Ćwiczenia
Czy podoba ci się obraz Davida Przysięga Horacjuszy? Uzasadnij swoją odpowiedź.
Na podstawie opisu obrazu Davida Przysięga Horacjuszy określ tematykę dzieła.
Omów, jakie doznania estetyczne może budzić dzieło Davida.
Wybierz spośród podanych propozycji: wzruszenie, poruszenie, intelektualne, podziw, zachwyt, niesmak, grozę (inne?).
Wyjaśnij, co robią trzy kobiety na obrazie Davida.
Omów, jakie kategorie estetyczne zastosowano w dziele. Wybierz spośród podanych propozycji: wzniosłość, piękno, epickość, tragizm, patos, wdzięk, ironię, brzydotę (inne?).
Wyjaśnij, dlaczego kobiety na obrazie Davida są smutne.
Na przykładzie Przysięgi Horacjuszy wymień podstawowe cechy sztuki neoklasycznej.
Wymień trzy cechy sztuki neoklasycznej.
Tyrtajos
Tyrtajos (Tyrteusz)
poeta grecki VII w. p.n.e. Według legendy Ateńczycy, wezwani przez Spartan na pomoc przeciw Meseńczykom, zamiast wojska do Sparty wysłali Tyrtajosa, który elegiami wojennymi tak zapalił Spartan do boju, że właśnie jemu zawdzięczali zwycięstwo. W innych elegiach Tyrtajos wzywał obywateli do zgody, przestrzegania praw i przywrócenia ładu w państwie (1).
Rzecz to piękna...Rzecz to piękna zaprawdę, gdy krocząc w pierwszym szeregu,
Ginie człowiek odważny, walcząc w obronie ojczyzny;
Kiedy atoli swe miasto i ziemię żyzną porzuca,
Wnet żebrakiem się staje – los to najgorszy ze wszystkich –
Jako że z miłą swą matką i ojcem staruszkiem się błąka,
Dzieci maleńkie przy sobie mając i prawą małżonkę.
Wówczas wrogość go wita wśród ludzi, do których przybędzie
Przed niedostatkiem uchodząc, biedą nieszczęsną trapiony,
Hańbą rodzinę okrywa, zeszpeca wygląd swój świetny,
Wszak niesława, a także zło tuż za nim podąża.
Skoro więc błędny wygnaniec żadnego nie budzi współczucia,
Żadną czcią się nie cieszy, przyszłość też rodu niweczy,
Walczmy mężnie w obronie tej naszej ziemi i dzieci,
Choćbyśmy zginąć musieli, życia swojego nie szczędźmy.
Nuże, młodzieńcy, walczcie, a jeden przy drugim niech wytrwa,
Myśli o szpetnej ucieczce nie dopuszczajcie, ni strachu,
Ale sercom w swych piersiach przydajcie wielkości i męstwa,
Lęk przed życia utratą, z wrogiem się starłszy, odrzućcie,
Tych zaś, którym już wiek poruszania się lekkość odebrał,
Nie zostawiajcie, uchodząc z bitwy, starców czcigodnych. [...]
Zatem niech każdy wytrwa w rozkroku stając, a obie
Nogi niech oprze o ziemię mocno, i zęby zaciśnie.Źródło: Tyrtajos, Rzecz to piękna..., [w:] Liryka starożytnej Grecji, tłum. Włodzimierz Appel, Wrocław 1984, s. 288–289.
Określ typ liryki Tyrtajosa.
Wyjaśnij, czym jest poezja tyrtejska.
Na podstawie opisu obrazu „Przysięga Horacjuszy” porównaj dzieło i wiersz Tyrtajosa „Rzecz to piękna...”. Wyjaśnij, co łączy, a co różni oba teksty kultury.
Obraz olejny francuskiego malarza Jacques‑Louis Davida przedstawia portret hrabiego Stanisława Kostki Potockiego. Dzieło powstało w 1781 roku w Rzymie. Znajduje się w zbiorach Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie Królewskim.
Zapoznaj się z treścią filmu edukacyjnego przedstawiającego sylwetkę i działalność Stanisława Kostki PotockiegoStanisława Kostki Potockiego umieszczoną na stronie Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. Napisz o nim krótką notatkę.
Wyszukaj informacji o Stanisławie Kostce Potockim i o jego działalności. Napisz o nim krótką notatkę.
Wymień dyscypliny naukowe, których prekursorem w Polsce był Stanisław Kostka Potocki.
Określ, jaki napis znajduje się na progu jego siedziby w Wilanowie.
Ustal i zapisz, jakiego dzieła z zakresu historii sztuki jest autorem Stanisław Kostka Potocki.
Więcej materiałów na temat sztuki czasów oświecenia znajdziesz na stronie https://zpe.gov.pl/
Tematy lekcji:
Badacze i amatorzy starożytności.
Przyjemność słuchania. W kręgu klasyków wiedeńskich.
Symetria, umiar i powrót do antyku. Architektura i sztuka polskiego oświecenia.
Oświecenie w literaturze i malarstwie.