Spis treści

Wprowadzenie

Przeczytaj

Animacja

Mapa interaktywna

Dla nauczyciela

Zdjęcie przedstawia maszt, a na nim powiewającą na wietrze flagę amerykańską.

System partyjny w USA

Źródło: Jnn13, licencja: CC BY-SA 3.0.

Materiał jest częścią serii „Inne spojrzenie”.

Andrzej Dąbrowski

Amerykańska scena polityczna i polityka zagraniczna po wyborach do Kongresu

Partia Demokratyczna wygrała wybory do Izby Reprezentantów, jednak Partia Republikańska utrzymała większość w senacie.

Źródło: Andrzej Dąbrowski, Amerykańska scena polityczna i polityka zagraniczna po wyborach do Kongresu, 13.11.2018 r., dostępny w internecie: pism.pl [dostęp 11.06.2021 r.].

Powyższy cytat dotyczy wyborów do parlamentu Stanów Zjednoczonych Ameryki w 2018 r. za prezydentury Donalda Trumpa. Co to oznaczało dla tego prezydenta? Problemy, gdyż musiał szukać porozumienia z opozycją (demokratami), aby przeforsowywać w Kongresie swoje projekty.

Czy taki system polityczny, jak w USA, działa źle i utrudnia pracę prezydentowi? Czy Amerykanie chcą zmiany tego systemu? Zastanów się nad tymi pytaniami, zapoznając z niniejszym materiałem.

Twoje cele

- Scharakteryzujesz system partyjny USA.

- Omówisz program Partii Demokratycznej i Partii Republikańskiej.

- Przeanalizujesz plusy i minusy systemu partyjnego w USA.

Dla zainteresowanych

Kongres USA

System polityczny USA – wprowadzenie

Ustrój polityczny Stanów Zjednoczonych – podsumowanie

Prezydent w USA

Rola prezydenta w USA

Przeczytaj

System partyjny Stanów Zjednoczonych to typowy system dwupartyjny. Rzeczywista walka o władzę toczy się między dwiema największymi partiami – Partią Demokratyczną i Partią Republikańską.

System partyjny w USA

System dwupartyjny USA określany jest mianem „luźnego”, ze względu na brak scentralizowanego kierownictwa ogólnokrajowego oraz scentralizowanej struktury organizacyjnej tych partii. Oba stronnictwa amerykańskie należy zaliczyć do partii typu wyborczego. Mają one za zadanie organizowanie wyborów, selekcjonowanie kandydatów na stanowiska wybierane w wyborach powszechnych, formułowanie programów i zdobywanie wyborców. Za cechy charakterystyczne amerykańskiego systemu partyjnego należy zatem uznać instytucję „maszyn partyjnych” i stojących na ich czele „bossów”.

Symbol dwóch największych partii w USA: Partii Republikańskiej (Republican Party) — jej symbol to słoń, i Partii Demokratycznej (Democratic Party) — jej symbolem jest osioł

Źródło: domena publiczna.

Członkostwo w amerykańskich partiach

Charakterystyczną cechą Partii Demokratycznej i Partii Republikańskiej jest podejście do członkostwa. Nie ma tutaj bowiem tradycyjnych przyjęć, jak w partiach europejskich. Pojęcie „członka partii” i „wyborcy” się pokrywa. Za członków partii uważa się tych, którzy w każdych wyborach głosują na wszystkich kandydatów wystawionych przez daną partię. Drugi rodzaj członków to ci, którzy utożsamiają się z poglądami danej partii w podstawowych kwestiach, ale nie zawsze akceptują kandydatów. W USA wzrasta ciągle liczba tzw. niezależnych wyborców, którzy w tych samych wyborach popierają w jednej kwestii stanowisko kandydata republikanów, a w innej – kandydata demokratów.

Programy partii

Programy Partii Demokratycznej i Partii Republikańskiej mają charakter instrumentalny, czyli są podporządkowane celom danej kampanii wyborczej. Dla osiągnięcia sukcesu wyborczego muszą one sformułować taki program (szeroki i kompromisowy), aby zainteresować nim zarówno ubogiego farmera, jak i intelektualistę czy przemysłowca. Partie trzecie – z uwagi na swój głównie ideologiczny, a nie wyborczy charakter, mają niewielką bazę członkowską i ograniczony wpływ. Jako przykład można wymienić kilka z nich, np. Partię Socjaldemokratów USA, Socjalistyczną Partię Pracy, Partię Libertariańską czy Komunistyczną Partię Stanów Zjednoczonych. Na scenie politycznej Stanów Zjednoczonych występuje ogromna liczba różnego rodzaju grup nacisku o różnym charakterze: ekonomicznym i nieekonomicznym.

Grupy nacisku w USA

Do grup o charakterze ekonomicznym należy zaliczyć wielkie korporacje (np. General Motors), federacje pracodawców (np. National Association of Manufacturers – Narodowy Związek Producentów), związki zawodowe (np. American Federation of Labour, Congress of Industrial Organizations – Amerykańska Federacja Pracy, Kongres Związków Przemysłowych) czy organizacje farmerskie (np. American Farm Bureau Federation – Biuro Federalne Farm Amerykańskich).

Przykładem nieekonomicznych grup nacisku są organizacje ekologiczne, kulturalne, filantropijne i religijne. Oddziaływanie grup nacisku na partie polityczne ułatwia luźna struktura organizacyjna partii amerykańskich, ich niejednolite działanie, brak ogólnopartyjnych programów i kierownictwa. Nacisk grup interesu nasila się w trakcie kampanii wyborczych. Ich terenem stałego działania jest Kongres i legislatywy stanowe. W legislatywie działalność grup nacisku wiąże się z tzw. lobby, przez które zabiegają różnymi sposobami o uzyskanie korzystnych decyzji. Grupy interesu zmierzają głównie do uzyskania wpływu na obsadę personalną stanowisk w rządzie, realizację decyzji rządowych oraz występują jako ciała doradcze działające przy prezydencie.

Słownik

Kongres Stanów Zjednoczonych

dwuizbowy parlament, najwyższy organ przedstawicielski i zasadniczy organ władzy ustawodawczej w Stanach Zjednoczonych; składa się z senatu oraz Izby Reprezentantów; jego siedzibą jest Kapitol Stanów Zjednoczonych

Kolegium Elektorów USA

konstytucyjny organ państwowy, który dokonuje co cztery lata wyboru amerykańskiego prezydenta i wiceprezydenta; elektorów jest 538, czyli tylu, ilu kongresmenów plus trzech przedstawicieli Dystryktu Kolumbii

Partia Demokratyczna

jedna z dwóch największych sił politycznych w Stanach Zjednoczonych, tuż obok Partii Republikańskiej; powstała z podziału Partii Demokratyczno-Republikańskiej około 1828 r.; najstarsza funkcjonująca partia polityczna na świecie

Partia Republikańska

amerykańska konserwatywna partia polityczna powstała w 1854 r.; jest jedną z dwóch głównych sił politycznych w Stanach Zjednoczonych, tuż obok Partii Demokratycznej

Animacja

Polecenie 1

Zapoznaj sią z animacją i zwróć uwagę na różnice w programach obu zaprezentowanych partii. Następnie wykonaj ćwiczenia.

Film nawiązujący do treści materiału Rywalizacja słonia i osła, czyli republikanie i demokracie w USA.

play_circle_outlineOdtwórz/Zatrzymaj

volume_upWycisz dźwięk

Głośność

record_voice_overAlternatywna ścieżka   subtitlesNapisy    1x Prędkość odtwarzania   fullscreenPełny ekran

Film dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/Dkn8tvz6qOtwiera się w nowym oknie

Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Film nawiązujący do treści materiału Rywalizacja słonia i osła, czyli republikanie i demokracie w USA.

Ćwiczenie 1

Zapoznaj się z tabelą, a następnie wykonaj ćwiczenie.

Dziedzina życia społecznego

Partia Demokratyczna

Partia Republikańska

aborcja

- zdecydowane i jednoznaczne poparcie rozwiązań przyjętych w wyroku Sądu Najwyższego w sprawie Roe vs Wade;

- wspieranie badań nad komórkami macierzystymi;

- kontynuacja badań w zakresie embrioniki i embrionicznych komórek macierzystych;

- wspieranie prawa wyboru kobiet w zakresie aborcji, niezależnie od możliwości finansowych.

- wsparcie poprawki chroniącej ludzkie życie, sprzeciw wobec finansowaniu aborcji;

- promowanie adopcji i abstynencji;

- uchwalenie poprawki do konstytucji chroniącej życie ludzkie (Human Life Amendment);

- konstytucyjny zakaz przeprowadzania aborcji;

- wspieranie alternatywnych rozwiązań, takich jak adopcje.

budżet i ekonomia

- budowa stabilnej i zrównoważonej gospodarki opartej o klasę średnią;

- przywrócenie dyscypliny budżetowej funkcjonującej w latach 90. XX w.;

- obniżenie deficytu państwa o 50% w ciągu najbliższych czterech lat;

- wyjście ze stagnacji gospodarczej ostatnich lat;

- demokraci muszą nadal prowadzić Amerykanów do dobrobytu;

- republikanie tworzą długi, demokraci nadwyżki;

- likwidacja długu publicznego (…);

- polityka ekonomiczna powinna zachęcać do zakupu i posiadania domów i mieszkań.

- inflacja jest ukrytym regresywnym podatkiem;

- audyt Banku Rezerw Federalnych, większa przejrzystość systemu;

- wprowadzenie poprawki równoważącej budżet (Balanced Budget Amendment).

prawa obywatelskie

- aktywizacja osób niepełnosprawnych, uruchomienie dla nich 100 000 miejsc pracy w administracji federalnej;

- równe traktowanie w świetle prawa małżeństw homoseksualnych;

- zwalczanie rasowego i religijnego kształtowania społeczeństwa;

- utrzymanie instytucji małżeństwa na poziomie prawa stanowego, brak federalnych zakazów dla małżeństw homoseksualnych;

- wzmocnienie niektórych i liberalizacja innych zapisów Patriot Act;

- wzmocnienie działań zmierzających do zadośćuczynienia i przeciwdziałania dyskryminacji;

- zaostrzenie prawa zwalczającego przestępstwa na tle dyskryminacyjnym;

- zwalczanie dyskryminacji, promowanie równości zatrudnienia.

- konstytucyjne zdefiniowanie małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny;

- wykorzystanie Patriot Act jako środka do ścigania terroryzmu;

- homoseksualizm jest sprzeczny z założeniami służby wojskowej;

- wspieranie awansowania kobiet w wojsku;

- stany nie powinny uznawać małżeństw homoseksualnych zawartych w innych stanach;

- wprowadzenie konstytucyjnej poprawki zakazującej małżeństw homoseksualnych;

- silne wsparcie dla „tradycyjnie” definiowanego małżeństwa.

Źródło: Jarosław Heydrych, Znaczenie swing states w wyborach prezydenckich w Stanach Zjednoczonych Ameryki w latach 1910–2012, Poznań 2014, s. 142–143.

Podaj nazwę jednej z dwóch dominujących w USA partii, która ma charakter bardziej konserwatywny.

Ćwiczenie 2

Zajmij stanowisko: Partia Republikańska czy Partia Demokratyczna – program której z tych partii jest bardziej przekonujący dla młodych ludzi? Uzasadnij swoją odpowiedź minimum dwoma argumentami.

Mapa interaktywna

Polecenie 1

Zapoznaj się z preferencjami wyborczymi mieszkańców poszczególnych stanów USA. Następnie wykonaj zadania.

Slajd 1 z 2

Mapa, Wyniki wyborów w USA w 2016 r. wraz z liczbą elektorów w poszczególnych stanach, na której zaznaczone są: Donald Trump[br] Partia Republikańska; Elementy: Idaho głosy elektorskie: (wartość: 4), Montana głosy elektorskie: (wartość: 3), Wyoming głosy elektorskie: (wartość: 3), Utah głosy elektorskie: (wartość: 6), Arizona głosy elektorskie: (wartość: 11), Dakota Północna głosy elektorskie: (wartość: 3), Dakota Południowa głosy elektorskie: (wartość: 3), Nebraska głosy elektorskie: (wartość: 5), Kansas głosy elektorskie: (wartość: 6), Oklahoma głosy elektorskie: (wartość: 7), Teksas głosy elektorskie: (wartość: 38), Wisconsin głosy elektorskie: (wartość: 10), Iowa głosy elektorskie: (wartość: 6), Missouri głosy elektorskie: (wartość: 10), Arkansas głosy elektorskie: (wartość: 6), Luizjana głosy elektorskie: (wartość: 8), Missisipi głosy elektorskie: (wartość: 6), Alabama głosy elektorskie: (wartość: 9), Georgia głosy elektorskie: (wartość: 16), Floryda głosy elektorskie: (wartość: 29), Karolina Północna głosy elektorskie: (wartość: 15), Karolina Południowa głosy elektorskie: (wartość: 3), Tennessee głosy elektorskie: (wartość: 11), Ohio głosy elektorskie: (wartość: 18), Indiana głosy elektorskie: (wartość: 11), Kentucky głosy elektorskie: (wartość: 8), Michigan głosy elektorskie: (wartość: 16), Wisconsin głosy elektorskie: (wartość: 10), Wirginia Zachodnia głosy elektorskie: (wartość: 5), Pensylwania głosy elektorskie: (wartość: 20), Alaska głosy elektorskie: (wartość: 3)Hillary Clinton[br]Partia Demokratyczna; Elementy: Waszyngton głosy elektorskie: (wartość: 12), Oregon głosy elektorskie: (wartość: 7), Kalifornia głosy elektorskie: (wartość: 55), Nevada głosy elektorskie: (wartość: 6), Kolorado głosy elektorskie: (wartość: 9), Nowy Meksyk głosy elektorskie: (wartość: 5), Minnesota głosy elektorskie: (wartość: 10), Illinois głosy elektorskie: (wartość: 20), Nowy Jork głosy elektorskie: (wartość: 29), Wirginia głosy elektorskie: (wartość: 13), New Jersey głosy elektorskie: (wartość: 14), Vermont głosy elektorskie: (wartość: 3), Connecticut głosy elektorskie: (wartość: 7), Maine głosy elektorskie: (wartość: 4), New Hampshire głosy elektorskie: (wartość: 4), Rhode Island głosy elektorskie: (wartość: 4), Delaware głosy elektorskie: (wartość: 3), Maryland głosy elektorskie: (wartość: 10), Hawaje głosy elektorskie: (wartość: 4), Massachusetts głosy elektorskie: (wartość: 11), Oregon głosy elektorskie: (wartość: 7)

Oprac. na podst.: Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 2016 r., wikipedia.pl [dostęp: 19.02.2020 r.].

Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Przejdź do następnego slajdu

Ćwiczenie 1

Podaj, czy preferencje polityczne w poszczególnych stanach USA zmieniły się po 2016 r.

Ćwiczenie 2

Zapoznaj się z opisem grafiki i wykonaj ćwiczenie.

Zapoznaj się z grafiką i wykonaj ćwiczenie.

Źródło: The Library of Congress, domena publiczna.

Podaj nazwy dwóch amerykańskich partii, których przedstawiciele zostali przedstawieni na rysunku satyrycznym.

Dla nauczyciela

Autorka: Małgorzata Krzeszowska

Przedmiot: Wiedza o społeczeństwie

Temat: System partyjny w USA

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, liceum, technikum, zakres rozszerzony

Podstawa programowa:

Zakres rozszerzony

VII. Rywalizacja o władzę.

Uczeń:

7) analizuje systemy partyjne w wybranych państwach demokratycznych (np. w Republice Francuskiej, Republice Federalnej Niemiec, Stanach Zjednoczonych Ameryki, Konfederacji Szwajcarskiej, Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz Republice Włoskiej).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

- kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

- kompetencje cyfrowe;

- kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

- kompetencje obywatelskie.

Cele operacyjne:

Uczeń:

- charakteryzuje system partyjny w USA;

- omawia program Partii Demokratycznej i Partii Republikańskiej;

- analizuje plusy i minusy systemu partyjnego w USA.

Strategie nauczania:

- konstruktywizm;

- konektywizm.

Metody i techniki nauczania:

- dyskusja za i przeciw;

- dyskusja;

- rozmowa nauczająca z wykorzystaniem ćwiczeń interaktywnych.

Formy zajęć:

- praca indywidualna;

- praca w parach;

- praca w grupach;

- praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne:

- komputery z głośnikami i dostępem do internetu, słuchawki;

- zasoby multimedialne zawarte w e-materiale;

- tablica interaktywna/tablica, pisak/kreda.

Przebieg zajęć:

Przed lekcją

Uczniowie zapoznają się z materiałem w sekcji „Przeczytaj”  i zapisują w zeszycie minimum pięć pytań do tekstu. Uwaga: każde z pytań musi rozpoczynać się od słowa „dlaczego”.

Faza wstępna

1. Wybrana osoba odczytuje temat lekcji: „System partyjny w USA”, na forum klasy formułowane są cele zajęć.

2. Uczniowie układają pytania, na które chcieliby uzyskać odpowiedź w trakcie zajęć.

Faza realizacyjna

1. Uczniowie spacerują po klasie i na umówiony sygnał szukają kogoś do pary, zadają pytanie sformułowane podczas czytania tekstu w domu i na nie odpowiadają.

2. Wybrana osoba czyta polecenie z sekcji „Ilustracja interaktywna”. Po zapoznaniu się z multimedium uczniowie dzielą się na grupy i opracowują odpowiedzi. Po ustalonym wcześniej czasie przedstawiciel wskazanej (lub zgłaszającej się) grupy prezentuje propozycję odpowiedzi, a pozostali uczniowie ustosunkowują się do nich. Nauczyciel w razie potrzeby uzupełnia je, udzielając także uczniom informacji zwrotnej.

3. Uczniowie przechodzą do dyskusji: „Partia Republikańska czy Partia Demokratyczna – program której z tych partii jest bardziej przekonujący dla młodych ludzi?”. Na koniec rozmowy wybrana osoba przedstawia wnioski. Uczniowie umieszczają je w ćwiczeniu 2 do multimedium.

4. Uczniowie zapoznają się z multimedium 2 – „Mapą interaktywną”. Następnie w parach wykonują do niego ćwiczenia. Odpowiedzi porównują między sobą. Nauczyciel w razie potrzeby uzupełnia je, udzielając także uczniom informacji zwrotnej. Uczniowie podczas rozmowy oceniają system polityczny USA. Zwracają uwagę na jego wady i zalety. Na koniec rozmowy wybrana osoba przedstawia wnioski.

Faza podsumowująca

1. Uczniowie czytają pytania sformułowane na początku lekcji i udzielają na nie odpowiedzi.

2. Chętne/wybrane osoby dokonują podsumowania zajęć ze swojego punktu widzenia.

Praca domowa:

1. Uczniowie wykonują pozostałe ćwiczenia interaktywne. Przygotowują uzasadnienia poprawnych odpowiedzi.

2. Uczniowie tworzą notatkę do lekcji.

Materiały pomocnicze:

Słownik myśli społeczno-politycznej, praca zbiorowa, Warszawa 2007.

Thomas E. Woods, Niepoprawna politycznie historia Stanów Zjednoczonych, Warszawa 2013.

Jill Lepore, My, naród, Poznań 2020.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania multimedium:

Uczniowie mogą przed lekcją zapoznać się z multimedium z sekcji „Ilustracja interaktywna”, aby aktywnie uczestniczyć w zajęciach i pogłębiać swoją wiedzę.

Table of Contents

Wprowadzenie

Przeczytaj

Animacja

Mapa interaktywna

Dla nauczyciela