Organizacja rekreacji i turystyki konnej w gospodarstwie rolnym
ROL.07. Szkolenie i użytkowanie koni – technik hodowca koni 314203
Słownik pojęć dla e‑materiału
forma turystyki na terenach wiejskich polegająca na spędzaniu czasu wolnego w gospodarstwach rolnych; obejmuje: turystykę pobytową, weekendową i wycieczkową. Często jest związana z aktywnym wypoczynkiem, polegającym na włączaniu się do wykonywania drobnych prac w gospodarstwie i spożywaniem zdrowej żywności. Agroturystyka może mieć formę indywidualną lub zbiorową, np. pobyt dla osób niepełnosprawnych połączony z hipoterapiąhipoterapią; jest także formą aktywizacji terenów wiejskich, źródłem dodatkowych miejsc pracy.
Moje gospodarstwoMoje gospodarstwo
spodnie do jazdy konnej
Moje gospodarstwoMoje gospodarstwo
inaczej potnik; podkład wsadzany pod siodło, okrycie wykonane z filcu, bawełny, ale może być także z sukna czy futra; chroni grzbiet konia przed otarciami, wchłania koński pot podczas intensywnego ruchu
![Na zdjęciu widoczne jest siodło założone na grzbiet konia. Siodło zbudowane jest z wyprofilowanego siedziska, poduszki podbicia, skrzydełka, poduszki kolanowej, tybinki oraz szlufki. Do siodła przymocowane jest również strzemię. Pod siodłem znajduje się czaprak. Jest to kawałek grubszego, pikowanego materiału.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/RcnzUGPsqtRPr/1690980433/Y4ZYp6LpsdT9QBTnQwuNA0UdgXHNObO9.jpg)
Moje gospodarstwoMoje gospodarstwo
okrycie konia; zasłania cały tułów, zad, czasem również szyję; może pełnić funkcję chłodzącą, chronić przed owadami lub przed deszczem
![Na zdjęciu widoczny jest koń okryty derką. Derka to płachta, która przykrywa zad, grzbiet oraz szyję konia.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/RY76sAq8iOnR8/1690980433/SN68Y9GW0b1ef0A1TfLlIpHYtp92rjWN.jpg)
Moje gospodarstwoMoje gospodarstwo
rodzaj chodu konia, w którym są chwile jednoczesnego oderwania wszystkich czterech nóg od ziemi; szybki bieg; chód trójtaktowy/trzytaktowy
![Zdjęcie przedstawia stop klatki z filmu, w którym galopuje koń. Podzielony jest na cztery sekwencje po cztery zdjęcia. Na każdym z nich widać inne ułożenie ciała konia oraz jego nóg.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/Rw33d2aAVeQjE/1690980435/8bBzX0bCC0XhMDlO8RuOKPzc0ob9cxFx.jpg)
Szlaki i ścieżki konne w PolsceSzlaki i ścieżki konne w Polsce
(gr. híppos – koń + therapeía – opieka, leczenie) forma rehabilitacji i terapii, rodzaj gimnastyki leczniczej z wykorzystaniem konia; to zarówno jazda konna, jak i m.in. psychopedagogiczna jazda konna i woltyżerka, terapia kontaktem z koniem, terapia ruchem konia, fizjoterapia na koniu. Wykorzystywana w leczeniu dzieci np. z mózgowym porażeniem dziecięcym, zespołem Downa, zaburzeniami emocjonalnymi i trudnościami z przystosowaniem społecznym.
![Na zdjęciu widoczny jest mężczyzna siedzący na kucyku. Ma założony kask na głowę oraz szeroko rozstawione ręce. Obok znajdują się dwie kobiety.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/R1J7iAjCq2t5j/1690980436/1p4ZCON5xs7Vi4H7rpIlK07ABGuI6c3x.jpeg)
Moje gospodarstwoMoje gospodarstwo
rodzaj uproszczonej uzdy bez wędzidła dla konia, osła czy muła (oraz innych zwierząt hodowlanych); posiada kółko do mocowania uwiązu, dzięki czemu umożliwia czyszczenie, wykonywanie prac przy zwierzęciu oraz jego prowadzenie. Kantary najczęściej zrobione są z nylonu, rzemienia lub skóry; skórzane są stosowane podczas trzymania konia w boksie, gdyż nie powodują odparzeń.
![Na zdjęciu widoczny jest koń z założonym kantarem. Kantar wykonany jest ze skórzanych pasków, które oplatają pysk konia.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/R1K8nRVynRL6z/1690980437/18Dc0l5pIkSz09uAuFrV9L5lhT5QlmMK.jpg)
Moje gospodarstwoMoje gospodarstwo
nakrycie głowy podczas uprawiania jeździectwa; jest grubszy i wytrzymalszy od toczkatoczka
Moje gospodarstwoMoje gospodarstwo
rodzaj chodu konia, w którym stawia on lub podnosi nogi parami po przekątnej; chód dwutaktowy
![Na zdjęciu widoczny jest koń podczas kłusowania. Znajduje się on na wybiegu. Koń jest lekko nachylony do przodu, a noga prawa przednia oraz lewa tylna jest uniesiona. Pozostałe dwie nogi oparte są o ziemię.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/R1Wge6rvIrKHo/1690980438/1FvQIQaqcZlIc1sM3JZw0Mpuhhxxf9fh.jpg)
Szlaki i ścieżki konne w PolsceSzlaki i ścieżki konne w Polsce
narzędzie służące do czyszczenia kopyt końskich, za jej pomocą usuwa się różnego rodzaju przedmioty, które utkwiły w podeszwie kopyta, np. kamienie, patyki czy fragmenty obornika. Przy operowaniu kopystką należy uważać, by nie uszkodzić wrażliwych okolic strzałki kopytowej.
![Na zdjęciu widoczny jest moment czyszczenia kopyta za pomocą kopystki. Mężczyzna podnosi nogę konia i przy użyciu metalowego, wywiniętego elementu ze szczoteczką delikatnie usuwa zabrudzenia spod kopyta.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/RPo6MxP0PLsYK/1690980438/1coOccsmIOk5xWjOk1IeMZgEW1UaYQ1l.jpg)
Moje gospodarstwoMoje gospodarstwo
część uprzęży, pas lub rzemień mocowany z obu stron uzdy, służy do kierowania koniem w zaprzęgu
mieszanka soli mineralnych podawana zwierzętom hodowlanym, np. w postaci kostki solnej wzbogaconej o różne minerały i witaminy
Moje gospodarstwoMoje gospodarstwo
(fr. longe) długa, 5‑8-metrowa lina wykorzystywana przy trenowaniu koni
![Zdjęcie przedstawia konia na zewnętrznym padoku. Jest on prowadzony na długiej lonży przez mężczyznę. Koń rusza się dynamicznie.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/R1MpbAn4uCn6S/1690980439/9bjOibgDbjm95skBR5DA2LY05KQN9Eif.jpg)
rodzaj kiełzna (metalowej części ogłowiaogłowia umieszczanej w pysku konia) stosowany do powodowania zwierzętami; ma postać metalowych drążków połączonych poprzecznym elementem wkładanym do pyska i łańcuszkiem wokół żuchwy konia; wzmacnia działanie wędzidła; według przepisów Polskiego Związku Jeździeckiego w niektórych klasach ujeżdżenia obowiązkowe jest kiełzno munsztukowe
![Na zdjęciu widoczny jest koń z założonym munsztukiem. Jest to metalowy łańcuszek, który oplata pysk konia. Do łańcuszka przymocowany został metalowy drążek zlokalizowany poniżej żuchwy oraz skórzane pasy.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/RJw892aklV8fb/1690980439/58rX8YZdoBzH7Cex7J4jM4fZ3XLnjgmS.jpg)
Kalkulacja kosztów prowadzenia turystyki i rekreacji konnejKalkulacja kosztów prowadzenia turystyki i rekreacji konnej
skórzany pas, część uprzęży znajdująca się na karku konia
pas na piersi konia pociągowego, element ciągnący
pas na szyi konia pociągowego, łączy uprząż z końcem dyszla, jego głównym zadaniem jest pomoc przy hamowaniu
część uprzęży, umożliwia hamowanie wozu
część rzędu jeździeckiego, uprząż ze skórzanych pasków zakładana na głowę konia i pozwalająca na kierowanie zwierzęciem (w jego skład wchodzą m.in. takie elementy jak nagłówek i paski policzkowe, podgardle czy nachrapnik)
![Na zdjęciu widoczny jest koń z ogłowiem. Ogłowie to uprząż ramienna zakładana na pysk konia. Zbudowana jest z wielu połączonych ze sobą pasków, które oplatają jego pysk oraz szyję.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/Ra1Z9Ap9GH0I0/1690980441/1PeKxmS7oY8M0ackKci3vjpfGsPECFqR.jpg)
Gra wcielanie się w role Moje gospodarstwoGra wcielanie się w role Moje gospodarstwo
częśc uprzęży, pas zapinany pod brzuchem konia
część uprzęży, pas przymocowany z jednej strony do siodła, a z drugiej zakończony pętlą przewleczoną przez ogon konia; zapobiega przesuwaniu się siodła
przystanek w podróży konnej w celu nakarmienia i odpoczynku zwierząt
element rzędu końskiego, pas przebiegający pod brzuchem konia, umożliwia przymocowanie siodła
Moje gospodarstwoMoje gospodarstwo
forma pracy z koniem i narzędzie treningowe; pozwala m.in. na oswojenie konia z człowiekiem, środowiskiem i przygotowuje konia do późniejszej pracy wierzchowej
ochraniacz zakładany zwierzętom pociągowym i wierzchowym, aby zapobiec kaleczeniu pęcin oraz urazom stawów pęcinowych i leżących nad stawem ścięgien
![Zdjęcie przedstawia nogi i kopyta konia. Na nogi założone są strychulce, które osłaniają pęciny konia.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/RA0bi1tD1UidH/1690980441/1hXVzT6RlMiseAEx4PBroTEn2n4NYD0b.jpg)
Kalkulacja kosztów prowadzenia turystyki i rekreacji konnejKalkulacja kosztów prowadzenia turystyki i rekreacji konnej
strychowaniem nazywamy ocieranie lub uderzanie przez konia jednej nogi (od wewnętrznej strony) o drugą – w kończynach przednich lub tylnych, co może prowadzić do okaleczeń
Kalkulacja kosztów prowadzenia turystyki i rekreacji konnejKalkulacja kosztów prowadzenia turystyki i rekreacji konnej
jeden z dwóch metalowych pałąków zawieszonych na puśliskach po obu stronach siodła, służących jako oparcie dla stóp jeźdźca
![Na zdjęciu widoczne jest strzemię. Jest zbudowane z metalowych elementów, które tworzą owalną konstrukcję od góry, ale są ścięte na płasko u dołu. Płaska część tworzy podpórkę dla stopy, dzięki której łatwiej wejść na konia. Pokryta jest gumowymi, wypukłymi wkładkami. Strzemię przymocowane jest do siodła za pomocą skórzanych pasków.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/RytOOrFXlpwld/1690980443/1q5LsyatG860zE241ukdmZwC07O6LKLe.png)
Moje gospodarstwoMoje gospodarstwo
skórzane buty do jazdy konnej, z cholewą, obcasem i płaską podeszwą
Moje gospodarstwoMoje gospodarstwo
cholewki, ochraniacze na łydki używane do jazdy konnej, zakładane na spodnie i buty (zazwyczaj sztybletysztyblety)
![Na zdjęciu widoczne są sztyblety wraz z ochraniaczami (sztylpami). Są to specjalne buty używane w jeździectwie. Sztyblety są czarne, mają stabilny, gruby obcas oraz gładkie, smukłe noski. Od wewnętrznej strony buta znajduje się część wykonana z rozciągliwego materiału. Dodatkowo sztyblety wyposażone są w ochraniacze, które zakłada się na buty za pomocą gumki. Ochraniacze sięgają do wysokości kolan.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/R1euDJl3Qmkpu/1690980444/2GKaOXz1S3H2b5J0PY4VazzVZDd9EOfs.jpg)
Moje gospodarstwoMoje gospodarstwo
regularne korygowanie ostrych krawędzi zębów policzkowych (przedtrzonowych i trzonowych) konia przeprowadzane przez specjalistę z zakresu stomatologii koni czy lekarza weterynarii specjalizującego się w stomatologii. Jeżeli zabieg jest wykonywany regularnie i koń nie ma np. wady zgryzu, to wystarczy zaplanować go raz w roku, natomiast w przypadku istniejących wad konieczne są częstsze wizyty weterynarza, co 6‑9 miesięcy.
Kalkulacja kosztów prowadzenia turystyki i rekreacji konnejKalkulacja kosztów prowadzenia turystyki i rekreacji konnej
nakrycie głowy dla jeźdźca zapinane pod brodą
![Na zdjęciu widoczne są ustawione na półkach toczki. Są to obłe nakrycia głowy zakończone płaskim daszkiem. Wykonane są z twardego i trwałego materiału.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/RbCJmIRPTYaUd/1690980445/UM3idGqEqNhgp2ft9W4AXNx7ZfR681ma.jpg)
Moje gospodarstwoMoje gospodarstwo
rzemień, pas do przywiązywania
część siodła stanowiąca jego bok z poduszką kolanową, o którą jeździec opiera kolano. Istnieją dwa rodzaje tybinek: tybinka duża, będąca płatem siodła po bokach siedziska, oraz tybinka mała (podtybinka) – leży pod dużą tybinką, przykrywa przystuły, czyli pasy, do których mocowany jest popręgpopręg
![Na zdjęciu widoczne jest siodło z uniesioną tybinką dużą – tybinka mała i przystuły do mocowania popręgu. Jest to część siodła stanowiąca jego bok z poduszką kolanową, o którą jeździec opiera kolano. Wykonana jest z miękkiego materiału, ma kształt dopasowany do siodła. Przymocowane są do niej trzy skórzane pasy.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/RQcGLeMsIMEF5/1690980447/1PGNOB64kTPyQAfEn41jaWmnyrDEYjAo.jpeg)
Moje gospodarstwoMoje gospodarstwo
inaczej maneż; miejsce przeznaczone do nauki jazdy konnej oraz treningu koni; może być otwarta lub kryta
![Na zdjęciu widoczna jest ujeżdżalnia kryta. Jest to piaszczysty, zadaszony teren, po którym mogą poruszać się konie. Obiekt ma wiele okien rozstawionych blisko siebie. Podłoże jest wyrównane i płaskie, a dookoła znajduje się niewysokie, gładkie ogrodzenie.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/R4nOlcgXsi0i9/1690980447/DQIwPLv0t9NnXKYMfmmyFlFfDUl0Q5tV.jpg)
Moje gospodarstwoMoje gospodarstwo
inaczej rozczyszczanie; przycinanie i korygowanie kształtu kopyt końskich wykonywane przez podkuwaczy lub kowali; powinno być regularnie przeprowadzane co 6–8 tygodni; po werkowaniu kopyto może pozostać niepodkute lub być podkute odpowiednią podkową
![Na zdjęciu widoczny jest moment przycinania kopyta cęgami. Mężczyzna podnosi nogę konia i przy użyciu metalowego elementu z dwoma rączkami, zakończonego ostrym zaciskiem, przycina kopyto.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/R8pwcvnHklf5x/1690980449/1sU7ywKuvOBVWQHWcsMBPIMe5XrC1F1P.jpeg)
Kalkulacja kosztów prowadzenia turystyki i rekreacji konnejKalkulacja kosztów prowadzenia turystyki i rekreacji konnej
szczotka do czyszczenia zwierząt, w tym m.in. koni; może być gumowa lub plastikowa; pozwala np. rozczesywać zlepione fragmenty sierści konia oraz usuwać wypadającą sierść w czasie linienia; metalowe zgrzebło służy tylko do czyszczenia szczotek włosianych z wyczesanego włosia i brudu
Moje gospodarstwoMoje gospodarstwo