Spis treści

Podsumowanie wiadomości o właściwościach materii

W tym materiale podsumujesz swoją wiedzę o podstawowych właściwościach materii w różnych stanach skupienia: ciekłym, stałym i gazowym. Przypomnisz sobie jaki jest związek tych właściwości z wewnętrzną, cząsteczkową budową ciał. Powtórzysz podstawowe wielkości fizyczne: gęstość, ciśnienie, ciśnienie hydrostatyczne i atmosferyczne oraz sposoby ich pomiaru. Przypomnisz sobie prawa fizyczne dotyczące zjawisk zachodzących w cieczach i gazach: prawo Pascala i prawo Archimedesa oraz jak doświadczalnie sprawdzić ich prawdziwość i wskazać ich praktyczne wykorzystanie.

Więcej informacji znajdziesz w poniższych materiałach:

- Cząsteczkowa budowa materii

- Budowa i właściwości ciał stałych. Budowa krystaliczna

- Budowa i właściwości cieczy. Zjawisko napięcia powierzchniowego

- Budowa cząsteczkowa i właściwości fizyczne gazów

- Wyznaczanie gęstości materii

- Wyznaczanie gęstości ciał stałych za pomocą wagi i linijki

- Prawo Pascala

- Prawo Archimedesa

- Ciśnienie. Ciśnienie hydrostatyczne i atmosferyczne

Prawa fizyki rządzą nawet tak prozaicznymi czynnościami, jak pompowanie dętki rowerowej

Źródło: dostępny w internecie: flickr.com, licencja: CC BY 2.0.

Atomy i cząsteczki

Materia zbudowana jest z wielu atomów, a atomy z jąder atomowych i elektronów

Źródło: GroMar Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.

1. Materia składa się z cząsteczek zbudowanych z atomów.

2. Atomy są bardzo małe, ich rozmiary wyraża się w nanometrach, czyli miliardowych częściach metra. Atomy są niewidoczne pod zwykłymi mikroskopami.

3. Atomy i cząsteczki znajdują się w nieustannym, chaotycznym ruchu.

4. O cząsteczkowej budowie materii i o ruchu cząsteczek świadczą:

- dyfuzja – samorzutne mieszanie się substancji, np. rozprzestrzenianie się zapachu w nieruchomym powietrzu;

- kontrakcja objętości – objętość mieszaniny cieczy jest mniejsza od sumy objętości jej składników; ze zmieszania szklanki grochu i szklanki maku powstanie mieszanina o mniejszej objętości niż dwie szklanki;

- ruchy Browna – nieustanne chaotyczne ruchy cząstek zawiesiny w cieczy lub gazie (np. cząstek tłuszczu w wodzie);

- obrazy atomów z supernowoczesnych mikroskopów zwanych mikroskopami tunelowymi.

Trzy stany skupienia

Przejścia fazowe substancji

Źródło: Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, licencja: CC BY 3.0.

Materia występuje w trzech podstawowych stanach skupienia:

- gazowym – atomy i cząsteczki znajdują się w dużych odległościach od siebie, poruszają się swobodnie i zderzają się ze sobą oraz ściankami naczynia;

- ciekłym – atomy i cząsteczki leżą blisko siebie, przyciągają się i odpychają, ale mogą się swobodnie przemieszczać (podobnie jak pasażerowie z zatłoczonym tramwaju);

- stałym – atomy i cząsteczki leżą blisko siebie i są ze sobą mocno związane, nie mogą się przemieszczać, ale mogą wykonywać ruchy drgające.

Gęstość materii

Areometr służy do pomiaru gęstości cieczy

Źródło: Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, licencja: CC BY 3.0.

1. Gęstość

to iloraz masy i objętości:

, gdzie:

– masa ciała;

– jego objętość.

2. Gęstość jest wielkością charakterystyczną dla danej substancji.

3. Gęstość zawiera informację, jaka jest masa jednego metra (centymetra, decymetra) sześciennego danej substancji. Jeśli gęstość drewna wynosi

, to znaczy, że jeden metr sześcienny tego drewna ma masę .

4. Aby wyznaczyć gęstość ciała, musimy znać jego masę i objętość. Mierzenie objętości zależy od kształtu ciała. Gdy ma ono kształt regularny (sześcian, prostopadłościan, walec, kula), należy zmierzyć linijką wysokość, długość, szerokość lub średnicę i za pomocą wzorów matematycznych wyliczyć objętość danej bryły. Gdy ciała nie mają regularnego kształtu, ich objętość możemy wyznaczyć za pomocą menzurki z wodą (jeśli pozwalają na to wymiary badanej bryły). W celu wyznaczenia masy ciała posługujemy się wagą.

Właściwości ciał stałych

W mieszaninie złożonej z ciał stałych zawsze możemy zobaczyć kształt danego elementu

Źródło: dostępny w internecie: www.pxhere.com, domena publiczna.

1. Ciała stałe zachowują swój kształt i swoją objętość.

2. Zmiana kształtu ciała stałego nie wpływa na jego objętość.

3. Ciała stałe dzielimy na:

- sprężyste – przykłady: stal, kauczuk;

- plastyczne – przykłady: plastelina, ołów;

- kruche – przykłady: porcelana, lód.

Ten podział jest umowny i zależy od wielkości siły, która działa na ciało.

Budowa krystaliczna ciał stałych

Minerały, na przykład kryształ górski, ametyst czy diament, mają budowę krystaliczną

Źródło: Didier Descouens, dostępny w internecie: commons.wikimedia.org, licencja: CC BY-SA 4.0.

Ze względu na sposób ułożenia atomów lub cząsteczek ciała stałe dzielimy na:

- krystaliczne – atomy, jony lub cząsteczki są rozmieszczone regularnie, tworzą pewną strukturę geometryczną, nazywaną siecią krystaliczną (przykłady: sól kuchenna, kwarc, metale);

- amorficzne – tworzące je atomy lub cząsteczki rozłożone są chaotycznie, czyli w sposób nieuporządkowany (przykłady: szkło, smoła, parafina).

Właściwości cieczy

Woda jest przykładem cieczy

Źródło: GiltonF, dostępny w internecie: pixabay.com, domena publiczna.

1. Ciecze mają określoną objętość, ale nie kształt. Przyjmują kształt naczynia, w którym są umieszczone.

2. Na styku z innym ośrodkiem (próżnią, powietrzem, cieczą lub ścianką naczynia) ciecze tworzą określony kształt powierzchni, nazywany powierzchnią swobodną cieczy.

3. W stanie nieważkości powierzchnia swobodna cieczy ma kształt kuli.

4. Ciecze są nieściśliwe.

5. Ciecze zmieniają swoją objętość pod wpływem temperatury – zjawisko to nosi nazwę rozszerzalności termicznej.

Napięcie powierzchniowe

Bańki mydlane, dzięki napięciu powierzchniowemu dążą do tego aby być idealnymi sferami

Źródło: Grand Parc, dostępny w internecie: www.freejpg.com.ar, licencja: CC BY 2.0.

1. Powierzchnia swobodna cieczy dąży do tego, aby mieć jak najmniejsze pole, a siły, które to powodują, nazywamy siłami napięcia powierzchniowego. Kiedy pole to wzrośnie (np. nastąpi ugięcie powierzchni), siły napięcia dążą do jego zmniejszenia.

2. Siłami spójności (kohezji) nazywamy oddziaływania występujące między cząsteczkami tej samej substancji.

3. Siły przylegania (adhezji) to oddziaływania występujące między cząsteczkami różnych substancji.

4. Relacje między siłami przylegania i spójności prowadzą do powstawania odpowiednich menisków:

- gdy siły spójności są większe od sił przylegania, powstaje menisk wypukły;

- gdy siły przylegania są większe od sił spójności, powstaje menisk wklęsły.

Właściwości gazów

1. Gazy nie mają swojego kształtu ani swojej objętości. Przybierają kształt i objętość naczynia, w którym się znajdują.

2. Cząsteczki gazu wypełniają całą objętość naczynia – bez względu na jego kształt.

3. Gazy są ściśliwe (w przeciwieństwie do ciał stałych i cieczy).

Ciśnienie

Manometr służy do pomiaru ciśnienia

Źródło: CEphoto, Uwe Aranas, dostępny w internecie: commons.wikimedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.

1. Ciśnienie to wielkość fizyczna – jest miarą siły nacisku (parcia) na jednostkę powierzchni; oznaczamy je małą literą

.

2. Aby obliczyć wartość ciśnienia, należy siłę nacisku

działającą prostopadle do powierzchni podzielić przez pole powierzchni , na którą ta siła działa. Ciśnienie siła nacisku (parcie) / pole powierzchni; .

3. Jednostką podstawową ciśnienia w układzie SI jest paskal

; .

4. Ciśnienie gazów i cieczy mierzymy za pomocą manometrów.

Ciśnienie hydrostatyczne

Mechanizm działania wieży ciśnień

Źródło: Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, licencja: CC BY 3.0.

1. Ciśnienie hydrostatyczne spowodowane jest ciężarem cieczy znajdującej się w spoczynku; zależy od wysokości słupa cieczy i od jej gęstości.

2. Ciśnienie hydrostatyczne obliczamy ze wzoru:

gdzie:

– ciśnienie cieczy;

– gęstość cieczy;

– przyspieszenie ziemskie;

– wysokość słupa cieczy.

Ciśnienie atmosferyczne

Barometry umożliwiają nam określenie wartości ciśnienia atmosferycznego, które ma duży wpływ na pogodę

Źródło: Langspeed, dostępny w internecie: commons.wikimedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.

1. Ciśnienie atmosferyczne związane jest z ciężarem powietrza, znajdującego się powyżej poziomu, na którym je mierzymy. Im bliżej powierzchni Ziemi, tym wyższe jest ciśnienie atmosferyczne, i odwrotnie – na szczytach górskich ciśnienie atmosferyczne jest niższe niż w dolinach.

2. Do pomiarów ciśnienia atmosferycznego służą barometry.

Prawo Pascala

Ilustracja zasady działania prawa Pascala

Źródło: Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, licencja: CC BY 3.0.

Reguła: prawo Pascala

Jeżeli na ciecz lub gaz będziemy wywierać parcie z zewnątrz, to wytworzy ono w cieczy lub gazie dodatkowe ciśnienie jednakowe w całej objętości tej cieczy lub tego gazu.

Mówimy, że ciśnienie zewnętrzne wywierane na płyn rozchodzi się we wszystkich kierunkach jednakowo.

Zastosowanie prawa Pascala

Prasa hydrauliczna wykorzystuje prawo Pascala

Źródło: Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, licencja: CC BY 3.0.

1. Prawo Pascala znalazło szerokie zastosowanie w konstrukcji pras, podnośników, pomp hydraulicznych i układów hamulcowych.

2. Zasada działania prasy hydraulicznej wykorzystuje prawo Pascala. Zadaniem prasy jest zwielokrotnienie zewnętrznej siły nacisku i wykorzystanie jej do wykonania pracy. Prasa hydrauliczna jest najważniejszym elementem każdego siłownika.

3. Wartość siły

uzyskanej za pomocą prasy jest tyle razy większa od zewnętrznej siły działającej na tłok, ile razy powierzchnia większego tłoka jest większa od powierzchni mniejszego tłoka; .

Prawo Archimedesa

Siła wyporu wynikająca z prawa Archimedesa

Źródło: Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, licencja: CC BY 3.0.

Reguła: prawo Archimedesa

Na każde ciało zanurzone w cieczy (gazie) działa siła wyporu zwrócona ku górze i równa pod względem wartości ciężarowi wypartej cieczy (gazu).

Dowód

Wartość siły wyporu

zależy od gęstości cieczy (gazu) oraz od objętości wypartego płynu lub gazu. Siłę wyporu oblicza się za pomocą wzoru:

gdzie:

– gęstość wypartej cieczy (gazu); – objętość wypartej cieczy (gazu); – przyspieszenie ziemskie.

Pływanie ciał

Statki wykorzystują prawo Archimedesa do tego, aby utrzymać się na powierzchni

Źródło: Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, licencja: CC BY 3.0.

Warunki pływalności ciał

Ciało tonie w cieczy lub gazie

Ciało unosi się na dowolnej głębokości w cieczy bądź gazie

Ciało unosi się na powierzchni cieczy (częściowo zanurzone)

Siła ciężkości ma wartość większą od siły wyporu działającej na ciało.

Siła ciężkości ma taką samą wartość jak siła wyporu działająca na ciało.

Siła ciężkości równa jest sile wyporu.

Gęstość ciała jest większa od gęstości cieczy lub gazu.

Gęstość ciała jest równa gęstości cieczy albo gazu.

Gęstość ciała jest mniejsza od gęstości cieczy lub gazu.

Zadania

Ćwiczenie 1

Kostka masła ma wymiary  , a jej masa wynosi . Oblicz gęstość masła, a następnie uzupełnij luki w odpowiedzi, wpisując poprawne wartości. Wynik podaj w  oraz w .

Odpowiedź: Masło ma gęstość równą                 .

Pokaż przykładowe rozwiązanie

Ćwiczenie 2

W tabeli poniżej przedstawiono

podobieństwa i różnice w cząsteczkowej budowie cieczy, gazów i ciał stałych.

Uzupełnij komórki tabeli odpowiednimi cechami z wymienionych.

GAZY I CIECZE - PODOBIEŃSTWA

GAZY I CIECZE - RÓŻNICE

CIECZE I CIAŁA STAŁE - PODOBIEŃSTWA

CIECZE I CIAŁA STAŁE - RÓŻNICE

Przeciągnij w to miejsce odpowiednie treści

Przeciągnij w to miejsce odpowiednie treści

Przeciągnij w to miejsce odpowiednie treści

Przeciągnij w to miejsce odpowiednie treści

Przeciągnij w to miejsce odpowiednie treści

Przeciągnij w to miejsce odpowiednie treści

Przeciągnij w to miejsce odpowiednie treści

Przeciągnij w to miejsce odpowiednie treści

2. Są ściśliwe.     1. Ich cząsteczki nie mogą swobodnie się poruszać.     2. Możemy nadać im kształt.     2. Niektóre potrafią przewodzić prąd.     1. Cząsteczki mogą się swobodnie poruszać     1. Nie posiadają określonego kształtu     1. Są nieściśliwe.     2. Występuje zjawisko konwencji.

Polecenie 1

Jak nazywa się zjawisko, dzięki któremu kropla atramentu wpuszczona do nieruchomej wody po pewnym czasie zabarwia ją w całości? Opisz, jak ono przebiega. Co należy zrobić, aby cała woda zabarwiła się szybciej?

Uzupełnij

Pokaż odpowiedź

Polecenie 2

Balon pasażerski unosi się w powietrzu i tkwi nieruchomo na jednej wysokości. Jak zachowa się balon, gdy pasażerowie wyrzucą z kosza część balastu? Odpowiedź uzasadnij używając między innymi takich pojęć jak: siła ciążenia, siła wyporu powietrza, równowaga sił.

Uzupełnij

Pokaż odpowiedź

Ćwiczenie 3

W poniższej tabeli umieszczono wartości gęstości wybranych ciał stałych, cieczy i gazów.

Wartości gęstości wybranych ciał stałych, cieczy i gazów

Stan skupienia

Materiał

Gęstość

Ciało stałe

drewno dębu

od

do

mosiądz

od

do

ołów

stal nierdzewna

złoto

lód

Ciecze

benzyna

eter

gliceryna

nafta

oliwa

rtęć

woda destylowana

Gazy

argon

chlor

hel

powietrze

tlen

wodór

Korzystając z powyższej tabeli, oceń prawdziwość stwierdzeń. Przy każdym zdaniu w tabeli zaznacz „Prawda” albo „Fałsz”.

Stwierdzenie

Prawda

Fałsz

Stalowa kulka utonie w rtęci.

Kropla gliceryny utonie w wodzie.

Balonik z tlenem uniesie się do góry w zbiorniku wypełnionym chlorem.

Kostka lodu pływa na powierzchni benzyny.

Kropla oliwy pływa po powierzchni nafty.

Balonik z argonem unosi się w powietrzu.

Dębowa listewka może utonąć w eterze.

W zbiorniku wypełnionym wodorem balonik z helem opadnie na dno.

Ćwiczenie 4

W dokumentach opisujących prawa i obowiązki pracowników transportowych napisano: " masa przedmiotów podnoszonych i przenoszonych samodzielnie przez pracownika nie może przekraczać przy pracy stałej oraz przy pracy dorywczej".

Czy jeden pracownik może jednorazowo przenieść pojemnik zawierający litry rtęci? Gęstość rtęci wynosi . Czy pracownik mógłby przenosić takie pojemniki, gdyby to była jego stała praca?

Wykonaj odpowiednie obliczenia, a następnie wybierz prawidłowe uzupełnienia luk.

Odpowiedź: Pojemnik będzie ważył     kg, a więc pracownik pracujący na stałe    , natomiast pracownik dorywczy    .

może przenosić taki pojemnik                         nie może przenosić takiego pojemnika                    może przenosić taki pojemnik          nie może przenosić takiego pojemnika

Wskazówka

Pamiętaj o przeliczeniu litrów na metry sześcienne.

Ćwiczenie 5

W tablicach fizycznych można znaleźć informację, że cząsteczki powietrza w temperaturze pokojowej poruszają się z szybkością około

. Po jakim czasie teoretycznie powinniśmy poczuć zapach perfum z opakowania otwartego w odległości metrów? Dlaczego w rzeczywistości czas ten jest znacznie dłuższy? Odpowiedź zapisz w polu poniżej.

Uzupełnij

Uzupełnij

Pokaż podpowiedź

Pokaż przykładowe rozwiązanie

Polecenie 3

Ciało, którego ciężar wynosi

, zanurzono w cieczy. Ciężar wypartej cieczy wyniósł . Czy ciało to będzie w tej cieczy tonąć czy – pływać? Jeśli nie utonie, to będzie całkowicie zanurzone w cieczy czy tylko częściowo? Odpowiedź uzasadnij.

Uzupełnij

Pokaż odpowiedź

Ćwiczenie 6

Wieloryb pływa na głębokości metrów. Powierzchnia ciała wieloryba wynosi , a gęstość wody morskiej . Jaką wartość ma siła nacisku wody na skórę wieloryba? Zaznacz poprawną odpowiedź.

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

Test

Ćwiczenie 7

Jak zmieni się ciśnienie hydrostatyczne na dnie naczynia zawierającego litr wody, jeżeli przelejemy ją z szerokiej miski do wąskiego wysokiego wazonu? Zaznacz poprawne odpowiedzi.

Zaznacz prawidłowe odpowiedzi.

- Ciśnienie nie zmieni się, ponieważ nie zmienił się ciężar cieczy.

- Ciśnienie zmaleje, ponieważ zmaleje powierzchnia, na którą naciska ciężar cieczy.

- Ciśnienie wzrośnie, ponieważ zmaleje powierzchnia, na którą naciska ciężar cieczy.

- Ciśnienie zmaleje, ponieważ wzrośnie wysokość słupa cieczy.

- Ciśnienie wzrośnie, ponieważ wzrośnie wysokość słupa cieczy.

Ćwiczenie 8

Dokończ zdanie, wybierając poprawną odpowiedź.

Nie można w sposób zauważalny zmniejszyć objętości metalu, mimo użycia bardzo dużej siły ściskającej, ponieważ:

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- cząsteczki (atomy) metalu są twarde i nieściśliwe.

- podczas ściskania zwiększają się siły odpychania między cząsteczkami metalu.

- cząsteczki metalu są uporządkowane (każda ma ustalone położenie) i nie można tego zmienić.

- cząsteczki w metalu leżą tak blisko siebie, że nie można ich bardziej przybliżyć.

Ćwiczenie 9

Dokończ zdanie, wybierając poprawną odpowiedź.

Jeśli ciało przeniesiemy z Ziemi na Księżyc, to zmianie ulegnie:

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- masa, gęstość i ciężar ciała.

- masa i ciężar tego ciała.

- masa i gęstość ciała.

- tylko gęstość tego ciała.

- tylko ciężar tego ciała.

- tylko masa ciała.

Ćwiczenie 10

Pręt miedziany ma masę . Gęstość miedzi wynosi .

Jaka jest objętość tego pręta? Wskaż wszystkie poprawne odpowiedzi.

Zaznacz prawidłowe odpowiedzi.

- litr

- Nie można obliczyć objętości pręta, bo nie znamy jego wymiarów.

Ćwiczenie 11

Jakie właściwości ciał stałych wykorzystujemy, wykonując czynności? Przeciągnij czynność do odpowiedniej grupy.

Kruchość:

Plastyczność:

Sprężystość:

Elementy niepasujące do żadnej kategorii:

Przenieś element.skoki o tyczce

Przenieś element.wiązanie włosów gumką (frotką)

Przenieś element.formowania figurek z masy solnej

Przenieś element.dekorowanie tortu masą maślaną

Przenieś element.łamanie chrustu na ognisko

Przenieś element.toczenie kauczukowej kulki po stole

Przenieś element.rzeźbienie w gipsie

Przenieś element.rozdrabnianie kamieni na tłuczeń drogowy

Przenieś element.skakanie na trampolinie

Przenieś element.podrzucanie do góry sprężynki od długopisu (dla zabawy)

Przenieś element.kucie żelaza

Przenieś element.gryzienie chipsów

Przenieś element.kozłowanie piłki

Ćwiczenie 12

Które z czynności musiał wykonać stolarz, i w jakiej kolejności, aby wyznaczyć gęstość deski? Przeciągnij odpowiednie kafelki lub wybierz odpowiedź z listy rozwijalnej.

Oceniając jakość deski, stolarz wykonał następujące czynności:

1. Wyznaczył masę deski (przy użyciu wagi).

Podzielił masę deski przez jej objętość.     Zmierzył długość, szerokość i grubość deski.     Ocenił stopień wilgotności drewna, porównując gęstość deski z gęstościami drewna o różnej wilgotności.     Określił kolor deski (ewentualne zasinienia).     Podzielił objętość deski przez jej masę.     Obliczył objętość deski.     Sprawdził, czy deska jest prosta.

Ćwiczenie 13

Pojemność baku (zbiornika na paliwo) samochodowego wynosi litrów. Gęstość benzyny wynosi . O ile wzrośnie masa samochodu, gdy kierowca zatankuje do pełna? Zakładamy, że przed tankowaniem zbiornik był pusty. Wskaż wszystkie prawidłowe odpowiedzi.

Zaznacz prawidłowe odpowiedzi.

Ćwiczenie 14

Czy można zobaczyć parę wodną? Zaznacz poprawną odpowiedź.

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- Tak, widzimy ją w postaci dymku wydobywającego się spod pokrywki garnka.

- Tak, widzimy ją na zaparowanej szybie lub lustrze.

- Nie, ponieważ para wodna jest gazem bezbarwnym.

- Tak, widzimy ją w postaci chmur i mgły.

Ćwiczenie 15

Do szklanego naczynia wlano ciecz, która utworzyła w nim menisk wypukły.

Dokończ zdanie, wybierając poprawną odpowiedź.

Na podstawie tej obserwacji można powiedzieć, że:

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- siły spójności między cząsteczkami cieczy są mniejsze od sił przylegania ciecz-szkło.

- siły spójności między cząsteczkami cieczy są większe lub mniejsze od sił przylegania ciecz-szkło.

- nic nie wiadomo o wielkości sił spójności i sił przylegania.

- siły spójności między cząsteczkami cieczy są większe od sił przylegania ciecz-szkło.

- cząsteczki cieczy nie oddziałują z cząsteczkami wody.

Ćwiczenie 16

Mamy do dyspozycji zbiornik o pojemności litrów możliwie dokładnie opróżniony za pomocą specjalnej pompy. Zbiornik ten połączono z butlą o pojemności litrów zawierającą dwutlenek węgla.

Dokończ zdanie, wybierając poprawną odpowiedź.

Po tym połączeniu dwutlenek węgla:

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- przepłynie całkowicie do większego zbiornika i zajmie w nim objętość litrów.

- zależnie od ciśnienia przepłynie do zbiornika lub nie.

- przepłynie całkowicie do większego zbiornika i zajmie objętość litrów.

- nie przepłynie do zbiornika, ponieważ cały mieści się w butli.

- przepłynie do zbiornika, jeśli ten będzie znajdował się niżej niż butla.

- przepłynie częściowo do zbiornika i zajmie w sumie objętość litrów.

Ćwiczenie 17

Poniżej przedstawiono jednostki oraz wielkości fizyczne. Połącz jednostkę z odpowiednią wielkością fizyczną.

gęstośćPołączony z:

parciePołączony z:

objętośćPołączony z:

ciśnieniePołączony z:

masaPołączony z:

Ćwiczenie 18

Jak zmienia się zanurzenie jachtu i działająca na niego siła wyporu, gdy z silnie zasolonego oceanu przepływa on na mniej zasolone morze, a następnie na słodkowodne jezioro? Zaznacz poprawną odpowiedź.

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- Zanurzenie jachtu maleje, a wartość siły wyporu rośnie.

- Zanurzenie jachtu maleje i wartość siły wyporu maleje.

- Zanurzenie jachtu rośnie, a wartość siły wyporu pozostaje bez zmian.

- Zanurzenie jachtu rośnie i wartość siły wyporu rośnie.

- Zanurzenie jachtu maleje, a wartość siły wyporu pozostaje bez zmian.

- Zanurzenie jachtu rośnie, a wartość siły wyporu maleje.

- Zanurzenie najpierw rośnie, potem maleje, a wartość siły wyporu nie zmienia się.

Ćwiczenie 19

Odczytaj informacje podane na rysunku i oblicz ciśnienie płynu w punktach A i B.

Źródło: Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, licencja: CC BY 3.0.

Wskaż wszystkie poprawne odpowiedzi.

Zaznacz prawidłowe odpowiedzi.

- w punkcie A –

w punkcie B –

- w punkcie A –

w punkcie B –

- w punkcie A –

w punkcie B –

- w punkcie A –

w punkcie B –

- w punkcie A –

w punkcie B –

- w punkcie A –

w punkcie B –

- w punkcie A –

w punkcie B –

- w punkcie A –

w punkcie B –

Ćwiczenie 20

Na rysunku przedstawiono schematycznie układ atomów w ciałach o różnych stanach skupienia.

Dokończ zdanie, wybierając poprawną odpowiedź.

Rysunki oznaczone cyframi

, , przedstawiają modele budowy:

Schemat układu atomów w ciałach o różnych stanach skupienia.

Źródło: Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, licencja: CC BY 3.0.

Zaznacz poprawną odpowiedź.

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- – cieczy

– gazu

– ciała stałego

- – ciała stałego

– gazu

– cieczy

- – gazu

– ciała stałego

– cieczy

- – ciała stałego

– cieczy

– gazu