Spis treści

Śpiewam w zespole wokalnym

Śpiewam w zespole wokalnym

Źródło: online-skills, licencja: CC0.

Scenariusz lekcji dla nauczyciela

W prostokątnym polu znajduje się napis „Pobierz”. Jest to przycisk pozwalający na wyświetlenie, pobranie i zapisanie pliku zawierającego scenariusz lekcji - dokument w formacie pdf.

I. Indywidualna i zespołowa ekspresja muzyczna.

4. W zakresie słuchania i percepcji muzyki. Uczeń:

1) świadomie słucha wybranych dzieł literatury muzycznej (fragmentów lub/i w całości):

a) reprezentatywnych dla kolejnych epok (od średniowiecza do współczesności).

II. Język i funkcje muzyki, myślenie muzyczne, kreacja i twórcze działania.

4. Uczeń wykazuje się znajomością i dokonuje charakterystyki:

1) muzyki ze względu na jej rodzaj (wokalna).

Nauczysz się

definiować pojęcie zespołów wokalnych;

wymieniać i opisywać głosy śpiewające w zespołach;

wykazywać cechy m.in. wysokość i barwę głosu;

wymieniać i charakteryzować rodzaje zespołów wokalnych.

Głos ludzki

Głos ludzki jest instrumentem, który można rozwijać i doskonalić. Za pomocą głosu porozumiewamy się – szepczemy, krzyczymy, śpiewamy.

Głos ludzki, online-skills, CC BY 3.0

Z cech charakterystycznych dla głosu ludzkiego wyróżnić możemy: rodzaj głosu (żeński, męski, dziecięcy), wysokość (głos wysoki lub niski), barwę (ciemną lub jasną) siłę natężenia dźwięku (głos cichy lub głośny). W śpiewie wyróżniamy głos żeński i męski oraz głos dziecięcy.

Wysłuchaj utworu:

Na ilustracji portret Stanisława Moniuszki. Kompozytor przedstawiony jest jako potężny mężczyzna, z siwiejącymi włosami i bokobrodami. Ubrany jest w koszulę, kamizelkę i marynarkę. Na szyi ma muchę, na nosie okulary w metalowych oprawkach. Po naciśnięciu punktu aktywnego wyświetla się napis: Stanisław Moniuszko Pieśń Dziad i Baba. Wykonawca: Muzycy z Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy oraz pojawia się możliwość odtworzenia muzyki. Na nagraniu pieśń Stanisława Moniuszko wykonuje mężczyzna śpiewak z towarzyszeniem fortepianu. Pieśń składa się z kilku części, skontrastowanych pod względem charakteru. Na początku śpiewak opowiada spokojnym, zrównoważonym głosem o życiu dziada i baby, którzy wiedli spokojne szczęśliwe życie. W drugiej części muzyka staje się smutna, narrator opowiada o uczuciach starszych ludzi związanych ze śmiercią, o strachu i smutku. W kolejnej części dziad i baba sprzeczają się kto umrze pierwszy. Muzyka staje się bardziej dynamiczna, przyjmuje formę emocjonalnego dialogu. W kolejnej części dziada i babę odwiedza śmierć - oni przed nią uciekają. Muzyka jest szybka, dynamiczna, utwór staje się trochę komiczny. W ostatniej części śmierć wchodzi kominem a muzyka staje się z powrotem spokojniejsza i zrównoważona.

Zasób oparty o element wizualny.

1

Stanisław Moniuszko Pieśń "Dziad i Baba". Wykonawca: Muzycy z Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy. CC BY 3.0

Stanisław Moniuszko, „Dziad i baba”, AMFN, CC BY 3.0

Zespoły wokalne

Głosy mogą łączyć się w grupy śpiewacze i wówczas powstają zespoły wokalne. Wyróżniamy dziecięce zespoły wokalne, żeńskie zespoły wokalne i męskie zespoły wokalne.

Na ilustracji zdjęcie chóru męskiego śpiewającego w kościele. Mężczyźni stoją na schodkach przed ołtarzem. Tyłem do publiczności stoi przed nimi dyrygent. Mężczyźni mają przed sobą rozłożone teczki z nutami. Po naciśnięciu punktu aktywnego wyświetla się napis: Miserere wykonawcy: Wyrzyski Chór Męski pod dyrekcją dr hab. Piotra Jańczaka oraz pojawia się możliwość odtworzenia muzyki. Na nagraniu utwór sakralny wykonany przez chór męski. Słowa pieśni są w języku łacińskim. Utwór rozpoczyna się bardzo delikatnie. Muzyka narasta chór śpiewa forte a z chwilę znów piano. Środkowa część utworu to solo mężczyzny śpiewającego basem na tle parlando całego chóru. W utworze są bardzo duże i nagłe różnice dynamiczne.

Zasób oparty o element wizualny.

1

Chór męski, online-skills, CC BY 3.0

Na starym zdjęciu kompozytor Feliks Nowowiejski. Mężczyzna ma dłuższe włosy, obfite wąsy. Ubrany jest w koszulę i płaszcz, na szyi ma krawat. Po naciśnięciu punktu aktywnego wyświetla się napis: Noc cicha w śnie, autorstwa Feliksa Nowowiejskiego. Wykonawca: Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy oraz pojawia się możliwość odtworzenia muzyki. Na nagraniu utwór kolędowy, kołysanka w wykonaniu chóru żeńskiego. Utwór jest delikatny, kołysankowy w metrum sześć ósmych.

Zasób oparty o element wizualny.

1

Feliks Nowowiejski, „Noc cicha w śnie”, AMFN, CC BY 3.0

Rodzaje głosów

Rodzaje głosów i ich nazwy w poszczególnych grupach wokalnych (od najwyższych do najniższych):

- dziecięce: sopran, alt;

- żeńskie: sopran, mezzosopran, alt;

- męskie: tenor, baryton, bas.

Zespoły wokalne mogą wykonywać utwory bez towarzyszenia instrumentów – wówczas mówimy, że śpiewają a cappella lub z akompaniamentem instrumentalnym.

Na zdjęciu Witold Lutosławski siedzący przy fortepianie. Kompozytor na fotografii jest starszym mężczyzną o siwych włosach i zielonych oczach. Mężczyzna delikatnie się uśmiecha, lewą rękę ma opartą o fortepian, prawą położoną na nogach. Po naciśnięciu punktu aktywnego wyświetla się napis: Słomkowy łańcuszek, część pt. Dzieci, autorstwa Witolda Lutosławskiego. Wykonawca Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy oraz pojawia się możliwość odtworzenia muzyki. Na nagraniu utwór wykonywany przez chór dziecięcy z akompaniamentem instrumentów dętych drewnianych. Piosenka jest wesoła, skoczna.

Zasób oparty o element wizualny.

1

Witold Lutosławski, „Słomkowy łańcuszek”, część pt. „Dzieci”, AMFN, CC BY 3.0

Dyrygent

Na zdjęciu chór żeński i jego dyrygent dr hab. Monika Wilkiewicz , Chór patrzy na dyrygenta. Dyrygent śpiewa z chórem, ma lekko uniesione obie ręce. Na ilustracji umieszczony jest aktywny punkt, po wybraniu którego wyświetli się dodatkowa informacja: 1. Dyrygent to osoba, która prowadzi zespół wokalny, chór lub orkiestrę.

Dyrygent dr hab. Monika Wilkiewicz (pedagog bydgoskiej Akademii Muzycznej) wraz z chórem, zdjęcie: Dariusz Bloch, expressbydgoski.pl

Zadania

Na ilustracji portret Stanisława Moniuszki. Kompozytor przedstawiony jest jako potężny mężczyzna, z siwiejącymi włosami i bokobrodami. Ubrany jest w koszulę, kamizelkę i marynarkę. Na szyi ma muchę, na nosie okulary w metalowych oprawkach. Po naciśnięciu punktu aktywnego wyświetla się napis: Stanisław Moniuszko Pieśń Dziad i Baba. Wykonawca: Muzycy z Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy oraz pojawia się możliwość odtworzenia muzyki. Na nagraniu pieśń Stanisława Moniuszko wykonuje mężczyzna śpiewak z towarzyszeniem fortepianu. Pieśń składa się z kilku części, skontrastowanych pod względem charakteru. Na początku śpiewak opowiada spokojnym, zrównoważonym głosem o życiu dziada i baby, którzy wiedli spokojne szczęśliwe życie. W drugiej części muzyka staje się smutna, narrator opowiada o uczuciach starszych ludzi związanych ze śmiercią, o strachu i smutku. W kolejnej części dziad i baba sprzeczają się kto umrze pierwszy. Muzyka staje się bardziej dynamiczna, przyjmuje formę emocjonalnego dialogu. W kolejnej części dziada i babę odwiedza śmierć - oni przed nią uciekają. Muzyka jest szybka, dynamiczna, utwór staje się trochę komiczny. W ostatniej części śmierć wchodzi kominem a muzyka staje się z powrotem spokojniejsza i zrównoważona.

Zasób oparty o element wizualny.

1

Stanisław Moniuszko Pieśń "Dziad i Baba". Wykonawca: Muzycy z Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy. CC BY 3.0

Stanisław Moniuszko, „Dziad i baba”, AMFN, CC BY 3.0

Ćwiczenie 1

Posłuchaj fragmentu nagrania utworu Stanisława Moniuszki Dziad i baba. Rozpoznaj prawidłowo rodzaj głosu.

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- głos męski

- głos dziecięcy

- głos żeński

Na nagraniu utwór sakralny wykonany przez chór męski. Słowa pieśni są w języku łacińskim. Utwór rozpoczyna się bardzo delikatnie. Muzyka narasta chór śpiewa forte a z chwilę znów piano. Środkowa część utworu to solo mężczyzny śpiewającego basem na tle parlando całego chóru. W utworze są bardzo duże i nagłe różnice dynamiczne.

Nagranie dostępne na portalu epodreczniki.plOtwiera się w nowym oknie

AUDIO 1, online-skills, CC BY 3.0

Na nagraniu utwór sakralny wykonany przez chór męski. Słowa pieśni są w języku łacińskim. Utwór rozpoczyna się bardzo delikatnie. Muzyka narasta chór śpiewa forte a z chwilę znów piano. Środkowa część utworu to solo mężczyzny śpiewającego basem na tle parlando całego chóru. W utworze są bardzo duże i nagłe różnice dynamiczne.

Na nagraniu utwór kolędowy, kołysanka w wykonaniu chóru żeńskiego. Utwór jest delikatny, kołysankowy w metrum sześć ósmych.

Nagranie dostępne na portalu epodreczniki.plOtwiera się w nowym oknie

AUDIO 2, online-skills, CC BY 3.0

Na nagraniu utwór kolędowy, kołysanka w wykonaniu chóru żeńskiego. Utwór jest delikatny, kołysankowy w metrum sześć ósmych.

Ćwiczenie 2

Posłuchaj nagrań dwóch przykładów muzycznych, a następnie dopasuj prawidłowo rodzaj zespołu wokalnego.

AUDIO 1

męski zespół wokalnyPołączony z: AUDIO 1

AUDIO 2

żeński zespół wokalnyPołączony z: AUDIO 2

Ćwiczenie 3

Zaznacz, które głosy wchodzą w skład wokalnego zespołu męskiego.

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- sopran, tenor, bas

- tenor, baryton, alt

- tenor, baryton, bas

Ćwiczenie 4

Zaznacz, które głosy wchodzą w skład wokalnego zespołu żeńskiego.

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- sopran, mezzosopran, alt

- sopran, mezzosopran, bas

- alt, tenor, bas

Ćwiczenie 5

Zaznacz poprawne odpowiedzi.

Zaznacz prawidłowe odpowiedzi.

- Dziecięcy zespół wokalny jest zespołem jednorodnym.

- Sopran jest najwyższym głosem żeńskim.

- A cappella to śpiew z towarzyszeniem instrumentalnym.

- Bas jest najniższym głosem męskim.

Na zdjęciu Witold Lutosławski siedzący przy fortepianie. Kompozytor na fotografii jest starszym mężczyzną o siwych włosach i zielonych oczach. Mężczyzna delikatnie się uśmiecha, lewą rękę ma opartą o fortepian, prawą położoną na nogach. Po naciśnięciu punktu aktywnego wyświetla się napis: Słomkowy łańcuszek, część pt. Dzieci, autorstwa Witolda Lutosławskiego. Wykonawca Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy oraz pojawia się możliwość odtworzenia muzyki. Na nagraniu utwór wykonywany przez chór dziecięcy z akompaniamentem instrumentów dętych drewnianych. Piosenka jest wesoła, skoczna.

Zasób oparty o element wizualny.

1

Witold Lutosławski, „Słomkowy łańcuszek”, część pt. „Dzieci”, AMFN, CC BY 3.0

Ćwiczenie 6

Posłuchaj fragmentu nagrania utworu Witolda Lutosławskiego - Słomkowy łańcuszek, część pt. Dzieci.

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- zespół wokalny śpiewa z towarzyszeniem instrumentalnym

- zespół wokalny śpiewa a cappella

Ćwiczenie 7

Rozwiąż krzyżówkę.

1.

Pytanie Najniższy głos męski.Znak 1 z 3

Fragment hasła

Pytanie Najniższy głos męski.Znak 2 z 3

Pytanie Najniższy głos męski.Znak 3 z 3

2.

Pytanie Najwyższy głos żeński.Znak 1 z 6

Pytanie Najwyższy głos żeński.Znak 2 z 6

Pytanie Najwyższy głos żeński.Znak 3 z 6

Pytanie Najwyższy głos żeński.Znak 4 z 6

Pytanie Najwyższy głos żeński.Znak 5 z 6

Fragment hasła

Pytanie Najwyższy głos żeński.Znak 6 z 6

3.

Pytanie Przyrząd służący do strojenia.Znak 1 z 8

Pytanie Przyrząd służący do strojenia.Znak 2 z 8

Pytanie Przyrząd służący do strojenia.Znak 3 z 8

Pytanie Przyrząd służący do strojenia.Znak 4 z 8

Pytanie Przyrząd służący do strojenia.Znak 5 z 8

Fragment hasła

Pytanie Przyrząd służący do strojenia.Znak 6 z 8

Pytanie Przyrząd służący do strojenia.Znak 7 z 8

Pytanie Przyrząd służący do strojenia.Znak 8 z 8

4.

Pytanie Osoba prowadząca zespół wokalny.Znak 1 z 8

Pytanie Osoba prowadząca zespół wokalny.Znak 2 z 8

Fragment hasła

Pytanie Osoba prowadząca zespół wokalny.Znak 3 z 8

Pytanie Osoba prowadząca zespół wokalny.Znak 4 z 8

Pytanie Osoba prowadząca zespół wokalny.Znak 5 z 8

Pytanie Osoba prowadząca zespół wokalny.Znak 6 z 8

Pytanie Osoba prowadząca zespół wokalny.Znak 7 z 8

Pytanie Osoba prowadząca zespół wokalny.Znak 8 z 8

5.

Pytanie Dyrygent ma ją przed sobą.Znak 1 z 9

Pytanie Dyrygent ma ją przed sobą.Znak 2 z 9

Pytanie Dyrygent ma ją przed sobą.Znak 3 z 9

Pytanie Dyrygent ma ją przed sobą.Znak 4 z 9

Fragment hasła

Pytanie Dyrygent ma ją przed sobą.Znak 5 z 9

Pytanie Dyrygent ma ją przed sobą.Znak 6 z 9

Pytanie Dyrygent ma ją przed sobą.Znak 7 z 9

Pytanie Dyrygent ma ją przed sobą.Znak 8 z 9

Pytanie Dyrygent ma ją przed sobą.Znak 9 z 9

6.

Pytanie Do zapisania dźwięków we współczesnej notacji muzycznej.Znak 1 z 11

Pytanie Do zapisania dźwięków we współczesnej notacji muzycznej.Znak 2 z 11

Pytanie Do zapisania dźwięków we współczesnej notacji muzycznej.Znak 3 z 11

Pytanie Do zapisania dźwięków we współczesnej notacji muzycznej.Znak 4 z 11

Pytanie Do zapisania dźwięków we współczesnej notacji muzycznej.Znak 5 z 11

Pytanie Do zapisania dźwięków we współczesnej notacji muzycznej.Znak 6 z 11

Fragment hasła

Pytanie Do zapisania dźwięków we współczesnej notacji muzycznej.Znak 7 z 11

Pytanie Do zapisania dźwięków we współczesnej notacji muzycznej.Znak 8 z 11

Pytanie Do zapisania dźwięków we współczesnej notacji muzycznej.Znak 9 z 11

Pytanie Do zapisania dźwięków we współczesnej notacji muzycznej.Znak 10 z 11

Pytanie Do zapisania dźwięków we współczesnej notacji muzycznej.Znak 11 z 11

7.

Pytanie Jeden z wielu kluczy muzycznych.Znak 1 z 9

Pytanie Jeden z wielu kluczy muzycznych.Znak 2 z 9

Pytanie Jeden z wielu kluczy muzycznych.Znak 3 z 9

Pytanie Jeden z wielu kluczy muzycznych.Znak 4 z 9

Pytanie Jeden z wielu kluczy muzycznych.Znak 5 z 9

Pytanie Jeden z wielu kluczy muzycznych.Znak 6 z 9

Fragment hasła

Pytanie Jeden z wielu kluczy muzycznych.Znak 7 z 9

Pytanie Jeden z wielu kluczy muzycznych.Znak 8 z 9

Pytanie Jeden z wielu kluczy muzycznych.Znak 9 z 9

1. 1.  Najniższy głos męski.

2. 2.  Najwyższy głos żeński.

3. 3.  Przyrząd służący do strojenia.

4. 4.  Osoba prowadząca zespół wokalny.

5. 5.  Dyrygent ma ją przed sobą.

6. 6.  Do zapisania dźwięków we współczesnej notacji muzycznej.

7. 7.  Jeden z wielu kluczy muzycznych.

Słownik pojęć

A cappella

bez akompaniamentu instrumentów.

Chór

zespół śpiewaków wykonujących wspólnie utwór muzyczny.

Dyrygent

osoba kierująca zespołem wokalno-instrumentalnym, chórem lub orkiestrą.

Kamerton

przyrząd służący do strojenia instrumentów muzycznych.

Klucz muzyczny

znak graficzny umieszczany na początku pięciolinii, określający wysokość zapisywanych na niej dźwięków.

Orkiestra

wieloosobowy zespół instrumentalny, grający pod kierownictwem dyrygenta.

Partytura

zapis nutowy utworu muzycznego, podzielony na partie wokalne i instrumentalne.

Pięciolinia

podstawowy element pisma nutowego dla zapisu dźwięków we współczesnej notacji muzycznej. Składa się z pięciu poziomych, równoległych linii oraz pól pomiędzy tymi liniami.

Zespół wokalny

zespół muzyczny – grupa wykonawców muzycznych wspólnie wykonujących muzykę z wykorzystaniem głosów (zespół wokalny).

Źródła:

encyklopedia.pwn.pl

sjp.pwn.pl

Biblioteka muzyczna

Na ilustracji portret Stanisława Moniuszki. Kompozytor przedstawiony jest jako potężny mężczyzna, z siwiejącymi włosami i bokobrodami. Ubrany jest w koszulę, kamizelkę i marynarkę. Na szyi ma muchę, na nosie okulary w metalowych oprawkach. Po naciśnięciu punktu aktywnego wyświetla się napis: Stanisław Moniuszko Pieśń Dziad i Baba. Wykonawca: Muzycy z Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy oraz pojawia się możliwość odtworzenia muzyki. Na nagraniu pieśń Stanisława Moniuszko wykonuje mężczyzna śpiewak z towarzyszeniem fortepianu. Pieśń składa się z kilku części, skontrastowanych pod względem charakteru. Na początku śpiewak opowiada spokojnym, zrównoważonym głosem o życiu dziada i baby, którzy wiedli spokojne szczęśliwe życie. W drugiej części muzyka staje się smutna, narrator opowiada o uczuciach starszych ludzi związanych ze śmiercią, o strachu i smutku. W kolejnej części dziad i baba sprzeczają się kto umrze pierwszy. Muzyka staje się bardziej dynamiczna, przyjmuje formę emocjonalnego dialogu. W kolejnej części dziada i babę odwiedza śmierć - oni przed nią uciekają. Muzyka jest szybka, dynamiczna, utwór staje się trochę komiczny. W ostatniej części śmierć wchodzi kominem a muzyka staje się z powrotem spokojniejsza i zrównoważona.

Zasób oparty o element wizualny.

1

Stanisław Moniuszko Pieśń "Dziad i Baba". Wykonawca: Muzycy z Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy. CC BY 3.0

Stanisław Moniuszko, „Dziad i baba”, AMFN, CC BY 3.0

Ilustracja interaktywna - po kliknięciu kursorem myszy na grafikę przedstawiającą nuty, zostanie wyświetlona informacja dodatkowa oraz odtworzony utwór muzyczny.

Zasób oparty o element wizualny.

1

M-091-OK2

Chór męski, online-skills, CC BY 3.0

Na starym zdjęciu kompozytor Feliks Nowowiejski. Mężczyzna ma dłuższe włosy, obfite wąsy. Ubrany jest w koszulę i płaszcz, na szyi ma krawat. Po naciśnięciu punktu aktywnego wyświetla się napis: Noc cicha w śnie, autorstwa Feliksa Nowowiejskiego. Wykonawca: Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy oraz pojawia się możliwość odtworzenia muzyki. Na nagraniu utwór kolędowy, kołysanka w wykonaniu chóru żeńskiego. Utwór jest delikatny, kołysankowy w metrum sześć ósmych.

Zasób oparty o element wizualny.

1

Feliks Nowowiejski, „Noc cicha w śnie”, AMFN, CC BY 3.0

Na zdjęciu Witold Lutosławski siedzący przy fortepianie. Kompozytor na fotografii jest starszym mężczyzną o siwych włosach i zielonych oczach. Mężczyzna delikatnie się uśmiecha, lewą rękę ma opartą o fortepian, prawą położoną na nogach. Po naciśnięciu punktu aktywnego wyświetla się napis: Słomkowy łańcuszek, część pt. Dzieci, autorstwa Witolda Lutosławskiego. Wykonawca Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy oraz pojawia się możliwość odtworzenia muzyki. Na nagraniu utwór wykonywany przez chór dziecięcy z akompaniamentem instrumentów dętych drewnianych. Piosenka jest wesoła, skoczna.

Zasób oparty o element wizualny.

1

Witold Lutosławski, „Słomkowy łańcuszek”, część pt. „Dzieci”, AMFN, CC BY 3.0

Bibliografia

Encyklopedia muzyki, pod red. A. Chodkowskiego, PWN, Warszawa 1995

J. Habela, Słowniczek muzyczny, PWM, Warszawa 1968

Table of Contents

Śpiewam w zespole wokalnym