Ćwiczenia
Wypisz skojarzenia (wyrażenia i zwroty) odnoszące się do słów: apokalipsa, apokaliptyczny.
Słowo „apokalipsa” jest też synonimem katastrofy. Podaj co najmniej cztery inne wyrazy bliskoznaczne do wyrazu „apokalipsa” w tym znaczeniu.
W Apokalipsie pojawili się m.in. czterej jeźdźcy. To jeden z najbardziej tajemniczych, ale też najsłynniejszych symboli biblijnych. Wciąż trwają spory o jego znaczenie. Według niektórych badaczy czterej jeźdźcy to: Wojna, Zaraza, Głód i Śmierć. Inni uważają, że pierwszy z nich jest Antychrystem, a jeszcze inni – że Jezusem.


W Apokalipsie jest mowa o Dniu gniewu
. Wyjaśnij na podstawie biblijnego tekstu, o czyj gniew chodzi i o jakim dniu mowa, a następnie zacytuj werset zawierający odpowiedź na to pytanie.
W szóstym rozdziale Apokalipsy mówi się o Wielkim Dniu Jego (tj. Boga) gniewu
. W kulturze często pojawia się łacińskojęzyczna wersja tego wyrażenia: dies irae (dzień gniewu). Dzień gniewu
symbolizuje dzień Sądu Ostatecznego.
Wizje zniszczenia świata przyczyniły się do tego, że słowo apokalipsa zaczęło funkcjonować nie jako synonim objawienia, lecz w znaczeniu: katastrofa, rozpad.
Tekst do ćwiczeń 7–10
Apokalipsa św. Jana, rozdz. 20, w. 1‑15(1) Potem ujrzałem anioła, zstępującego z nieba, który miał klucz od Czeluści i wielki łańcuch w ręce. (2) I pochwycił Smoka, Węża starodawnego, którym jest diabeł i szatan, i związał go na tysiąc lat. (3) I wtrącił go do Czeluści, i zamknął, i pieczęć nad nim położył, by już nie zwodził narodów, aż tysiąc lat się dopełni. A potem ma być na krótki czas uwolniony. […] (7) A gdy się skończy tysiąc lat, z więzienia swego szatan zostanie zwolniony. (8) I wyjdzie, by omamić narody z czterech narożników ziemi […]. (9) Wyszli oni na powierzchnię ziemi i otoczyli obóz świętych i miasto umiłowane; a zstąpił ogień od Boga z nieba i pochłonął ich. (10) A diabła, który ich zwodzi, wrzucono do jeziora ognia i siarki, tam gdzie są Bestia i Fałszywy Prorok. I będą cierpieć katusze we dnie i w nocy na wieki wieków. […] (14) A Śmierć i Otchłań wrzucono do jeziora ognia. To jest śmierć druga – jezioro ognia. (15) Jeśli się ktoś nie znalazł zapisany w księdze życia, został wrzucony do jeziora ognia.
Źródło: Apokalipsa św. Jana, rozdz. 20, w. 1-15, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, oprac. zespół biblistów polskich z inicjatywy benedyktynów tynieckich, Poznań–Warszawa 1998, s. 1414.
Napisz, pod jakimi postaciami został przedstawiony diabeł.
Zastanów się i odpowiedz na pytanie, dlaczego diabła utożsamiano z wężem lub smokiem?
Odszukaj w tekście, kogo zaliczono do sił zła.
Odpowiedz na pytanie, czy kara dla diabła ma swój kres.
Teksty do ćwiczeń 11–14
Klucz do BibliiCentralna część Apokalipsy kończy się wizją nowego nieba i nowej ziemi, otoczenia nowego Jeruzalem. Dramat apokaliptyczny zbliża się do końca. Pierwszy świat stworzony przeminął, a wszelkie zło uległo zniweczeniu; nastaje teraz końcowa faza Bożego planu. Księga zamyka się wspaniałą wizją nowego Jeruzalem, niebiańskiego miasta, prawdziwego królestwa Bożego. […] Można by oczekiwać, że po promiennym opisie miasta […] nastąpi szczególnie frapujący opis jego świątyni (świątynia była chwałą niebiańskiego Jeruzalem). Zamiast tego […] dowiadujemy się, że nie ma w nim świątyni i że jest ona w ogóle zbyteczna: sam Bóg w nim zamieszkuje oraz Baranek […]. Wybrani będą tam oglądali oblicze Boga oraz Baranka i będą na wieki wieków królować.
Źródło: Wilfrid J. Harrington, Klucz do Biblii, tłum. Józef Marzęcki, Warszawa 1984, s. 558.
Apokalipsa św. Jana, rozdz. 21, w. 1‑27(1) I ujrzałem niebo nowe i ziemię nową, bo pierwsze niebo i pierwsza ziemia przeminęły, i morza już nie ma. (2) I Miasto Święte – Jeruzalem Nowe ujrzałem zstępujące z nieba od Boga, przystrojone jak oblubienica zdobna w klejnoty dla swego męża. […] (9) I przyszedł jeden z siedmiu aniołów, co trzymają siedem czasz pełnych siedmiu plag ostatecznych, i tak się do mnie odezwał: Chodź, ukażę ci Oblubienicę, Małżonkę Baranka. (10) I uniósł mnie w zachwyceniu na górę wielką i wyniosłą, i ukazał mi Miasto Święte – Jeruzalem, zstępujące z nieba od Boga, (11) mające chwałę Boga. Źródło jego światła podobne do kamienia drogocennego, jakby do jaspisu o przejrzystości kryształu: (12) Miało ono mur wielki a wysoki, miało dwanaście bram, a na bramach – dwunastu aniołów i wypisane imiona, które są imionami dwunastu pokoleń synów Izraela. (13) Od wschodu trzy bramy i od północy trzy bramy, i od południa trzy bramy, i od zachodu trzy bramy. (14) A mur Miasta ma dwanaście warstw fundamentu, a na nich dwanaście imion dwunastu Apostołów Baranka. (15) A ten, który mówił ze mną, miał złotą trzcinę jako miarę, by zmierzyć Miasto i jego bramy, i jego mur. (16) A Miasto układa się w czworobok i długość jego tak wielka jest, jak i szerokość. […] (18) A mur jego jest zbudowany z jaspisu, a Miasto – to czyste złoto do szkła czystego podobne. (19) A warstwy fundamentu pod murem Miasta zdobne są wszelakim drogim kamieniem. Warstwa pierwsza – jaspis, druga – szafir, trzecia – chalcedon, czwarta – szmaragd, (20) piąta – sardoniks, szósta – krwawnik, siódma – chryzolit, ósma – beryl, dziewiąta – topaz, dziesiąta – chryzopraz, jedenasta – hiacynt, dwunasta – ametyst. (21) A dwanaście bram to dwanaście pereł: każda z bram była z jednej perły. I rynek Miasta to czyste złoto jak szkło przeźroczyste. (22) A świątyni w nim nie dojrzałem: bo jego świątynią jest Pan, Bóg wszechmogący oraz Baranek. (23) I Miastu nie trzeba słońca ni księżyca, by mu świeciły, bo chwała Boga je oświetliła, a jego lampą – Baranek. (24) I w jego świetle będą chodziły narody, i wniosą do niego królowie ziemi swój przepych. (25) I za dnia bramy jego nie będą zamknięte: bo już nie będzie tam nocy. (26) I wniosą do niego przepych i skarby narodów. (27) A nic nieczystego do niego nie wejdzie ani ten, co popełnia ohydę i kłamstwo, lecz tylko zapisani w księdze życia Baranka.
Źródło: Apokalipsa św. Jana, rozdz. 21, w. 1-27, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, oprac. zespół biblistów polskich z inicjatywy benedyktynów tynieckich, Poznań–Warszawa 1998, s. 1415–1416.
Wyjaśnij, dlaczego Nową Jerozolimę nazwano Oblubienicą.
Napisz, w jakim celu autor wymienia materiały, z których zbudowana będzie Nowa Jerozolima.
Wskaż, kto zamieszka w Nowej Jerozolimie.
Wyjaśnij, dlaczego w Nowej Jerozolimie nie zostanie zbudowana świątynia.
Napisz wypowiedź argumentacyjną na temat: 'Wizje końca świata w literaturze i sztuce różnych epok'. W pracy odwołuj się do:
wybranej lektury obowiązkowej,
wybranego tekstu kultury (obraz, film, utwór muzyczny).
Twoja praca powinna liczyć co najmniej 400 wyrazów.
Więcej materiałów o Apokalipsie św. Jana i nawiązaniach do niej znajdziesz na stronie https://zpe.gov.pl/
Tematy lekcji:
Koniec świata i początek świata. Apokalipsa św. Jana
Koniec świata!
Symbole w Apokalipsie św. Jana.
Motyw Sądu Ostatecznego w utworze Zbigniewa Herberta U wrót doliny i w biblijnym przekazie w Apokalipsie św. Jana.
Koniec świata dzieje się tu i teraz – literackie nawiązania do Apokalipsy świętego Jana w wierszu Czesława Miłosza Piosenka o końcu świata.
Czy film Czas Apokalipsy pokazuje uniwersalność prawd zawartych w prozie Conrada?
Apokalipsa dzisiaj. Analiza filmu Francisa Forda Coppoli Czas Apokalipsy.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Aliquam maximus, odio vel iaculis lobortis, est leo cursus nulla, at ornare elit ante non sem.