R8QJ875PPM5KK11
Ćwiczenie 1
Połącz w pary artystów i charakterystyczne dla nich cechy malarstwa bądź rodzaje przedstawień malarskich. Michelangelo Merisi da Caravaggio Możliwe odpowiedzi: 1. światłocień, 2. statyczne sceny rodzajowe we wnętrzach, 3. tenebryzm, 4. vanitas, 5. tematyka mitologiczna i religijna Peter Paul Rubens Możliwe odpowiedzi: 1. światłocień, 2. statyczne sceny rodzajowe we wnętrzach, 3. tenebryzm, 4. vanitas, 5. tematyka mitologiczna i religijna Jan Vermeer van Delft Możliwe odpowiedzi: 1. światłocień, 2. statyczne sceny rodzajowe we wnętrzach, 3. tenebryzm, 4. vanitas, 5. tematyka mitologiczna i religijna Pieter Claesz Możliwe odpowiedzi: 1. światłocień, 2. statyczne sceny rodzajowe we wnętrzach, 3. tenebryzm, 4. vanitas, 5. tematyka mitologiczna i religijna Rembrandt van Rijn Możliwe odpowiedzi: 1. światłocień, 2. statyczne sceny rodzajowe we wnętrzach, 3. tenebryzm, 4. vanitas, 5. tematyka mitologiczna i religijna
11
Ćwiczenie 2

Porównaj rzeźbę Dawida dłuta Giovanniego Berniniego z przedstawieniem tej postaci przez Michała Anioła. Wskaż, z jakich epok pochodzi każda z rzeźb. Następnie opisz różnice między tymi dziełami. Zwróć uwagę na zmiany w sposobie ukazania sylwetki oraz emocji postaci.

Zapoznaj się opisem rzeźb Dawida dłuta Giovanniego Berniniego oraz przedstawieniem tej postaci przez Michała Anioła. Podaj różnice między tymi dziełami. Zwróć uwagę na zmiany w sposobie ukazania sylwetki oraz emocji postaci.

R13XO7Z3NF9X9
Po lewej: Rzeźba przedstawiająca Dawida autorstwa Giovanniego Lorenza Berniniego, 1623–1624; po prawej: Rzeźba przedstawiająca Dawida autorstwa Michała Anioła, 1501–1504
Źródło: 1. FrDr CC BY-SA 4.0; 2. Jörg Bittner Unna, CC BY-SA 3.0, dostępny w internecie: Wikimedia Commons.
R1MFB13D4XH171
(Uzupełnij).
11
Ćwiczenie 3

Zestaw Ostatnią wieczerzę Leonarda da VinciUcztą w Emaus Caravaggia. Na podstawie porównania sformułuj wnioski na temat typowych dla baroku środków artystycznych wyrażających emocje.

RC3S4BHXNRPEL
1. Leonardo da Vinci, Ostatnia wieczerza, 1495–1498
2. Caravaggio, Wieczerza w Emaus, 1601
Źródło: domena publiczna.
Ćwiczenie 4

Opisz, czym estetyka baroku różni się od estetyki renesansu.

R15OABDD3B15P
(Uzupełnij).
RP79C2NXNL8FN
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 4

Omów obraz Rembrandta Adoracja pasterzy. Na podstawie zdobytej podczas lekcji wiedzy wskaż środki artystyczne służące wyrażaniu emocji.

R1AD6EP9V4GP9
Rembrandt Harmenszoon van Rijn, Adoracja Pasterzy, 1646 r.
Źródło: domena publiczna.

Podaj, jakie cechy typowe dla malarstwa barokowego pojawiają się w malarstwie Rembrandta.

R1EU3DAUHADZV
(Uzupełnij).
j0000000CTB1v38_000tp001
j0000000CTB1v38_000tp002
j0000000CTB1v38_000tp003
j0000000CTB1v38_000tp004
j0000000CTB1v38_000tp005
j0000000CTB1v38_000tp006
Rigaud
Grand Siècle
image vivante
R7LPKDM8P7V5K
Ukrzyżowanie św. Piotra
Źródło: Michelangelo Merisi da Caravaggio, olej na płótnie, Santa Maria del Popolo, Rzym, domena publiczna.
Lustro świata. Nowa historia sztukiJulian Bell
Julian Bell Lustro świata. Nowa historia sztuki

CaravaggioCaravaggioCaravaggio chciał zobaczyć, jak to będzie wyglądało, gdy trzech robotników uniesie dwie deski z przywiązanym do nich głową
na dół starcem w przepasce na biodrach. Opłacił więc kilku ludzi z ulicy, aby zainscenizowali tę scenę w jego pracowni. Sam obserwował z bliska ich wysiłek i zarejestrował na płótnie układ ciał w tej zadziwiającej kompozycji niemal tak, jak zrobiłby
to fotograf. Dzięki temu parafianie z kościoła S. Maria del Popolo, gdzie obraz wisi do dziś, spoglądają na wypięte w ich stronę pośladki robotnika i jego brudne stopy. [...] W zasadzie dzieło
to spełniało oczekiwania kontrreformacyjnego Kościoła, przywołując wspomnienia o męczeństwie. Był jednak pewien problem – wierni w Rzymie znienawidzili ów obraz. Przedstawiciele parafian, nie życząc sobie oglądania w ich kościołach brudnych stóp robotników, którzy stali na ulicy, odrzucili wykonane przez Caravaggia obrazy ołtarzowe, zamówione przez jego przyjaciół z elity. Ci z kolei byli przekonani, że dokonali właściwego wyboru, widząc zachwyt, jaki prace tego malarza wywoływały wśród innych artystów. Ludzie ze świata sztuki kontra oburzona miejska publiczność – czyli pierwszy przedsmak klasycznego skandalu i nieporozumienia, jakie zagoszczą w sztuce XIX i XX wieku.

bell Źródło: Julian Bell, Ewa Grządek, Lustro świata. Nowa historia sztuki, Warszawa 2009, s. 226.
Polecenie 1

Przygotuj głos w dyskusji na temat kontrowersyjności obrazu Ukrzyżowanie
św. Piotra Caravaggia.

RFGNEDT8KARRE
(Uzupełnij).
R15O1G76DS9DC
Św. Paweł Eremita
Źródło: José de Ribera (Jusepe de Ribera, zw. Lo Spagnoletto), olej na płótnie, Walters Art Museum, Baltimore, domena publiczna.
R7GCMJB1ZSA2T
Trzy Gracje
Źródło: Peter Paul Rubens, 1630, olej na desce, Museo Nacional del Prado, Madryt, domena publiczna.
Siedem wieków malarstwa europejskiegoMaria Rzepińska
Maria Rzepińska Siedem wieków malarstwa europejskiego

W sztuce RubensaRubensRubensa wszystkie cechy barokowe występują w komplecie [...]. Jesteśmy pewni, że to artysta naprawdę wielki, a równocześnie typowy reprezentant i współtwórca baroku,
tak jak Rafael jest reprezentantem renesansu. Mamy u Rubensa i dynamizm, i witalność, i emocjonalizm, i teatralność, i retorykę, i panegiryzm, i emfazęj0000000CTB1v38_000tp008emfazę, i namiętność, i gwałtowne ruchy, i grę światłocienia, i bujne kształty, i układy diagonalnediagonalnydiagonalne, i 'malarskość' koloru – słowem wszystkie elementy stylu, postawy i środków wyrazu, uznanych za charakterystyczne dla stylu barokowego. [...] Rubens był dzieckiem szczęścia. Posiadał wszystko: talent, zdrowie, urodę, sławę, powodzenie, kolejno dwie piękne, kochające żony, udane dzieci. Uznanie i podziw dla jego dzieł przetrwały wieki następne. Dopiero w naszym wieku XX estetyka sztuki Rubensa znajduje niekiedy przeciwników. Ale nawet ci, którzy Rubensa 'nie lubią', gdy staną przed jego najlepszymi płótnami, ulegają tej triumfalnej malarskości, tej wielkiej fanfarze optymizmu, nieznającej przeszkód i wahań swobodzie wypowiedzi.

rzep Źródło: Maria Rzepińska, Siedem wieków malarstwa europejskiego, Wrocław 1991, s. 230.
1
Ćwiczenie 5

Uzasadnij stwierdzenie, że 'w sztuce Rubensa wszystkie cechy barokowe występują w komplecie'. Swoją wypowiedź poprzyj odwołaniami do obrazu Trzy Gracje.

RH7QFPJSR2F6A
(Uzupełnij).
j0000000CTB1v38_000tp007
j0000000CTB1v38_000tp008
José de Ribera
Caravaggio
Rubens
Pieter Claesz
Wulgata
1
Ćwiczenie 6

Wymień jak najwięcej kontrastowych cech sztuki barokowej.

RFMGHXKU2OGZ1
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 7

Wyjaśnij, na czym polegała teatralizacja życia i sztuki w baroku.

RGDT84R6HXJHH
(Uzupełnij).
1
1
Ćwiczenie 8

Na przykładzie obrazu Vanitas – martwa natura z autoportretem Pietera Claesza stwórz mapę myśli przedstawiająca cechy malarstwa barokowego vanitas.

RGRQ6XMD24GAN
Mapa myśli. Lista elementów: Nazwa kategorii: Cechy malarstwa vanitasElementy należące do kategorii Cechy malarstwa vanitasNazwa kategorii: SymboleKoniec elementów należących do kategorii Cechy malarstwa vanitas
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
1
Ćwiczenie 8

Wymień cechy malarstwa barokowego vanitas.

R15OABDD3B15P
(Uzupełnij).
Ćwiczenie 9
R1JJZ8FZXXSTX1
Połącz charakterystyki artystów z właściwymi nazwiskami. Autor kontrowersyjnych obrazów religijnych, uznawanych za „bluźniercze” i zbyt realistyczne. Możliwe odpowiedzi: 1. Hyacinthe Rigaud (1659–1743), 2. José de Ribera (1591–1652), 3. Pieter Claesz (ok. 1597–1661), 4. Peter Paul Rubens (1577–1640), 5. Michelangelo Merisi da Caravaggio (1571–1610) Twórca obrazów o tematyce religijnej, przedstawiających anachoretów i męczenników. Możliwe odpowiedzi: 1. Hyacinthe Rigaud (1659–1743), 2. José de Ribera (1591–1652), 3. Pieter Claesz (ok. 1597–1661), 4. Peter Paul Rubens (1577–1640), 5. Michelangelo Merisi da Caravaggio (1571–1610) Malarz lubujący się w zmysłowych, pulchnych ciałach kobiecych, autor m.in. portretów i scen mitologicznych. Możliwe odpowiedzi: 1. Hyacinthe Rigaud (1659–1743), 2. José de Ribera (1591–1652), 3. Pieter Claesz (ok. 1597–1661), 4. Peter Paul Rubens (1577–1640), 5. Michelangelo Merisi da Caravaggio (1571–1610) Holenderski mistrz wysmakowanych i bogatych w formie martwych natur. Możliwe odpowiedzi: 1. Hyacinthe Rigaud (1659–1743), 2. José de Ribera (1591–1652), 3. Pieter Claesz (ok. 1597–1661), 4. Peter Paul Rubens (1577–1640), 5. Michelangelo Merisi da Caravaggio (1571–1610) Autor najsłynniejszego wizerunku Króla Słońce. Możliwe odpowiedzi: 1. Hyacinthe Rigaud (1659–1743), 2. José de Ribera (1591–1652), 3. Pieter Claesz (ok. 1597–1661), 4. Peter Paul Rubens (1577–1640), 5. Michelangelo Merisi da Caravaggio (1571–1610)
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Rembrandt
Frans Hals
RSK816LZBZ5GK1
Zdjęcie przedstawia fragment barokowej kaplicy. W centrum w niszy mocno oświetlona grupa rzeźbiarska, ukazana na obłoku, z postaciami świętej Teresy i anioła. Kobieta ukazana jest w pozycji leżącej. Głowa świętej jest lekko przechylona w lewą stronę, do widza, ma ona półprzymknięte oczy i rozchylone usta, a jej lewa dłoń swobodnie opada wzdłuż ciała. Mocno udrapowana szata św. Teresy okrywa ją w całości, a jej całe ciało zwraca się w stronę strzały, którą trzyma w prawej dłoni stojący naprzeciw niej anioł i wymierza nią w postać świętej. Anioł stoi. Lewą dłonią dotyka jej szaty, przechylając lekko głowę w lewą stronę. Ma on kręcone, nieco dłuższe włosy, okryty jest lekko udrapowaną tkaniną, spod której widać prawy bark. Grupa rzeźbiarska wykonana została z białego marmuru. Na dwie postacie z góry spływają liczne złote promienie. Nisza, w której znajduje się rzeźba, wsparta jest na kolumnach o korynckich głowicach zdobionych liśćmi akantu. Po jej lewej i prawej stronie widoczne są podwójne kolumny również o korynckich głowicach i tak samo ozdobionych liśćmi akantu. Nisza ma kształt ośmiokąta i została wsparta na ołtarzu, a zwieńczona została bogato zdobioną attyką, nad którą widnieją białe stiuki z elementem dekoracyjnym. Pod nimi rzeźby amorków, a pomiędzy nimi elementy roślinne i owoce. Na ścianach bocznych liczne różnokolorowe marmury. Przed grupą rzeźbiarską znajduje się stół eucharystyczny, na którym ustawione są po lewej i po prawej stronie świeczniki, a na środku krzyż. Na wysokości centralnej grupy rzeźbiarskiej po lewej i prawej stronie w lożach, również wykonanych z marmuru, zostały umieszczone rzeźby ukazanych półpostaciowo członków rodziny Cornaro. Po prawej stronie od centrum zostało ukazanych siedemnaście niewielkich białych świeczek ustawionych w szeregu.
Ekstaza świętej Teresy we wnętrzu kaplicy CornaroSanta Maria della Vittoria
Źródło: fot. Livioandronico 2013, Gian Lorenzo Bernini, 1645, licencja: CC BY-SA 4.0.
R1QGUVG6KU31K1
Na zdjęciu została ukazana rzeźba, z marmuru, świętej Teresy i anioła na obłoku. Kobieta ukazana jest w pozycji półleżącej, a anioł stojącej. Głowa świętej jest lekko przechylona w lewą stronę, do widza, ma ona półprzymknięte oczy i rozchylone usta, a jej lewa dłoń swobodnie opada wzdłuż ciała. Mocno udrapowana szata św. Teresy okrywa ją w całości, a jej całe ciało zwraca się w stronę strzały, którą trzyma w prawej dłoni stojący naprzeciw niej anioł i wymierza nią w postać świętej. Lewą dłonią dotyka jej szaty, przechylając lekko głowę w lewą stronę. Ma on kręcone, nieco dłuższe włosy, okryty jest lekko udrapowaną tkaniną, spod której widać prawy bark. Na dwie postacie z góry spływają liczne złote promienie. Poniżej rzeźby znajduje się krzyż.
Ekstaza św. Teresy
Źródło: fot. Alvesgaspar, Gian Lorenzo Bernini, 1647, marmur, licencja: CC BY 4.0.
1
Ćwiczenie 10

Ustal, czy pomimo religijnego, mistycznego tematu, Ekstazę św. Teresy można uznać za rzeźbę realistyczną. Uzasadnij swoją odpowiedź.

RTUFS5RVBFNSN
Polecenie 2

Zredaguj wpis na forum internetowe miłośników sztuki barokowej, który będzie dotyczył rzeźby  Berniniego Ekstaza św. Teresy. Wykorzystaj, spośród podanych poniżej, najbardziej trafne jej określenia: piękna, precyzyjna, zimna, zjawiskowa, dziwna, ekspresyjna, wzniosła, poruszająca, sensualna, teatralna, dynamiczna, mistrzowska.

RQNEOEXGD6GLF
(Uzupełnij).
R1LMZMPJDA63X
Ćwiczenie 11
Przyporządkuj stosowane w malarstwie barokowym symbole jasności i ciemności do odpowiednich kategorii. ŚWIATŁO Możliwe odpowiedzi: 1. śmierć, 2. świętość, 3. grzech, 4. życie MROK Możliwe odpowiedzi: 1. śmierć, 2. świętość, 3. grzech, 4. życie
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
diagonalny
diagonalny

(łac. linea diagonalis - linia skośna, przekątna) w sztukach plastycznych zasada komponowania obrazu lub rzeźby, polegająca na akcentowaniu jednej lub kilku osi ukośnych i ograniczeniu kompozycyjnego znaczenia pionów i poziomów