Ćwiczenia
Omów, do jakiego motywu biblijnego nawiązuje poniższy obraz Pietera BruegelaPietera Bruegela. Wyjaśnij, co łączy porozumienie, wspólnotę i komunikację z tym motywem.
Wyszukaj informacje o sposobach porozumiewania się istot przedstawionych na ilustracjach. Omów również metody komunikowania się innych zwierząt. Wszystkie wiadomości zredaguj w formie krótkiej notatki.
Omów, w jaki sposób ludzie mogą się komunikować, nie używając słów.
Określ, które wyrazy pokrewne rzeczownikowi komunikacja wymienione w poprzednim ćwiczeniu związane są z:
porozumiewaniem się;
religią;
tym, co wspólne, powszechne.
Uzupełnij listę słów pokrewnych wyrazowi komunikacja z poprzedniego ćwiczenia.
Zapoznaj się fragmentem tekstu Węgrzy z Kosmosu. Zastanów się, czy znasz inne pomysły na komunikowanie się z istotami pozaziemskimi, np. z literatury lub filmów. Jeśli tak, to krótko je opisz.
Lingua cosmica
Nie ma pewności, kiedy padły pierwsze konkretne propozycje nawiązania kontaktu z mieszkańcami innych planet. Carlowi Friedrichowi Gaussowi, niemieckiemu uczonemu wielu talentów, przypisuje się na przykład pomysł, by w syberyjskiej tundrze uprawiać, dosłownie, figury geometryczne. Drzewa i zboże sadzone tak, by utworzyły ilustrację twierdzenia Pitagorasa (trójkąt i trzy prostokąty), miałyby dawać dobrze widoczne z kosmosu świadectwo naszego istnienia oraz inteligencji. Podobnych propozycji było co najmniej kilka – większość z nich przywodziła na myśl rysunkirysunki na peruwiańskim płaskowyżu Nazca [...].
Sposób myślenia o komunikacji z kosmitami zmienił raz na zawsze artykuł opublikowany w tygodniku 'Nature' jesienią 1959 roku. Włoski fizyk cząstek elementarnych Giuseppe CocconiGiuseppe Cocconi i jego amerykański kolega Philip MorrisonPhilip Morrison zaproponowali, by ewentualne kontakty prowadzić na falach radiowych – o częstości 1420 MHz.
Giuseppe Cocconi
Philip Morrison
Omów problem 'rozwarstwienia' nadawcy na przykładzie:
dowolnego tekstu literackiego;
wybranej reklamy emitowanej w telewizji, w której występuje znany aktor.
Wyjaśnij różnicę między nadawcą pierwotnym a nadawcą wtórnym na wybranym przykładzie tekstu.
Podaj przykłady tekstów literackich, których nadawca (autor) jest anonimowy.
W opisanych sytuacjach nadawca nie dostosował komunikatu do właściwości odbiorcy. Wskaż błędy i niestosowności w wypowiedziach, a następnie tak zredaguj tekst, by uwzględnić cechy odbiorcy, ale nie zmienić sensu komunikatu.
Dziadek do sześcioletniego wnuczka: 'Drogi młodzieńcze, zważywszy na twoją niekompetencję w zakresie zasad savoir‑vivre’u [czyt.: sawuar wiwr], będę musiał zastosować wobec ciebie daleko idące sankcje'.
Para narzeczonych do pracownicy urzędu stanu cywilnego: 'My się chcieliśmy hajtnąć i chcemy zapytać, jakie papiery musimy złożyć. I jeszcze jedno: czy da się ten ślub załatwić na przyszły miesiąc? No bo wie pani, nam się nie chce dłużej czekać'.
E‑mailuczennicy skierowany do nauczyciela: 'Drogi Panie Profesorze, czy mogę się z Panem umówić na poprawę sprawdzianu, który nie poszedł mi w zeszłym tygodniu? Teraz na pewno zabłysnę i będzie Pan ze mnie szalenie dumny :). Gorąco pozdrawiam Natalka z IC'.
Wyobraź sobie, że podczas jazdy rowerem spadł ci łańcuch. Próbujesz go naprawić, ale nie potrafisz. Sformułuj prośbę o pomoc do poniższych adresatów. Postaraj się za każdym razem używać innych sformułowań.
ojciec, z którym jesteś na wycieczce;
siostra, z którą jesteś na wycieczce;
kolega, z którym jesteś na wycieczce;
znajoma twoich rodziców, która właśnie przechodzi obok ciebie;
nieznajomy chłopiec w twoim wieku, który przechodzi w pobliżu;
nieznajoma kobieta, która przechodzi w pobliżu.
Określ sytuację, w której użyjesz poniższych formuł podziękowań, i podaj przykład odbiorcy, do którego możesz je skierować.
składam podziękowania, kieruję wyrazy wdzięczności, jestem bardzo wdzięczny/wdzięczna, Bóg zapłać, serdecznie dziękuję, wielkie podziękowania, jestem niezmiernie zobowiązana/zobowiązany, szalenie dziękuję, dziękuję, dzięki, dzienks, thanks.
Zgromadź jak najwięcej wyrażeń, które pomogą ci nawiązać kontakt z rozmówcą w sytuacji, kiedy masz wrażenie, że 'mówisz jak do ściany', np. 'Czy ty mnie słuchasz?'.
Wyobraź sobie, że chcesz podpisać tekst swojego autorstwa, używając ananimu. Jak będzie on brzmiał?
Zapoznaj się z tekstem, a następnie wykonaj ćwiczenie.
SMS – jak zmienił komunikację między ludźmi?160 znaków – ile treści, szczególnie w języku polskim, można zmieścić w tak krótkiej formie? Okazuje się, że wiele. SMS przez lata swojej kariery służył do wyznawania miłości, kończenia relacji, umawiania się na spotkania, informowania o miejscu swojego pobytu… Liczba możliwych do wysłania wiadomości w pakietach z roku na rok rosła, a ich cena malała w stosunku do kosztów przeprowadzonych rozmów telefonicznych. SMS to też świetny sposób przekazania informacji w momencie, gdy druga strona nie może odebrać telefonu. Jest to także idealne rozwiązanie dla introwertyków, dla których każda rozmowa wiąże się z olbrzymim stresem!
Źródło: SMS – jak zmienił komunikację między ludźmi?, 2020, dostępny w internecie: smsplanet.pl [dostęp 2.11.2020].
Zredaguj głos w dyskusji na temat roli gestykulacji w komunikowaniu: odpowiedz na poniższe pytania.
Jakie treści i emocje ludzie wyrażają gestami wykonywanymi za pomocą rąk?
Które z tych gestów świadczą o pozytywnych, a które – o negatywnych emocjach?
Które z nich są niegrzeczne?
Zaobserwuj, jakimi gestami i jaką mimiką posługują się twoi najbliżsi w komunikacji codziennej. Poproś ich o obserwację twoich ruchów ciała podczas wypowiedzi. Wymieńcie się swoimi spostrzeżeniami.
Wymień gesty, jakimi można posługiwać się podczas wypowiedzi.
Więcej materiałów o komunikacji językowej znajdziesz na stronie https://zpe.gov.pl/
Tematy lekcji:
Komunikacja i jej składniki.
Językowy obraz świata.
Komunikacja werbalna i niewerbalna.
Do czego służy język?
Jakie zagadki kryje w sobie język?
Komunikacja językowa.
Mowa – pismo – internet, czyli jak zmienia się komunikacja.