Materiał ten poświęcony jest dość naturalnemu pytaniu o własności linii, nazywanej linią środkową w trójkącie, która w trójkącie łączy środki dwóch boków. Środek odcinka jest to punkt odcinka równo oddalony od jego końców i jednocześnie jest środkiem symetrii tego odcinka.
Zadamy sobie pytanie o długość linii środkowej i wzajemną zależność między liniami środkowymi w trójkącie. Również spytamy na jakie figury linie środkowe dzielą trójkąt, jakie własności mają te figury i jakie są ich pola.
Twoje cele
Poznasz i sformułujesz pojęcie linii środkowej w trójkącie.
Poznasz własności linii środkowych w trójkącie.
Poznasz własności figur na jakie linie środkowe w trójkącie dzielą ten trójkąt.
Zastosujesz własności linii środkowych w trójkącie w problemach praktycznych i zagadnieniach matematycznych.
linia środkowa
Definicja: linia środkowa
Linia środkowa w trójkącie jest to odcinek łączący środki dwóch boków trójkąta.
W każdym trójkącie istnieją trzy różne linie środkowe, każdej z nich odpowiada jeden bok trójkąta – ten, który nie został wybrany do wyznaczenia linii środkowej.
Bok odpowiadający danej linii środkowej będziemy nazywali podstawą.
Trójkąt, którego boki są liniami środkowymi będziemy nazywali trójkątem środkowymtrójkąt środkowy w trójkącie trójkątem środkowym.
Na rysunku różnymi kolorami zaznaczone są pary: linia środkowalinia środkowa w trójkącielinia środkowa i odpowiadająca jej podstawa.
R17ZE33CTS9OS
Ilustracja przedstawia trójkąt A, B, C. Zaznaczono punkty D, E, F na środkach boków trójkąta A, B, C. Punkty połączono ze sobą tworząc kolejny trójkąt.
Trójkąt jest trójkątem środkowym.
o linii środkowej w trójkącie
Twierdzenie: o linii środkowej w trójkącie
Linia środkowa w trójkącie jest równoległa do podstawy i długość linii środkowej jest równa połowie długości podstawy.
Wnioski z twierdzenia o linii środkowej w trójkącie
Trójkąty wyznaczone przez linie środkowe w trójkącie są podobne do tego trójkąta w skali .
Linie środkowe w trójkącie dzielą ten trójkąt na trójkąty przystające, czyli trójkąty przystające do trójkąta środkowego.
Pole każdego z czterech przystających trójkątów wyznaczonych przez linie środkowe jest razy mniejsze od pola trójkąta wyjściowego.
Przykład 1
Obliczymy długości linii środkowych w trójkącie o bokach długości , , .
Rozwiązanie
Bezpośrednio z powyższego twierdzenia wynika, że środkowa odpowiadająca postawie ma długość , środkowa linia odpowiadająca podstawie ma długość a środkowa linia odpowiadająca podstawie ma długość .
Przykład 2
Przy oznaczeniach z poniższego rysunku pokażemy, że:
Ilustracja przedstawia trójkąt A, B, C. Zaznaczono punkty D, E, F w środkach boków trójkąta A, B, C. Punkty połączono ze sobą tworząc kolejny trójkąt. Oznaczono kolorem żółtym powierzchnie pomiędzy punktami A, D, F i kolorem czerwonym powierzchnie między punktami D, B, E, F.
Rozwiązanie
Wprost z twierdzenia o linii środkowej w trójkącie , więc czworokąt jest trapezem a czworokąt jest równoległobokiem. Również z tego twierdzenia wynika, że i .
Jakie jeszcze trapezy i równoległoboki widać na rysunku?
Przykład 3
Załóżmy, że pole trójkąta środkowego w trójkącie jest równe . Wyznaczymy pole trójkąta oraz pola trapezów i równoległoboków powstałych po narysowaniu linii środkowych w trójkącie .
Rozwiązanie
Na rysunku przedstawiony jest trójkąt , trójkąt środkowy i trzy trójkąty przystające do trójkąta środkowego. Obliczymy pola figur.
RQZEQ4FC68O7D
Ilustracja przedstawia trójkąt A, B, C. Zaznaczono punkty D, E, F w środkach boków trójkąta A, B, C. Punkty połączono ze sobą tworząc kolejny trójkąt. W ten sposób wydzielono cztery pola oznaczone jako P.
Ponieważ te trójkąty są przystające, to pole każdego z nich jest równe .
Pole trójkąta jest równe .
Pola trapezów , i są równe i wynoszą .
Pola równoległoboków , i są równe i wynoszą .
odwrotne do twierdzenia o linii środkowej w trójkącie
Twierdzenie: odwrotne do twierdzenia o linii środkowej w trójkącie
Jeżeli odcinek łączący dwa boki trójkąta jest równoległy do trzeciego boku i ma długość równą połowie długości trzeciego boku, to odcinek ten jest linią środkową w trójkącie.
Dowód
Popatrzmy na rysunek. Załóżmy, że i .
RCNJLHLDV3CR4
Ilustracja przedstawia trójkąt A, B, C. W środkach odcinków AC i CB oznaczono punkty F i E. Utworzono odcinek FE.
Z założenia, że wynika, że trójkąty i są podobne (cecha kkk). Jednocześnie zakładając, że otrzymujemy proporcję , a stąd punkt jest środkiem odcinka . Podobnie pokazuje się, że punkt jest środkiem odcinka .
Ważne!
Nie należy mylić linii środkowej w trójkącie z pojęciem środkowej, gdyż środkowa w trójkącieśrodkowa w trójkącieśrodkowa w trójkącie jest to odcinek łączący wierzchołek trójkąta ze środkiem przeciwległego boku.
Przykład 4
Wysokość trójkąta równoramiennego poprowadzona do podstawy i linia środkowa łącząca środek podstawy ze środkiem ramienia mają długość .
R55JD9BMJTHPO
Ilustracja przedstawia trójkąt równoramienny A, B, C. W środkach odcinków BC i AB zaznaczono punkty D i E. Odcinek DA, który jest wysokością trójkąta A, B, C jest równy 1 i równy odcinkowi ED.
Obliczymy długość podstawy tego trójkąta.
Rozwiązanie
Z twierdzenia o linii środkowej w trójkącie . Z twierdzenia Pitagorasa . Stąd .
Zatem podstawa ma długość .
Aplet
Polecenie 1
Za pomocą suwaków możesz wybierać wartości , , na podstawie, których budowany jest trójkąt . Uwaga, jeśli zaznaczysz wartości , , takie, że nie można zbudować trójkąta, to trójkąt nie pojawi się na ekranie.
Bokami trójkąta są odcinki o długościach , , . Wyświetlana jest wartość pola tego trójkąta.
Na ekranie skonstruowany został też trójkąt , dla którego trójkąt jest trójkątem środkowym.
Wielokrotnie zmieniaj wartości , , i obserwuj trójkąty i czworokąty zawarte w trójkącie , szczególnie jak zmienia się pole trójkąta .
RTJ1JE2VGO9NV
Symulacja przedstawia trójkąt A B C taki, że na środku boku A B zaznaczono punkt F, na środku boku A B zaznaczono punkt D oraz na środku boku B C zaznaczono punkt E. Po połączeniu tych punktów uzyskaliśmy trójkąt środkowy D E F. Bok D F ma długość c, bok D E długość boku b oraz bok E F ma długość a. Po tym trójkątem znajduje się miejsce na komentarz. Po lewo znajdują się trzy suwaki od dzięki któremu możemy zmieniać długość boków a, b, c oraz czwarty suwak umożliwiający ustawienie kroku trzech pierwszych suwaków. Są dostępne trzy możliwe długości kroków: jedna dziesiąta, pięć dziesiątych oraz jeden. Ustawmy krok na poziomie jedna dziesiąta, wówczas długości boków a,b,c zmieniają się od jednej dziesiątej do dziesięciu. Obserwujemy wówczas zmienny kształtu trójkąta oraz zmianę pola trójkąta D E F. Dla a równego 4, oraz b i c równych pięć pole wynosi 9 i siedemnaście setnych. Dla a równego sześć, b równego trzy oraz c równego osiem pole wynosi siedem i sześćdziesiąt cztery setne. Obok pola znajduje się przycisk w kształcie chmurki po jego kliknięciu wyświetla się komentarz: Pole trójkąta o bokach długości a, b i c możemy wyznaczyć korzystając np. ze wzoru Herona: P, równa się, pierwiastek kwadratowy z p nawias, p, minus, a, zamknięcie nawiasu, nawias, p, minus, b, zamknięcie nawiasu, nawias, p, minus, c, zamknięcie nawiasu koniec pierwiastka, równa się, siedem przecinek sześć cztery, gdzie p, równa się, początek ułamka, a, plus, b, plus, c, mianownik, dwa, koniec ułamka, równa się, początek ułamka, sześć, plus, trzy, plus, osiem, mianownik, dwa, koniec ułamka, równa się, osiem przecinek pięć.
Symulacja przedstawia trójkąt A B C taki, że na środku boku A B zaznaczono punkt F, na środku boku A B zaznaczono punkt D oraz na środku boku B C zaznaczono punkt E. Po połączeniu tych punktów uzyskaliśmy trójkąt środkowy D E F. Bok D F ma długość c, bok D E długość boku b oraz bok E F ma długość a. Po tym trójkątem znajduje się miejsce na komentarz. Po lewo znajdują się trzy suwaki od dzięki któremu możemy zmieniać długość boków a, b, c oraz czwarty suwak umożliwiający ustawienie kroku trzech pierwszych suwaków. Są dostępne trzy możliwe długości kroków: jedna dziesiąta, pięć dziesiątych oraz jeden. Ustawmy krok na poziomie jedna dziesiąta, wówczas długości boków a,b,c zmieniają się od jednej dziesiątej do dziesięciu. Obserwujemy wówczas zmienny kształtu trójkąta oraz zmianę pola trójkąta D E F. Dla a równego 4, oraz b i c równych pięć pole wynosi 9 i siedemnaście setnych. Dla a równego sześć, b równego trzy oraz c równego osiem pole wynosi siedem i sześćdziesiąt cztery setne. Obok pola znajduje się przycisk w kształcie chmurki po jego kliknięciu wyświetla się komentarz: Pole trójkąta o bokach długości a, b i c możemy wyznaczyć korzystając np. ze wzoru Herona: P, równa się, pierwiastek kwadratowy z p nawias, p, minus, a, zamknięcie nawiasu, nawias, p, minus, b, zamknięcie nawiasu, nawias, p, minus, c, zamknięcie nawiasu koniec pierwiastka, równa się, siedem przecinek sześć cztery, gdzie p, równa się, początek ułamka, a, plus, b, plus, c, mianownik, dwa, koniec ułamka, równa się, początek ułamka, sześć, plus, trzy, plus, osiem, mianownik, dwa, koniec ułamka, równa się, osiem przecinek pięć.
Polecenie 2
Oblicz i wstaw poprawne wartości w luki w zdaniach.
R19FV77TFB18F
Ustaw w symulacji interaktywnej wartości a, równa się, trzy, b, równa się, cztery, c, równa się, pięć. Wtedy pole trójkąta D E F jest równe 1. sześć, 2. dwadzieścia cztery, 3. dwanaście, 4. osiemnaście.
Pole trójkąta A B C jest równe 1. sześć, 2. dwadzieścia cztery, 3. dwanaście, 4. osiemnaście.
Pole równoległoboku D E C F jest równe 1. sześć, 2. dwadzieścia cztery, 3. dwanaście, 4. osiemnaście.
Pole trapezu C B D F jest równe 1. sześć, 2. dwadzieścia cztery, 3. dwanaście, 4. osiemnaście.
Ustaw w symulacji interaktywnej wartości a, równa się, trzy, b, równa się, cztery, c, równa się, pięć. Wtedy pole trójkąta D E F jest równe 1. sześć, 2. dwadzieścia cztery, 3. dwanaście, 4. osiemnaście.
Pole trójkąta A B C jest równe 1. sześć, 2. dwadzieścia cztery, 3. dwanaście, 4. osiemnaście.
Pole równoległoboku D E C F jest równe 1. sześć, 2. dwadzieścia cztery, 3. dwanaście, 4. osiemnaście.
Pole trapezu C B D F jest równe 1. sześć, 2. dwadzieścia cztery, 3. dwanaście, 4. osiemnaście.
R179DMBOJZ9KB
Oblicz pole trójkąta D E F samodzielnie, gdyż na ekranie pojawia się wartość przybliżona liczb niewymiernych. Jeżeli a, równa się, sześć, b, równa się, sześć, c, równa się, sześć, to pole trójkąta D E F jest równe 1. dziewięć pierwiastek kwadratowy z trzy, 2. dwadzieścia siedem pierwiastek kwadratowy z trzy, 3. osiemnaście pierwiastek kwadratowy z trzy, 4. trzydzieści sześć pierwiastek kwadratowy z trzy.
Pole trójkąta A B C jest równe 1. dziewięć pierwiastek kwadratowy z trzy, 2. dwadzieścia siedem pierwiastek kwadratowy z trzy, 3. osiemnaście pierwiastek kwadratowy z trzy, 4. trzydzieści sześć pierwiastek kwadratowy z trzy.
Pole równoległoboku D E C F jest równe 1. dziewięć pierwiastek kwadratowy z trzy, 2. dwadzieścia siedem pierwiastek kwadratowy z trzy, 3. osiemnaście pierwiastek kwadratowy z trzy, 4. trzydzieści sześć pierwiastek kwadratowy z trzy.
Pole trapezu C B D F jest równe 1. dziewięć pierwiastek kwadratowy z trzy, 2. dwadzieścia siedem pierwiastek kwadratowy z trzy, 3. osiemnaście pierwiastek kwadratowy z trzy, 4. trzydzieści sześć pierwiastek kwadratowy z trzy.
Oblicz pole trójkąta D E F samodzielnie, gdyż na ekranie pojawia się wartość przybliżona liczb niewymiernych. Jeżeli a, równa się, sześć, b, równa się, sześć, c, równa się, sześć, to pole trójkąta D E F jest równe 1. dziewięć pierwiastek kwadratowy z trzy, 2. dwadzieścia siedem pierwiastek kwadratowy z trzy, 3. osiemnaście pierwiastek kwadratowy z trzy, 4. trzydzieści sześć pierwiastek kwadratowy z trzy.
Pole trójkąta A B C jest równe 1. dziewięć pierwiastek kwadratowy z trzy, 2. dwadzieścia siedem pierwiastek kwadratowy z trzy, 3. osiemnaście pierwiastek kwadratowy z trzy, 4. trzydzieści sześć pierwiastek kwadratowy z trzy.
Pole równoległoboku D E C F jest równe 1. dziewięć pierwiastek kwadratowy z trzy, 2. dwadzieścia siedem pierwiastek kwadratowy z trzy, 3. osiemnaście pierwiastek kwadratowy z trzy, 4. trzydzieści sześć pierwiastek kwadratowy z trzy.
Pole trapezu C B D F jest równe 1. dziewięć pierwiastek kwadratowy z trzy, 2. dwadzieścia siedem pierwiastek kwadratowy z trzy, 3. osiemnaście pierwiastek kwadratowy z trzy, 4. trzydzieści sześć pierwiastek kwadratowy z trzy.
R1298VKRZQKX2
Niezależnie od kształtu trójkąta D E F pole trójkąta A B C jest 1. cztery, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, dwa, koniec ułamka, 3. mniejsze, 4. większe, 5. dwa, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka razy 1. cztery, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, dwa, koniec ułamka, 3. mniejsze, 4. większe, 5. dwa, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka od pola trójkąta D E F.
Stosunek pola trapezu A B E F do pola równoległoboku C E D F wynosi 1. cztery, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, dwa, koniec ułamka, 3. mniejsze, 4. większe, 5. dwa, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka.
Stosunek pola trapezu A C E D do pola trójkąta A B C wynosi 1. cztery, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, dwa, koniec ułamka, 3. mniejsze, 4. większe, 5. dwa, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka.
Niezależnie od kształtu trójkąta D E F pole trójkąta A B C jest 1. cztery, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, dwa, koniec ułamka, 3. mniejsze, 4. większe, 5. dwa, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka razy 1. cztery, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, dwa, koniec ułamka, 3. mniejsze, 4. większe, 5. dwa, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka od pola trójkąta D E F.
Stosunek pola trapezu A B E F do pola równoległoboku C E D F wynosi 1. cztery, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, dwa, koniec ułamka, 3. mniejsze, 4. większe, 5. dwa, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka.
Stosunek pola trapezu A C E D do pola trójkąta A B C wynosi 1. cztery, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, dwa, koniec ułamka, 3. mniejsze, 4. większe, 5. dwa, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka.
Zestaw ćwiczeń interaktywnych
1
Ćwiczenie 1
W prostokącie o długościach boków , , połączono środki boków i oraz i otrzymując w ten sposób sześciokąt . Oblicz pole i obwód tego sześciokąta.
Wykonaj rysunek pomocniczy. Wykorzystaj fakt, że i są liniami środkowymi w trójkątach i .
Skorzystajmy z rysunku.
RO8MXXPVATES5
Ilustracja przedstawia czworokąt A, B, C, D. W środkach jego boku oznaczono punkty E, F, G, H które wraz z punktami B i D tworzą sześciokąt.
Wtedy i są liniami środkowymi w trójkątach i .
Pole sześciokąta jest równe polu prostokąta minus pola trójkątów i . Ale pole każdego z tych trójkątów jest równe pola trójkąta , czyli pola prostokąta.
Stąd pole sześciokąta jest równe .
Aby policzyć obwód wyznaczamy długość odcinka z twierdzenia Pitagorasa:
. Stąd .
Ostatecznie, obwód sześciokąta jest równy:
.
1
Ćwiczenie 2
R1H5HC21F9TO3
Ilustracja przedstawia czworokąt A, B, C, D. Na kolejnych środkach boków tego czworokąta oznaczono punkty E, F, G, H, tworzą one kolejny czworokąt. Odcinek AE jest równy 3, odcinek EB 3, BF 4, FC 3, GD 4, DH 4, HA 4. Odcinek EF ma wartość 6, a odcinek EH ma wartość 5.
R6J1XNVR76KRS
Łączenie par. W oparciu o informacje przedstawione na rysunku oceń prawdziwość poniższych zdań. F G jest linią środkową trójkąta B C D.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. E H jest linią środkową trójkąta A B D.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Długość przekątnej D B wynosi dziesięć.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. E F jest linią środkową trójkąta A B C.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Długość przekątnej A C wynosi dwanaście.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Łączenie par. W oparciu o informacje przedstawione na rysunku oceń prawdziwość poniższych zdań. F G jest linią środkową trójkąta B C D.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. E H jest linią środkową trójkąta A B D.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Długość przekątnej D B wynosi dziesięć.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. E F jest linią środkową trójkąta A B C.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Długość przekątnej A C wynosi dwanaście.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
1
Ćwiczenie 3
Na rysunku przedstawione są dwa sześciokąty foremne takie, że wierzchołki sześciokąta mniejszego są środkami boków sześciokąta większego.
RUVVRSCV2V848
Ilustracja przedstawia dwa sześciokąty foremne takie, że wierzchołki sześciokąta mniejszego Q, K, J, N, O, P są środkami boków sześciokąta większego A, B, C, D, E, F. Utworzono odcinki; PK, EB, OJ, FD, QN, AC..
R1NJ7EA9HZ377
Przyporządkuj podane odcinki do odcinków do nich równoległych: Q N: Możliwe odpowiedzi: 1. O K, 2. K J, 3. O J, 4. Q P, 5. P O, 6. C D, 7. A F N J Możliwe odpowiedzi: 1. O K, 2. K J, 3. O J, 4. Q P, 5. P O, 6. C D, 7. A F P K Możliwe odpowiedzi: 1. O K, 2. K J, 3. O J, 4. Q P, 5. P O, 6. C D, 7. A F
Przyporządkuj podane odcinki do odcinków do nich równoległych: Q N: Możliwe odpowiedzi: 1. O K, 2. K J, 3. O J, 4. Q P, 5. P O, 6. C D, 7. A F N J Możliwe odpowiedzi: 1. O K, 2. K J, 3. O J, 4. Q P, 5. P O, 6. C D, 7. A F P K Możliwe odpowiedzi: 1. O K, 2. K J, 3. O J, 4. Q P, 5. P O, 6. C D, 7. A F
RVVK1RV546LDO2
Ćwiczenie 4
Bok B C trójkącie A B C ma długość czternaście a odcinek D F łączący punkty na pozostałych bokach jest równoległy do boku B C i ma długość siedem. Zaznacz wszystkie zdania prawdziwe. Możliwe odpowiedzi: 1. D F jest linią środkową w trójkącie A B C., 2. Pole trójkąta A D F jest równe połowie pola trójkąta A B C., 3. Pole trapezu B C D F jest równe połowie pola trójkąta A B C., 4. Pole trapezu B C D F jest trzy razy większe niż pole trójkąta A D F.
R19B59FOXK51D2
Ćwiczenie 5
Punkty D i F są środkami boków A C i A B trójkąta A B C, a punkty G i H są środkami boków A D i A F trójkąta A D F. Zaznacz wszystkie zdania prawdziwe. Możliwe odpowiedzi: 1. Odcinki D F i G H są równoległe., 2. Pole trójkąta A G H jest szesnaście razy mniejsze od pola trójkąta A B C., 3. Długość odcinka G H jest trzy razy mniejsza od długości boku C B., 4. Trójkąt A G H jest podobny do trójkąta A B C.
2
Ćwiczenie 6
Uzasadnij, że czworokąt, którego wierzchołkami są środki boków rombu jest prostokątem. Kiedy ten czworokąt będzie kwadratem?
Wykonaj rysunek pomocniczy. Zauważ, że każdy z boków czworokąta powstałego w wyniku połączenia środków boków rombu jest linią środkową pewnego trójkąta. Do uzasdnienia wykorzystaj równoległość tych odcinków.
Na rysunku czworokąt jest rombem. Wtedy czworokąt jest równoległobokiem, którego boki są równoległe do przekątnych rombu. Ponieważ przekątne w rombie przecinają się pod kątem prostym, to sąsiednie boki równoległoboku są też prostopadłe, a to dowodzi, że ten czworokąt jest prostokątem.
R1FL8M24TQMR8
Rysunek przedstawia romb A, B, C, D. W środku jest wpisany prostokąt E, F, G, H tak, że jego wierzchołki znajdują się w środkach boków rombu.
Z faktu, że linie środkowe w trójkącie mają długości równe połowie długości podstaw (w tym przypadku przekątnych rombu) wynika, że omawiany czworokąt będzie kwadratem, jeśli przekątne rombu będą miały równe długości. Stąd czworokąt jest kwadratem wtedy i tylko wtedy, gdy romb jest kwadratem.
2
Ćwiczenie 7
W trapezie o polu , w którym i przedłużono ramiona trapezu aż do przecięcia w punkcie . Wyznacz pole trójkąta .
Zauważ, że jeżeli , to odcinek jest linią środkową trójkąta .
Z twierdzenia odwrotnego do twierdzenia o linii środkowej w trójkącie wynika, że jest linią środkową trójkąta . Stąd pole trapezu jest równe pola trójkąta . Stąd pole trójkąta jest równe .
3
Ćwiczenie 8
W trójkącie punkty , , są środkami boków tego trójkąta. Natomiast punkty , są środkami boków trójkąta , gdzie jest punktem wspólnym odcinka i .
RLZAHQ4ERPLLF
Rysunek przedstawia trójkąt A, B, C. Oznaczono punkt O w połowie wysokości trójkąta. Utworzono odcinki BO, CO. Wpisano prostokąt F, D, P, Q gdzie pierwsze dwa punkty są umieszczone w środkach boków trójkąta A, B, C. Punkty P i Q leżą odpowiednio w środkach odcinków BO i CO.
Udowodnij, że czworokąt jest równoległobokiem.
Do wykazania równoległości boków i wykorzystaj trójkąty i .
, bo jest linią środkową w trójkącie . Również , bo jest linią środkową w trójkącie . Stąd .
Z drugiej strony , bo jest linią środkową w trójkącie . Również , bo jest linią środkową w trójkącie . Stąd .
Zatem czworokąt jest równoległobokiem, bo ma dwie pary boków równoległych.
3
Ćwiczenie 9
Jagoda mieszka w pobliżu ogrodzonego parku w kształcie trójkąta o bokach , , (niebieski znak x). Do parku można wejść przez trzy bramy umieszczone na środkach boków tego trójkąta. Miejsce przystanku autobusowego oznaczone jest czerwonym znakiem x. Wyznacz długość najkrótszej drogi z przystanku do domu.
R1Q91HTXMU7SG
Rysunek przedstawia trójkąt A, B, C. Oznaczono środkowe E, F, D które tworzą mniejszy trójkąt. Na boku AE zaznaczono czerwony x tak, że jego odległość od wierzchołka A wynosi 20. Na boku BF zaznaczono niebiski x tak, że jego odległość od wierzchołku B wynosi 10.
Najkrótsza trasa będzie częściowo biegła parkiem od bramy , potem przez park do bramy . Oblicz długośc tego odcinka.
Najkrótsza trasa to: z przystanku idziemy do bramy , potem przez park do bramy i wzdłuż ogrodzenia do domu.
Długość drogi jest sumą następujących wartości:
– odległość od przystanku do bramy .
– jest linią środkową w trójkącie
– odległość od bramy do domu
Suma ta jest równa .
3
Ćwiczenie 10
Wykaż, że pole czworokąta powstałego z połączenia środków boków trapezu jest równe połowie pola tego trapezu.
Wykorzystaj fakt, że pole trójkąta wyznaczonego przez linię środkową jest razy mniejsze od pola trójkąta wyjściowego.
Na rysunku przedstawiliśmy trapez i odcinki łączące środki boków trapezu. Wtedy jest linią środkową trójkąta i pozostałe boki czworokąta są liniami środkowymi w odpowiednich trójkątach.
RNJE93JHOAFPH
Ilustracja przedstawia trapez A, B, C, D i odcinki łączące środki boków tego trapezu, które tworzą czworokąt E, F, G, H. Dodatkowo zaznaczone są przekątne tego trapezu AD oraz BC.
Z własności linii środkowych
, , ,
Ponadto,
Stąd i wtedy pole czworokąta jest równe .
Słownik
środkowa w trójkącie
środkowa w trójkącie
odcinek łączący wierzchołek trójkąta ze środkiem przeciwległego boku
trójkąt środkowy w trójkącie
trójkąt środkowy w trójkącie
trójkąt, którego boki są liniami środkowymi w danym trójkącie
linia środkowa w trójkącie
linia środkowa w trójkącie
odcinek łączący środki dwóch boków trójkąta
trapez
trapez
czworokąt, który ma co najmniej jedną parę boków równoległych