Spis treści

W dur i w moll

W dur i w moll

Źródło: Marcin Łukasiewicz, licencja: CC0.

Ważne daty

od około połowy XVII w. do początku XX w. – panowanie w muzyce europejskiej systemu dur-moll.

Scenariusz lekcji dla nauczyciela:

W prostokątnym polu znajduje się napis „Pobierz”. Jest to przycisk pozwalający na wyświetlenie, pobranie i zapisanie pliku zawierającego scenariusz lekcji - dokument w formacie pdf.

I. Indywidualna i zespołowa ekspresja muzyczna.

2. W zakresie gry na instrumentach. Uczeń:

1) gra na instrumentach ze słuchu lub/i przy pomocy nut (w zespole lub/i solo) na jednym lub kilku instrumentach melodycznych (do wyboru np. flet podłużny, flażolet /flecik polski/, pianino, keyboard, gitara, dzwonki, metalofon, ksylofon i inne) oraz perkusyjnych niemelodycznych:

B) melodie,

C) proste utwory,

D) akompaniament.

4. W zakresie słuchania i percepcji muzyki. Uczeń:

1) świadomie słucha wybranych dzieł literatury muzycznej (fragmentów lub/i w całości)

A) reprezentatywnych dla kolejnych epok

3) rozpoznaje i analizuje utwory muzyczne określając ich elementy, nastrój i charakter, formułuje wypowiedzi, stosując pojęcia charakterystyczne dla języka muzycznego;

II. Język i funkcje muzyki, myślenie muzyczne, kreacja i twórcze działania.

1. Uczeń zna, rozumie i wykorzystuje w praktyce:

1) podstawowe pojęcia i terminy muzyczne (pięciolinia, klucz, nuta, pauza, wartość rytmiczna, dźwięk, gama, akord, akompaniament) oraz zależności między nimi;

2. Uczeń odczytuje i zapisuje elementy notacji muzycznej:

1) nazywa dźwięki gamy, rozpoznaje ich położenie na pięciolinii;

Nauczysz się

zapisywać, śpiewać, grać i rozpoznawać słuchem gamę C-dur;

zapisywać, śpiewać, grać i rozpoznawać słuchem gamę a-moll;

określać słuchem tonację utworów – durową oraz molową;

System dur-moll

System dur-moll to system organizacji materiału dźwiękowego, panujący w muzyce europejskiej od około połowy XVII w. do początku XX w. Nazwa pochodzi od dwóch odmian, w jakich występują tworzone w nim konstrukcje dźwiękowe, tzw. trybów – durowego i molowego, lub inaczej majorowego i minorowego. […] Utwory oparte na systemie dur-moll określane są, jako tonalne lub funkcyjne.

Źródło: Encyklopedia muzyki, pod red. A. Chodkowskiego, PWN, Warszawa 1995

Utwory napisane w tonacji durowej odbieramy, jako wesołe i pogodne, natomiast utwory napisane w tonacji molowej odbieramy, jako smutne. Warto podkreślić, że system dur-moll do tej pory stosowany jest z powodzeniem w muzyce rozrywkowej.

Ćwiczenie 1

Wskaż zdania, które są prawdziwe.

Zaznacz prawidłowe odpowiedzi.

- Utwory oparte na systemie dur-moll określane są, jako atonalne.

- Utwory oparte na systemie dur-moll określane są, jako tonalne.

- Zamienna nazwa trybu molowego to tryb majorowy.

- System dur-moll to system organizacji materiału dźwiękowego panujący w muzyce europejskiej od około połowy XVII w. do końca XX w.

- Zamienna nazwa trybu molowego to tryb minorowy.

Skala czy gama?

Skala to ciąg dźwięków zbudowany wg stałego schematu. Poszczególne dźwięki następujące po sobie to stopnie skali. Oznaczamy je cyframi rzymskimi. Skalę rozpoznajemy po odpowiednich odległościach pomiędzy stopniami. Istnieje wiele rodzajów skali, związane jest to, m.in. z kulturą muzyczną różnych narodów.

Czym więc jest gama? Gama to konkretna skala zapisana od konkretnego dźwięku.

Na dzisiejszej lekcji poznasz dwie gamy oparte na skali durowej i molowej. Są to skale siedmiodźwiękowe. Warto jednak pamiętać, że najstarsze skale muzyczne miały od dwóch do pięciu dźwięków.

Ćwiczenie 2

Wybierz właściwe wyrazy i uzupełnij zdania.

to ciąg dźwięków zbudowany wg stałego schematu. Poszczególne dźwięki następujące po sobie to     skali. Oznaczamy je cyframi    . Skalę rozpoznajemy po odpowiednich odległościach pomiędzy stopniami. Gama to konkretna     zapisana od konkretnego dźwięku. Skala durowa i molowa składa się z     lub ośmiu dźwięków.

rzymskimi     Skala     wartości rytmiczne     gama     pięciu     arabskimi     stopnie     skala     siedmiu     Gama

Budowa gamy durowej. Gama C-dur

Odległości pomiędzy poszczególnymi stopniami gamy durowej przedstawiają się następująco:

Od stopnia I do stopnia II – cały ton,

Od stopnia II do stopnia III – cały ton,

Od stopnia III do stopnia IV – półton,

Od stopnia IV do stopnia V – cały ton,

Od stopnia V do stopnia VI – cały ton,

Od stopnia VI do stopnia VII – cały ton,

Od stopnia VII do stopnia VIII – półton.

Źródło: F. Wesołowski, Zasady muzyki, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1986

Ważne!

Stopień VIII jest powtórzeniem stopnia I o oktawę wyżej. Dźwięki odległe o oktawę są bardzo podobne i noszą te same nazwy, różnią się jedynie wysokością, np. c1 – c2.

Na ilustracji zapis nutowy gamy C-dur. Na jednej pięciolinii , po kluczu wiolinowym zapisano osiem dźwięków: c1, d1, e1, f1, g1, a1, h1, c2. Między dźwiękami e1 i f1 i h1 c2 oznaczono półton. Na ilustracji pomiędzy nutami znajdują się punkty aktywne. Po naciśnięciu danego punktu dowiemy się czy pomiędzy danymi dźwiękami jest odległość półtonu czy całego tonu.

Zasób oparty o element wizualny.

1

2

3

4

5

6

7

1

cały ton

2

cały ton

3

półton

4

cały ton

5

cały ton

6

cały ton

7

półton

Gama C-dur, 1.bp.blogspot.com, CC BY 3.0

Według poznanego następstwa dźwięków dla skali durowej została zbudowana gama C-dur, czyli skala durowa od dźwięku „c”. Odległości półtonu występują między III i IV stopniem, czyli między dźwiękami e1 – f1 oraz między VII i VIII stopniem, czyli między dźwiękami h1 – c2. Pomiędzy pozostałymi stopniami występuje odległość całego tonu.

Gamy durowe oznaczamy wielką literą, np. C, D, E itp., czytamy zaś C – dur (C major), D – dur (D major), E – dur (E major) itp.

Gamę możemy podzielić na dwa odcinki o takich samych odległościach między poszczególnymi dźwiękami. Nazywamy je tetrachordami (z greckiego tetra = cztery, chorda = dźwięk, struna).

Na ilustracji zapis nutowy gamy C-dur. Na jednej pięciolinii, po kluczu wiolinowym zapisano osiem dźwięków: c1, d1, e1, f1, g1, a1, h1, c2. Za pomocą punktów aktywnych oznaczono na zapisie dwa tetrachordy. Pierwszy tetrachord to dźwięki c1, d1, e1, f1. Drugi tetrachord to dźwięki g1, a1, h1, c2.

Zasób oparty o element wizualny.

1

2

1

I Tetrachord: c1, d1, e1, f1

2

II Tetrachord: g1, a1, h1, c2

Tetrachordy, 1.bp.blogspot.com, CC BY 3.0

Polecenie 1

Naucz się nazewnictwa dźwięków gamy C-dur i zapamiętaj, gdzie w skali durowej występują półtony.

Wykonaj zadanie wg poniższej instrukcji:

- Zagraj na dowolnym instrumencie melodycznym gamę C-dur: c1, d1, e1, f1, g1, a1, h1, c2.

- Zagraj na dowolnym instrumencie melodycznym gamę C-dur i jednocześnie zaśpiewaj gamę C-dur nazwami literowymi.

- Zagraj na dowolnym instrumencie melodycznym I tetrachord gamy C-dur, drugi tetrachord zaśpiewaj nazwami literowymi.

- Zaśpiewaj I tetrachord gamy C-dur nazwami literowymi, drugi tetrachord zagraj na dowolnym instrumencie melodycznym.

- Zadanie w parach: Zaśpiewaj I tetrachord gamy C-dur nazwami literowymi, następnie druga osoba II tetrachord gra na dowolnym instrumencie melodycznym.

- Zadanie w parach: Zagraj I tetrachord gamy C-dur, następnie druga osoba II tetrachord śpiewa nazwami literowymi.

M-039-FOTO1 Gama C-dur, 1.bp.blogspot.com, CC BY 3.0

Budowa gamy molowej. Gama a-moll

Odległości pomiędzy poszczególnymi stopniami gamy molowej przedstawiają się następująco:

Od stopnia I do stopnia II – cały ton,

Od stopnia II do stopnia III – półton,

Od stopnia III do stopnia IV – cały ton,

Od stopnia IV do stopnia V – cały ton,

Od stopnia V do stopnia VI – półton,

Od stopnia VI do stopnia VII – cały ton,

Od stopnia VII do stopnia VIII – cały ton.

Źródło: F. Wesołowski, Zasady muzyki, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1986

Ważne!

Stopień VIII jest powtórzeniem stopnia I o oktawę wyżej. Dźwięki odległe o oktawę są bardzo podobne i noszą te same nazwy, różnią się jedynie wysokością, np. a1 – a2.

Na ilustracji zapis nutowy gamy a-moll. Na jednej pięciolinii, po kluczu wiolinowym zapisano osiem dźwięków: a, h, c1, d1, e1, f1, g1, a1. Między dźwiękami h c1 i e1 f1 oznaczono półton. Na ilustracji pomiędzy nutami znajdują się punkty aktywne. Po naciśnięciu danego punktu dowiemy się, czy pomiędzy danymi dźwiękami jest odległość półtonu, czy całego tonu.

Zasób oparty o element wizualny.

1

2

3

4

5

6

7

1

cały ton

2

półton

3

cały ton

4

cały ton

5

półton

6

cały ton

7

cały ton

Gama a-moll, wikimedia.org, CC BY 3.0

Według poznanego następstwa dźwięków dla skali molowej została zbudowana gama a-moll, czyli skala molowa od dźwięku „a”. Odległości półtonu występują między II i III stopniem, czyli między dźwiękami h – c1 oraz między V i VI stopniem, czyli między dźwiękami e1 –f1. Pomiędzy pozostałymi stopniami występuje odległość całego tonu.

Gamy molowe oznaczamy mała literą, np. a, h, c itp., czytamy zaś a – moll (a minor), h – moll (h minor), c – moll (c minor), itp.

Również gamę molową dzielimy na dwa tetrachordy. W przypadku omawianej gamy a-moll będą to:

- I Tetrachord: a, h, c1, d1,

- II Tetrachord: e1, f1, g1, a1.

Polecenie 2

Naucz się nazewnictwa dźwięków gamy a-moll, zapamiętaj, gdzie w skali molowej występują półtony.

Wykonaj zadanie wg poniższej instrukcji:

- Zagraj na dowolnym instrumencie melodycznym gamę a-moll: a, h, c1, d1, e1, f1, g1, a1.

- Zagraj na dowolnym instrumencie melodycznym gamę a-moll i jednocześnie zaśpiewaj gamę a-moll nazwami literowymi.

- Zagraj na dowolnym instrumencie melodycznym I tetrachord gamy a-moll, drugi tetrachord zaśpiewaj nazwami literowymi.

- Zaśpiewaj I tetrachord gamy a-moll nazwami literowymi, drugi tetrachord zagraj na dowolnym instrumencie melodycznym.

- Zadanie w parach: Zaśpiewaj I tetrachord gamy a-moll nazwami literowymi, następnie druga osoba II tetrachord gra na dowolnym instrumencie melodycznym.

- Zadanie w parach: Zagraj I tetrachord gamy a-moll, następnie druga osoba II tetrachord śpiewa nazwami literowymi.

Ćwiczenie 3

Wybierz właściwe sugerowane odpowiedzi i uzupełnij zdania.

Gamy durowe (   ) oraz molowe (   ) różnią się między sobą budową - układem całych tonów i półtonów oraz brzmieniem.

Gama durowa naturalna posiada półtony pomiędzy stopniami:    .

Gama durowa harmoniczna posiada półtony pomiędzy stopniami:    .

Gama molowa naturalna posiada półtony pomiędzy stopniami    .

Gama molowa melodyczna - w górę gama dorycka (podwyższony VI i VII stopień gamy), w dół –    .

II-III i V-VI     naturalna     III-IV, V-VI i VII-VIII     majorowe     minorowe     III-IV i VII-VIII

Polecenie 3

Wymień dźwięki gamy C-dur.

Zapisz w zeszycie na pięciolinii gamę C-dur i podpisz dźwięki nazwami literowymi. Zaznacz I i II tetrachord. Następnie zaśpiewaj dźwięki gamy C-dur bez pomocy instrumentu.

Polecenie 4

Wymień dźwięki gamy a-moll.

Zapisz w zeszycie na pięciolinii gamę a-moll i podpisz dźwięki nazwami literowymi. Zaznacz I i II tetrachord. Następnie zaśpiewaj dźwięki gamy a-moll bez pomocy instrumentu.

Jak to brzmi? Czyli gamy i tonacje w praktyce

Ćwiczenie 4

Na ilustracji po lewej stronie: „Portret Wolfganga Amadeusza Mozarta”, autorstwa Barbary Kraft oraz po prawej stronie fotografia pianistki - Mitsuko Uchidy. Kompozytor ukazany jest w czerwonym fraku z żabotem oraz peruce, natomiast pianistka jest ubrana w szarą bluzkę i granatowy obcisły kardigan. Postacie przedstawione są do pasa. Po naciśnięciu punktu aktywnego wyświetli się informacja dodatkowa: Wolfgang Amadeusz Mozart „Ah, vous dirais-je, Maman” KV26, tonacja durowa, wykonananie Mitsuko Uchida oraz pojawi się możliwość odtworzenia muzyki. Na nagraniu fragment utworu, dwie z wariacji. Melodia znana w Polsce jako „Trzy kurki” opracowana jest za każdym razem w tonacji durowej. Muzyka brzmi radośnie w obu wersjach, mimo że opracowania są inne i różnią się, między innymi tempem.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Wolfgang Amadeusz Mozart, Ah, vous dirais-je, Maman KV265, tonacja durowa

Wykonawca: Mitsuko Uchida

Źródło: Mozart: Complete Edition Box 9: Piano Music

Nagranie dostępne pod adresem file:///tmp/puppeteerffhLeq.html

Ilustracja przedstawia trzy żółte kurczaczki, wykonane z klocków. Po naciśnięciu punktu aktywnego wyświetli się informacja dodatkowa: Wolfgang Amadeusz Mozart „Ah, vous dirais-je, Maman” KV26, tonacja molowa wykonanie Mitsuko Uchida oraz pojawi się możliwość odtworzenia muzyki. Na nagraniu fragment utworu - jedna z wariacji. Melodia znana w Polsce jako „Trzy kurki” opracowana jest w tonacji molowej. Muzyka jest smutna, żałosna mimo, że cały czas słyszymy znaną piosenkę o trzech kurkach.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Wolfgang Amadeusz Mozart, Ah, vous dirais-je, Maman KV265, tonacja molowa

Wykonawca: Mitsuko Uchida

Źródło: Mozart: Complete Edition Box 9: Piano Music

Nagranie dostępne pod adresem file:///tmp/puppeteerffhLeq.html

Wysłuchaj dwóch fragmentów utworu W. A. Mozarta Ah, vous dirais-je, Maman KV265. Pierwszy fragment jest zapisany w tonacji durowej, drugi w molowej. Postaraj się usłyszeć różnice w brzmieniu i nastroju. Porozmawiaj z innymi uczniami na ten temat, uzasadnij swoją wypowiedź. Wpisz w okienko nazwę instrumentu, które słyszysz w tych fragmentach.

Instrument, który słyszałem w we fragmentach Ah, vous dirais-je, Maman W. A. Mozarta to         .

Ewolucja notacji muzycznej

W XX wieku w efekcie wprowadzania niekonwencjonalnych technik kompozytorskich i nietypowych instrumentów zaczęto odchodzić od tonalności. Na kilku grafikach prześledzisz ewolucję notacji muzycznej od średniowiecza po czasy współczesne.

Slajd 1 z 6

Praca domowa

Dopasuj tonację do nastroju. Tonacje: C-dur i a-moll. Nastroje: A. wesoły, B. smutny.

Określ słuchem tonację utworów: C-dur lub a-moll. Postaraj się usłyszeć różnice w brzmieniu i nastroju. Słuchaj dowolnego fragmentu utworu. Wybierz nazwę aparatu wykonawczego lub instrumentu, który słyszysz w danym utworze.

Wysłuchaj fragmentu utworu i rozwiąż dwa poniższe zadania.

Na ilustracji figurka człowieka, opierającego się o żółty znak zapytania. Po naciśnięciu punktu aktywnego wyświetla się napis: Utwór do ćwiczenia nr 5 i 6 oraz pojawia się możliwość odtworzenia muzyki. Na nagraniu fragment Symfonii C-dur Jowiszowej Wolfganga Amadeusza Mozarta. Utwór wykonywany przez orkiestrę symfoniczną jest pogodny, radosny. Bardzo często zmienia się tempo i dynamika, ale ani przez chwilę utwór nie jest smutny.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Utwór do ćwiczenia nr 5 i 6

Nagranie dostępne pod adresem file:///tmp/puppeteerffhLeq.html

Ćwiczenie 5

Określ słuchem tonację utworu.

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- a-moll

- C-dur

Ćwiczenie 6

Symfonia nr 41 (Jowiszowa) W. A. Mozarta jest wykonywana przez:

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- kwintet fortepianowy

- kwartet smyczkowy

- orkiestrę symfoniczną

- orkiestrę dętą

Zapoznaj się z materiałami dotyczącymi Kaprysu dwudziestego czwartego Niccolo Paganiniego.

Wysłuchaj utworu i rozwiąż dwa poniższe zadania.

Ilustracja przedstawia portret Niccolo Paganiniego, autorstwa Rudolfa Webera. Czarno-biała litografia przedstawia postać mężczyzny w średnim wieku. Kompozytor ubrany jest we frak oraz kamizelkę. Mężczyzna ma dłuższe, lekko kręcone włosy, duże oczy, usta ma zaciśnięte, patrzy w dal. Po naciśnięciu punktu aktywnego wyświetli się napis dwadzieścia cztery Kaprysy opus pierwsze „Kaprys numer 24”, autorstwa Niccolo Paganiniego wykonawca Itzhak Perlman oraz pojawi się możliwość odtworzenia muzyki. Na nagraniu utwór wykonywany na skrzypcach. Utwór ma formę wariacji, temat w tonacji molowej jest opracowany na różne sposoby. Utwór jest bardzo trudny technicznie.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

24 Kaprysy op. 1 Kaprys nr 24 (Tema con variazioni. Quasi presto), autorstwa Niccolo Paganiniego

Wykonawca: Itzhak Perlman

Źródło: Itzhak Perlman: A Portrait

Nagranie dostępne pod adresem file:///tmp/puppeteerffhLeq.html

Ćwiczenie 7

Określ słuchem tonację utworu.

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- a-moll

- C-dur

Ćwiczenie 8

Kaprys nr 24 N. Paganiniego jest wykonywany przez:

Zaznacz prawidłową odpowiedź.

- altowiolistę

- skrzypka

- orkiestrę symfoniczną

- kwartet smyczkowy

Słownik pojęć

Atonalność

sposób doboru i organizacji materiału dźwiękowego w muzyce, przeciwstawny tonalności.

Gama

następstwo dźwięków uporządkowanych wg stosunków interwałowych, właściwych dla określonej skali w systemie dur-moll.

Interwał

różnica wysokości dwóch dźwięków współbrzmiących (i. harmoniczny) lub następujących po sobie (i. melodyczny).

Kwarta

interwał między pierwszym a czwartym stopniem, drugim a piątym itd., złożony z 4–6 półtonów.

Oktawa

podstawowy interwał, odległość 8 stopni skali diatonicznej.

Skala

zbiór co najmniej dwóch dźwięków, tworzących w ramach każdej oktawy stały układ stosunków interwałowych (interwał), np. pentatonika, 6-stopniowa skala całotonowa, heptatonika (którą tworzą głównie skale diatoniczne, m.in. durowa i molowa), 12-stopniowa skala chromatyczna, 24-stopniowa skala ćwierćtonowa i inne skale mikrofonowe.

System dur-moll

system organizacji materiału dźwiękowego w muzyce eur., panujący od ok. poł. XVII do pocz. XX w., zw. też systemem funkcyjnym, systemem tonalnym lub tonalnością dur-moll.

Tetrachord

grupa czterech,  różnych pod względem wysokości, dźwięków uszeregowanych w obrębie kwarty.

Tonacja

podstawa melodyczno-harmoniczna utworu w systemie dur-moll, wyznaczona przez związki funkcyjne między dźwiękami i akordami danej gamy durowej lub molowej.

Tonalność

właściwość muzyki (tzn. danego utworu, przebiegu muz.) polegająca na podporządkowaniu wszystkich dźwięków jednemu dźwiękowi centralnemu, np. tonice (tonika) w systemie dur-moll, w którym jest też utożsamiana z oparciem utworu na danej tonacji.

Tryb

w systemie dur-moll jedna z dwóch odmian: skali, gamy, tonacji, także trójdźwięku.

Słownik pojęć został opracowany na podstawie:

encyklopedia.pwn.pl

Biblioteka muzyczna

Na ilustracji po lewej stronie: „Portret Wolfganga Amadeusza Mozarta”, autorstwa Barbary Kraft oraz po prawej stronie fotografia pianistki - Mitsuko Uchidy. Kompozytor ukazany jest w czerwonym fraku z żabotem oraz peruce, natomiast pianistka jest ubrana w szarą bluzkę i granatowy obcisły kardigan. Postacie przedstawione są do pasa. Po naciśnięciu punktu aktywnego wyświetli się informacja dodatkowa: Wolfgang Amadeusz Mozart „Ah, vous dirais-je, Maman” KV26, tonacja durowa, wykonananie Mitsuko Uchida oraz pojawi się możliwość odtworzenia muzyki. Na nagraniu fragment utworu, dwie z wariacji. Melodia znana w Polsce jako „Trzy kurki” opracowana jest za każdym razem w tonacji durowej. Muzyka brzmi radośnie w obu wersjach, mimo że opracowania są inne i różnią się, między innymi tempem.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Wolfgang Amadeusz Mozart, Ah, vous dirais-je, Maman KV265, tonacja durowa

Wykonawca: Mitsuko Uchida

Źródło: Mozart: Complete Edition Box 9: Piano Music

Nagranie dostępne pod adresem file:///tmp/puppeteerffhLeq.html

Ilustracja przedstawia trzy żółte kurczaczki, wykonane z klocków. Po naciśnięciu punktu aktywnego wyświetli się informacja dodatkowa: Wolfgang Amadeusz Mozart „Ah, vous dirais-je, Maman” KV26, tonacja molowa wykonanie Mitsuko Uchida oraz pojawi się możliwość odtworzenia muzyki. Na nagraniu fragment utworu - jedna z wariacji. Melodia znana w Polsce jako „Trzy kurki” opracowana jest w tonacji molowej. Muzyka jest smutna, żałosna mimo, że cały czas słyszymy znaną piosenkę o trzech kurkach.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Wolfgang Amadeusz Mozart, Ah, vous dirais-je, Maman KV265, tonacja molowa

Wykonawca: Mitsuko Uchida

Źródło: Mozart: Complete Edition Box 9: Piano Music

Nagranie dostępne pod adresem file:///tmp/puppeteerffhLeq.html

Ilustracja interaktywna przedstawia uproszczoną, białą postać 3D, opierającą się o żółty znak zapytania. Po zaznaczeniu kursorem myszy grafiki, zostanie odtworzony utwór muzyczny „Symfonia nr 41 (Jowiszowa)” autorstwa Wolfganga Amadeusza Mozarta.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

Symfonia nr 41 (Jowiszowa), autorstwa Wolfganga Amadeusza Mozarta

Wykonawca: Boston Symphony Orchestra, Eugen Jochum

Źródło: Mozart: Symphonie Nr 41 C-dur KV 551, Schubert: Symphonie Nr 8 H-moll, D 759

Nagranie dostępne pod adresem file:///tmp/puppeteerffhLeq.html

Ilustracja przedstawia portret Niccolo Paganiniego, autorstwa Rudolfa Webera. Czarno-biała litografia przedstawia postać mężczyzny w średnim wieku. Kompozytor ubrany jest we frak oraz kamizelkę. Mężczyzna ma dłuższe, lekko kręcone włosy, duże oczy, usta ma zaciśnięte, patrzy w dal. Po naciśnięciu punktu aktywnego wyświetli się napis dwadzieścia cztery Kaprysy opus pierwsze „Kaprys numer 24”, autorstwa Niccolo Paganiniego wykonawca Itzhak Perlman oraz pojawi się możliwość odtworzenia muzyki. Na nagraniu utwór wykonywany na skrzypcach. Utwór ma formę wariacji, temat w tonacji molowej jest opracowany na różne sposoby. Utwór jest bardzo trudny technicznie.

Zasób oparty o element wizualny.

1

1

24 Kaprysy op. 1 Kaprys nr 24 (Tema con variazioni. Quasi presto), autorstwa Niccolo Paganiniego

Wykonawca: Itzhak Perlman

Źródło: Itzhak Perlman: A Portrait

Nagranie dostępne pod adresem file:///tmp/puppeteerffhLeq.html

Bibliografia

Encyklopedia muzyki, pod red. A. Chodkowskiego, PWN, Warszawa 1995

F. Wesołowski, Zasady muzyki, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1986

Table of Contents

W dur i w moll