R1MFXBBD7XAXO
Na ilustracji znajduje się lis o pomarańczowej sierści. Na pyszczku oraz szyi od przodu sierść jest koloru białego. Lis ma otwarte oczy i spogląda w dal. Uszy są uniesione do góry.

Podsumowanie wątku 6

Wydłużony pysk lisa rudego (Vulpes vulpes) to jedna z cech, które świadczą o przynależności tego gatunku do psowatych (Canidae). Lis rudy żyje na całej półkuli północnej: od koła podbiegunowego przez Amerykę Północną i Europę aż po Azję. Wraz z człowiekiem dotarł również do Australii, gdzie stał się jednym z bardziej problematycznych szkodników. Do tego gatunku należy aż 45 podgatunków, m.in. lis jodłowy (Vulpes vulpes abietorum), spotykany w Kolumbii Brytyjskiej, południowej Alasce, Kanadzie i USA.
Źródło: Yuriy Chemerys, Wikimedia Commons, domena publiczna.

Biblioteka wątku

Metody klasyfikacji organizmów i jednostki systematyczne

RX006OARKNpbs
Nagranie dźwiękowe dotyczące metod klasyfikacji organizmów oraz jednostek systematycznych.
Metody klasyfikacji organizmów i jednostki systematyczne.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Polecenie 1
R1H1O7CJVAHZ3
Wyjaśnij, dlaczego biologowie od najdawniejszych czasów próbują określić precyzyjne narzędzia klasyfikacji organizmów. (Uzupełnij).
R12XTFL2JCKBO
Zapoznaj się z treścią audiobooka i wyjaśnij, dlaczego biologowie od najdawniejszych czasów próbują swtorzyć precyzyjne narzędzia klasyfikacji organizmów. (Uzupełnij).
Polecenie 2
R1dxhmOBAy5rF
Wyjaśnij, dlaczego systematyka ulega nieustannym zmianom. (Uzupełnij).

Zasady i cele kladystyki

Rh9a5KWVP5yj0
Film nawiązujący do treści materiału
Polecenie 3
R1YUxyrhwSTv8
Obejrzyj film, a następnie wyjaśnij, na czym polega binominalne nazewnictwo gatunków. (Uzupełnij).
RtkmB7R7niufb
Wyjaśnij, na czym polega binominalne nazewnictwo gatunków. (Uzupełnij).
Polecenie 4
R1LR9dEkQs7Fc
Porównaj sposoby klasyfikowania organizmów według metod fenetycznych i filogenetycznych. (Uzupełnij).
Polecenie 5
RH5n5TUgikNf3
Wyjaśnij, w jakim celu konstruuje się kladogramy oraz wymień ich trzy podstawowe cechy. (Uzupełnij).

Konstruowanie kluczy do oznaczania organizmów

Symulacja 1

Aby skonstruować klucz do oznaczania organizmów, najpierw zapoznaj się z poleceniami oraz umieszczonymi pod nimi zdjęciami organizmów.

RTMhVHhUmgvaI1
Symulacja w pierwszej części daje możliwość budowania dychotomicznego klucza do oznaczania owadów z rzędu motyli, w drugiej natomiast do oznaczania drzew z rodzaju klon. Po kliknięciu w daną część wyświetla nam się tabela, w której uzupełniamy na przykład opis motyla a po drugiej stronie jego rodzaj.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R4b8gQdufQeaJ
(Uzupełnij).
Polecenie 6

Zbuduj dychotomiczny klucz numeryczny do oznaczania gatunków owadów z rzędu motyli (Lepidoptera). W tym celu skorzystaj z ilustracji zamieszczonych poniżej.

Polecenie 7

Zbuduj dychotomiczny klucz numeryczny do oznaczania gatunków drzew z rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae). W tym celu skorzystaj z ilustracji zamieszczonych poniżej.

Protisty - czym naprawdę są te organizmy?

R8b180N9XhnjA
Film opisuje, czym są naprawdę protisty.
Polecenie 8
RHldI1Wvvvbbt1
Obejrzyj film, a następnie wyjaśnij, dlaczego protisty są zaliczane do osobnego królestwa. (Uzupełnij).
R1VtyjQxm2Bja
Zapoznaj się z filmem, a następnie wyjaśnij, dlaczego protisty są zaliczane do osobnego królestwa. (Uzupełnij).
Polecenie 9
RHrTf3CBCZjV91
Scharakteryzuj pojęcie miksotrofizmu oraz wymień jeden gatunek, który cechuje taki sposób odżywiania. (Uzupełnij).

Protisty roślinopodobne

R1175IKGuy3I1
Film opowiada o protistach roślinopodobnych.
Polecenie 10
RX5HyEkYjr8Q4
(Uzupełnij).
Polecenie 11
R1MNDzz06Zbmb
(Uzupełnij).

Częstotliwość pulsowania wodniczek tętniących u pantofelka

Symulacja 2

Kliknij start, aby rozpocząć symulację.

Rer8CX8H3G3Dx
Symulacja interaktywna przedstawia czynniki wpływające na częstotliwość pulsowania wodniczek tętniących u protistów. Poniżej przycisk start. Po kliknięciu na niego pojawia się ekran z parametrami do wybrania. Możliwe do wyboru są: ilość soli, ilość cukru oraz temperatura. Po wybraniu ilości soli pojawia się widok na pantofelka spod mikroskopu. W górnym lewym rogu jest przycisk z następującą informacją: Wodniczka tętniąca jest otoczona kanałami, które wchłaniają wodę z cytoplazmy komórki i wpompowują ją do wodniczki. Gdy jest ona pełna, płyn jest wyrzucany poza komórkę specjalnym kanałem wyprowadzającym, który otwiera się i zamyka w odpowiedniej chwili. Na częstotliwość pulsowania wodniczek tętniących mają wpływ warunki, w których znajduje się komórka – ilość substancji rozpuszczonych w środowisku, a także temperatura, która wpływa na prędkość reakcji zachodzących w organizmie, także tych związanych z regulacją nawodnienia komórek. Po wyłączeniu informacji wracamy do ekranu z pantofelkiem. Po lewej stronie widoczne jest polecenie: Zmień parametry środowiska, żeby sprawdzić ich wpływ na częstotliwość pulsowania wodniczek tętniących u pantofelka. Policz, ile pulsowań zachodzi w trakcie minuty. Po prawej stronie można wybrać ilość soli na pół szklanki wody. Im większa ilość soli, tym wodniczki wolniej pulsują aż do całkowitego zatrzymania pulsowania. W przypadku cukru większa jego ilość doprowadza do zmniejszenia szybkości pulsowania wodniczek. W przypadku zwiększenia temperatury wodniczki pulsują szybciej.
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Symulacja interaktywna przedstawia czynniki wpływające na częstotliwość pulsowania wodniczek tętniących u protistów. Poniżej przycisk start. Po kliknięciu na niego pojawia się ekran z parametrami do wybrania. Możliwe do wyboru są: ilość soli, ilość cukru oraz temperatura. Po wybraniu ilości soli pojawia się widok na pantofelka spod mikroskopu. W górnym lewym rogu jest przycisk z następującą informacją: Wodniczka tętniąca jest otoczona kanałami, które wchłaniają wodę z cytoplazmy komórki i wpompowują ją do wodniczki. Gdy jest ona pełna, płyn jest wyrzucany poza komórkę specjalnym kanałem wyprowadzającym, który otwiera się i zamyka w odpowiedniej chwili. Na częstotliwość pulsowania wodniczek tętniących mają wpływ warunki, w których znajduje się komórka – ilość substancji rozpuszczonych w środowisku, a także temperatura, która wpływa na prędkość reakcji zachodzących w organizmie, także tych związanych z regulacją nawodnienia komórek. Po wyłączeniu informacji wracamy do ekranu z pantofelkiem. Po lewej stronie widoczne jest polecenie: Zmień parametry środowiska, żeby sprawdzić ich wpływ na częstotliwość pulsowania wodniczek tętniących u pantofelka. Policz, ile pulsowań zachodzi w trakcie minuty. Po prawej stronie można wybrać ilość soli na pół szklanki wody. Im większa ilość soli, tym wodniczki wolniej pulsują aż do całkowitego zatrzymania pulsowania. W przypadku cukru większa jego ilość doprowadza do zmniejszenia szybkości pulsowania wodniczek. W przypadku zwiększenia temperatury wodniczki pulsują szybciej.

1
Polecenie 12
Rcbe96gftNnDP
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Polecenie 13
RDApUdfUtwU2k
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Polecenie 14
R12keJbi2QgXQ
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Mikoryza - rodzaje i znaczenie

R1QP5SAoUJeLb
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Polecenie 15
R16ZPB6mdpQON
Wymień trzy korzyści, jakie czerpie roślina z mikoryzy. (Uzupełnij).
Polecenie 16
R1LdB0Z6izx4S
Omów korzyści, jakie czerpie grzyb z mikoryzy. (Uzupełnij).

Porosty jako organizmy wskaźnikowe

Symulacja 3

Przesuń suwak i obserwuj jak zmienia się występowanie porostów w zależności od stężenia SOIndeks dolny 2w powietrzu.

RqzPftEjJ35D61
Symulacja interaktywna przedstawia zależność pomiędzy zanieczyszczeniem dwutlenkiem siarki a występowaniem różnych gatunków porostów. Na osi x oznaczone są punkty, na których oznaczona jest wartość zanieczyszczenia. Po kliknięciu na konkretną wartość na osi pojawia się opis strefy, występujące tam gatunki oraz zdjęcie opisywanych gatunków. Wartości te wraz z opisami są następujące: - Mniej niż 30 mikrogramów dwutlenku siarki na metr sześcienny. W tej strefie występuje duża różnorodność porostów m. in. porosty bardzo wrażliwe na zanieczyszczenia. Przedstawicielem tej strefy jest brodaczka kędzierzawa (Usnea subfloridana) i granicznik płucnik (Lobaria pulmonaria). Brodaczka kędzierzawa tworzy krzaczkowatą, rozgałęzioną plechę umocowaną do podłoża czarną nasadą. Główne gałązki pokryte są licznymi brodawkami, natomiast gałązki boczne są długie i  ostro zakończone, nie zwężają się w miejscach zetknięcia z głównymi gałązkami. Porost ma kolor szarozielony. Granicznik płucnik ma kolor zielonooliwkowy. Górna strona plechy jest opatrzona siecią siateczkowatych wyniesień, między którymi znajdują się wgłębienia. Na dolnej stronie plechy ma wypukłości koloru białawobrunatnego. Jest ona przymocowana do podłoża krótkimi chwytnikami. - Od 30 do 40 mikrogramów dwutlenku siarki na metr sześcienny. W tej strefie występują przedstawiciele porostów o plesze krzaczkowatej, zwisającej np. brodaczka zwyczajna (Usnea filipendula) i włostka brązowa (Bryoria fuscescens). Krzaczkowata i nitkowata plecha brodaczki zwyczajnej zwisa z gałęzi drzew i osiąga znaczną długość. Ma szarozielony kolor. Z kolei plecha włostki brązowej jest krzaczkowata, nitkowata, w postaci stosunkowo luźno zwisających odcinków. Wyrasta z czarno zabarwionej nasady, jej odcinki są częściowo spłaszczone i skręcone, a powierzchnia bladobrązowa. - Od 40 do 50 mikrogramów dwutlenku siarki na metr sześcienny. W tej strefie występują przedstawiciele porostów krzaczkowatych, np. mąkla tarniowa (Evernia prunastri) i mąklik otrębiasty (Pseudevernia furfuracea). Mąkla tarniowa tworzy plechę listkowato‑krzaczkowatą, odstającą od podłoża, w tym przypadku gałęzi, na górnej stronie zielonawą. Odcinki plechy są płaskie, dołeczkowane, pomarszczone. Zmarszczki tworzą nieregularna siateczkę. Mąklik otrębiasty posiada plechę listkowato‑krzaczkowatą, jego plecha jest koloru zielonkawo‑popielatego. Rośnie na martwym drewnie. - Od 50 do 70 mikrogramów dwutlenku siarki na metr sześcienny. W tej strefie występują porosty o plesze listkowatej, np. płucnik modry (Platismatia glauca) i pustułka pęcherzykowata (Hypogymnia physodes) oraz nieliczne porosty krzaczkowate np. tarczownica bruzdkowana (Parmelia sulcata). Płucnik modry posiada średniej wielkości plechę listkowatą o nieregularnym kształcie, większa jej część odstaje od podłoża. Ma brzegi wzniesione i pofałdowane. Powierzchnia górna ma barwę brunatnoszarą, jest delikatnie żyłkowana i posiada nieliczne chwytniki. Pustułka pęcherzykowata ma listkowatą, luźno przyczepioną do podłoża plechę o kształcie nieregularnym, silnie podzieloną na odcinki. Górna powierzchnia plechy jest gładka, szarozielona, na końcach odcinków brunatnawo nabiegła, natomiast dolna część jest silnie pomarszczona i ma kolor czarny, przechodzący na obwodzie w odcień jasnobrązowy. Nie ma chwytników, natomiast do podłoża przyczepiona jest za pomocą zmarszczek dolnej kory. Tarczownica bruzdkowana z kolei posiada listkowatą, rozetkowatą, nieregularną plechę z dość grubym brzegiem o barwie szaroniebieskawej. Brzegi odcinków dachówkowato zachodzą na siebie. - Od 70 do 100 mikrogramów dwutlenku siarki na metr sześcienny. W tej strefie występują przedstawiciele porostów listkowatych, np. paznokietnik ostrygowy (Hypocenomyce scalaris) i złotorost ścienny (Xanthoria parietina). Plecha paznokietnika ostrygowego jest skorupiasta, rosnąca dachówkowato, lekko wypukła o szaro – zielonej powierzchni. Jej brzegi są lekko karbowane i wzniesione. Plecha złotorostu ściennego ma barwę żółtą; jest głęboko wcinana, jej odcinki są pomarszczone. Ściśle przylega do podłoża, wznoszą się tylko jej brzegi, które są poszerzone i zaokrąglone, zachodzą na siebie. - Od 100 do 170 mikrogramów dwutlenku siarki na metr sześcienny. W tej strefie występują porosty skorupiaste, np. misecznica proszkowata (Lecanora conizaeoides) i liszajec szary (Lepraria incana). Misecznica proszkowata ma cienką plechę skorupiastą. Jest ziarenkowata i pokryta gruzełkami o barwie szarozielonej. Liszajec szary z kolei tworzy skorupiastą plechę o powierzchni proszkowato‑ziarenkowatej. Na obrzeżach posiada słabo zaznaczone łatki, jego powierzchnia ma barwę szarozielonawą. - Więcej niż 170 mikrogramów dwutlenku siarki na metr sześcienny. W tej strefie nie występują porosty. Na korze drzew i skałach rosną tylko jednokomórkowe glony, takie jak pierwotek (Pleurococcus). Pokrywa on ciemnozieloną, jednolitą warstwą cały pień drzewa.
Źródło: licencja: CC BY-SA 3.0.
Polecenie 17
RCCQR2TA989JM
Na podstawie symulacji interaktywnej i informacji zawartych w sekcji Przeczytaj, wyjaśnij dlaczego porosty i glony stanowią wskaźnik zanieczyszczenia powietrza. (Uzupełnij).