Ćwiczenia
Porównaj rzeźbę Dawida dłuta Giovanniego Berniniego z przedstawieniem tej postaci przez Michała Anioła. Wskaż, z jakich epok pochodzi każda z rzeźb. Następnie opisz różnice między tymi dziełami. Zwróć uwagę na zmiany w sposobie ukazania sylwetki oraz emocji postaci.
Zapoznaj się opisem rzeźb Dawida dłuta Giovanniego Berniniego oraz przedstawieniem tej postaci przez Michała Anioła. Podaj różnice między tymi dziełami. Zwróć uwagę na zmiany w sposobie ukazania sylwetki oraz emocji postaci.

Zestaw Ostatnią wieczerzę Leonarda da Vinci z Ucztą w Emaus Caravaggia. Na podstawie porównania sformułuj wnioski na temat typowych dla baroku środków artystycznych wyrażających emocje.

2. Caravaggio, Wieczerza w Emaus, 1601
Opisz, czym estetyka baroku różni się od estetyki renesansu.
Omów obraz Rembrandta Adoracja pasterzy. Na podstawie zdobytej podczas lekcji wiedzy wskaż środki artystyczne służące wyrażaniu emocji.

Podaj, jakie cechy typowe dla malarstwa barokowego pojawiają się w malarstwie Rembrandta.

Lustro świata. Nowa historia sztukiCaravaggioCaravaggio chciał zobaczyć, jak to będzie wyglądało, gdy trzech robotników uniesie dwie deski z przywiązanym do nich głową
na dół starcem w przepasce na biodrach. Opłacił więc kilku ludzi z ulicy, aby zainscenizowali tę scenę w jego pracowni. Sam obserwował z bliska ich wysiłek i zarejestrował na płótnie układ ciał w tej zadziwiającej kompozycji niemal tak, jak zrobiłby
to fotograf. Dzięki temu parafianie z kościoła S. Maria del Popolo, gdzie obraz wisi do dziś, spoglądają na wypięte w ich stronę pośladki robotnika i jego brudne stopy. [...] W zasadzie dzieło
to spełniało oczekiwania kontrreformacyjnego Kościoła, przywołując wspomnienia o męczeństwie. Był jednak pewien problem – wierni w Rzymie znienawidzili ów obraz. Przedstawiciele parafian, nie życząc sobie oglądania w ich kościołach brudnych stóp robotników, którzy stali na ulicy, odrzucili wykonane przez Caravaggia obrazy ołtarzowe, zamówione przez jego przyjaciół z elity. Ci z kolei byli przekonani, że dokonali właściwego wyboru, widząc zachwyt, jaki prace tego malarza wywoływały wśród innych artystów. Ludzie ze świata sztuki kontra oburzona miejska publiczność – czyli pierwszy przedsmak klasycznego skandalu i nieporozumienia, jakie zagoszczą w sztuce XIX i XX wieku.Źródło: Julian Bell, Ewa Grządek, Lustro świata. Nowa historia sztuki, Warszawa 2009, s. 226.
Przygotuj głos w dyskusji na temat kontrowersyjności obrazu Ukrzyżowanie
św. Piotra Caravaggia.


Siedem wieków malarstwa europejskiegoW sztuce RubensaRubensa wszystkie cechy barokowe występują w komplecie [...]. Jesteśmy pewni, że to artysta naprawdę wielki, a równocześnie typowy reprezentant i współtwórca baroku,
tak jak Rafael jest reprezentantem renesansu. Mamy u Rubensa i dynamizm, i witalność, i emocjonalizm, i teatralność, i retorykę, i panegiryzm, i emfazęemfazę, i namiętność, i gwałtowne ruchy, i grę światłocienia, i bujne kształty, i układy diagonalnediagonalne, i 'malarskość' koloru – słowem wszystkie elementy stylu, postawy i środków wyrazu, uznanych za charakterystyczne dla stylu barokowego. [...] Rubens był dzieckiem szczęścia. Posiadał wszystko: talent, zdrowie, urodę, sławę, powodzenie, kolejno dwie piękne, kochające żony, udane dzieci. Uznanie i podziw dla jego dzieł przetrwały wieki następne. Dopiero w naszym wieku XX estetyka sztuki Rubensa znajduje niekiedy przeciwników. Ale nawet ci, którzy Rubensa 'nie lubią', gdy staną przed jego najlepszymi płótnami, ulegają tej triumfalnej malarskości, tej wielkiej fanfarze optymizmu, nieznającej przeszkód i wahań swobodzie wypowiedzi.Źródło: Maria Rzepińska, Siedem wieków malarstwa europejskiego, Wrocław 1991, s. 230.
Uzasadnij stwierdzenie, że 'w sztuce Rubensa wszystkie cechy barokowe występują w komplecie'. Swoją wypowiedź poprzyj odwołaniami do obrazu Trzy Gracje.
Wymień jak najwięcej kontrastowych cech sztuki barokowej.
Wyjaśnij, na czym polegała teatralizacja życia i sztuki w baroku.
Na przykładzie obrazu Vanitas – martwa natura z autoportretem Pietera Claesza stwórz mapę myśli przedstawiająca cechy malarstwa barokowego vanitas.
Wymień cechy malarstwa barokowego vanitas.


Ustal, czy pomimo religijnego, mistycznego tematu, Ekstazę św. Teresy można uznać za rzeźbę realistyczną. Uzasadnij swoją odpowiedź.
Zredaguj wpis na forum internetowe miłośników sztuki barokowej, który będzie dotyczył rzeźby Berniniego Ekstaza św. Teresy. Wykorzystaj, spośród podanych poniżej, najbardziej trafne jej określenia: piękna, precyzyjna, zimna, zjawiskowa, dziwna, ekspresyjna, wzniosła, poruszająca, sensualna, teatralna, dynamiczna, mistrzowska.