Ćwiczenia
Tekst do ćwiczeń
BogurodzicaBogurodzica dziewica, Bogiem sławienaBogiem sławiena Maryja,
U twego syna GospodzinaU twego syna Gospodzina Matko zwolenazwolena, Maryja!
ZyszczyZyszczy nam, spuścispuści nam.
KyrieleisonKyrieleison.Twego dzielaTwego dziela Krzciciela, bożyczebożycze,
Usłysz głosy, napełń myśli człowiecze.
Słysz modlitwę, jążjąż nosimy,A dać raczy, jegoż prosimy.
A na świecie zbożny pobytzbożny pobyt,
Po żywocie rajski przebytrajski przebyt.
Kyrieleison.Źródło: Bogurodzica, [w:] Wojciech Ryszard Rzepka, Wiesław Wydra, Chrestomatia staropolska. Teksty do 1543 roku, Wrocław 1984, s. 135.
Określ, kto jest adresatem w pierwszej i drugiej zwrotce Bogurodzicy.
Wypisz cechy Marii przedstawione w pieśni.
Wskaż adresatów próśb formułowanych w Bogurodzicy. Czego te prośby dotyczą?
Wyjaśnij, dlaczego Jan Chrzciciel jest pośrednikiem między Chrystusem a ludźmi.
Uzupełnij mapę myśli, wpisując, jak Matka Boża była postrzegana w średniowieczu oraz jakie cechy są jej przypisane w Bogurodzicy.
- Nazwa kategorii: Jan Chrzciciel
- Nazwa kategorii:
- Nazwa kategorii:
- Nazwa kategorii:
- Nazwa kategorii:
- Nazwa kategorii: Koniec elementów należących do kategorii Jan Chrzciciel
- Elementy należące do kategorii Jan Chrzciciel
Wymień cechy Bogurodzicy jako modlitwy i pieśni religijnej.
Aby sprawdzić, jak anonimowy autor Bogurodzicy zbudował
swój utwór, należy:
Podzielić strofę na grupy sylab tworzących słowa lub zwroty i wyrażenia:
Bogurodzica (5) dziewica (3), Bogiem sławiena (5) Maryja, (3) U twego Syna (5) Gospodzina (4) matko zwolena, (5) Maryja! (3) Zyszczy nam, (3) spu[ś]ci nam (3)
Przypomnieć sobie, jaki był układ rymów w poszczególnych wersach.
Bogurodzica → dziewica, Bogiem sławiena ↓ Maryja, ↓
U twego Syna → Gospodzina matko zwolena, Maryja!
Zyszczy nam, → spu[ś]ci nam
Po sprawdzeniu układu sylab i rymów można dostrzec trzy podstawowe zasady, które decydują o kształcie pieśni. Były one w wiekach XI–XIII zalecane przy tworzeniu dzieła literackiego.
– dwójkowość, – kontrast, – podobieństwo.
Wyjaśnij, co wynika z tego, że zachowana jest zasada dwójkowości i podobieństwa.
Wyjaśnij, jakiego środka stylistycznego użył autor w następujących wyrażeniach: Bogurodzica Dziewica
, U Twego Syna Gospodzina
i jaka jest jego funkcja.
Wyszukaj w dowolnych źródłach i podaj przykłady średniowiecznych przedstawień ikonograficznych, które ukazują Matkę Boską i jej Syna.

Wskaż obrazy średniowieczne, które korespondują z wizerunkiem Matki Boskiej w Bogurodzicy. Uzasadnij swoją odpowiedź.




Na podstawie podanych informacji w temacie lekcji ułóż krzyżówkę, której rozwiązaniem będzie Bogurodzica
. Zredaguj hasła wraz z pytaniami.
Na podstawie podanych informacji w temacie lekcji zredaguj hasła do krzyżówki wraz pytaniami, której rozwiązaniem będzie Bogurodzica
.
Więcej materiałów o Bogurodzicy znajdziesz na stronie https://zpe.gov.pl/
Tematy lekcji:
Bogurodzica - pieśń, która rozbrzmiewała pod Grunwaldem.
Bogurodzica jako pieśń ojczysta.
Bogurodzica jako pieśń wyrastająca ze średniowiecznego kultu maryjnego.
Czy na pewno rozumiemy Bogurodzicę?
Archaizmy w najstarszej polskiej pieśni.
Poezja religijna czasu wojny – Modlitwa do Bogarodzicy Krzysztofa Kamila Baczyńskiego.
Bogurodzica jako inspiracja dla twórców późniejszych epok.
Bogurodzica - zabytek muzyki polskiej.
Zabytki polskiej muzyki -Bogurodzica.