R17S2KP226T1C
Ilustracja przedstawia lampę zawieszoną prostopadle do ściany. napis. Pole trapezu

 Pola czworokątów

Źródło: Milan Degraeve, dostępny w internecie: unsplash.com.

3. Pole trapezu

Jak zaplanować ilość dachówek lub blachy na pokrycie powierzchni dachu w kształcie trapezu? Jak zmierzyć powierzchnię działki czy ogrodu o tym samym kształcie?

RO2OQR4B9TET9
Źródło: dostępny w internecie: www.pixabay.com, domena publiczna.

Do rozwiązania tych zagadnień i innych zastosowań wykorzystać możemy wzór na pole trapezu.

Twoje cele
  • Wyznaczysz wzór na pole trapezu.

  • Dokonasz analizy zadań tekstowych.

  • Zaplanujesz rozwiązanie zadania.

  • Zastosujesz wzór na pole trapezu w zadaniach tekstowych.

Pole trapezu
Twierdzenie: Pole trapezu

Pole trapezu jest połową iloczynu sumy podstaw i wysokości.

RTNS29O2B529V
P=a+b·h2
Dowód twierdzenia
Przykład 1

Obliczymy pole trapezu równoramiennego o wysokości długości 8 i przekątnej długości 17.

Rozwiązanie:

Przyjmujemy oznaczenia jak na rysunku:

R2DTDPJM9HSL5

Z twierdzenia Pitagorasa:

h2+a+x2=d2

82+a+x2=172

a+x2=289-64

a+x2=225

a+x=15

Zauważamy, że suma podstaw trapezu jest równa podwojonej długości odcinka a+x. Obliczamy zatem pole trapezu:

P=2a+x2·h=a+x·h

P=15·8=120.

Przykład 2

Obliczymy pole trapezu o podstawach długości 813 oraz ramionach długości 46.

Rozwiązanie:

Przyjmujemy oznaczenia jak na rysunku:

R13BNG8FCL8PR

Zastosujemy dwa razy twierdzenie Pitagorasa:

(1)h2+x2=42
(2)h2+5x2=62

Z obydwu równań wyznaczamy h2:

h2=16-x2

h 2 = 36 25 + 10 x x 2

Wyznaczamy x:

16 x 2 = 11 + 10 x x 2

10 x = 5

x=12

Wyznaczamy h:

h2=16-122

h2=634

h=372

Obliczamy pole trapezu:

P = 8 + 13 2 3 7 2 = 63 7 4 .

Przykład 3

Niech dany będzie trapez prostokątny o podstawach długości 2535 oraz kącie ostrym α takim, że tgα=32. Obliczymy pole tego trapezu.

Rozwiązanie:

Sporządzamy rysunek.

RCGBKT7ZZ893B

Poprowadzimy wysokość tak, żeby trapez podzielić na prostokąt o bokach 25h oraz trójkąt prostokąty.

R9DPMG857MRBD

Skoro tgα=32, to:

32=h5

z czego wynika, że:

h=352.

Ostatecznie pole trapezu wynosi

P=25+352·352=55·354=754.

Przykład 4

Przekątna trapezu o długości 6 tworzy z dłuższą podstawą kąt 30° i jest prostopadła do ramienia. Obliczymy pole tego trapezu z dokładnością do 0,01, jeśli krótsza podstawa ma długość 4.

Rozwiązanie:

Przyjmujemy oznaczenia jak na rysunku:

RB2US8AM5SX2Q

Korzystając z zależności w trójkącie 30°, 60°, 90° otrzymujemy, że:

12a3=6

a=43.

Wyznaczamy długość wysokości korzystając z funckji trygonometrycznych:

R1TU5R36D1294

h6=sin30°

h=6·sin30°=3

Obliczamy pole trapezu:

P=4+432·316,39.

Przykład 5

Stosunek długości podstaw trapezu równoramiennego wynosi 1:2. Kąt jaki tworzy ramię tego trapezu z  dłuższą podstawą ma miarę 60°. Obliczymy długość wysokościwysokość trapezuwysokości tego trapezu, jeżeli jego pole wynosi 273.

Rozwiązanie:

Przyjmujemy oznaczenia jak na rysunku.

RXT74SZQQ2J5D

Ponieważ trapez jest równoramienny, to x=12a. Zatem: h=12a·tgα, stąd: h=a32.

Korzystamy ze wzoru na pole trapezu:

273=a+2a2·a32

3a2=108

a2=36

a=6

Zatem: h=632=33.

Przykład 6

W trapezie równoramiennym ABCD każda przekątna ma długość 12.  Przekątne  przecinają się pod kątem 120° i dzielą się w stosunku 2:1. Wyznaczymy pole tego trapezu.

Rozwiązanie

W trójkącie DSC dwa boki są równe:  DS=CS=d3=4.

R1bCacxHvQtiA

Stąd pole trójkąta DSC jest równe 12·4·4·sin120°=832=43.

Pole trójkąta ASB jest 4 razy większe od pola trójkąta DCS, bo trójkąty te są podobne w skali 2:1. Zatem pole trójkąta ASB jest równe 163.

Trójkąt ASD ma boki długości:

AS=2d3=8, DS=d3=4 oraz kąt ASD=360°-2·120°2=60°.

Stąd pole trójkąta ASD jest równe 12·8·4·sin60°=1632=83.

Ostatecznie pole trapezu ABCD jest równe 43+163+2·83=363.

Przykład 7

W trapezie ABCD dłuższa podstawa AB ma długość 73, a kąt BAD ma miarę 60°. Przekątna AC ma długość 9 i zawiera się w dwusiecznej kąta DAB. Obliczymy pole tego trapezu.

Rozwiązanie:

Przyjmujemy oznaczenia jak na rysunku:

R8SLFNZZGOEKC

Kąt A D C ma miarę 120°, zatem ACD=30°, co oznacza, że a=c.

Z twierdzenia cosinusów dla trójkąta ACD:

92=a2+a2-2·a·a·cos120°

81=2a2+2a2·cos60°

2a2+2a2·12=81

3a2=81

a2=27

a=33

Narysujemy wysokość opuszczoną z wierzchołka C:

RUU9PA99AM9K4

Zauważmy, że kąty w trójkącie AEC, to 30°, 60°, 90°. Skorzystajmy zatem z zależności w tym trójkącie. Skoro AC=9, to EC=4,5AE=4,53.

Stąd otrzymujemy, że wysokośc trapezu h=4,5.

Obliczamy pole trapezu:

P=73+332·4,5=4532.

Przykład 8

W trapezie ABCD przekątne ACBD przecinają się w punkcie O takim, że: AO:OC=3:1. Pole trójkąta BOC jest równe 12. Uzasadnij, że pole trapezu ABCD jest równe 60.

Rozwiązanie:

Trójkąty ABOCDO są podobne. Zatem wysokości w tych trójkątach są w stosunku 3:1. Ponadto AB=3CD.

R1B8LAK772FE6

Zauważmy, że

PBCD=PBOC+PCDO=12+PCDO

oraz

PCDO=12·CD·h

PBCD=12·CD·h+3h=12·CD·4h=4·PCDO.

Przyrównując obie równości

12+PCDO=4·PCDO

12=3·PCDO

PCDO=4,

stąd

PBCD=12+4=16.

Zauważmy również, że

PABD=12·AB·h+3h=2h·AB.

Ponieważ AB=3CD, to

PABD=3CD·2h=6CD·h=12·12·CD·h=12·PCDO=12·4=48.

Zatem pole trapezu ABCD, to 48+16=64.

Polecenie 1

Rozwiąż test. Wskaż wszystkie poprawne odpowiedzi.

1Pole trapezu151055Brawo!Niestety, nie udało się.
Test

Pole trapezu

Sprawdzisz:

  • swoje umiejętności z zakresu obliczania pola trapezu.

Liczba pytań:
5
Limit czasu:
10 min
Twój ostatni wynik:
-
RHWVfNcRJ7AXt
Film nawiązujący do treści lekcji dotyczącej obliczania pól i obwodów wielokątów.
Polecenie 2

Okno ma kształt trapezu równoramiennego, w którym przekątna długości 6 jest nachylona do płaszczyzny podstawy pod kątem, którego sinus jest równy 23, a górna podstawa ma długość 4. Oblicz obwód oraz pole powierzchni tego okna.

1
Pokaż ćwiczenia:
R163P46U6PSM81
Ćwiczenie 1
Wskaż prawidłową odpowiedź. Pole trapezu prostokątnego, którego suma długości podstaw wynosi zero przecinek pięć m, a ramiona mają długości dwa dm i trzy dm jest równe: Możliwe odpowiedzi: 1. zero przecinek pięć dm indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, 2. pięćset cm indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, 3. siedem przecinek pięć dm indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, 4. siedem przecinek pięć m indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego
2
Ćwiczenie 2
R18DL71GD1D3C
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
R1NFV35Z2H6OT
Pewne wielokąty składają się z trapezów. Uzupełnij luki tak, aby poniższe wartości się zgadzały.
  • P, równa się, osiemnaście przecinek pięć
  • P, równa się, dwadzieścia jeden przecinek pięć
  • P, równa się, dwadzieścia sześć przecinek pięć
  • P, równa się, dwadzieścia osiem
2
Ćwiczenie 3

Jakie jest pole trapezu równoramiennego ABCD o wymiarach jak na poniższym rysunku?

R1JZ79SJEM3LV
R1SV39S48Q6XU
Zaznacz poprawną odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, siedemdziesiąt pięć pierwiastek kwadratowy z jedenaście, mianownik, cztery, koniec ułamka, 2. początek ułamka, sto dwadzieścia pięć pierwiastek kwadratowy z jedenaście, mianownik, cztery, koniec ułamka, 3. początek ułamka, sto czternaście pierwiastek kwadratowy z siedem, mianownik, trzy, koniec ułamka, 4. sześćdziesiąt pierwiastek kwadratowy z trzy
R1Z39AOUCCJ3S2
Ćwiczenie 4
W trapezie prostokątnym krótsza przekątna dzieli go na trójkąt prostokątny i trójkąt równoboczny. Dłuższa podstawa trapezu jest równa osiem cm. Ile wynosi pole powierzchni tego trapezu? Możliwe odpowiedzi: 1. dwadzieścia cztery pierwiastek kwadratowy z trzy, 2. osiemnaście pierwiastek kwadratowy z trzy, 3. sześćdziesiąt cztery pierwiastek kwadratowy z trzy, 4. czterdzieści osiem pierwiastek kwadratowy z trzy
R1FU6JOKVXSG42
Ćwiczenie 5
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
2
Ćwiczenie 6

Oblicz pole trapezu równoramiennego ABCD, którego krótsza podstawa CD ma długość 8 cm, ramiona mają długość 6 cm, a kąt ostry tego trapezu ma miarę 45°.

3
Ćwiczenie 7

W trapezie ABCD dłuższa podstawa AB ma długość 93. Przekątna AC ma długość 12 i zawiera się w dwusiecznej kąta DAB. Kąt CAD ma miarę 30° Oblicz pole tego trapezu.

3
Ćwiczenie 8

Oblicz pole trapezu prostokątnego ABCD o podstawach ABCD, gdzie przekątna AC jest prostopadła do ramienia BC, dłuższa podstawa AB ma długość 8, a sinus kąta CAD jest równy 22.

Słownik

wysokość trapezu
wysokość trapezu

odcinek łączący podstawy lub ich przedłużenia i będący prostopadły do tych podstaw (również odległość między podstawami)