Audiobook
Zapoznaj się z audiobookiem i zastanów się, jakich grup społecznychgrup społecznych dotyka bieda i co jest tego przyczyną.
Źródło cytatów: Stowarzyszenie Wiosna, Raport o biedzie 2020. 7 nieszczęść, dostępny w internecie szlachetnapaczka.pl [dostęp 15.01.2021].
Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj zadanie.
Polska. Kraj nierówności umiarkowanychZ nierównościami społecznymi w Polsce jest jak ze szklanką do połowy pełną i do połowy pustą. Optymista powie, że nierówności majątkowe są na relatywnie niskim poziomie, nierówności dochodowe zmniejszają się, a program 500 plus dodatkowo przysłużył się zasypywaniu rozwarstwienia. Inaczej na to spojrzy pesymista. On zauważy, że miliony rodaków mają ujemny bądź zerowy stan posiadania, majątki tych bogatszych dopiero po okresie transformacji zaczęły się kumulować, a dochody rozwarstwione są bardziej niż unijna średnia. (…)
– Nierówności mają pewną niezaprzeczalną pozytywną stronę – one po prostu mobilizują. Przesadne zmniejszanie różnic jest niekorzystne, bo odbiera motywację do inwestowania, rzetelnej pracy, kształcenia się. Problemem są nadmierne nierówności – wyjaśnia (…) prof. Marek Garbicz ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.
Kłopoty pojawiają się więc wtedy, gdy nierówności zaczynają wymykać się spod kontroli. (…)
– Przy wysokim poziomie nierówności trzeszczy spójność społeczna, rozpada się wspólnota, ponieważ coraz większe grupy czują się wykluczone - wskazuje prof. Garbicz.
Kraje, które dopuszczają wysoki poziom nierówności, mają problemy z przestępczością, napięciami społecznymi, polityczną destabilizacją. Obywatele znajdujący się po niewłaściwej stronie przepaści zarobkowo‑majątkowej żyją znacznie krócej, nie mają dostępu ani do edukacji, ani do kapitału. A im większe rozwarstwienie, tym więcej obywateli nie z własnej winy znajduje się po tej smutniejszej stronie przepaści. (…)
W najbogatszym państwie na świecie - Stanach Zjednoczonych - umiera procentowo więcej noworodków niż w jakimkolwiek innym rozwiniętym kraju - 6,5 zgonów na tysiąc urodzeń. Powód? Nierówności, które sprawiają, że klasy niższe nie mają dostępu do opieki zdrowotnej, ponieważ ich na to nie stać. I nie mówimy o bezrobotnych (bezrobocie w USA jest na niskim poziomie), tylko o całej rzeszy pracujących. (…)
Inaczej rzecz ma się w państwach i ich gospodarkach, które zwracają uwagę na skutki utrzymywania dużych nierówności i przeciwdziałają temu. Efekty są bardzo widoczne.
W rankingach szczęśliwości, długości życia, jakości edukacji i służby zdrowia czołowe miejsca zajmują państwa nordyckie - najbardziej egalitarne na świecie: Szwecja, Dania, Finlandia, Norwegia.
To kwestia obranego systemu – jedne rządy stawiają na „niewidzialną rękę rynku” (większe nierówności), inne nie stronią od mechanizmów redystrybucji (mniejsze nierówności). I wbrew obiegowej opinii nie trzeba być państwem bogatym, by mieć co rozdawać. Finlandia najpierw stała się egalitarna, a później zamożna. (…)
– W różnych badaniach okazuje się, że od 15 do aż 50 proc. istniejących nierówności pochodzi od okoliczności niezależnych od nas – wskazuje dr Brzeziński.
Trzeba też mocno podkreślić, że nierówność szans jest ściśle powiązana z nierównością dochodową i majątkową – jako przyczyna i zarazem skutek. (…)
Przykłady? Dziecko lepiej zarabiającego rodzica może zyskać przewagę np. uczęszczając na kurs językowy; zdolny licealista z małego miasteczka nie pojedzie na studia do Warszawy, bo jego rodzice nie będą w stanie udźwignąć kosztów utrzymania; „golec” z fantastycznym pomysłem na biznes nie zawsze dostanie szansę (kredyt), by go zrealizować, a w tym czasie dziedzic fortuny cztery razy doprowadzi swoje firmy do bankructwa i nadal będzie uchodził za genialnego biznesmena. Ponadto najbogatsi dysponują niebagatelnym kapitałem wpływów i znajomości - rzecz nie do przecenienia, dodatkowo potęgująca nierówność szans.
Źródło: Michał Michalak, Polska. Kraj nierówności umiarkowanych, 8.11.2017 r., dostępny w internecie: wydarzenia.interia.pl [dostęp 7.01.2021 r.].
Słownik
wyodrębniona całość (która w minimalnej postaci składa się z trzech osób) posiadająca poczucie własnej odrębności; wewnątrz grupy zachodzą interakcje o charakterze psychicznym, na których wspiera się więź społeczna, innymi typami powiązań o charakterze rzeczowym są stosunki społeczne
na gruncie socjologicznym pojmowane jest jako najszersza zbiorowość społeczna, w której skład wchodzą wielostopniowe struktury, grupy, kręgi i inne postaci zbiorowości, są one układami zamkniętymi, posiadającymi określony typ odrębności