Spis treści

Wprowadzenie

Przeczytaj

Schemat

Sprawdź się

Dla nauczyciela

Zdjęcie przedstawia stare książki ułożone na półce.

Najważniejsze kodeksy prawa w Polsce

Źródło: domena publiczna.

Być może pamiętasz z lekcji historii słynny Kodeks Hammurabiego – jeden z najstarszych kodeksów świata, za pomocą którego ten babiloński władca chciał zunifikować i usystematyzować obowiązujące w jego państwie prawa. To z tego kodeksu wywodziła się drastyczna zasada “oko za oko, ząb za ząb”. Znacznie późniejszym, ale równie znanym, był regulujący ideę rewolucji w latach 1789–1799 francuski kodeks cywilny z początku XIX w., zwany Kodeksem Napoleona. Kodeks ten obowiązywał przez pewien czas – w Księstwie Warszawskim i początkowo również w Królestwie Polskim, a we Francji, wielokrotnie nowelizowany, obowiązuje nadal.

Współcześnie w Polsce również wydaje się kodeksy. Są to akty normatywne o randze ustawowej, których zadaniem jest całościowe, usystematyzowane uregulowanie określonej ważnej dziedziny stosunków społecznych. Czy potrafisz wymienić przykładowe kodeksy obowiązujące w Polsce?

Twoje cele

- Scharakteryzujesz najważniejsze kodeksy obowiązujące w Polsce.

- Rozpoznasz sprawy z dziedzin uregulowanych w kodeksach.

- Przeanalizujesz przepisy prawne wywodzące się z różnych, uregulowanych w kodeksach, dziedzin prawa.

Przeczytaj

Kodeks – szczególny rodzaj ustawy

Kodeksy w Polsce wydawane są w formie ustaw, jednak wśród innych aktów tej rangi wyróżniają się tym, że daną dziedzinę stosunków społecznych regulują w sposób kompleksowy, tak aby wszystkie dotyczące jej przepisy można było znaleźć w jednym akcie prawnym. Dlatego też kodeksy wydaje się jedynie dla szczególnie istotnych, wybranych obszarów prawodawstwa. Unormowanie całej dziedziny w jednym akcie prawnym ułatwia też spójną interpretację przepisów w nim zawartych. Zdarza się jednak, że mimo że jakaś ustawa reguluje kompleksowo wybraną dziedzinę społeczną, ustawodawca nie nadał jej nazwy kodeksu, a inną nazwę, np. „prawo” czy „ordynacja”. Jest tak na przykład w przypadku ustawy Prawo o ruchu drogowym, potocznie często nazywanej jednak, ze względu na swój charakter, kodeksem drogowym. Wśród obecnie obowiązujących w Polsce kodeksów znajdziemy m.in. kodeks cywilny, karny, rodzinny i opiekuńczy czy kodeks wyborczy.

Prawo cywilne

Znaczna część prawa cywilnego obowiązującego w Polsce znalazła uregulowanie w Kodeksie cywilnym. Uchwalony w 1964 r., zastąpił kilkanaście ustaw i innych aktów prawnych regulujących tę dziedzinę życia społecznego. Od tego czasu nowelizowano go dziesiątki razy, dostosowując przepisy do zmieniających się czasów i rzeczywistości społeczno-politycznej. Kodeks cywilny zawiera przepisy prawa materialnego, czyli normy bezpośrednio regulujące stosunki między podmiotami prawa, określające przesłanki powodujące ich powstanie, zmianę lub wygaśnięcie, a także obowiązki lub zakazy oraz sankcje za ich nieprzestrzeganie. Postępowanie w sprawach uregulowanych w Kodeksie cywilnym, czyli normy prawa formalnego, określono w Kodeksie postępowania cywilnego.

Prawo cywilne koncentruje się przede wszystkim na relacjach między równorzędnymi podmiotami prawa – osobami fizycznymi i prawnymi. W Kodeksie cywilnym znalazła się między innymi kwestia spółek cywilnych. Funkcjonowanie osobowych i kapitałowych spółek handlowych ustawodawca uregulował jednak w Kodeksie spółek handlowych.

Prawo karne

Materialne prawo karne znajdziemy przede wszystkim w Kodeksie karnym, ale także w Kodeksie karnym skarbowym oraz w Kodeksie wykroczeń. Swoistym dopełnieniem tych aktów prawnych o normy prawa procesowego są odpowiednio Kodeks postępowania karnego oraz Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.

Na podstawie przepisów jakiego kodeksu można otrzymać mandat karny?

Źródło: PLKristof, licencja: CC BY-SA 3.0.

Ważnym dopełnieniem kodeksów prawa karnego jest Kodeks karny wykonawczy, w którym opisano zasady wykonywania orzeczeń sądowych w sprawach karnych i o wykroczenia. Dokładne określenie takich zasad istotne jest między innymi ze względu na dbałość o przestrzeganie praw człowieka.

Prawo administracyjne

Oto decyzja administracyjna wydana przez wojewodę. Na jakich przepisach, oprócz Kodeksu postępowania administracyjnego, została oparta?

Źródło: Philippehanna, licencja: CC BY-SA 4.0.

Uregulowanie prawa administracyjnego w Polsce różni się od sposobu uregulowania pozostałych gałęzi prawa. W odróżnieniu od norm prawa cywilnego czy karnego, normy prawa administracyjnego materialnego nie zostały w Polsce zebrane w jednym kodeksie.

Znajdziemy je w licznych ustawach i innych aktach prawnych stanowiących podstawę działania administracji publicznej w zakresie wyłaniania, kompetencji i wzajemnych relacji organów, a także praw i obowiązków obywateli w stosunkach z tymi organami w różnych dziedzinach aktywności państwa. Przykładem unormowanych w ten sposób obszarów jest m.in. prawo oświatowe, prawo łowieckie czy budowlane.

Postępowanie w sprawach z dziedziny prawa administracyjnego zostało jednak opisane w jednym akcie prawnym zawierającym normy formalne. Aktem tym jest Kodeks postępowania administracyjnego.

Inne dziedziny prawa

Zastanów się na podstawie przepisów jakiego kodeksu można podać do wiadomości publicznej informacje o kandydatach na posłów i senatorów.

Źródło: Silar, licencja: CC BY-SA 4.0.

Oprócz trzech głównych gałęzi prawa, w których ustawodawca zdecydował się na opracowanie kompleksowych kodeksów zawierających normy materialne i formalne, jak w przypadku prawa cywilnego, karnego lub przynajmniej kodeksu obejmującego przepisy dotyczące procedur i postępowania, jak w przypadku prawa administracyjnego, funkcjonuje w polskim prawie kilka kodeksów poświęconych wybranym dziedzinom szczegółowym – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Kodeks wyborczy, Kodeks pracy oraz Kodeks morski.

Słownik

prawo materialne

przepisy prawa, które stanowią bezpośrednio o prawach i obowiązkach, nakazach i zakazach podmiotów prawa, określają sankcje za ich nieprzestrzeganie, a także wskazują sytuacje, których zajście powoduje powstanie, zmianę lub wygaśnięcie określonych stosunków prawnych pomiędzy podmiotami prawnymi

prawo formalne

przepisy prawa regulujące postępowanie przed organami wymiaru sprawiedliwości i administracji publicznej

ustawa

akt normatywny o charakterze ogólnym i abstrakcyjnym, powszechnie obowiązujący, w Polsce uchwalany przez sejm przy udziale senatu i Prezydenta RP

Schemat

Polecenie 1

Wybierz jeden z kodeksów przedstawionych na schemacie i wykonaj polecenia.

Ilustracja przedstawia półkę na książki, na której leżą kodeksy. Na półkach stoją także dekoracje: figurka machającego kotka, wazony oraz rośliny. Elementy ilustracji interaktywnej: 1. Kodeks spółek handlowych TYTUŁ I Przepisy ogólne

DZIAŁ I Przepisy wspólne

DZIAŁ II Spółki osobowe

DZIAŁ III Spółki kapitałowe

TYTUŁ II Spółki osobowe

DZIAŁ I Spółka jawna

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 2 Stosunek do osób trzecich

Rozdział 3 Stosunki wewnętrzne spółki

Rozdział 4 Rozwiązanie spółki i wystąpienie wspólnika

Rozdział 5 Likwidacja

DZIAŁ II Spółka partnerska

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 2 Stosunek do osób trzecich. Zarząd spółki

Rozdział 3 Rozwiązanie spółki

DZIAŁ III Spółka komandytowa

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 2 Stosunek do osób trzecich

Rozdział 3 Stosunki wewnętrzne spółki

DZIAŁ IV Spółka komandytowo-akcyjna

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 2 Powstanie spółki

Rozdział 3 Stosunek do osób trzecich

Rozdział 4 Stosunki wewnętrzne spółki

Rozdział 5 Rozwiązanie i likwidacja spółki. Wystąpienie wspólnika

TYTUŁ III Spółki kapitałowe

DZIAŁ I Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Rozdział 1 Powstanie spółki

Rozdział 2 Prawa i obowiązki wspólników

Rozdział 3 Organy spółki

Oddział 1 Zarząd

Oddział 2 Nadzór

Oddział 3 Zgromadzenie wspólników

Rozdział 4 Zmiana umowy spółki

Rozdział 5 Wyłączenie wspólnika

Rozdział 6 Rozwiązanie i likwidacja spółki

Rozdział 7 Odpowiedzialność cywilnoprawna

DZIAŁ Ia Prosta spółka akcyjna

Rozdział 1 Powstanie spółki

Rozdział 2 Prawa i obowiązki akcjonariuszy

Oddział 1 Akcje i uprawnienia indywidualne akcjonariusza

Oddział 2 Forma akcji

Oddział 3 Rozporządzanie akcją

Oddział 4 Umorzenie akcji i nabycie akcji własnych

Oddział 5 Wyłączenie i ustąpienie akcjonariusza oraz unieważnienie akcji

Rozdział 3 Organy spółki

Oddział 1 Przepisy ogólne

Oddział 2 Zarząd

Oddział 3 Rada nadzorcza

Oddział 4 Rada dyrektorów

Oddział 5 Walne zgromadzenie

Rozdział 4 Zmiana umowy spółki i emisja akcji

Oddział 1 Zmiana umowy spółki i zwykła emisja akcji

Oddział 2 Upoważnienie zarządu do emisji akcji

Oddział 3 Warunkowa emisja akcji

Rozdział 5 Rozwiązanie i likwidacja spółki

Rozdział 6 Odpowiedzialność cywilnoprawna

DZIAŁ II Spółka akcyjna

Rozdział 1 Powstanie spółki

Rozdział 2 Prawa i obowiązki akcjonariuszy

Rozdział 3 Organy spółki

Oddział 1 Zarząd

Oddział 2 Nadzór

Oddział 3 Walne zgromadzenie

Rozdział 4 Zmiana statutu i zwykłe podwyższenie kapitału zakładowego

Oddział 1 Przepisy ogólne

Oddział 2 Subskrypcja akcji

Oddział 3 Podwyższenie kapitału zakładowego ze środków spółki

Rozdział 5 Kapitał docelowy. Warunkowe podwyższenie kapitału zakładowego

Rozdział 6 Obniżenie kapitału zakładowego

Rozdział 7 Rozwiązanie i likwidacja spółki

Rozdział 8 Odpowiedzialność cywilnoprawna

TYTUŁ IV Łączenie, podział i przekształcanie spółek

DZIAŁ I Łączenie się spółek

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 2 Łączenie się spółek kapitałowych

Rozdział 2 Transgraniczne łączenie się spółek kapitałowych i spółki komandytowo-akcyjnej

Oddział 1 Transgraniczne łączenie się spółek kapitałowych

Oddział 2 Transgraniczne łączenie się spółki komandytowo-akcyjnej

Rozdział 3 Łączenie się z udziałem spółek osobowych

DZIAŁ II Podział spółek

DZIAŁ III Przekształcenia spółek

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 2 Przekształcenie spółki osobowej w spółkę kapitałową

Rozdział 3 Przekształcenie spółki kapitałowej w spółkę osobową

Rozdział 4 Przekształcenie spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową

Rozdział 5 Przekształcenie spółki osobowej w inną spółkę osobową

Rozdział 6 Przekształcenie przedsiębiorcy w spółkę kapitałową

TYTUŁ V Przepisy karne

TYTUŁ VI Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i przepisy końcowe

DZIAŁ I Zmiany w przepisach obowiązujących

DZIAŁ II Przepisy przejściowe

DZIAŁ III Przepisy końcowe, 2. Kodeks cywilny KSIĘGA PIERWSZA CZĘŚĆ OGÓLNA

TYTUŁ I Przepisy wstępne

TYTUŁ II Osoby

DZIAŁ I Osoby fizyczne

Rozdział I Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych

Rozdział II Miejsce zamieszkania

Rozdział III Uznanie za zmarłego

DZIAŁ II Osoby prawne

DZIAŁ III Przedsiębiorcy i ich oznaczenia

TYTUŁ III Mienie

TYTUŁ IV Czynności prawne

DZIAŁ I Przepisy ogólne

DZIAŁ II Zawarcie umowy

DZIAŁ III Forma czynności prawnych

DZIAŁ IV Wady oświadczenia woli

DZIAŁ V Warunek

DZIAŁ VI Przedstawicielstwo

Rozdział I Przepisy ogólne

Rozdział II Pełnomocnictwo

Rozdział III Prokura

TYTUŁ V Termin

TYTUŁ VI Przedawnienie roszczeń

KSIĘGA DRUGA WŁASNOŚĆ I INNE PRAWA RZECZOWE

TYTUŁ I Własność

DZIAŁ I Przepisy ogólne

DZIAŁ II Treść i wykonywanie własności

DZIAŁ III Nabycie i utrata własności

Rozdział I Przeniesienie własności

Rozdział II Zasiedzenie

Rozdział III Inne wypadki nabycia i utraty własności

DZIAŁ IV Współwłasność

DZIAŁ V Ochrona własności

TYTUŁ II Użytkowanie wieczyste

TYTUŁ III Prawa rzeczowe ograniczone

DZIAŁ I Przepisy ogólne

DZIAŁ II Użytkowanie

Rozdział I Przepisy ogólne

Rozdział II Użytkowanie przez osoby fizyczne

Rozdział III Użytkowanie przez rolnicze spółdzielnie produkcyjne

Rozdział IV Inne wypadki użytkowania

DZIAŁ III Służebności

Rozdział I Służebności gruntowe

Rozdział II Służebności osobiste

Rozdział III Służebność przesyłu

DZIAŁ IV Zastaw

Rozdział I Zastaw na rzeczach ruchomych

Rozdział II Zastaw na prawach

TYTUŁ IV Posiadanie

KSIĘGA TRZECIA ZOBOWIĄZANIA

TYTUŁ I Przepisy ogólne

TYTUŁ II Wielość dłużników albo wierzycieli

DZIAŁ I Zobowiązania solidarne

DZIAŁ II Zobowiązania podzielne i niepodzielne

TYTUŁ III Ogólne przepisy o zobowiązaniach umownych

TYTUŁ IV (zawierający art. 397–404 – uchylony)

TYTUŁ V Bezpodstawne wzbogacenie

TYTUŁ VI Czyny niedozwolone

TYTUŁ VI Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny

TYTUŁ VII Wykonanie zobowiązań i skutki ich niewykonania

DZIAŁ I Wykonanie zobowiązań

DZIAŁ II Skutki niewykonania zobowiązań

DZIAŁ III Wykonanie i skutki niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych

TYTUŁ VIII Potrącenie, odnowienie, zwolnienie z długu

TYTUŁ IX Zmiana wierzyciela lub dłużnika

DZIAŁ I Zmiana wierzyciela

DZIAŁ II Zmiana dłużnika

TYTUŁ X Ochrona wierzyciela w razie niewypłacalności dłużnika

TYTUŁ XI Sprzedaż

DZIAŁ I Przepisy ogólne

DZIAŁ II Rękojmia za wady

DZIAŁ II Roszczenie sprzedawcy w związku z wadliwością rzeczy sprzedanej

DZIAŁ III Gwarancja przy sprzedaży

DZIAŁ IV Szczególne rodzaje sprzedaży

Rozdział I Sprzedaż na raty

Rozdział II Zastrzeżenie własności rzeczy sprzedanej. Sprzedaż na próbę

Rozdział III Prawo odkupu

Rozdział IV Prawo pierwokupu

TYTUŁ XII Zamiana

TYTUŁ XIII Dostawa

TYTUŁ XIV Kontraktacja

TYTUŁ XV Umowa o dzieło

TYTUŁ XVI Umowa o roboty budowlane

TYTUŁ XVII Najem i dzierżawa

DZIAŁ I Najem

Rozdział I Przepisy ogólne

Rozdział II Najem lokalu

DZIAŁ II Dzierżawa

TYTUŁ XVII Umowa leasingu

TYTUŁ XVIII Użyczenie

TYTUŁ XIX Pożyczka

TYTUŁ XX Umowa rachunku bankowego

TYTUŁ XXI Zlecenie

TYTUŁ XXII Prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia

TYTUŁ XXIII Umowa agencyjna

TYTUŁ XXIV Umowa komisu

TYTUŁ XXV Umowa przewozu

DZIAŁ I Przepisy ogólne

DZIAŁ II Przewóz osób

DZIAŁ III Przewóz rzeczy

TYTUŁ XXVI Umowa spedycji

TYTUŁ XXVII Umowa ubezpieczenia

DZIAŁ I Przepisy ogólne

DZIAŁ II Ubezpieczenia majątkowe

DZIAŁ III Ubezpieczenia osobowe

TYTUŁ XXVIII Przechowanie

TYTUŁ XXIX Odpowiedzialność, prawo zastawu i przedawnienie roszczeń utrzymujących hotele i podobne zakłady

TYTUŁ XXX Umowa składu

TYTUŁ XXXI Spółka

TYTUŁ XXXII Poręczenie

TYTUŁ XXXIII Darowizna

TYTUŁ XXXIII Przekazanie nieruchomości

TYTUŁ XXXIV Renta i dożywocie

DZIAŁ I Renta

DZIAŁ II Dożywocie

TYTUŁ XXXV Ugoda

TYTUŁ XXXVI Przyrzeczenie publiczne

TYTUŁ XXXVII Przekaz i papiery wartościowe

DZIAŁ I Przekaz

DZIAŁ II Papiery wartościowe

KSIĘGA CZWARTA SPADKI

TYTUŁ I Przepisy ogólne

TYTUŁ II Dziedziczenie ustawowe

TYTUŁ III Rozrządzenia na wypadek śmierci

DZIAŁ I Testament

Rozdział I Przepisy ogólne

Rozdział II Forma testamentu

Oddział 1 Testamenty zwykłe

Oddział 2 Testamenty szczególne

Oddział 3 Przepisy wspólne dla testamentów zwykłych i szczególnych

DZIAŁ II Powołanie spadkobiercy

DZIAŁ III Zapis i polecenie

Rozdział I Zapis zwykły

Rozdział II Zapis windykacyjny

Rozdział III Polecenie

DZIAŁ IV Wykonawca testamentu

TYTUŁ IV Zachowek

TYTUŁ V Przyjęcie i odrzucenie spadku

TYTUŁ VI Stwierdzenie nabycia spadku lub przedmiotu zapisu windykacyjnego, poświadczenie dziedziczenia i ochrona spadkobiercy

TYTUŁ VII Odpowiedzialność za długi spadkowe

TYTUŁ VIII Wspólność majątku spadkowego i dział spadku

TYTUŁ IX Umowy dotyczące spadku

TYTUŁ X Przepisy szczególne o dziedziczeniu gospodarstw rolnych, 3. Kodeks postępowania cywilnego TYTUŁ WSTĘPNY

Przepisy ogólne

CZĘŚĆ PIERWSZA POSTĘPOWANIE ROZPOZNAWCZE

KSIĘGA PIERWSZA PROCES

TYTUŁ I Sąd

DZIAŁ I Właściwość sądu

Przepis wstępny

Rozdział 1 Właściwość rzeczowa

Oddział 1 Podstawy właściwości

Oddział 2 Wartość przedmiotu sporu

Rozdział 2 Właściwość miejscowa

Oddział 1 Właściwość ogólna

Oddział 2 Właściwość przemienna

Oddział 3 Właściwość wyłączna

Oddział 4 Przepisy szczególne

DZIAŁ II Skład sądu

DZIAŁ III Wyłączenie sędziego

TYTUŁ II Prokurator

TYTUŁ III Organizacje pozarządowe

TYTUŁ IIIa Państwowa Inspekcja Pracy

TYTUŁ IIIb Powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów

TYTUŁ IIIc Podmioty uprawnione do udziału w postępowaniu na podstawie odrębnych przepisów

TYTUŁ IV Strony

DZIAŁ I Zdolność sądowa i procesowa

DZIAŁ II Współuczestnictwo w sporze

DZIAŁ III Interwencja główna i uboczna

DZIAŁ IV Przypozwanie

DZIAŁ V Pełnomocnicy procesowi

TYTUŁ V Koszty procesu

DZIAŁ I Zwrot kosztów procesu

DZIAŁ II Pomoc prawna z urzędu

TYTUŁ VI Postępowanie

DZIAŁ I Przepisy ogólne o czynnościach procesowych

Rozdział 1 Pisma procesowe

Rozdział 2 Doręczenia

Rozdział 3 Posiedzenia sądowe

Rozdział 4 Terminy

Rozdział 5 Uchybienie i przywrócenie terminu

Rozdział 6 Zawieszenie postępowania

DZIAŁ II Postępowanie przed sądami pierwszej instancji

Rozdział 1 Mediacja i postępowanie pojednawcze

Oddział 1 Mediacja

Oddział 2 Postępowanie pojednawcze

Rozdział 2 Pozew

Rozdział 2a Organizacja postępowania

Rozdział 3 Rozprawa

DZIAŁ III Dowody

Rozdział 1 Przedmiot i ocena dowodów

Rozdział 2 Postępowanie dowodowe

Oddział 1 Przepisy ogólne

Oddział 2 Dokumenty

Oddział 3 Zeznania świadków

Oddział 4 Opinia biegłych

Oddział 5 Oględziny

Oddział 6 Przesłuchanie stron

Oddział 7 Inne środki dowodowe

Rozdział 3 Zabezpieczenie dowodów

DZIAŁ IV Orzeczenia

Rozdział 1 Wyroki

Oddział 1 Wydanie wyroku

Oddział 2 Natychmiastowa wykonalność wyroków

Oddział 3 Wyroki zaoczne

Oddział 4 Sprostowanie, uzupełnienie i wykładnia wyroków

Rozdział 1a Nakazy zapłaty

Rozdział 2 Postanowienia sądu

Rozdział 3 Prawomocność orzeczeń

DZIAŁ V Środki odwoławcze

Rozdział 1 Apelacja

Rozdział 1 (zawierający art. 392–393 – uchylony)

Rozdział 2 Zażalenie

DZIAŁ Va Skarga kasacyjna

DZIAŁ Vb Skarga na orzeczenie referendarza sądowego

DZIAŁ VI Wznowienie postępowania

DZIAŁ VII (zawierający art. 417–424 – uchylony)

DZIAŁ VIII Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

TYTUŁ VII Postępowania odrębne

DZIAŁ I Postępowanie w sprawach małżeńskich

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 2 Sprawy o rozwód i o separację

Rozdział 3 Inne sprawy

DZIAŁ II Postępowanie w sprawach ze stosunków między rodzicami a dziećmi

DZIAŁ IIa Postępowanie w sprawach gospodarczych

DZIAŁ III Postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 2 Postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy

Rozdział 3 Postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych

DZIAŁ IV Postępowanie w sprawach o naruszenie posiadania

DZIAŁ IVa Postępowanie w sprawach z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów oraz w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową

Rozdział 1 (zawierający art. 479–479 – uchylony)

(Rozdział 2 – uchylony)

DZIAŁ IVb (zawierający art. 479–479 – uchylony)

DZIAŁ IVc Postępowanie w sprawach z zakresu regulacji energetyki

DZIAŁ IVd Postępowanie w sprawach z zakresu regulacji telekomunikacji i poczty

DZIAŁ IVe Postępowanie w sprawach z zakresu regulacji transportu kolejowego

DZIAŁ IVf Postępowanie w sprawach z zakresu regulacji rynku wodno-kanalizacyjnego

DZIAŁ IVg Postępowanie w sprawach własności intelektualnej

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 2 Zabezpieczenie środka dowodowego

Rozdział 3 Wyjawienie lub wydanie środka dowodowego

Rozdział 4 Wezwanie do udzielenia informacji

Rozdział 5 Powództwa szczególne

DZIAŁ V Postępowanie nakazowe i upominawcze

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 2 Postępowanie nakazowe

Rozdział 3 Postępowanie upominawcze

DZIAŁ VI Postępowanie uproszczone

DZIAŁ VII Europejskie postępowania w sprawach transgranicznych

Rozdział 1 Europejskie postępowanie nakazowe

Rozdział 2 Europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń

DZIAŁ VIII Postępowania elektroniczne

Rozdział 1 Elektroniczne postępowanie upominawcze

KSIĘGA DRUGA POSTĘPOWANIE NIEPROCESOWE

TYTUŁ I Przepisy ogólne

TYTUŁ II Przepisy dla poszczególnych rodzajów spraw

DZIAŁ I Sprawy z zakresu prawa osobowego

Rozdział 1 Uznanie za zmarłego i stwierdzenie zgonu

Oddział 1 Postępowanie o uznanie za zmarłego

Oddział 2 Postępowanie o stwierdzenie zgonu

Oddział 3 Uchylenie postanowień orzekających uznanie za zmarłego lub stwierdzenie zgonu

Rozdział 2 Ubezwłasnowolnienie

Oddział 1 Przepisy ogólne

Oddział 2 Doradca tymczasowy

Oddział 3 Postępowanie

DZIAŁ Ia Sprawy o zobowiązanie osoby stosującej przemoc w rodzinie do opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia lub zakazanie zbliżania się do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia

DZIAŁ II Sprawy z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli

Rozdział 1 Sprawy małżeńskie

Rozdział 2 Inne sprawy rodzinne oraz sprawy opiekuńcze

Oddział 1 Przepisy ogólne

Oddział 2 Sprawy z zakresu stosunków między rodzicami a dziećmi

Oddział 3 Sprawy o przysposobienie

Oddział 4 Sprawy z zakresu opieki

Oddział 5 Sprawy o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką

Oddział 6 Sprawy dotyczące wykonywania kontaktów z dzieckiem

Rozdział 3 Sprawy z zakresu kurateli

DZIAŁ III Sprawy z zakresu prawa rzeczowego

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 2 Stwierdzenie zasiedzenia

Rozdział 2a Przepadek rzeczy

Oddział 1 Przepadek rzeczy na podstawie prawa celnego

Oddział 2 Przepadek pojazdów

Rozdział 3 Zarząd związany ze współwłasnością i użytkowaniem

Rozdział 4 Zniesienie współwłasności

Rozdział 5 Ustanowienie drogi koniecznej i służebności przesyłu

Rozdział 6 Postępowanie wieczystoksięgowe

DZIAŁ IV Sprawy z zakresu prawa spadkowego

Przepisy wstępne

Rozdział 1 Zabezpieczenie spadku, wykaz inwentarza i spis inwentarza

Rozdział 2 Przyjęcie lub odrzucenie spadku

Rozdział 3 Ogłoszenie testamentu

Rozdział 4 Wyjawienie przedmiotów spadkowych

Rozdział 5 Przesłuchanie świadków testamentu ustnego

Rozdział 6 Sprawy dotyczące wykonawcy testamentu

Rozdział 6a Sprawy dotyczące zarządu sukcesyjnego

Rozdział 7 Zarząd spadku nieobjętego

Rozdział 8 Stwierdzenie nabycia spadku i przedmiotu zapisu windykacyjnego

Rozdział 9 Dział spadku

Rozdział 10 Inne sprawy spadkowe

DZIAŁ IVa Sprawy z zakresu przepisów o przedsiębiorstwach państwowych i o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego

DZIAŁ IVb Sprawy z zakresu prawa pracy

DZIAŁ V Sprawy depozytowe

Rozdział 1 Złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego

Rozdział 2 Zwrot depozytu sądowego składającemu i wydanie depozytu sądowego uprawnionemu

Rozdział 3 Postępowanie w sprawach o stwierdzenie likwidacji niepodjętego depozytu

DZIAŁ VI Postępowanie rejestrowe

KSIĘGA TRZECIA (zawierająca art. 695–715 – uchylona)

KSIĘGA CZWARTA POSTĘPOWANIE W RAZIE ZAGINIĘCIA LUB ZNISZCZENIA AKT

CZĘŚĆ DRUGA POSTĘPOWANIE ZABEZPIECZAJĄCE (oznaczenie oraz tytuł księgi pierwszej – uchylone)

TYTUŁ I Przepisy ogólne

TYTUŁ II Zabezpieczenie roszczeń pieniężnych

TYTUŁ III Inne wypadki zabezpieczenia

CZĘŚĆ TRZECIA POSTĘPOWANIE EGZEKUCYJNE

TYTUŁ I Przepisy ogólne

DZIAŁ I Organy egzekucyjne, ich właściwość i postępowanie w ogólności

DZIAŁ II Tytuły egzekucyjne i klauzula wykonalności

DZIAŁ IIa Zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego

DZIAŁ IIb Stwierdzenie wykonalności europejskiego nakazu zapłaty

DZIAŁ IIc Zaświadczenie dotyczące orzeczenia wydanego w europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń

DZIAŁ IId Zaświadczenia dotyczące orzeczeń, ugód i innych tytułów egzekucyjnych w sprawach cywilnych i handlowych

DZIAŁ IIe Wyciągi z orzeczeń, ugód i innych tytułów egzekucyjnych w sprawach alimentacyjnych

DZIAŁ IIf Zaświadczenia dotyczące orzeczeń obejmujących środki ochrony w sprawach cywilnych

DZIAŁ III Wszczęcie egzekucji i dalsze czynności egzekucyjne

DZIAŁ IV Zawieszenie i umorzenie postępowania

DZIAŁ V Ograniczenia egzekucji

DZIAŁ VI Powództwa przeciwegzekucyjne

TYTUŁ II Egzekucja świadczeń pieniężnych

DZIAŁ I Egzekucja z ruchomości

Rozdział 1 Zajęcie

Rozdział 2 Sprzedaż

Rozdział 3 Sprzedaż w drodze licytacji elektronicznej

DZIAŁ II Egzekucja z wynagrodzenia za pracę

DZIAŁ III Egzekucja z rachunków bankowych

DZIAŁ IV Egzekucja z innych wierzytelności

DZIAŁ IVa Egzekucja z innych praw majątkowych

DZIAŁ V Wyjawienie majątku

DZIAŁ VI Egzekucja z nieruchomości

Rozdział 1 Przepisy wstępne

Rozdział 2 Zajęcie

Rozdział 3 Opis i oszacowanie

Rozdział 4 Obwieszczenie o licytacji

Rozdział 5 Warunki licytacyjne

Rozdział 6 Licytacja

Rozdział 7 Przybicie

Rozdział 8 Przysądzenie własności

Rozdział 9 Egzekucja z ułamkowej części nieruchomości oraz użytkowania wieczystego

DZIAŁ VIa Uproszczona egzekucja z nieruchomości

DZIAŁ VII Egzekucja ze statków morskich

DZIAŁ VIII Podział sumy uzyskanej z egzekucji

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 2 Podział sumy uzyskanej przez egzekucję z wynagrodzenia za pracę

Rozdział 3 Podział sumy uzyskanej przez egzekucję z ruchomości, wierzytelności i innych praw majątkowych

Rozdział 4 Podział sumy uzyskanej przez egzekucję z nieruchomości

TYTUŁ III Przepisy szczególne o egzekucji

DZIAŁ I Egzekucja świadczeń niepieniężnych

DZIAŁ II Przepisy szczególne o egzekucji z udziałem Skarbu Państwa oraz przedsiębiorców

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 2 Egzekucja przez zarząd przymusowy

Rozdział 3 Egzekucja przez sprzedaż przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego

DZIAŁ III Egzekucja w celu zniesienia współwłasności nieruchomości w drodze sprzedaży publicznej

DZIAŁ IV (zawierający art. 1072–1080 – uchylony)

DZIAŁ V Egzekucja świadczeń alimentacyjnych

DZIAŁ VI (zawierający art. 1089–1095 – uchylony)

CZĘŚĆ CZWARTA PRZEPISY Z ZAKRESU MIĘDZYNARODOWEGO POSTĘPOWANIA CYWILNEGO

KSIĘGA PIERWSZA JURYSDYKCJA KRAJOWA

TYTUŁ I Przepisy ogólne

TYTUŁ III Jurysdykcja krajowa w procesie

TYTUŁ IV Jurysdykcja krajowa w postępowaniu nieprocesowym

TYTUŁ IVa Jurysdykcja krajowa w postępowaniu zabezpieczającym i egzekucyjnym

KSIĘGA PIERWSZA a IMMUNITET SĄDOWY I EGZEKUCYJNY

KSIĘGA DRUGA POSTĘPOWANIE

TYTUŁ I Zdolność sądowa i procesowa

TYTUŁ II Zabezpieczenie kosztów procesu

TYTUŁ III Zwolnienie cudzoziemców od kosztów sądowych

TYTUŁ IV Pomoc prawna

TYTUŁ V Zabezpieczenie dowodów

TYTUŁ VI Zagraniczne dokumenty urzędowe

TYTUŁ VII Czynności dotyczące spadku po cudzoziemcach

TYTUŁ VIIa Europejskie poświadczenie spadkowe

TYTUŁ VIII Stwierdzenie obcego prawa i wzajemności

TYTUŁ IX Uzasadnienie prawomocnych orzeczeń i wydawanie zaświadczeń

TYTUŁ X Wniosek o uchylenie wyroku wydanego w sprawie alimentacyjnej

TYTUŁ XI Europejski nakaz zabezpieczenia na rachunku bankowym

KSIĘGA TRZECIA UZNANIE I STWIERDZENIE WYKONALNOŚCI

TYTUŁ I Uznanie orzeczeń sądów państw obcych lub rozstrzygnięć innych organów państw obcych

TYTUŁ II Wykonalność orzeczeń sądów państw obcych lub rozstrzygnięć innych organów państw obcych oraz ugód zawartych przed takimi sądami i organami lub przez nie zatwierdzonych

TYTUŁ III (zawierający art. 1153–1153 – uchylony)

TYTUŁ IV (zawierający art. 1153–1153 – uchylony)

TYTUŁ V (zawierający art. 1153–1153 – uchylony)

TYTUŁ VI (zawierający art. 1153–1153 – uchylony)

KSIĘGA CZWARTA UZNANIE I WYKONANIE NIEKTÓRYCH ORZECZEŃ SĄDÓW PAŃSTW CZŁONKOWSKICH UNII EUROPEJSKIEJ ORAZ POCHODZĄCYCH Z TYCH PAŃSTW UGÓD I DOKUMENTÓW URZĘDOWYCH

TYTUŁ I Przepisy ogólne

TYTUŁ II Wykonanie

TYTUŁ III Odmowa uznania lub wykonania

CZĘŚĆ PIĄTA SĄD POLUBOWNY (ARBITRAŻOWY)

TYTUŁ I Przepisy ogólne

TYTUŁ II Zapis na sąd polubowny

TYTUŁ III Skład sądu polubownego

TYTUŁ IV Właściwość sądu polubownego

TYTUŁ V Postępowanie przed sądem polubownym

TYTUŁ VI Wyrok sądu polubownego i zakończenie postępowania

TYTUŁ VII Skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego

TYTUŁ VIII Uznanie i stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej, 4. Kodeks karny skarbowy TYTUŁ I PRZESTĘPSTWA SKARBOWE I WYKROCZENIA SKARBOWE

DZIAŁ I Część ogólna

Rozdział 1 Przepisy wstępne

Rozdział 2 Zaniechanie ukarania sprawcy

Rozdział 3 Przestępstwa skarbowe

Rozdział 4 Wykroczenia skarbowe

Rozdział 5 Objaśnienie wyrażeń ustawowych

DZIAŁ II Część szczególna

Rozdział 6 Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko obowiązkom podatkowym i rozliczeniom z tytułu dotacji lub subwencji

Rozdział 7 Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko obowiązkom celnym oraz zasadom obrotu z zagranicą towarami i usługami

Rozdział 8 Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko obrotowi dewizowemu

Rozdział 9 Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko organizacji gier hazardowych

Rozdział 10 (uchylony)

TYTUŁ II POSTĘPOWANIE W SPRAWACH O PRZESTĘPSTWA SKARBOWE I WYKROCZENIA SKARBOWE

DZIAŁ I Przepisy wstępne

Rozdział 11 Przepisy ogólne

Rozdział 12 Strony i ich procesowi przedstawiciele

Rozdział 13 Zatrzymanie rzeczy. Zabezpieczenie majątkowe

Rozdział 14 Właściwość organów postępowania przygotowawczego

DZIAŁ II Pociągnięcie do odpowiedzialności za zgodą sprawcy

Rozdział 15 Postępowanie mandatowe

Rozdział 16 Zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności

Oddział 1 Przebieg negocjacji

Oddział 2 Zezwolenie

DZIAŁ III Postępowanie przygotowawcze

DZIAŁ IV Postępowanie przed sądem

Rozdział 17 Postępowanie przed sądem pierwszej instancji

Rozdział 18 Postępowanie odwoławcze i nadzwyczajne środki zaskarżenia

DZIAŁ V Postępowanie nakazowe

DZIAŁ VI Postępowanie w stosunku do nieobecnych

Rozdział 19 Przesłanki

Rozdział 20 Przebieg postępowania

TYTUŁ III POSTĘPOWANIE WYKONAWCZE W SPRAWACH O PRZESTĘPSTWA SKARBOWE I WYKROCZENIA SKARBOWE

DZIAŁ I Część ogólna

Rozdział 21 Zakres obowiązywania

Rozdział 22 Postępowanie

DZIAŁ II Część szczególna

Rozdział 23 Wykonywanie kar

Rozdział 24 Wykonywanie środków karnych, 5. Kodeks wykroczeń CZĘŚĆ OGÓLNA

Rozdział I Zasady odpowiedzialności

Rozdział II Kary, środki karne i zasady ich wymiaru

Rozdział III Zastosowanie środków oddziaływania wychowawczego

Rozdział IV Warunkowe zawieszenie wykonania kary aresztu

Rozdział V Przedawnienie orzekania, wykonania kary oraz zatarcie ukarania

Rozdział VI Wyjaśnienie wyrażeń ustawowych

Rozdział VII Stosunek do ustaw szczególnych

CZĘŚĆ SZCZEGÓLNA

Rozdział VIII Wykroczenia przeciwko porządkowi i spokojowi publicznemu

Rozdział IX Wykroczenia przeciwko instytucjom państwowym, samorządowym i społecznym

Rozdział X Wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu osób i mienia

Rozdział XI Wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji

Rozdział XII Wykroczenia przeciwko osobie

Rozdział XIII Wykroczenia przeciwko zdrowiu

Rozdział XIV Wykroczenia przeciwko mieniu

Rozdział XV Wykroczenia przeciwko interesom konsumentów

Rozdział XVI Wykroczenia przeciwko obyczajności publicznej

Rozdział XVII Wykroczenia przeciwko urządzeniom użytku publicznego

Rozdział XVIII Wykroczenia przeciwko obowiązkowi ewidencji

Rozdział XIX Szkodnictwo leśne, polne i ogrodowe, 6. Kodeks karny CZĘŚĆ OGÓLNA

Rozdział I Zasady odpowiedzialności karnej

Rozdział II Formy popełnienia przestępstwa

Rozdział III Wyłączenie odpowiedzialności karnej

Rozdział IV Kary

Rozdział V Środki karne

Rozdział Va Przepadek i środki kompensacyjne

Rozdział VI Zasady wymiaru kary i środków karnych

Rozdział VII Powrót do przestępstwa

Rozdział VIII Środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Rozdział IX Zbieg przestępstw oraz łączenie kar i środków karnych

Rozdział X Środki zabezpieczające

Rozdział XI Przedawnienie

Rozdział XII Zatarcie skazania

Rozdział XIII Odpowiedzialność za przestępstwa popełnione za granicą

Rozdział XIV Objaśnienie wyrażeń ustawowych

Rozdział XV Stosunek do ustaw szczególnych

CZĘŚĆ SZCZEGÓLNA

Rozdział XVI Przestępstwa przeciwko pokojowi, ludzkości oraz przestępstwa wojenne

Rozdział XVII Przestępstwa przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej

Rozdział XVIII Przestępstwa przeciwko obronności

Rozdział XIX Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu

Rozdział XX Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu

Rozdział XXI Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji

Rozdział XXII Przestępstwa przeciwko środowisku

Rozdział XXIII Przestępstwa przeciwko wolności

Rozdział XXIV Przestępstwa przeciwko wolności sumienia i wyznania

Rozdział XXV Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności

Rozdział XXVI Przestępstwa przeciwko rodzinie i opiece

Rozdział XXVII Przestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnej

Rozdział XXVIII Przestępstwa przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową

Rozdział XXIX Przestępstwa przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego

Rozdział XXX Przestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości

Rozdział XXXI Przestępstwa przeciwko wyborom i referendum

Rozdział XXXII Przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu

Rozdział XXXIII Przestępstwa przeciwko ochronie informacji

Rozdział XXXIV Przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów

Rozdział XXXV Przestępstwa przeciwko mieniu

Rozdział XXXVI Przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu i interesom majątkowym w obrocie cywilnoprawnym

Rozdział XXXVII Przestępstwa przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi

CZĘŚĆ WOJSKOWA

Rozdział XXXVIII Przepisy ogólne dotyczące żołnierzy

Rozdział XXXIX Przestępstwa przeciwko obowiązkowi pełnienia służby wojskowej

Rozdział XL Przestępstwa przeciwko zasadom dyscypliny wojskowej

Rozdział XLI Przestępstwa przeciwko zasadom postępowania z podwładnymi

Rozdział XLII Przestępstwa przeciwko zasadom obchodzenia się z uzbrojeniem i uzbrojonym sprzętem wojskowym

Rozdział XLIII Przestępstwa przeciwko zasadom pełnienia służby

Rozdział XLIV Przestępstwa przeciwko mieniu wojskowemu

, 7. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia DZIAŁ I Zasady ogólne

DZIAŁ II Sąd

Rozdział 1 Właściwość i skład sądu

Rozdział 2 Wyłączenie sędziego

DZIAŁ III Strony, obrońcy i pełnomocnicy

Rozdział 3 Oskarżyciel publiczny

Rozdział 4 Obwiniony i jego obrońca

Rozdział 5 Pokrzywdzony, oskarżyciel posiłkowy i pełnomocnicy

DZIAŁ IV Czynności procesowe

DZIAŁ V Dowody

Rozdział 6 Przepisy ogólne

Rozdział 7 Przeprowadzanie poszczególnych dowodów. Przeszukanie

DZIAŁ VI Środki przymusu

Rozdział 8 Zatrzymanie

Rozdział 9 Zabezpieczenie i zajęcie przedmiotów

Rozdział 10 Kary porządkowe i pozostałe środki przymusu

DZIAŁ VII Czynności wyjaśniające

DZIAŁ VIII Postępowanie zwyczajne

Rozdział 11 Wszczęcie postępowania. Orzekanie przed rozprawą

Rozdział 12 Przygotowanie do rozprawy

Rozdział 13 Rozprawa

Rozdział 14 Postępowanie w sprawach osób podlegających orzecznictwu sądów wojskowych

DZIAŁ IX Postępowania szczególne

Rozdział 15 Postępowanie przyspieszone

Rozdział 16 Postępowanie nakazowe

Rozdział 17 Postępowanie mandatowe

DZIAŁ X Środki odwoławcze

DZIAŁ XI Nadzwyczajne środki zaskarżenia

Rozdział 18 Kasacja

Rozdział 19 Wznowienie postępowania

DZIAŁ XII Postępowanie po uprawomocnieniu się orzeczenia

Rozdział 20 Odszkodowanie za niesłuszne ukaranie lub zatrzymanie

DZIAŁ XIIa Postępowanie w sprawach ze stosunków międzynarodowych

Rozdział 20a Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie postanowienia o zatrzymaniu dowodów lub mającego na celu zabezpieczenie mienia oraz wykonanie orzeczenia sądu lub innego organu państwa członkowskiego Unii Europejskiej o zatrzymaniu dowodów lub mającego na celu zabezpieczenie mienia

Rozdział 20b Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie grzywny, środków karnych w postaci nawiązki lub obowiązku naprawienia szkody lub też orzeczenia zasądzającego koszty postępowania oraz wykonanie orzeczenia sądu lub innego organu państwa członkowskiego Unii Europejskiej o karach o charakterze pieniężnym

Rozdział 20c Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przeprowadzenie dowodu na podstawie europejskiego nakazu dochodzeniowego oraz wykonanie europejskiego nakazu dochodzeniowego wydanego w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej

DZIAŁ XIII Koszty postępowania, 8. Kodeks postępowania karnego DZIAŁ I Przepisy wstępne

DZIAŁ II Sąd

Rozdział 1 Właściwość i skład sądu

Rozdział 2 Wyłączenie sędziego

DZIAŁ III Strony, obrońcy, pełnomocnicy, przedstawiciel społeczny, podmiot zobowiązany, właściciel przedsiębiorstwa zagrożonego przepadkiem

Rozdział 3 Oskarżyciel publiczny

Rozdział 4 Pokrzywdzony

Rozdział 5 Oskarżyciel posiłkowy

Rozdział 6 Oskarżyciel prywatny

Rozdział 7 (zawierający art. 62–70 – uchylony)

Rozdział 8 Oskarżony

Rozdział 9 Obrońcy i pełnomocnicy

Rozdział 10 Przedstawiciel społeczny

Rozdział 10a Podmiot zobowiązany

Rozdział 10b Właściciel przedsiębiorstwa zagrożonego przepadkiem

DZIAŁ IV Czynności procesowe

Rozdział 11 Orzeczenia, zarządzenia i polecenia

Rozdział 12 Narada i głosowanie

Rozdział 13 Porządek czynności procesowych

Rozdział 14 Terminy

Rozdział 15 Doręczenia

Rozdział 16 Protokoły

Rozdział 17 Przeglądanie akt i sporządzanie odpisów

Rozdział 18 Odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt

DZIAŁ V Dowody

Rozdział 19 Przepisy ogólne

Rozdział 20 Wyjaśnienia oskarżonego

Rozdział 21 Świadkowie

Rozdział 22 Biegli, tłumacze, specjaliści

Rozdział 23 Oględziny. Otwarcie zwłok. Eksperyment procesowy

Rozdział 24 Wywiad środowiskowy i badanie osoby oskarżonego

Rozdział 25 Zatrzymanie rzeczy. Przeszukanie

Rozdział 26 Kontrola i utrwalanie rozmów

DZIAŁ VI Środki przymusu

Rozdział 27 Zatrzymanie

Rozdział 28 Środki zapobiegawcze

Rozdział 29 Poszukiwanie oskarżonego i list gończy

Rozdział 30 List żelazny

Rozdział 31 Kary porządkowe

Rozdział 32 Zabezpieczenie majątkowe

DZIAŁ VII Postępowanie przygotowawcze

Rozdział 33 Przepisy ogólne

Rozdział 34 Wszczęcie śledztwa

Rozdział 35 Przebieg śledztwa

Rozdział 36 Zamknięcie śledztwa

Rozdział 36a Dochodzenie

Rozdział 37 Nadzór prokuratora nad postępowaniem przygotowawczym

Rozdział 38 Czynności sądowe w postępowaniu przygotowawczym

Rozdział 39 Akt oskarżenia

DZIAŁ VIII Postępowanie przed sądem pierwszej instancji

Rozdział 40 Wstępna kontrola oskarżenia

Rozdział 41 Przygotowanie do rozprawy głównej

Rozdział 42 Jawność rozprawy głównej

Rozdział 43 Przepisy ogólne o rozprawie głównej

Rozdział 44 Rozpoczęcie rozprawy głównej

Rozdział 45 Przewód sądowy

Rozdział 46 Głosy końcowe

Rozdział 47 Wyrokowanie

DZIAŁ IX Postępowanie odwoławcze

Rozdział 48 Przepisy ogólne

Rozdział 49 Apelacja

Rozdział 50 Zażalenie i sprzeciw

DZIAŁ X Postępowania szczególne

Rozdział 51 (zawierający art. 468–484 – uchylony)

Rozdział 52 Postępowanie w sprawach z oskarżenia prywatnego

Rozdział 53 Postępowanie nakazowe

Rozdział 54 (zawierający art. 508–517 – uchylony)

Rozdział 54a Postępowanie przyspieszone

DZIAŁ XI Nadzwyczajne środki zaskarżenia

Rozdział 55 Kasacja

Rozdział 55a Skarga na wyrok sądu odwoławczego

Rozdział 56 Wznowienie postępowania

DZIAŁ XII Postępowanie po uprawomocnieniu się orzeczenia

Rozdział 57 Podjęcie postępowania warunkowo umorzonego

Rozdział 58 Odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie

Rozdział 59 Ułaskawienie

Rozdział 60 Orzekanie kary łącznej

DZIAŁ XIII Postępowanie w sprawach karnych ze stosunków międzynarodowych

Rozdział 61 Immunitety osób należących do przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych państw obcych

Rozdział 62 Pomoc prawna i doręczenia w sprawach karnych

Rozdział 62a Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie postanowienia o zatrzymaniu dowodów lub mającego na celu zabezpieczenie mienia

Rozdział 62b Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia o zatrzymaniu dowodów lub mającego na celu zabezpieczenie mienia

Rozdział 62c Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przeprowadzenie czynności dochodzeniowych na podstawie europejskiego nakazu dochodzeniowego

Rozdział 62d Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przeprowadzenie czynności dochodzeniowych na podstawie europejskiego nakazu dochodzeniowego

Rozdział 63 Przejęcie i przekazanie ścigania karnego

Rozdział 64 Wystąpienie o wydanie lub przewóz osób ściganych lub skazanych przebywających za granicą oraz o wydanie przedmiotów

Rozdział 65 Wydanie oraz przewóz osób ściganych albo skazanych lub wydanie przedmiotów na wniosek państw obcych

Rozdział 65a Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przekazanie osoby ściganej na podstawie europejskiego nakazu aresztowania

Rozdział 65b Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przekazanie osoby ściganej na podstawie europejskiego nakazu aresztowania

Rozdział 65c Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie środka zapobiegawczego

Rozdział 65d Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia wydanego w celu zapewnienia prawidłowego toku postępowania

Rozdział 66 Przejęcie i przekazanie orzeczeń do wykonania

Rozdział 66a Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia dotyczącego grzywny, nawiązki, świadczenia pieniężnego lub orzeczenia zasądzającego od sprawcy koszty procesu

Rozdział 66b Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia o karach o charakterze pieniężnym

Rozdział 66c Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia przepadku

Rozdział 66d Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia przepadku

Rozdział 66e Współpraca z Międzynarodowym Trybunałem Karnym

Rozdział 66f Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie kary pozbawienia wolności

Rozdział 66g Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie kary pozbawienia wolności

Rozdział 66h Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia skazującego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, karę ograniczenia wolności, samoistnie orzeczony środek karny, a także orzeczenia o warunkowym zwolnieniu oraz warunkowym umorzeniu postępowania karnego

Rozdział 66i Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia karnego związanego z poddaniem sprawcy próbie

Rozdział 66j Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie europejskiego nakazu ochrony

Rozdział 66k Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie europejskiego nakazu ochrony

Rozdział 67 Przepisy końcowe

DZIAŁ XIV Koszty procesu

Rozdział 68 Przepisy ogólne

Rozdział 69 Zwolnienie od kosztów sądowych

Rozdział 70 Zasądzenie kosztów procesu

Rozdział 71 (zawierający art. 642–645 – uchylony)

DZIAŁ XV Postępowanie karne w sprawach podlegających orzecznictwu sądów wojskowych

Rozdział 72 Przepisy ogólne

Rozdział 73 Środki przymusu i postępowanie przygotowawcze

Rozdział 74 Postępowanie przed sądem

Rozdział 75 (zawierający art. 674–682 – uchylony), 9. Kodeks karny wykonawczy CZĘŚĆ OGÓLNA

Rozdział I Zakres obowiązywania

Rozdział II Organy postępowania wykonawczego

Rozdział III Skazany

Rozdział IV Postępowanie wykonawcze

Oddział 1 Wykonywanie orzeczeń

Oddział 2 Postępowanie przed sądem

Oddział 3 Postępowanie egzekucyjne

Rozdział V Nadzór penitencjarny

Rozdział VI Zatarcie skazania

Rozdział VII Uczestnictwo społeczeństwa w wykonywaniu orzeczeń, pomoc w społecznej readaptacji skazanych oraz Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej

Rozdział VIIa System dozoru elektronicznego

Oddział 1 Przepisy ogólne

Oddział 2 Rozpoczęcie dozoru elektronicznego

Oddział 2a Warunki i tryb orzekania o udzieleniu skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego

Oddział 3 Obowiązki i prawa skazanego

Oddział 4 Czynności podmiotów wykonujących dozór elektroniczny

Oddział 5 Zakończenie dozoru elektronicznego

CZĘŚĆ SZCZEGÓLNA

Rozdział VIII Grzywna

Rozdział IX Kara ograniczenia wolności

Rozdział X Kara pozbawienia wolności

Oddział 1 Cele wykonywania kary

Oddział 2 Zakłady karne

Oddział 3 Wykonywanie kary i jej indywidualizacja

Oddział 4 Prawa i obowiązki skazanego

Oddział 5 Zatrudnienie

Oddział 6 Nauczanie

Oddział 7 Działalność kulturalno-oświatowa, społeczna, kultura fizyczna i zajęcia sportowe

Oddział 8 Nagrody i ulgi

Oddział 9 Kary dyscyplinarne

Oddział 10 Odroczenie i przerwa wykonania kary pozbawienia wolności

Oddział 11 Warunkowe przedterminowe zwolnienie

Oddział 12 Zwalnianie skazanych z zakładów karnych i warunki udzielania im pomocy

Oddział 13 Informowanie o opuszczeniu przez skazanego zakładu karnego

Rozdział XI Prawa i obowiązki kuratora sądowego, wykonywanie dozoru, warunkowego umorzenia postępowania i warunkowego zawieszenia wykonania kary

Oddział 1 Prawa i obowiązki kuratora sądowego oraz dozór

Oddział 2 Warunkowe umorzenie postępowania karnego

Oddział 3 Warunkowe zawieszenie wykonania kary

Rozdział XII Środki karne, środki kompensacyjne i przepadek

Oddział 1 Pozbawienie praw publicznych

Oddział 2 Zakazy, nakaz i obowiązek

Oddział 3 Przepadek

Oddział 4 Naprawienie szkody, zadośćuczynienie, nawiązka i świadczenie pieniężne

Oddział 5 Podanie wyroku do publicznej wiadomości

Rozdział XIII Środki zabezpieczające

Rozdział XIV Należności sądowe

Rozdział XV Tymczasowe aresztowanie

Rozdział XVa Umieszczanie tymczasowo aresztowanych i skazanych odbywających karę pozbawienia wolności w wydzielonych pomieszczeniach lub pomieszczeniach dla osób zatrzymanych

CZĘŚĆ WOJSKOWA

Rozdział XVI Przepisy ogólne

Rozdział XVII Kara ograniczenia wolności

Rozdział XVIII Kara pozbawienia wolności i kara aresztu wojskowego

Rozdział XIX Środki karne

Rozdział XX Tymczasowe aresztowanie

CZĘŚĆ KOŃCOWA

Rozdział XXI Objaśnienie wyrażeń ustawowych

Rozdział XXII Przepisy przejściowe i końcowe, 10. Kodeks postępowania administracyjnego DZIAŁ I Przepisy ogólne

Rozdział 1 Zakres obowiązywania

Rozdział 2 Zasady ogólne

Rozdział 3 Organy wyższego stopnia i organy naczelne

Rozdział 4 Właściwość organów

Rozdział 5 Wyłączenie pracownika oraz organu

Rozdział 6 Strona

Rozdział 7 Załatwianie spraw

Rozdział 8 Doręczenia

Rozdział 9 Wezwania

Rozdział 10 Terminy

DZIAŁ II Postępowanie

Rozdział 1 Wszczęcie postępowania

Rozdział 2 Metryki, protokoły i adnotacje

Rozdział 3 Udostępnianie akt

Rozdział 4 Dowody

Rozdział 5 Rozprawa

Rozdział 5a Mediacja

Rozdział 6 Zawieszenie postępowania

Rozdział 7 Decyzje

Rozdział 8 Ugoda

Rozdział 8a Milczące załatwienie sprawy

Rozdział 9 Postanowienia

Rozdział 10 Odwołania

Rozdział 11 Zażalenia

Rozdział 12 Wznowienie postępowania

Rozdział 13 Uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji

Rozdział 14 Postępowanie uproszczone

DZIAŁ III Przepisy szczególne w sprawach ubezpieczeń społecznych

DZIAŁ IV Udział prokuratora

DZIAŁ IVA Administracyjne kary pieniężne

DZIAŁ V (uchylony)

DZIAŁ VI (uchylony)

DZIAŁ VII Wydawanie zaświadczeń

DZIAŁ VIII Skargi i wnioski

Rozdział 1 Postanowienia ogólne

Rozdział 2 Skargi

Rozdział 3 Wnioski

Rozdział 4 Udział prasy i organizacji społecznych

Rozdział 5 Przyjmowanie skarg i wniosków

Rozdział 6 Nadzór i kontrola

DZIAŁ VIIIA Europejska współpraca administracyjna

DZIAŁ IX Opłaty i koszty postępowania

DZIAŁ X Przepisy końcowe, 11. Kodeks rodzinny i opiekuńczy Tytuł I Małżeństwo

DZIAŁ I Zawarcie małżeństwa

DZIAŁ II Prawa i obowiązki małżonków

DZIAŁ III Małżeńskie ustroje majątkowe

Rozdział I Ustawowy ustrój majątkowy

Rozdział II Umowne ustroje majątkowe

Oddział 1 Przepisy ogólne

Oddział 2 Wspólność majątkowa

Oddział 3 Rozdzielność majątkowa

Oddział 4 Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków

Rozdział III Przymusowy ustrój majątkowy

DZIAŁ IV Ustanie małżeństwa

DZIAŁ V Separacja

Tytuł II Pokrewieństwo i powinowactwo

DZIAŁ I Przepisy ogólne

DZIAŁ Ia Rodzice i dzieci

Rozdział I Pochodzenie dziecka

Oddział 1 Macierzyństwo

Oddział 2 Ojcostwo

Rozdział II Stosunki między rodzicami a dziećmi

Oddział 1 Przepisy ogólne

Oddział 2 Władza rodzicielska

Oddział 2a Piecza zastępcza

Oddział 3 Kontakty z dzieckiem

DZIAŁ II Przysposobienie

DZIAŁ III Obowiązek alimentacyjny

Tytuł III Opieka i kuratela

DZIAŁ I Opieka nad małoletnim

Rozdział I Ustanowienie opieki

Rozdział II Sprawowanie opieki

Rozdział III Nadzór nad sprawowaniem opieki

Rozdział IV Zwolnienie opiekuna i ustanie opieki

DZIAŁ II Opieka nad ubezwłasnowolnionym całkowicie

DZIAŁ III Kuratela, 12. Kodeks wyborczy DZIAŁ I Przepisy wstępne

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 2 Prawa wyborcze

Rozdział 3 Obwody głosowania

Rozdział 4 Rejestr wyborców

Rozdział 5 Spis wyborców

Rozdział 5a Przekazywanie informacji o wyborach wyborcom

Rozdział 6 Przepisy wspólne dla głosowania

Rozdział 6a Głosowanie korespondencyjne

Rozdział 7 Głosowanie przez pełnomocnika

Rozdział 7a (uchylony)

Rozdział 8 (uchylony)

Rozdział 9 Ustalanie wyników głosowania w obwodzie

Rozdział 10 Protesty wyborcze

Rozdział 11 Komitety wyborcze

Rozdział 11a Mężowie zaufania i obserwatorzy społeczni

Rozdział 12 Kampania wyborcza

Rozdział 13 Kampania wyborcza w programach nadawców radiowych i telewizyjnych

Rozdział 14 Finansowanie wyborów z budżetu państwa

Rozdział 15 Finansowanie kampanii wyborczej

DZIAŁ II Organy wyborcze

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 2 Państwowa Komisja Wyborcza

Rozdział 3 Komisarze wyborczy

Rozdział 4 Okręgowa komisja wyborcza

Rozdział 5 Rejonowa komisja wyborcza

Rozdział 6 Terytorialna komisja wyborcza

Rozdział 7 Obwodowe komisje wyborcze

Rozdział 8 Krajowe Biuro Wyborcze

Rozdział 9 Urzędnicy wyborczy

DZIAŁ III Wybory do Sejmu

Rozdział 1 Zasady ogólne

Rozdział 2 Okręgi wyborcze

Rozdział 3 Zgłaszanie kandydatów na posłów

Rozdział 4 Karty do głosowania

Rozdział 5 Sposób głosowania i warunki ważności głosu

Rozdział 6 Ustalanie wyników głosowania i wyników wyborów w okręgu wyborczym

Rozdział 7 Ogłaszanie wyników wyborów do Sejmu

Rozdział 8 Ważność wyborów

Rozdział 9 Wygaśnięcie mandatu posła i uzupełnienie składu Sejmu

Rozdział 10 Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych

DZIAŁ IV Wybory do Senatu

Rozdział 1 Zasady ogólne

Rozdział 2 Okręgi wyborcze

Rozdział 3 Szczególne zadania komisji wyborczych

Rozdział 4 Zgłaszanie kandydatów na senatorów

Rozdział 5 Karty do głosowania

Rozdział 6 Sposób głosowania i warunki ważności głosu

Rozdział 7 Ustalanie wyników głosowania i wyników wyborów w okręgu wyborczym

Rozdział 8 Ogłaszanie wyników wyborów do Senatu

Rozdział 9 Wygaśnięcie mandatu senatora i uzupełnienie składu Senatu

Rozdział 10 Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych

Rozdział 11 Szczególne zasady finansowania kampanii wyborczej do Senatu

DZIAŁ V Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej

Rozdział 1 Zasady ogólne

Rozdział 2 Zgłaszanie kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej

Rozdział 3 Karty do głosowania

Rozdział 4 Sposób głosowania i warunki ważności głosu

Rozdział 5 Ustalanie wyników głosowania i wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej. Ważność wyborów

Rozdział 6 Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych

Rozdział 7 Finansowanie kampanii wyborczej

DZIAŁ VI Wybory do Parlamentu Europejskiego

Rozdział 1 Zasady ogólne

Rozdział 2 Komisje wyborcze i okręgi wyborcze

Rozdział 3 Zgłaszanie kandydatów na posłów do Parlamentu Europejskiego

Rozdział 4 Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych

Rozdział 5 Ustalanie wyników głosowania i wyników wyborów

Rozdział 6 Ogłaszanie wyników wyborów do Parlamentu Europejskiego

Rozdział 7 Wygaśnięcie mandatu. Utrata mandatu

DZIAŁ VII Wybory do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego

Rozdział 1 Zasady ogólne

Rozdział 2 Obsadzenie mandatów bez głosowania

Rozdział 3 Ogłaszanie wyników wyborów na obszarze kraju

Rozdział 4 Wygaśnięcie mandatu radnego. Wybory uzupełniające i przedterminowe

Rozdział 5 Zmiany w podziale terytorialnym państwa

Rozdział 6 Ważność wyborów

Rozdział 7 Zgłaszanie kandydatów na radnych

Rozdział 8 Nadawanie numerów zarejestrowanym listom kandydatów

Rozdział 9 Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych

Rozdział 10 Przepisy szczególne dotyczące wyborów do rad gmin

Rozdział 11 Przepisy szczególne dotyczące wyborów do rad powiatów

Rozdział 12 Przepisy szczególne dotyczące wyborów do sejmików województw

DZIAŁ VIII Wybory wójta, burmistrza i prezydenta miasta

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 2 Zgłaszanie kandydatów na wójta

Rozdział 3 Karty do głosowania

Rozdział 4 Sposób głosowania, warunki ważności głosu i ustalanie wyników wyborów

Rozdział 5 Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych

Rozdział 6 Wygaśnięcie mandatu wójta

DZIAŁ IX Przepisy karne

DZIAŁ X Przepis końcowy

Załącznik nr 1

WYKAZ OKRĘGÓW WYBORCZYCH DO SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Załącznik nr 2

WYKAZ OKRĘGÓW WYBORCZYCH DO SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Załącznik nr 3

WYKAZ OKRĘGÓW WYBORCZYCH W WYBORACH DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, 13. Kodeks pracy Preambuła (uchylona)

DZIAŁ PIERWSZY Przepisy ogólne

Rozdział I Przepisy wstępne

Rozdział II Podstawowe zasady prawa pracy

Rozdział IIa Równe traktowanie w zatrudnieniu

Rozdział IIb Nadzór i kontrola przestrzegania prawa pracy

Rozdział III (zawierający art. 19–21 – uchylony)

DZIAŁ DRUGI Stosunek pracy

Rozdział I Przepisy ogólne

Rozdział II Umowa o pracę

Oddział 1 Zawarcie umowy o pracę

Oddział 2 Przepisy ogólne o rozwiązaniu umowy o pracę

Oddział 3 Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem

Oddział 4 Uprawnienia pracownika w razie nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę

Oddział 5 Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia

Oddział 6 Uprawnienia pracownika w razie niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia

Oddział 6a Uprawnienia pracodawcy w razie nieuzasadnionego rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia

Oddział 7 Wygaśnięcie umowy o pracę

Rozdział IIa (zawierający art. 671–674 – uchylony)

Rozdział IIb Zatrudnianie pracowników w formie telepracy

Rozdział III Stosunek pracy na podstawie powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę

Oddział 1 Stosunek pracy na podstawie powołania

Oddział 2 Stosunek pracy na podstawie wyboru

Oddział 3 Stosunek pracy na podstawie mianowania

Oddział 4 Stosunek pracy na podstawie spółdzielczej umowy o pracę

DZIAŁ TRZECI Wynagrodzenie za pracę i inne świadczenia

Rozdział I Ustalanie wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą

Rozdział Ia Wynagrodzenie za pracę

Rozdział II Ochrona wynagrodzenia za pracę

Rozdział III Świadczenia przysługujące w okresie czasowej niezdolności do pracy

Rozdział IIIa Odprawa rentowa lub emerytalna

Rozdział IV Odprawa pośmiertna

DZIAŁ CZWARTY Obowiązki pracodawcy i pracownika

Rozdział I Obowiązki pracodawcy

Rozdział II Obowiązki pracownika

Rozdział IIa Zakaz konkurencji

Rozdział III Kwalifikacje zawodowe pracowników

Rozdział IV Regulamin pracy

Rozdział V Nagrody i wyróżnienia

Rozdział VI Odpowiedzialność porządkowa pracowników

DZIAŁ PIĄTY Odpowiedzialność materialna pracowników

Rozdział I Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy

Rozdział II Odpowiedzialność za mienie powierzone pracownikowi

DZIAŁ SZÓSTY Czas pracy

Rozdział I Przepisy ogólne

Rozdział II Normy i ogólny wymiar czasu pracy

Rozdział III Okresy odpoczynku

Rozdział IV Systemy i rozkłady czasu pracy

Rozdział V Praca w godzinach nadliczbowych

Rozdział VI Praca w porze nocnej

Rozdział VII Praca w niedziele i święta

DZIAŁ SIÓDMY Urlopy pracownicze

Rozdział I Urlopy wypoczynkowe

Rozdział II Urlopy bezpłatne

DZIAŁ ÓSMY Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem

DZIAŁ DZIEWIĄTY Zatrudnianie młodocianych

Rozdział I Przepisy ogólne

Rozdział II Zawieranie i rozwiązywanie umów o pracę w celu przygotowania zawodowego

Rozdział III Dokształcanie

Rozdział IIIa Zatrudnianie młodocianych w innym celu niż przygotowanie zawodowe

Rozdział IV Szczególna ochrona zdrowia

Rozdział V Urlopy wypoczynkowe

Rozdział VI Rzemieślnicze przygotowanie zawodowe

DZIAŁ DZIESIĄTY Bezpieczeństwo i higiena pracy

Rozdział I Podstawowe obowiązki pracodawcy

Rozdział II Prawa i obowiązki pracownika

Rozdział III Obiekty budowlane i pomieszczenia pracy

Rozdział IV Maszyny i inne urządzenia techniczne

Rozdział V Czynniki oraz procesy pracy stwarzające szczególne zagrożenie dla zdrowia lub życia

Rozdział VI Profilaktyczna ochrona zdrowia

Rozdział VII Wypadki przy pracy i choroby zawodowe

Rozdział VIII Szkolenie

Rozdział IX Środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze

Rozdział X Służba bezpieczeństwa i higieny pracy

Rozdział XI Konsultacje w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz komisja bezpieczeństwa i higieny pracy

Rozdział XII Obowiązki organów sprawujących nadzór nad przedsiębiorstwami lub innymi jednostkami organizacyjnymi państwowymi albo samorządowymi

Rozdział XIII Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące wykonywania prac w różnych gałęziach pracy

DZIAŁ JEDENASTY Układy zbiorowe pracy

Rozdział I Przepisy ogólne

Rozdział II Ponadzakładowy układ zbiorowy pracy

Rozdział III Zakładowy układ zbiorowy pracy

DZIAŁ DWUNASTY Rozpatrywanie sporów o roszczenia ze stosunku pracy

Rozdział I Przepisy ogólne

Rozdział II Postępowanie pojednawcze

Rozdział III Sądy pracy

DZIAŁ TRZYNASTY Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko prawom pracownika

(oznaczenie oraz tytuł rozdziału I – uchylone)

Rozdział II (zawierający art. 284–2901 – uchylony)

DZIAŁ CZTERNASTY Przedawnienie roszczeń (zawierający art. 2951 i art. 2952 – uchylony)

DZIAŁ PIĘTNASTY Przepisy końcowe, 14. Kodeks morski TYTUŁ I Przepisy ogólne

TYTUŁ II Statek morski

DZIAŁ I Polska przynależność statku

DZIAŁ II Rejestr okrętowy

DZIAŁ III Pomiar statku

DZIAŁ IV Dokumenty statku

TYTUŁ III Kapitan statku

DZIAŁ I Przepisy ogólne

DZIAŁ II Obowiązki kapitana

DZIAŁ III Uprawnienia kapitana

DZIAŁ IV Publicznoprawne funkcje kapitana

TYTUŁ IV Prawa rzeczowe

DZIAŁ I Własność statku

DZIAŁ II Zastaw na statku

DZIAŁ III Przywileje na statku

TYTUŁ V Ograniczenie odpowiedzialności za roszczenia morskie i ubezpieczenie armatorów z tytułu roszczeń morskich

TYTUŁ VI Umowy

DZIAŁ I Przewóz ładunku

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 2 Załadowanie na statek

Rozdział 3 Konosament

Rozdział 4 Wykonanie przewozu

Rozdział 5 Wyładowanie i odbiór ładunku

Rozdział 6 Należności przewoźnika

Rozdział 7 Przywileje na ładunku

Rozdział 8 Wygaśnięcie umowy

Rozdział 9 Odpowiedzialność przewoźnika

DZIAŁ II Przewóz pasażerów

DZIAŁ III Czarter na czas

DZIAŁ IV Usługi agencyjne

DZIAŁ V Usługi maklerskie

DZIAŁ VI Usługi holownicze

DZIAŁ VII Usługi pilotowe

DZIAŁ VIII Ratownictwo morskie

TYTUŁ VII Wypadki morskie

DZIAŁ I Awaria wspólna

DZIAŁ II Zderzenie statków

DZIAŁ III Zanieczyszczenie ze statków

Rozdział 1 Zanieczyszczenia różne

Rozdział 1a Zanieczyszczenia olejami bunkrowymi

Rozdział 2 Zanieczyszczenia ze statków przewożących oleje

Rozdział 3 Międzynarodowy Fundusz Odszkodowań za Szkody Spowodowane Zanieczyszczeniem Olejami

Rozdział 3a Międzynarodowy Dodatkowy Fundusz Odszkodowań za Szkody Spowodowane Zanieczyszczeniem Olejami

DZIAŁ IV Mienie zatopione lub znalezione

TYTUŁ VIII Ubezpieczenie morskie

DZIAŁ I Umowa ubezpieczenia morskiego

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 2 Wartość ubezpieczenia i suma ubezpieczenia

Rozdział 3 Oświadczenia przy zawieraniu umów ubezpieczenia

Rozdział 4 Przeniesienie praw z umowy ubezpieczenia

Rozdział 5 Ubezpieczenie generalne

DZIAŁ II Wykonanie umowy ubezpieczenia

Rozdział 1 Obowiązki ubezpieczającego

Rozdział 2 Odpowiedzialność ubezpieczyciela

Rozdział 3 Abandon przedmiotu ubezpieczenia

Rozdział 4 Płatność odszkodowania ubezpieczeniowego

TYTUŁ IX Postępowanie w sprawach związanych z ograniczeniem odpowiedzialności za roszczenia morskie i dochodzeniem roszczeń z tytułu szkód spowodowanych zanieczyszczeniem przez statki

DZIAŁ I Postępowanie w sprawach o ustanowienie i podział funduszu ograniczenia odpowiedzialności za roszczenia morskie

DZIAŁ II Postępowanie w sprawach roszczeń i ograniczenia odpowiedzialności z tytułu szkód spowodowanych zanieczyszczeniem przez statki

TYTUŁ X Przepisy kolizyjne

Zasób oparty o element wizualny.

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Ćwiczenie 1

Przeczytaj spis zawartości wybranego kodeksu i przeanalizuj jego strukturę. Na jakie elementy podzielona została treść kodeksu? Jakie są zależności między tymi elementami? Jakie najważniejsze kwestie uregulowane są w kodeksie?

Nazwa wybranego kodeksu:

Podział kodeksu – najważniejsze elementy i zależności pomiędzy nimi:

Najważniejsze kwestie uregulowane w kodeksie:

Ćwiczenie 2

Wyszukaj w Internetowym Systemie Aktów Prawnych obowiązujący, ujednolicony tekst wybranego kodeksu. Wybierz zagadnienie, które wydaje ci się najważniejsze lub które cię zaintrygowało, i wyjaśnij, czego dotyczy, oraz podaj przykładowe regulacje dotyczące tego zagadnienia.

Wybrane zagadnienie uregulowane w kodeksie:

Wyjaśnienie zagadnienia:

Przykładowe regulacje:

Sprawdź się

Pokaż ćwiczenia:

Ćwiczenie 1

Wskaż, w którym roku uchwalono Kodeks cywilny.

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- 1990

- 1954

- 1989

- 1964

Ćwiczenie 2

Wskaż kodeksy zawierające przepisy prawa materialnego.

Zaznacz prawidłowe odpowiedzi.

- Kodeks postępowania cywilnego

- Kodeks karny

- Kodeks postępowania administracyjnego

- Kodeks karny skarbowy

- Kodeks cywilny

Ćwiczenie 3

Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj ćwiczenie.

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny

Część ogólna

Art. 7. § 1. Przestępstwo jest zbrodnią albo występkiem.

§ 2. Zbrodnią jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 albo karą surowszą.

§ 3. Występkiem jest czyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej 30 stawek dziennych albo powyżej 5000 złotych, karą ograniczenia wolności przekraczającą miesiąc albo karą pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc.

Art. 8. Zbrodnię można popełnić tylko umyślnie; występek można popełnić także nieumyślnie, jeżeli ustawa tak stanowi.

Art. 9. § 1. Czyn zabroniony popełniony jest umyślnie, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia, to jest chce go popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi.

§ 2. Czyn zabroniony popełniony jest nieumyślnie, jeżeli sprawca nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia go jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość popełnienia tego czynu przewidywał albo mógł przewidzieć. (…)

Część szczególna

Art. 280. § 1. Kto kradnie, używając przemocy wobec osoby lub grożąc natychmiastowym jej użyciem albo doprowadzając człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

§ 2. Jeżeli sprawca rozboju posługuje się bronią palną, nożem lub innym podobnie niebezpiecznym przedmiotem lub środkiem obezwładniającym albo działa w inny sposób bezpośrednio zagrażający życiu lub wspólnie z inną osobą, która posługuje się taką bronią, przedmiotem, środkiem lub sposobem, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.

Źródło: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, dostępny w internecie: sejm.gov.pl [dostęp 12.11.2020 r.].

Na podstawie przytoczonych przepisów rozstrzygnij o klasyfikacji czynu zabronionego określonego w art. 280 § 2. Uzasadnij swoją odpowiedź.

Klasyfikacja czynu zabronionego:

Uzasadnienie:

Ćwiczenie 4

Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj ćwiczenie.

(…)

Art. 56. § 1. Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód.

Źródło: (…), dostępny w internecie: isap.sejm.gov.pl [dostęp 12.11.2020 r.].

(…)

Art. 940. § 1. Małżonek jest wyłączony od dziedziczenia, jeżeli spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z jego winy, a żądanie to było uzasadnione.

Źródło: (…), dostępny w internecie: isap.sejm.gov.pl [dostęp 12.11.2020 r.].

Rozstrzygnij, czy przytoczone przepisy pochodzą z jednego kodeksu obowiązującego w Polsce. Uzasadnij swoją odpowiedź.

Rozstrzygnięcie:  taknie

Uzasadnienie:

Ćwiczenie 5

Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj ćwiczenie.

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. 2000 nr 94 poz. 1037)

Art. 22. § 1. Spółką jawną jest spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową.

Źródło: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. 2000 nr 94 poz. 1037), dostępny w internecie: sejm.gov.pl [dostęp 12.11.2020 r.].

Rozstrzygnij, czy spółka, o której mowa w przytoczonym przepisie prawnym, jest spółką cywilną. Uzasadnij swoją odpowiedź.

Rozstrzygnięcie:  taknie

Uzasadnienie:

Ćwiczenie 6

Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj ćwiczenie.

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141)

Art. 2. Pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Źródło: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141), dostępny w internecie: sejm.gov.pl [dostęp 12.11.2020 r.].

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93)

Art. 627. Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia.

Źródło: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93), dostępny w internecie: sejm.gov.pl [dostęp 12.11.2020 r.].

Rozstrzygnij, czy przyjmujący zamówienie w formie umowy o dzieło na podstawie art. 627 Kodeksu cywilnego jest pracownikiem w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy. Uzasadnij swoją odpowiedź.

Rozstrzygnięcie:  taknie

Uzasadnienie:

Materiały źródłowe do ćwiczeń 7–9

Źródło I

(…)

Kodeks A

Rozdział XVII

Przestępstwa przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej

Art. 137. § 1. Kto publicznie znieważa, niszczy, uszkadza lub usuwa godło, sztandar, chorągiew, banderę, flagę lub inny znak państwowy, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Źródło: (…), dostępny w internecie: isap.sejm.gov.pl [dostęp 12.11.2020 r.].

Źródło II

(…)

Kodeks B

Art. 24. § 1. Sąd rejonowy orzeka w pierwszej instancji we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw przekazanych ustawą do właściwości innego sądu.

§ 2. Sąd rejonowy rozpoznaje ponadto środki odwoławcze w wypadkach wskazanych w ustawie.

Art. 25. § 1. Sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji w sprawach o następujące przestępstwa:

1) o zbrodnie określone w Kodeksie karnym oraz w ustawach szczególnych;

2) o występki określone w rozdziałach XVI i XVII oraz w art. 140–142, art. 148 § 4, art. 149, art. 150 § 1, art. 151–154, art. 158 § 3, art. 163 § 3 i 4, art. 165 § 1, 3 i 4, art. 166 § 1, art. 173 § 3 i 4, art. 185 § 2, art. 189a § 2, art. 210 § 2, art. 211a, art. 252 § 3, art. 258 § 1–3, art. 265 § 1 i 2, art. 269, art. 278 § 1 i 2 w zw. z art. 294, art. 284 § 1 i 2 w zw. z art. 294, art. 286 § 1 w zw. z art. 294, art. 287 § 1 w zw. z art. 294, art. 296 § 3 oraz art. 299 Kodeksu karnego;

3) o występki, które z mocy przepisu szczególnego należą do właściwości sądu okręgowego.

§ 2. Sąd apelacyjny, na wniosek sądu rejonowego, może przekazać do rozpoznania sądowi okręgowemu, jako sądowi pierwszej instancji, sprawę o każde przestępstwo, ze względu na szczególną wagę lub zawiłość sprawy.

§ 3. Sąd okręgowy rozpoznaje ponadto środki odwoławcze od orzeczeń i zarządzeń wydanych w pierwszej instancji w sądzie rejonowym oraz inne sprawy przekazane mu przez ustawę.

Źródło: (…), dostępny w internecie: isap.sejm.gov.pl [dostęp 12.11.2020 r.].

Źródło III

Maciej Suchorabski

Co grozi w Polsce za znieważanie symboli narodowych?

[W 2014 r.] Brazylijczycy po przegranej 1:7 z Niemcami w półfinale mistrzostw świata wyszli na ulice i zaczęli podpalać zielono-żółte flagi narodowe w geście protestu przeciwko słabej grze Canarinhos i ogromnym kosztom, jakie Brazylia poniosła w związku z organizacją mundialu.

Źródło: Maciej Suchorabski, Co grozi w Polsce za znieważanie symboli narodowych?, 17.07.2014 r., dostępny w internecie: prawo.gazetaprawna.pl [dostęp 12.11.2020 r.].

Ćwiczenie 7

Wskaż obowiązujące w Polsce kodeksy, które kryją się pod określeniami Kodeks A i B.

Kodeks A:

Kodeks B:

Ćwiczenie 8

Przeanalizuj przytoczone przepisy prawne i rozstrzygnij, czy gdyby Polacy zareagowali na przegraną polskiej reprezentacji narodowej w taki sposób, jak kibice brazylijscy, czyli podpalając flagi biało-czerwone, dopuściliby się przestępstwa, a jeśli tak, to jakiego rodzaju. Uzasadnij swój wybór.

Rozstrzygnięcie:  taknie

Rodzaj przestępstwa:

Uzasadnienie:

Ćwiczenie 9

Wskaż sąd właściwy rodzajowo do orzekania w takiej sprawie w pierwszej instancji i uzasadnij swój wybór, przytaczając odpowiednie przepisy prawne.

Sąd właściwy do orzekania w sprawie:

Uzasadnienie:

Ćwiczenie 10

Zapoznaj się z tekstami i wykonaj ćwiczenia.

Tekst I

Janusz i Grażyna Kowalscy wybudowali w 2016 r. na należącej do nich działce rekreacyjnej dwupiętrowy dom jednorodzinny o powierzchni użytkowej 220 mIndeks górny 22, nie uzyskawszy wcześniej stosownego pozwolenia na budowę.

W związku z brakiem pozwolenia na budowę domu państwa Kowalskich Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął w 12 listopada 2018 r. decyzję, w której nakazał małżeństwu rozbiórkę budynku.

Obawiając się niekorzystnego dla nich obrotu spraw, małżonkowie postanowili w miarę możliwości unikać napływającej do nich korespondencji urzędowej.

Źródło: oprac. własne.

Tekst II

(…)

Art. 39. Organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz.U. z 2018 r. poz. 2188 oraz z 2019 r. poz. 1051, 1495 i 2005), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.

Art. 40. § 1. Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi.

§ 2. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.

Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika.

Art. 42. § 1. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy.

§ 2. Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

§ 3. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.

Art. 43. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

Art. 44. § 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Art. 46. § 1. Odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia.

§ 2. Jeżeli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo, i przyczynę braku jej podpisu.

Źródło: (…), dostępny w internecie: isap.sejm.gov.pl [dostęp 12.11.2020 r.].

Zdecyduj, które stwierdzenia są prawdziwe, a które fałszywe.

Stwierdzenie

Prawda

Fałsz

Strategia państwa Kowalskich jest skuteczna, ponieważ tylko doręczenie pisemnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rąk własnych jednego z małżonków można uznać za skuteczne powiadomienie państwa Kowalskich o decyzji i następnie oczekiwać od nich dostosowania się do jej treści.

Jeśli pisemną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dostarczono w przesyłce pod aktualny adres zameldowania państwa Kowalskich, gdzie odebrała ją mieszkająca z małżeństwem matka pana Janusza, która zobowiązała się przekazać ją synowi, decyzję uznaje się za doręczoną, tylko jeśli matka pana Kowalskiego dysponowała stosownym pełnomocnictwem do odbioru pisma, więc strategia państwa Kowalskich okaże się skuteczna.

Jeśli przesyłka zawierająca pisemną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego została państwu Kowalskim przesłana pocztą, jednak państwo Kowalscy nie odebrali jej z poczty pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki; ich strategia okaże się skuteczna – nie można dowieść, że zapoznali się z treścią decyzji, więc nie muszą się do niej stosować.

Przesyłka zawierająca pisemną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego została państwu Kowalskim przesłana pocztą, jednak gdy pani Kowalska odmówi jej przyjęcia od listonosza i pokwitowania odbioru, strategia okaże się skuteczna.

Wskaż kodeks, z którego zaczerpnięto przytoczone przepisy.

Wybierz odpowiedź najbliższą twojej. Przekonaj się, czy jest poprawna.

Porównaj swoją odpowiedź

Dla nauczyciela

Autorka: Anna Rabiega

Przedmiot: Wiedza o społeczeństwie, Wiedza o społeczeństwie 2022, Historia i teraźniejszość

Temat: Najważniejsze kodeksy prawa w Polsce

Grupa docelowa:

Szkoła ponadpodstawowa, liceum ogólnokształcące, technikum, zakres podstawowy

Podstawa programowa:

Zakres podstawowy

V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.

Uczeń:

3) rozpoznaje sprawy regulowane przez prawo cywilne, rodzinne, administracyjne i karne; wskazuje, w jakim kodeksie obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej można znaleźć przepisy dotyczące konkretnej sprawy; interpretuje przepisy prawne.

Kształtowane kompetencje kluczowe:

- kompetencje obywatelskie;

- kompetencje cyfrowe;

- kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

- kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji.

Cele operacyjne:

Uczeń:

- charakteryzuje najważniejsze kodeksy obowiązujące w Polsce;

- rozpoznaje sprawy z dziedzin uregulowanych w kodeksach;

- analizuje przepisy prawne wywodzące się z różnych, uregulowanych w kodeksach, dziedzin prawa.

Strategie nauczania:

- konstruktywizm;

- konektywizm.

Metody i techniki nauczania:

- dyskusja;

- rozmowa nauczająca z wykorzystaniem ćwiczeń interaktywnych;

- analiza materiału źródłowego;

- metoda jigsaw.

Formy pracy:

- praca indywidualna;

- praca w grupach;

- praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne:

- komputery z głośnikami, słuchawkami i dostępem do internetu;

- zasoby multimedialne zawarte w e-materiale;

- tablica interaktywna/tablica, pisak/kreda;

- telefony z dostępem do internetu.

Przebieg lekcji

Faza wstępna:

1. Dyskusja wprowadzająca do zagadnień poruszanych w e-materiale. Uczniowie, korzystając z własnej wiedzy, odpowiadają na pytania zawarte we wprowadzeniu.

2. Przedstawienie tematu „Najważniejsze kodeksy prawa w Polsce” i celów zajęć.

Faza realizacyjna:

1. Nauczyciel wyświetla na tablicy interaktywnej ilustracje z sekcji „Przeczytaj”. Uczniowie zapoznają się z ich treścią i na podstawie własnej wiedzy odpowiadają na dołączone do nich pytania.

2. Metoda jigsaw. Uczniowie odliczają do czterech. Następnie łączą się w zespoły wg przydzielonych numerów. Każda grupa opracowuje fragment materiału z sekcji „Przeczytaj”. Po zakończeniu pracy uczniowie zmieniają zespoły tak, by w każdym znalazła się przynajmniej jedna osoba z poprzednich grup. Uczniowie dzielą się wiedzą zdobytą wcześniej i uczą się od siebie nawzajem. Następnie chętne/wybrane osoby omawiają przydzielone zagadnienia. Pozostali uczniowie mogą zadawać pytania i weryfikować przedstawione informacje.

3. Uczniowie zapoznają się z medium w sekcji „Schemat”. Tworzą notatkę w formie mapy pojęć lub metodą sketchnotingu.

4. Podział na grupy. Zespoły wykonują ćwiczenia dołączone do schematu, korzystając z dostępnych materiałów, również źródeł internetowych. Po wyznaczonym czasie przedstawiciele grup prezentują rezultaty pracy. Inne zespoły mogą zadawać prelegentom pytania lub uzupełniać informacje.

5. Dyskusja na temat: „Czy częsta zmiana kodeksów jest korzystna dla obywateli czy też nie?”. Uczniowie przedstawiają swoje argumenty, kontrargumenty i opinie. Na zakończenie chętna/wybrana osoba dokonuje podsumowania.

Faza podsumowująca:

1. W ramach podsumowania uczniowie wykonują ćwiczenia wskazane przez nauczyciela.

2. Wybrani uczniowie podsumowują zajęcia, zwracając uwagę na nabyte umiejętności.

Praca domowa:

1. Przygotuj kilka pytań dotyczących poruszanych na zajęciach zagadnień, których możesz się spodziewać na kartkówce.

Materiały pomocnicze:

- Kodeksy dostępne w Internetowym Systemie Aktów Prawnych.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania multimedium:

- Uczniowie mogą wykorzystać multimedium z sekcji „Schemat” do przygotowania się do lekcji powtórkowej.

Table of Contents

Wprowadzenie

Przeczytaj

Schemat

Sprawdź się

Dla nauczyciela