz Caravaggio, „Powołanie świętego Mateusza”. Treścią dzieła jest scena, w której Chrystus powołuje do służby Mateusza. Artysta umiejscawia ją w ciemnym pomieszczeniu. Całość oświetlona jest strumieniem ostrego światła, wpadającym przez niewidoczny otwór z prawej strony. Obraz podzielony jest na dwie części. Celnik Mateusz siedzi przy stole z czterema współpracownikami zajętymi liczeniem pieniędzy. Są to mężczyźni w różnym wieku, dostatnio i jaskrawo ubrani, dwóch z nich ma kapelusze z piórami na głowach, u boku mają szpady. Piąty obraz przedstawia obraz Jean-François Millet, „Siewca”. Obraz przedstawia chłopa, który sieje ozime zboże w zimny jesienny dzień, o czym świadczą ciemne, przytłumione kolory. Masywna sylwetka chłopa namalowana została ciemnymi farbami, wedle słów jednego z krytyków – jakby samą „ziemią, którą uprawia”. Drugi rząd dzieł sztuki przedstawia kolejno: nagą kobietę, ubraną jedynie w starannie dobraną biżuterię i pantofelki zsuwające się z nóg (co było oznaką zepsucia). Kobieta patrzy wyzywającym wzrokiem na widza, a u jej stóp można zauważyć kota, który symbolizuje kobiecą zmysłowość i seksualność. Kolejny obraz ukazuje siewca. Trzeci portret przedstawia Wenus Botticellego, ukazując Wenus jako element kultury popularnej. Kobieta została przedstawiona w wielu kolorach. Ma czarne rozpuszczone włosy, których końce są różowo - żółte. Czwarte dzieło przedstawia pomieszczenie, w którym przed otwartym oknem stoi dziewczyna i czyta list. Kobieta przedstawiona jest z profilu, ale jej twarz odbija się w szybkach okiennych. Na pierwszym planie znajduje się stół, na którym jest rozłożony i udrapowany bogato zdobiony obrus, wyglądem przypominający dzisiejszy dywan. Na nim spoczywa misa z owocami: brzoskwiniami i jabłkami. Z prawej strony zwisa zielona kotara, rozwieszona na drążku, biegnącym wzdłuż górnej krawędzi płótna. Inna zasłona, koloru czerwonego, zawieszona jest przy oknie. Ostatnie zdjęcie ukazuje Mona Lise. Poniżej umieszczone są ilustracje oraz szare pola, w które należy wpisać właściwą odpowiedź. W prawym dolnym rogu zadania umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.

Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.

Ćwiczenie 4

Polecenie do zadania brzmi: Dopasuj do odpowiedniego obrazu jego autora. Poniżej polecenia znajdują się zdjęcia oraz szare pola, w których należy umieścić elementy z poprawnymi odpowiedziami. Zdjęcia przedstawiają dwa obrazy: pierwszy obraz przedstawia chłopa, który sieje zboże. Na obrazie dominują niebieskie kolory. Drugi obraz przedstawia chłopa, który sieje ozime zboże w zimny jesienny dzień, o czym świadczą ciemne, przytłumione kolory. Masywna sylwetka chłopa namalowana została ciemnymi farbami, wedle słów jednego z krytyków – jakby samą „ziemią, którą uprawia”. Postać widzimy w dużym zbliżeniu, ale nie potrafimy powiedzieć wiele o jej twarzy czy wieku. W prawym dolnym rogu zadania umieszczony jest klawisz „Sprawdź” służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.

Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.

Zobacz także

Inna wersja zadania

Polecenie do zadania brzmi: Dopasuj do odpowiedniego obrazu jego autora. Poniżej polecenia znajdują się listy rozwijalne, z których należy wybrać prawidłowe odpowiedzi. Zdjęcia przedstawiają dwa obrazy: pierwszy obraz przedstawia chłopa, który sieje zboże. Na obrazie dominują niebieskie kolory. Drugi obraz przedstawia chłopa, który sieje ozime zboże w zimny jesienny dzień, o czym świadczą ciemne, przytłumione kolory. Masywna sylwetka chłopa namalowana została ciemnymi farbami, wedle słów jednego z krytyków – jakby samą „ziemią, którą uprawia”. Postać widzimy w dużym zbliżeniu, ale nie potrafimy powiedzieć wiele o jej twarzy czy wieku. W prawym dolnym rogu zadania umieszczony jest klawisz „Sprawdź” służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.

Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.

Ćwiczenie 5

Połącz obrazy z dziełami, którymi zostały zainspirowane.

2

APołączony z: 2

3

BPołączony z: 3

1

CPołączony z: 1

Ćwiczenie 6

Polecenie do zadania brzmi: W sztuce XX wieku artyści często inspirowali się przedmiotami codziennego użytku. Dopasuj do ilustracji odpowiednie określenie. Zdjęcia ukazują kolejno: metalowy przedmiot przypominający wieszak, puszki z zupą firmy Campells, ostatnie dzieło ukazuje wizerunek chłopca, nad którym przedstawiona jest żółta parasolka. W prawym dolnym rogu zadania umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.

Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.

Zobacz także

Inna wersja zadania

Polecenie do zadania brzmi: W sztuce XX wieku artyści często inspirowali się przedmiotami codziennego użytku. Dopasuj do ilustracji odpowiednie określenie. Poniżej polecenia znajdują się listy rozwijalne, z których należy wybrać prawidłowe odpowiedzi. W prawym dolnym rogu zadania umieszczony jest klawisz „Sprawdź” służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania. Zdjęcia ukazują kolejno: metalowy przedmiot przypominający wieszak, puszki z zupą firmy Campells, ostatnie dzieło ukazuje wizerunek chłopca, nad którym przedstawiona jest żółta parasolka.

Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.

Ćwiczenie 7

Fabrycznie produkowane, tanie przedmioty, które artysta wybierał i podpisywał np. swoim nazwiskiem, podnosząc je w ten sposób do rangi dzieła sztuki, to:

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- ready made

- ambalaż

- pop-art

Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.

Polecenie 1

Wykonaj samodzielną pracę plastyczną zainspirowaną znanym dziełem sztuki. Przynieś swoją pracę na kolejną lekcję, na której pozostali uczniowie postarają się odgadnąć, jakie dzieło sztuki było Twoją inspiracją.

Słownik pojęć

Akt twórczy

proces twórczy pociągający za sobą powstawanie nowych idei, koncepcji, a w sztuce - dzieł sztuki. Akt twórczy skutkuje zwykle powstaniem wytworu określonej wartości.

Ambalaż

w sztuce współczesnej działania artystyczne polegające na opakowywaniu, zakrywaniu różnych obiektów (fr. emballage – opakowanie). Nazwa została wymyślona przez Tadeusza Kantora, w nawiązaniu do kolażu.

Inspiracja

jest to oddziaływanie na kogoś. W odniesieniu do sztuki jest to wpływ wywierany na artystę, np. przez otoczenie, innych artystów, prowadzący do aktu twórczego. Inspiracja to także natchnienie, zapał twórczy.

Pop-art

z ang. „sztuka popularna”. Kierunek w sztuce współczesnej, polegający na tworzeniu kompozycji z przedmiotów codziennego użytku, naśladujący styl reklam, komiksów itp. Zapoczątkowany w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych w latach 50. XX wieku.

Ready made

[czyt. redy mejd] z ang. „przedmiot gotowy”. Nazwa nadana w 1915 roku przez Marcela Duchampa fabrycznie produkowanym, tanim przedmiotom, które artysta wybierał i podpisywał np. swoim nazwiskiem, podnosząc je w ten sposób do rangi dzieła sztuki.

Źródła:

encyklopedia.pwn.pl

sjp.pwn.pl

wojciechimielski.pl

Galeria dzieł sztuki

Slajd 1 z 19

Tycjan, „Portret kardynała Filippa Archinto”, 1558, Filadelfijskie Muzeum Sztuki, Filadelfia, USA, i.niezlasztuka.net, CC BY 3.0

Table of Contents

Ale to już było… Inspiracje dziełami malarstwa w obrazach późniejszych twórców