Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Zaloguj się aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby udostępnić materiał Dodaj całą stronę do teczki
R7b6ZZeTf4OKd1

Czy budowla może być idealna? O architekturze renesansu

Źródło: online-skills.

Ważne daty

1419‑1500 – renesans wczesny florencki

1419‑1424 – budowa Szpitala Niewiniątek (Ospedale degli Innocenti) we Florencji

1420‑1436 – budowa kopuły Santa Maria del Fiore we Florencji

1500‑1527 – renesans dojrzały rzymski

1506 – początek budowy Bazyliki św. Piotra w Rzymie na miejscu bazyliki z czasów Konstantyna

1527‑1600 – renesans późny wenecki

1550‑1582 – budowa Villi Rotonda pod Vicenzą

1

Scenariusz lekcji dla nauczyciela.

RVmgMY5huozz61
Scenariusz zajęć do pobrania.
Źródło: online-skills.

I. Opanowanie zagadnień z zakresu języka i funkcji plastyki; podejmowanie działań twórczych, w których wykorzystane są wiadomości dotyczące formy i struktury dzieła. Uczeń:

1) wykazuje się znajomością dziedzin sztuk plastycznych: malarstwa, rzeźby, grafiki, architektury (łącznie z architekturą wnętrz), rysunku, scenografii, sztuki użytkowej dawnej i współczesnej (w tym rzemiosła artystycznego); rozumie funkcje tych dziedzin i charakteryzuje ich język; rozróżnia sposoby i style wypowiedzi w obrębie dyscyplin; zna współczesne formy wypowiedzi artystycznej, wymykające się tradycyjnym klasyfikacjom, jak: happening, performance, asamblaż; sztuka nowych mediów;

2) rozróżnia cechy i rodzaje kompozycji w naturze oraz w sztukach plastycznych (odnajduje je w dziełach mistrzów, a także w tworach i zjawiskach przyrody); tworzy różnorodne układy kompozycyjne na płaszczyźnie i w przestrzeni (kompozycje otwarte i zamknięte, rytmiczne, symetryczne, statyczne i dynamiczne); ustala właściwe proporcje poszczególnych elementów kompozycyjnych, umiejętnie równoważy kompozycję, wykorzystując kształt i kontrast form;

3) klasyfikuje barwy w sztukach plastycznych; wykazuje się znajomością pojęć: gama barwna, koło barw, barwy podstawowe i pochodne, temperatura barwy, walor barwy; rozróżnia i identyfikuje w dziełach mistrzów i własnych kontrasty barwne: temperaturowe, dopełnieniowe i walorowe; podejmuje działania twórcze z wyobraźni i z zakresu interpretacji natury, uwzględniające problematykę barwy;

4) charakteryzuje i rozróżnia sposoby uzyskania iluzji przestrzeni w kompozycjach płaskich; rozpoznaje rodzaje perspektyw (w tym m.in.: rzędowa, kulisowa, aksonometryczna, barwna, powietrzna, zbieżna); rozpoznaje i świadomie stosuje światłocień, jako sposób uzyskania iluzji przestrzeni; podejmuje działania kreatywne z wyobraźni i z natury, skoncentrowane wokół problematyki iluzji przestrzeni;

III. Opanowanie podstawowych wiadomości z zakresu kultury plastycznej, jej narodowego i ogólnoludzkiego dziedzictwa kulturowego. Uczeń:

1) zna dziedzictwo kulturowe najbliższego otoczenia, wymienia zabytki i dzieła architektury (historycznej i współczesnej);

5) rozpoznaje wybrane, najbardziej istotne dzieła z dorobku innych narodów;

6) rozumie i charakteryzuje na wybranych przykładach z różnych dziedzin pojęcie stylu w sztuce;

8) zna i stosuje zasady prezentacji i upowszechniania dzieł zgodnie z prawem i etyką.

Nauczysz się

wskazywać wydarzenia uznane za początek renesansu w architekturze;

wyjaśniać pojęcia: renesans; reformacja, wojna 30‑letnia, freskFreskfresk, medalionMedalionmedalion, plan centralny;

określać włoskie i polskie budowle renesansowe;

rozpoznawać elementy konstrukcyjne budowli stosowane przez architektów epoki renesansu;

rozpoznawać plany centralne wśród podanych planów kościołów;

określać założenia miasta idealnego według architektów renesansowych;

wymieniać źródła inspiracji w poszukiwaniu piękna i harmonii budowli renesansu.

Renesans

Termin renesansRenesansrenesans pochodzi od francuskiego słowa renaissance i oznacza odrodzenie, przebudzenie, rozkwit. Określa artystyczny powrót do antycznych – rzymskich korzeni Europy.

Renesans włoski jest jednym z elementów kształtowania się nowożytnej Europy w XV wieku. Epoka nowożytna to czas obfitujący w różne wydarzenia polityczne, społeczne i religijne. To epoka rozwoju intelektualnego związana z rozwojem druku i szkolnictwa. Początek nowożytności związany jest z upadkiem KonstantynopolaUpadek Konstantynopolaupadkiem Konstantynopola w 1452 roku, renesansem w sztuce włoskiej, odkryciem drogi do Indii przez Vasco da Gammę, odkryciem Ameryki przez Krzysztofa Kolumba w 1492 roku.

classicmobile
Ćwiczenie 1
R1FQGgJtjZifF1
Polecenie do zadania brzmi: Jaką scenę przedstawia poniższy obraz autorstwa Johna Vanderlyna? Poniżej umieszczone są odpowiedzi, z których należy wybrać prawidłową. W prawym dolnym rogu zadania umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania. W zadaniu wykorzystano obraz przedstawiający żołnierzy oraz członków załogi na plaży w Indiach Zachodnich. Postaci trzymają w rękach metalowe krzyże, włócznie oraz broń. Dzieło ukazuje wąską plaże na skraju zalesionej zatoczki. W prawym krańcu obrazu tubylcy wtapiają się w las wysokich drzew liściastych.
Źródło: online-skills, licencja: CC0.
static

Dodatkowa informacja z metryczką dziełam0d0e68cbdcf630d9_0000000000017metryczką dzieła.

Na początku XV wieku nastąpił wzrost rozwoju gospodarczego i wymiany handlowej w Europie, szczególnie w miastach północnych Włoch – Genui, Mediolanie i Wenecji. Zmiany przyspieszyła też reformacjaReformacjareformacja rozpoczęta w 1517 roku, która podzieliła religijnie Europę, a wojny takie jak wojna 30‑letniaWojna 30‑letniawojna 30‑letnia, doprowadziły do ustanowienia nowego, nie feudalnegoFeudalnyfeudalnego porządku na kontynencie.

Zapoznaj się z interaktywną ilustracją przedstawiającą mapę wczesnonowożytnej Europy.

R1W5wNT6H92Tr1
Ilustracja interaktywna przedstawia mapę Europy w XVI wieku. Na ilustracji umieszczony jest niebieski pulsujący punkt. Po jego kliknięciu kursorem myszki wyświetlą się dodatkowe informacje.

Przed upadkiem Konstantynopola do Włoch dotarło wielu intelektualistów wraz z ich bibliotekami zawierającymi antyczne dzieła. Nastąpił rozwój zainteresowań bibliofilskichBibliofilskibibliofilskich. Bogate rody florenckie, takie jak Medyceusze czy Pazzi, konkurowały ze sobą w dziedzinie sztuki, stając się mecenasami artystów: malarzy, rzeźbiarzy i architektów. Posłańcy rodziny Medyceuszy w 1415 roku odnaleźli w klasztorze St. Gallen dzieło rzymskiego architekta Witruwiusza O architekturze ksiąg dziesięć, które przetłumaczone przez Leona Battista Albertiego stało się swoistym podręcznikiem dla wybitnych architektów nowożytnych. Renesans w sztuce ma więc swoje korzenie w odkryciu literatury antycznej.

R1AEj8kADfswD1
XVI-wieczny manuskrypt będący kopią dzieła Witruwiusza, Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork, Stany Zjednoczone Ameryki, wikipedia.org, domena publiczna

Za początek renesansu w rzeźbie przyjmuje się rok 1401, w którym ogłoszono konkurs na drugie drzwi do florenckiego baptysterium. Zwyciężył Lorenzo Ghiberti. Natomiast w malarstwie rok 1425 rozpoczął renesans, kiedy to powstały freskiFreskfreski pędzla Masaccia Trójca święta w kościele Santa Maria Novella we Florencji.

Za początek renesansu w architekturze uważa się rok 1419, w którym rozpoczęły się prace budowlane przy Ospedale degli Innocenti (Szpitala Niewiniątek) i kopuły Santa Maria del Fiore we Florencji przez architekta Filippa Brunelleschiego.

m0d0e68cbdcf630d9_0000000000017

Ospedale degli Innocenti

Szpital Niewiniątek to budowla wczesnego włoskiego renesansu zbudowana w latach 1419–1424 przez Fillippa Brunelleschiego. Jest to przytułek, w którym opiekowano się porzuconymi dziećmi. Fasadę budowli ozdobiono płaskorzeźbionymi medalionamiMedalionmedalionami z wizerunkami niemowląt, które wykonał wybitny ceramik Andrea della Robbia. Budynek ufundowały cechy florenckie – jedwabników i złotników, do którego należał także architekt. Fasada szpitala jest kwintesencją sztuki wczesnego renesansu: jest statyczna, elementy pionowe i poziome się równoważą. Całość tworzy loggia dziewięciu pełnych, okrągłołukowych arkadArkadaarkad wspartych na kolumnachKolumnakolumnach, nad którymi widoczna jest gładka ściana, oddzielona od arkad profilowanym gzymsemGzymsgzymsem, z niewielkimi oknami z trójkątnymi naczółkami, umieszczonymi nad najwyższymi punktami łuku arkad. Ospedale to pierwsza w pełni renesansowa budowla, która czerpie z ducha antyku i interpretuje go na swój własny sposób.

Przyjrzyj się niżej zamieszczonej ilustracji, po kliknięciu w interaktywne niebieskie punkty zapoznasz się z nazwami wybranych elementów architektonicznych.

R11vGTpKZpTLl1
Ilustracja interaktywna przedstawia fotografię Ospedale degli Innocenti (Szpitala Innocentego) zaprojektowanego przez Fillipa Brunelleschiego. Na zdjęciu widoczny jest dwukondygnacyjny budynek o jasnej fasadzie. Parter ze schodami jest wyższy i dekorowany arkadami z kolumnami, pomiędzy którymi zostały zamieszczone płaskorzeźby dzieci na niebieskich tondach. Pod arkadami widoczne jest kilka wejściowych drzwi i niewielkie okna. Kondygnacje oddziela szeroki gzyms. Druga kondygnacja to ciąg okien, odpowiadających ułożeniu arkad na parterze. Okna zwieńczone są trójkątnym naczółkiem. Pod nimi znajduje się wąski gzyms. Budowla kryta jest czerwonym dachem. Przed szpitalem znajduje się duży plac, na którym stoi fontanna. Na ilustracji umieszczone są interaktywne punkty z nazwami elementów architektonicznych: Punkt 1: gzyms Punkt 2: arkada Punkt 3: kolumna Punkt 4: medalion
classicmobile
Ćwiczenie 2
RzY3rgDSZqjvV1
Odpowiedz na pytanie. Kogo przedstawiają rzeźby zamieszczone w niebieskich tondach na ścianach Szpitala Innocentego?
Źródło: online-skills.
static

Architekci epoki renesansu, tworząc pod wpływem architektury antycznej, takiej jak Panteon, świątynie Forum Romanum, Koloseum, bazyliki starochrześcijańskie, dążyli przede wszystkim do uzyskania efektu harmonii architektonicznych podziałów pionowych (pilastryPilasterpilastry i kolumny) i poziomych (gzymsy, arkady). Interesowano się szczególnie budowlami idealnymi, za jakie uważano budowle centralne – wzniesione zgodnie z zasadami układu centralnego (na planie centralnymPlan centralnyplanie centralnym), kryte kopułąKopułakopułą.

classicmobile
Ćwiczenie 3
R1NGYx8ibYph71
Odpowiedz na pytanie. Jakie plany określa się centralnymi? Możliwe odpowiedzi: 1. Krzyża greckiego, 2. Prostokąta, 3. Koła, 4. Wieloboku foremnego, 5. Krzyża łacińskiego.
Źródło: online-skills.
static

Zainteresowanie budowlami idealnymi doprowadziło Fillippa Brunelleschiego do zaprojektowania kopuły kościoła Santa Maria del Fiore (Matki Boskiej Kwietnej) we Florencji. Dwupowłokowa kopuła tego kościoła to jeden z najlepszych przykładów wczesnorenesansowej architektury sakralnej na terenie Włoch. Wzniesiono ją w latach 1420‑1434. Konstrukcja kopuły, zbudowana na planie ośmioboku, oparta jest na gotyckich żebrach, wypełnionych wysklepkami cegieł układanych w tzw. jodełkę. Niezwykłe rozmiary kopuły (średnica 42 m. wysokość 113 m.) uniemożliwiły użycie rusztowań, stąd architekt zastosował poziome pierścienie, które pełniły funkcję zworników i uniemożliwiały zapadnięcie się kopuły do wnętrza. Dodatkowo wprowadzono wzmacniające łańcuchy, a pomiędzy czaszami poprowadzono schody umożliwiające dojście do latarniLatarnialatarni.

RERx3Z4XeHvkS1
Ilustracja interaktywna przedstawia fotografię z widokiem na kopułę katedry Santa Maria del Fiore we Florencji, zaprojektowaną przez Filippa Brunelleschiego. Na zdjęciu widoczna jest ujęta lekko z góry wielokątna kopuła z bębnem. Czerwony dach czaszy z otworami podzielony jest pionowymi żebrami wspartymi na cokołach. Kopułę wieńczy spiczasta latarnia zakończona kulą z krzyżem. Poniżej czaszy znajduje się bęben z okrągłymi oknami i zaakcentowanym boniowaniem na białej ścianie. U dołu widoczne są dachy budowli. W tle widok na panoramę miasta i daleki pejzaż. Górną część tła wypełnia niebieskie niebo z chmurami. Na ilustracji umieszczone z nazwami poszczególnych elementów składowych kopuły: Punkt 1: Kopuła to autorskie dzieło Fillippa Brunelleschiego, sfinansowane przez rodzinę Medici. Wzniesiono ją w latach 1420–1434. Całość zwieńczyła latarnia według projektu Michała Anioła wzniesiona w latach 1445–1451. Punkt 2: Korpus kościoła powstał w XIV w. i jest projektem Arnolfa di Cambio, który rozpoczął jego wznoszenie jeszcze pod koniec XIII w. – w 1296 roku. Po jego śmierci prace kontynuowali budowniczowie: Giotto, Andrea Pisano i Francesco Talenti.

Bazylika św. Piotra

Projekty innych artystów, takich jak Donato Bramante czy Baldassare Peruzzi, zaowocowały sporządzeniem kolejnych projektów obiektów sakralnych zbudowanych na planie centralnym jak Bazylika św. Piotra w Rzymie, czy kościół Santa Maria della Consolazione w Todi.

Bazylika św. Piotra na Watykanie to najważniejsza świątynia Kościoła rzymskokatolickiego zbudowana w latach 1506‑1626 na miejscu poprzedniej bazyliki dzięki staraniom wielu papieży i pracy wybitnych architektów. Sposób finansowania budowy uznawany jest za jedną z przyczyn wybuchu reformacji. Kościół jest dziełem aż dwóch epok – renesansu i baroku. Zaprojektowany przez Donata Bramantego, jest uznawany za dzieło dojrzałego renesansu. Największy wpływ na kształt renesansowej części kościoła miał Michał Anioł, który kościół zmonumentalizował, nadał mu bardziej zwarty kształt, zaprojektował też kopułę, która symbolicznie wskazywała miejsce pochówku św. Piotra. Przy pracach nad budową bazyliki brali udział inni architekci jak Giuliano da Sangallo, Rafael czy Baldassare Peruzzi. Fasadę zbudował Carlo Maderna – architekt barokowy. Z czasem kościół zmienił też plan – z budowli centralnej stał się kościołem wzniesionym na planie krzyża łacińskiego.

RjltO85j5RibO1
Bazylika św. Piotra w Rzymie to dzieło dojrzałego renesansu, ukształtowane przez Michała Anioła. Renesansowy korpus i kopułę poprzedza barokowa fasada Carla Maderny, wikipedia.org, domena publiczna
classicmobile
Ćwiczenie 4
RbEk1yTU3P6J21
Wymień nazwiska architektów, którzy pracowali przy budowie Bazyliki świętego Piotra na Watykanie.
Źródło: online-skills.
static
Zobacz także

Inna wersja zadania

Rz8uQHCDeJfghm0d0e68cbdcf630d9_00000000000181
Polecenie do zadania brzmi: Do poniższych ilustracji przyporządkuj właściwe nazwisko architekta. Poniżej znajdują się listy rozwijalne, z których należy wybrać prawidłowe odpowiedzi. W prawym dolnym rogu zadania umieszczony jest klawisz „Sprawdź” służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania. W zadaniu wykorzystano trzy ilustracja. Pierwsza fotografia przedstawia kopułę zwieńczoną krzyżem w Bazylice św. Piotra. Druga ilustracja przedstawia plan centralny Bazyliki św. Piotra w Watykanie. Trzecia fotografia ukazuje widok ogólny Bazyliki św. Piotra na Watykanie. Fasada złożona jest z wielu, potężnych kolumn, pomiędzy którymi znajdują się okna. Ze środkowego tarasu, tzw. loggii błogosławieństw, Papież udziela błogosławieństwa.
Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.

Kościół Santa Maria della Consolazione w Todi został wzniesiony w latach 1508‑1607, a jego projekt przypisywany jest Baldassare Peruzzi. Budowla ta, zbudowana na planie centralnym, daje wyobrażenie, jak wyglądałby dziś najważniejszy kościół katolicyzmu rzymskiego – bazylika św. Piotra, gdyby nie zmiany wprowadzane w kolejnych wiekach przez architektów i papieży epoki kontrreformacji.

R4jgqMwp6unyM1
Ilustracja interaktywna przedstawia zdjęcie z lotu ptaka kościoła Santa Maria della Consolazione. Budowla jest symetryczna i założona na planie centralnym, kryta masywną kopułą. Posiada trzy absydy o przekroju wielokąta i jedną półokrągłą. Nad absydami znajduje się kwadratowy taras. Budowla położona jest przy ulicy, w otoczeniu drzew. Na ilustracji umieszczone są interaktywne punkty z nazwami elementów architektonicznych: Punkt 1: absyda Punkt 2: kopuła Punkt 3: latarnia Punkt 4: portal
classicmobile
Ćwiczenie 5
RrRyZUPEQ9gbd1
Odpowiedz na pytanie. Na jakim planie został założony kościół Santa Maria della Consolazione? Możliwe odpowiedzi: 1. Koła, 2. Kwadratu, 3. Krzyża greckiego.
Źródło: online-skills.
static
m0d0e68cbdcf630d9_0000000000018

Palazzo Medici

Doskonałą harmonię podziałów architektonicznych dostrzec można także w wielu budowlach świeckich, takich jak pałace florenckie – Palazzo Medici, Palazzo Rucellai czy Palazzo Strozzi.

Palazzo Medici (Pałac Medyceuszy) został zbudowany w latach 1444‑1462 przez Michelozza di Bartolomeo dla rodziny Kosmy Medyceusza. To jeden z najlepszych przykładów renesansowej architektury świeckiej we Florencji. Parter pałacu ozdabia masywne, rustykalne boniowanieBoniowanieboniowanie, pierwsze piętro – boniowanie w formie okładziny z kamiennych płyt, drugie piętro – gładka ściana. Całość wieńczy ozdobny gzyms. Pałac jest dobrym przykładem oddziaływania antyku na sztukę Florencji.

Wybitnym architektem pracującym w XVI wieku w Wenecji i jej najbliższej okolicy był Andrea Palladio. Wenecja była w tym okresie dynamicznie rozwijającym się miastem, w którym powstało wiele pałaców oraz budynków użyteczności publicznej. Andrea Palladio jest autorem licznych projektów obiektów sakralnych, jak Il Redentore w Wenecji oraz świeckich, takich jak Teatr Olimpico w Vicenzy czy Villa Foscari w Mira. Koło Vicenzy Palladio wzniósł Villę Rotonda dla Paola Almerica Capry.

Villa Rotonda

Villa Rotonda to budowla, która jest dziełem późnego renesansu weneckiego, ukończona w 1582 roku. Została wzniesiona na planie krzyża greckiego wpisanego w kwadrat. Pośrodku willi zaplanowano salę krytą kopułą, wzorowaną na kopule rzymskiego Panteonu. Kliknij w ilustrację, a zobaczysz plan projektu budowli autorstwa Andrei Palladia – przyjrzyj się, jak wygląda plan krzyża greckiego.

RFbqakWO7GUHh11
Ilustracja interaktywna przedstawia Villę Rotonda (Villa Capra) koło Vicenzy. Ukazana jest od strony głównego wejścia do budynku wraz z otoczeniem. Do wejścia prowadzą schody. Zdobi ją sześciokolumnowy portyk zwieńczony tympanonem, który dekorują trzy rzeźby. Budowla kryta jest kopułą., Na ilustracji umieszczony jest niebieski kwadrat z literą "i". Po jej obróceniu przedstawiony jest plan budowli. Centralny plan oparty jest na krzyżu greckim. Nad wpisanym w krzyż kwadratem znajduje się kopuła. Do pomieszczenia pod kopułą prowadzą symetrycznie rozłożone korytarze. Pomieszczenia rozplanowane są symetrycznie.
Źródło: online skills.

Poszukiwanie formy idealnej w architekturze nie dotyczyło tylko budynków. Architekci pragnęli zaprojektować idealne miasta. Według ich założeń powinno ono leżeć nad rzeką ułatwiającą transport i higienę mieszkańców. Powinno mieć dwa poziomy – wyższy mieszkalny i niższy usługowy. Całość powinna być zaprojektowana tak, aby zarówno place, jak i ulice miały idealne, proporcjonalne wymiary. Idea miasta doskonałego realizowana była przez kolejne stulecia na całym świecie. Palma Nuova (Palmanova) to jeden z najwcześniejszych takich projektów. Miasto zostało wzniesione na planie gwiazdy: z centralnie położonego placu wychodzą promieniście ulice prowadzące do bram miejskich i bastionów.

Niżej umieszczono zdjęcie miasta idealnego (Palmanova) projektu Scamozziego (widok z lotu ptaka).

R1Le7VorRs7vQ1
Palmanova widziana z lotu ptaka, cdnblog.in-italia.dk, CC BY 3.0

Architektura włoskiego renesansu to liczne kościoły oraz budowle świeckie wzniesione przez ludzi zafascynowanych budowlami antycznymi. Antyk rzymski nie był jedynie wzorem do kopiowania – był źródłem inspiracji w poszukiwaniu piękna i harmonii własnych budowli. Kolebką architektury renesansu była XV‑wieczna Florencja. W XVI wieku równie dynamicznie rozwijały się Rzym i Wenecja. Wzniesione w tym czasie budowle stały się wzorem dla innych budowli europejskich, w tym polskich, jak Kaplica Zygmuntowska na Wawelu. Jest to wybitne dzieło Bartolomeo Berecciego, przykład florenckiej architektury renesansowej poza Włochami oraz jedna z pierwszych w pełni renesansowych budowli w Polsce.

W Polsce idea budowy miasta idealnego została zrealizowana w Zamościu przez Bernarda Morando na zlecenie hetmana Jana Zamoyskiego.

classicmobile
Ćwiczenie 6
R1ZjXWSDsfC5T1
Wybierz wydarzenie, które uważa się za początek renesansu w architekturze. Możliwe odpowiedzi: 1. zaprojektowanie kopuły Bazyliki św. Piotra, 2. zaprojektowanie kopuły kościoła Santa Maria del Fiore we Florencji, 3. zaprojektowanie idealnego miasta – Palmanova, 4. rozpoczęcie budowy Szpitala Niewiniątek we Florencji.
Źródło: online-skills.
static
classicmobile
Ćwiczenie 7
RfzJ42Wi4qrwt1
Wskaż renesansowe budowle, których plany wykreślił Fillipo Brunellesch. Możliwe odpowiedzi: 1. kościół Santa Maria della Consolazione w Todi, 2. Szpital Niewiniątek we Florencji, 3. kopuła Santa Maria del Fiore we Florencji, 4. kopuła Bazyliki św. Piotra na Watykanie, 5. Villa Rotonda koło Vicenzy.
Źródło: online-skills.
static
R1HwJ7fwZUVsR
Ćwiczenie 8
Do budowli dobierz ich autorów. 1. Kaplica Zygmuntowska. Autorzy do wyboru: A. Andrea Palladio, B. Filippo Brunelleschi, C. Bartolomeo Berecci. 2. Ospedale degli Innocenti. Autorzy do wyboru: A. Andrea Palladio, B. Filippo Brunelleschi, C. Bartolomeo Berecci. 3. Villa Rotonda. Autorzy do wyboru: A. Andrea Palladio, B. Filippo Brunelleschi, C. Bartolomeo Berecci.
classicmobile
Ćwiczenie 9
RQ8np8sN8Wkvf1
Do budowli przyporządkuj miasta z nimi związane. 1. Kaplica Zygmuntowska. Miasta do wyboru: A. Rzym, B. Kraków, C. Florencja, D. Vicenza. 2. Ospedale degli Innocenti. Miasta do wyboru: A. Rzym, B. Kraków, C. Florencja, D. Vicenza. 3. Villa Rotonda. Miasta do wyboru: A. Rzym, B. Kraków, C. Florencja, D. Vicenza. 4. Bazylika świętego Piotra. Miasta do wyboru: A. Rzym, B. Kraków, C. Florencja, D. Vicenza.
Źródło: online-skills.
static

Słownik pojęć

Arkada
Arkada

element architektury składający się z dwóch podpór, takich jak kolumna czy filar, na których opiera się łączący je łuk. Stosowany w wielu budowlach, w loggiach. Ze względu na funkcje może być elementem konstrukcyjnym lub dekoracyjnym.

Bibliofilski
Bibliofilski

związany z miłośnikami, znawcami i zbieraczami książek.

Boniowanie
Boniowanie

dekorowanie muru okładziną w postaci bloków kamienia lub odciskania w tynku imitacji płyt kamiennych w celu zdobienia fasady.

Feudalny
Feudalny

całkowicie zależny od osób mających władzę.

Fresk
Fresk

rodzaj malarstwa ściennego wykonywany rozpuszczonymi w wodzie farbami na świeżym, wilgotnym jeszcze tynku. Technika bardzo trwała ze względu na to, że farba nie leży na ścianie, jak to ma miejsce na płótnie czy desce, ale staje się jej częścią, bardzo trwale związaną z budynkiem.

Gzyms
Gzyms

najwyższy, profilowany pas belkowania wieńczący budowlę lub rozdzielający optycznie fasadę na poszczególne piętra, jedocześnie chroniący fasadę przed zaciekaniem wodą opadową. Rozróżniamy, w zależności od funkcji, gzymsy główne – wieńczące, międzypiętrowe i cokołowe.

Kopuła
Kopuła

sklepienie zamknięte o osi pionowej, wznoszone nad pomieszczeniami na planie centralnym, często wyodrębnione w zewnętrznej bryle budowli.

Kolumna
Kolumna

pionowa, dekoracyjna podpora architektoniczna o przekroju kolistym lub wielokątnym, składająca się z bazy, trzonu i głowicy lub tylko z trzonu i głowicy. Historia kolumny sięga czasów starożytnych i jest stosowana w architekturze do dziś.

Latarnia
Latarnia

w architekturze renesansu niewielka nadbudówka przypominająca wieżyczkę, wieńcząca kopułę lub dach, gęsto przepruta oknami i zwieńczona własnym hełmem.

Medalion
Medalion

w architekturze motyw dekoracyjny (płaskorzeźba lub malowidło) umieszczony w okrągłym lub owalnym obramieniu.

Pilaster
Pilaster

pogrubienie ściany w formie płaskiego filara dostawionego do ściany, z bazą, trzonem i głowicą. Wzmacnia ścianę oraz dodatkowo dzieli ją na mniejsze powierzchnie, stanowiąc element zdobniczy.

Plan centralny
Plan centralny

plan budowli centralnej mającej dwie osie symetrii krzyżujące się pod kątem prostym. Może to być plan koła, kwadratu, wieloboku lub krzyża równoramiennego/greckiego.

Reformacja
Reformacja

ruch religijny zapoczątkowany przez niemieckiego mnicha Marcina Lutra w 1517 roku. Początkowo miał na celu doprowadzenie do reformy Kościoła katolickiego. Przekształcony przez kolejnych reformatorów, takich jak Jan Kalwin, w ruch budowy nowych wyznań mieszkańców Europy Północnej.

Renesans
Renesans

odrodzenie, określenie stadium rozwoju kultury europejskiej, trwającego we Włoszech od końca XIII do początku XVI wieku, w krajach zachodniej, północnej i środkowej Europy – od XV do końca XVI wieku.

Upadek Konstantynopola
Upadek Konstantynopola

1453 - zdobycie miasta przez Turków, które wraz ze śmiercią ostatniego cesarza bizantyjskiego Konstantyna IX, pociągnęło za sobą upadek cesarstwa wschodniorzymskiego, a tym samym otworzyło Turkom drogę do panowania nad wschodnim basenem Morza Śródziemnego i podboju Europy.

Wojna 30‑letnia
Wojna 30‑letnia

wojna religijna toczona przez kraje protestanckie z katolickimi o hegemonię na kontynencie w latach 1618‑1648. Jako zasadę porządkującą krajobraz religijny wprowadzono regułę: „czyja władza tego religia” (cuius regio, eius religio).

Źródło:

encyklopedia.pwn.pl

m0d0e68cbdcf630d9_0000000000306

Galeria

Aplikacje dostępne w
Pobierz aplikację ZPE - Zintegrowana Platforma Edukacyjna na androida