Kamienie i minerały stosowane w jubilerstwie oraz rodzaje opraw jubilerskich
MEP.05. Oprawianie kamieni jubilerskich - Złotnik – Jubiler 731305
Kamienie i minerały stosowane w jubilerstwie
E‑BOOK
Spis treści
Kamienie i minerały stosowane w jubilerstwie
Barwa kamieni jubilerskichBarwa kamieni jubilerskich
Skala Mohsa twardości minerałów/kamieni jubilerskichSkala Mohsa twardości minerałów/kamieni jubilerskich
Oprawianie kamieni jubilerskichOprawianie kamieni jubilerskich
BibliografiaBibliografia
Podział kamieni jubilerskich
Kamienie jubilerskie dzielimy na:
Naturalne
Kamienie jubilerskie naturalne to minerały lub substancje organiczne występujące w przyrodzie. Wyróżniamy kamienie mineralne szlachetne i ozdobne oraz kamienie pochodzenia organicznego. Gemmologia nie zna pojęcia kamieni półszlachetnych. Kamienie szlachetne to takie minerały, które niezwykle rzadko występuję w przyrodzie i mają silne właściwości zdobnicze, np.: korund, topaz, rubin, diament, szmaragd, opal, turkus. Kamienie ozdobne, podobnie jak szlachetne, cechują się właściwościami zdobniczymi, ale występują w przyrodzie często i w znacznych ilościach, np.: kwarc, agat, karneol, malachit, onyks, chalcedon, jadeit, obsydian. Kamienie pochodzenia organicznego to np.: koral, perła, bursztyn, lawa wulkaniczna.
Syntetyczne
Kamienie jubilerskie syntetyczne wytwarza się przez stworzenie w laboratoriach warunków podobnych, w jakich powstawały minerały w przyrodzie. Dzięki temu otrzymane kamienie mają taki sam skład chemiczny jak kamienie naturalne oraz identyczne własności fizyczne. Odróżnienie ich od kamieni naturalnych bywa trudne. Kamienie syntetyczne to np.: rubin syntetyczny, szmaragd syntetyczny.
Imitacje
Imitacje kamieni jubilerskich to tworzywa sztuczne wyglądem naśladujące kamienie naturalne.
Rekonstrukcje
Kamienie jubilerskie rekonstruowane uzyskuje się przez sprasowanie lub stopienie w wysokiej temperaturze drobnych kamieni naturalnych. Po powolnym schłodzeniu bryłki otrzymuje się masę z naturalnego minerału.
Składane (dublet, tryplet)
Kamienie jubilerskie, które składają się z dwóch lub więcej części sklejonych lub stopionych ze sobą, przy czym poszczególne części mogą być kamieniami naturalnymi, syntetykami lub innymi substancjami, np. szkłem. Połączenie dwóch materiałów to dublet, trzech – tryplet. Kamienie składane powstają z dwóch powodów: po pierwsze w celu wprowadzenia w błąd, gdzie dublet lub tryplet udają
inny kamień; po drugie w celu zabezpieczenia cennego kamienia przed zniszczeniem, np. czasami zabezpiecza się opale, jeśli są w formie bardzo płaskiego plastra, wtedy umieszcza się kamień pomiędzy dwoma kawałkami szkła.
Żeby poprawić naturę (wygląd i własności fizyko‑chemiczne) kamieni jubilerskich opracowano różne metody obróbki minerałów. Są to m.in.:
Impregnowanie
Impregnowanie kamieni to barwienie substancjami chemicznymi, np. nasycenie olejem barwnym, dzięki czemu poprawia się barwę, maskuje skazy i spękania (często stosowane w szmaragdach).
Napromieniowanie
Napromieniowanie minerałów stosuje się w celu poprawienia ich przejrzystości i połysku, np. diamentu, topazu. Napromieniowany kryształ górski staje się kwarcem dymnym.
Podgrzewanie
Przez podgrzanie kamienia jubilerskiego można uzyskać jego wzmocnienie, większą klarowność, przejrzystość lub zmianę barwy. Podgrzany ametyst staje się cytrynem. Podgrzany kryształ górski – kwarcem dymnym. Podgrzany szafir przyjmuje nasyconą barwę niebieską, a szaroniebieski tanzanit – barwę niebieskofioletową.
Szlifowanie
Surowe kamienie naturalne od razu po wydobyciu nie mają dobrze wykształconych form nadających się do zastosowania w jubilerstwie, dlatego poddawane są procesowi szlifowania.
Podstawowe rodzaje szlifów to szlif gładki stosowany głównie do kamieni nieprzeźroczystych oraz szlif fasetowy do kamieni przeźroczystych. Szlifem gładkim płytkim szlifuje się kamienie na płasko. Stosowany jest głównie do oprawy w sygnetach. Szlif kaboszonowy charakteryzuje się tym, że kamienie mają płaską podstawę, a koronę w formie kopuły. Szlify kaboszonowe mogą mieć kształt owalny, okrągły lub eliptyczny. Najczęściej stosuje się go przy kamieniach nieprzezroczystych, takich jak koral, trukus, bursztyn. Szlif fasetowy polega na symetrycznym uporządkowaniu małych ścianek (fasetek) przy zachowaniu należytych kątów proporcji między poszczególnymi częściami kamienia. Każda szlifowana powierzchnia musi być ułożona symetrycznie i pod odpowiednim kątem do innej powierzchni szlifowanej. Szlif fasetowy stosowany jest najczęściej przy obróbce diamentów. Szlif brylantowy (rodzaj szlifu fasetowego) ma fasetki w koronie i w podstawie, co zapewnia optymalną brylancję diamentu. Przy szlifowaniu diamentów stosuje się różne rodzaje szlifów m.in.: bagietowy, szmaragdowy, brylantowy, typu serce, markiza, łezka (gruszka), princessa i owal.

Powrót do spisu treściPowrót do spisu treści
Powiązane materiały multimedialne
Oprawki do kamieni jubilerskichOprawki do kamieni jubilerskich
Kamienie i minerały stosowane w jubilerstwieKamienie i minerały stosowane w jubilerstwie