Barok w Polsce. Twórczość importowana czy rodzima
Dla ciekawskich
Literatura polskiego baroku – twórcy i najważniejsze cechy
Literatura wczesnego baroku w Polsce rozwijała się pod silnym wpływem twórczości zachodnioeuropejskiej, zwłaszcza hiszpańskiej, włoskiej, angielskiej i francuskiej. Polscy autorzy często tłumaczyli lub naśladowali znane dzieła europejskie, takie jak eposy rycerskie Orland szalony Ludovica Ariosta czy Jerozolima wyzwolona Torquata Tassa. W rodzimej twórczości dominowała poezja, a szczególnie ważnym nurtem była poezja metafizyczna. Jej przedstawicielami byli między innymi Mikołaj Sęp Szarzyński i Daniel Naborowski, którzy w swoich utworach podejmowali refleksję nad przemijaniem, kruchością życia oraz losem ludzkiej duszy. Ich wiersze ukazywały wewnętrzne rozdarcie człowieka między światem doczesnym a dążeniem do Boga.
Znaczącą postacią był również Maciej Kazimierz Sarbiewski, poeta piszący po łacinie, którego twórczość była znana w całej Europie. W swoich lirykach łączył tradycję antyczną z tematyką religijną i moralną. Z kolei Samuel Twardowski rozwijał epicką odmianę poezji barokowej, czego przykładem jest poemat Nadobna Paskwalina, łączący wątki mitologiczne z motywami chrześcijańskimi. Innym ważnym twórcą był jezuita Piotr Skarga, autor Żywotów świętych oraz Kazań sejmowych, w których poruszał kwestie religijne i moralne, wpisujące się w klimat kontrreformacji.
W późniejszym okresie baroku ważną rolę odegrali także twórcy związani z kulturą szlachecką, tacy jak Jan Andrzej Morsztyn czy Stanisław Herakliusz Lubomirski. Ich twórczość obejmowała zarówno poezję miłosną i refleksyjną, jak i utwory o charakterze filozoficznym oraz politycznym. Literatura barokowa w Polsce łączyła więc inspiracje europejskie z rodzimą tradycją, podejmując tematy religijne, filozoficzne i historyczne oraz ukazując duchowe i kulturowe przemiany epoki.
Film dostępny pod adresem /preview/resource/R1BSi7x1fl70Q
Nagranie filmowe dotyczące tematów, o których Polacy pisali podczas baroku, część pierwsza.
Film dostępny pod adresem /preview/resource/RvIZnmq5UCIJf
Nagranie filmowe dotyczące tematów, o których Polacy pisali podczas baroku, część druga.