Dla nauczyciela

Imię i nazwisko autora: Justyna Sikora

Przedmiot: język niemiecki

Temat zajęć: Mahlzeit!/Smacznego!

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, klasa I, zakres podstawowy, poziom językowy B1+/ B2

Cel ogólny lekcji:

Rozwijanie umiejętności opisywania, informowania oraz wyrażania preferencji własnych oraz innych osób na temat żywienia i posiłków w ciągu dnia.

Podstawa programowa:

Podstawa programowa – wariant III.1.P Język obcy nowożytny nauczany jako pierwszy (kontynuacja 1. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej – kształcenie w zakresie podstawowym)
Cele kształcenia – wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie tematów wskazanych w wymaganiach szczegółowych.
II. Rozumienie wypowiedzi. Uczeń rozumie wypowiedzi ustne o umiarkowanym stopniu złożoności, wypowiadane w naturalnym tempie, w standardowej odmianie języka, a także wypowiedzi pisemne o umiarkowanym stopniu złożoności, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń samodzielnie tworzy proste, spójne i logiczne, w miarę płynne wypowiedzi ustne oraz proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
IV. Reagowanie na wypowiedzi. Uczeń uczestniczy w rozmowie i reaguje ustnie w typowych, również w miarę złożonych sytuacjach oraz reaguje w formie prostego tekstu pisanego w typowych sytuacjach w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
V. Przetwarzanie wypowiedzi. Uczeń zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:
6) żywienie (np. artykuły spożywcze, posiłki i ich przygotowywanie, nawyki żywieniowe – w tym diety, lokale gastronomiczne);
II. Uczeń rozumie wypowiedzi ustne o umiarkowanym stopniu złożoności (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, ogłoszenia, instrukcje, relacje, wywiady, dyskusje, prelekcje), wypowiadane w naturalnym tempie, w standardowej odmianie języka:
5) znajduje w wypowiedzi określone informacje;
III. Uczeń rozumie wypowiedzi pisemne o umiarkowanym stopniu złożoności (np. listy, e‑mail, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, broszury, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, rozkłady jazdy, instrukcje, komiksy, artykuły, teksty narracyjne, recenzje, wywiady, wpisy na forach i blogach, teksty literackie):
1) określa główną myśl tekstu lub fragmentu tekstu;
4) znajduje w tekście określone informacje;
7) wyciąga wnioski wynikające z informacji zawartych w tekście;
9) rozróżnia formalny i nieformalny styl tekstu.
IV. Uczeń tworzy proste, spójne i logiczne, w miarę płynne wypowiedzi ustne:
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
5) opisuje upodobania;
11) stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VI. Uczeń reaguje ustnie w typowych, również w miarę złożonych sytuacjach:
5) wyraża i uzasadnia swoje upodobania, preferencje, intencje i pragnienia, pyta o upodobania, preferencje, intencje i pragnienia innych osób;
15) dostosowuje styl wypowiedzi do sytuacji.
VIII. Uczeń przetwarza tekst ustnie lub pisemnie:
1) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, mapach, symbolach, piktogramach) lub audiowizualnych (np. filmach, reklamach);
2) przekazuje w języku obcym nowożytnym lub w języku polskim informacje sformułowane w tym języku obcym;
IX. Uczeń posiada:
1) podstawową wiedzę o krajach, społeczeństwach i kulturach społeczności, które posługują się danym językiem obcym nowożytnym oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu lokalnego, europejskiego i globalnego;
2) świadomość związku między kulturą własną i obcą oraz wrażliwość międzykulturową.
X. Uczeń dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. korzystanie ze słownika, poprawianie błędów, prowadzenie notatek, stosowanie mnemotechnik, korzystanie z tekstów kultury w języku obcym nowożytnym).
XI. Uczeń współdziała w grupie (np. w lekcyjnych i pozalekcyjnych językowych pracach projektowych).
XII. Uczeń korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym (np. z encyklopedii, mediów, instrukcji obsługi), również za pomocą technologii informacyjno‑komunikacyjnych.
XIII. Uczeń stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, identyfikowanie słów kluczy lub internacjonalizmów) i strategie kompensacyjne, w przypadku gdy nie zna lub nie pamięta wyrazu (np. upraszczanie formy wypowiedzi, zastępowanie innym wyrazem, opis, wykorzystywanie środków niewerbalnych).
XIV. Uczeń posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje w zakresie wielojęzyczności;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje matematyczne oraz kompetencje w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie uczenia się.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • porządkuje informacje na temat głównych posiłków i ich spożywania;

  • przeanalizuje wyniki statystyczne na temat odżywiania się Niemców;

  • opisuje własne nawyki żywieniowe.

Cele motywacyjne:

Uczeń:

  • czuje się kompetentny, gdyż rozwiązuje zadania na miarę swoich możliwości;

  • ma możliwość samodzielnej pracy nad językiem;

  • sam decyduje, o czym będzie mówił podczas lekcji;

  • uczy się o rzeczach, które są dla niego ważne;

  • zaspokaja potrzebę ciekawości i kreatywności.

Strategie uczenia się:

  • tworzenie skojarzeń myślowych, np. umiejscawianie nowych słów w kontekście;

  • tworzenie asocjacji i kojarzenie pojęć, grupowanie ich w różne kategorie; rozumienie informacji, np. czytanie tekstu tylko dla jego ogólnego zrozumienia;

  • czytanie lub słuchanie w celu znalezienia określonych szczegółów;

  • indywidualne organizowanie wiedzy językowej, np. robienie streszczeń i notatek, zaznaczanie, podkreślanie, zakreślanie kolorem;

  • wykorzystywanie wskazówek niejęzykowych (np. mowa ciała, sposób zwracania się, wiedza ogólna itp.);

  • współpraca z innymi osobami (współpraca z kolegami na tym samym poziomie oraz z zaawansowanymi użytkownikami języka niemieckiego).

Metody/techniki nauczania:

  • podająca – techniki: pogadanka, wyjaśnianie;

  • praktyczna – techniki: ćwiczenia przedmiotowe, dyskusja dydaktyczna, burza mózgów;

  • kognitywna – techniki: udzielanie objaśnień i komentarzy, Unter dem Tuch, metoda kuli śnieżnej;

  • programowana – z użyciem komputera, techniki multimedialne.

Formy zajęć:

  • praca indywidualna,

  • praca w parach,

  • praca w grupie.

Środki dydaktyczne:

  • komputer/laptop z podłączeniem do Internetu,

  • słowniczek,

  • tekst źródłowy,

  • multimedium (karta interaktywna),

  • propozycje pytań,

  • tabela produktów,

  • zestaw ćwiczeń interaktywnych.

Przebieg lekcji:

a) Faza wprowadzająca

  • Nauczyciel wprowadzając temat, wykorzystuje technikę Unter dem Tuch. Nauczyciel przed rozpoczęciem lekcji kładzie na jednej z ławek 10–15 produktów żywnościowych (z różnych grup produktów, np. owoce, warzywa, słodycze). Zasłania je serwetą. Po wyjaśnieniu zasad ćwiczenia odkrywa produkty na 30 sekund.  Zadaniem uczniów jest zapamiętanie jak największej liczby produktów. Po upływie 30 sekund zakrywa produkty, a uczniowie zapisują zapamiętane nazwy produktów. Swoje rozwiązania porównują w parach, a następnie sprawdzają poprawność wykonania ćwiczenia z tabelą produktów przygotowaną przez nauczyciela.  W kolejnym kroku uczniowie zadają w parach pytania i udzielają odpowiedzi, np. Was isst du gern? Was isst du nicht gern? Was ist dein Lieblingsessen? (propozycje pytań nauczyciel wyświetla na tablicy).

b) Faza realizacyjna

  • Nauczyciel wyjaśnia sposób podawania danych statystycznych, wskazując przy tym różnice pomiędzy strukturą w języku polskim a strukturą w języku niemieckim.

  • Nauczyciel wykorzystuje metodę kuli śnieżnej. Dzieli klasę na trzy grupy. Zadaniem każdej z grup jest zapoznanie się z nawykami żywieniowymi danej osoby: Anji, Thomasa i Katii – w części Przeczytaj. Uczniowie w grupach przygotowują prezentację na temat każdej osoby, wykorzystując dodatkowo informacje z Übungen 1–3 w części Przeczytaj. W kolejnym etapie klasa jest dzielona na nowe grupy, w której znajdują się przedstawiciele wcześniej utworzonych grup. Grupy wymieniają się informacjami dotyczącymi nawyków żywieniowych każdej z osób.

  • Uczniowie analizują statystykę w  Übung 1 i Übung 2 z części Plik audio, uzupełniają informację na temat tego, co Niemcy jedzą i piją najchętniej.

  • Uczniowie w parach wsłuchują się w tekst z części Plik audio na temat odżywiania się Niemców, na podstawie usłyszanego tekstu tworzą dialogi (na podstawie Übung 4) na temat preferencji żywieniowych w Niemczech, dialogi zostają zaprezentowane na forum klasy. Nauczyciel udziela informacji zwrotnej dotyczącej poprawności wypowiedzi.

c) Faza podsumowująca

  • Uczniowie przeprowadzają wśród swoich kolegów i koleżanek z klasy ankietę, co piją i jedzą najchętniej nastolatkowie w Polsce, wyniki ankiety przedstawiają w formie diagramu i omawiają na forum klasy. Oprócz omówienia wyników uczniowie porównują je z wynikami ankiet przeprowadzonych wśród Niemców (Übung 1 w części Plik audio).

  • Uczniowie mogą również stworzyć piramidę żywieniową własnej klasy, umieszczając napisy produktów na odpowiednich miejscach w piramidzie, w zależności od preferencji żywieniowych klasy.

Praca domowa:

  • Zadaniem ucznia jest sporządzenie notatki na temat tego, jakie są jego nawyki żywieniowe i porównanie ich do nawyków żywieniowych Polaków i Niemców. W notatce uczeń powinien napisać: co lubi jeść i pić, podając również różne posiłki oraz uzasadnić swoje zdanie. W notatce można odwołać się także do statystyki dotyczącej zwyczajów żywieniowych Niemców (Übung 1 i Übung 2 w części Plik audio).

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania pliku audio:

  • przed lekcją: Uczniowie powtarzają znane im słownictwo, wpisują nazwy potraw w cztery pola kwadratu na karcie podpisanej według kategorii: gesund – ungesund oraz kostet viel – kostet wenig.

  • w trakcie lekcji: Nauczyciel informuje uczniów, że jedną z efektywnych strategii uczenia się słownictwa jest grupowanie nowych słów i dopisywanie ich do znanych już kategorii. Uczniowie wypisują kategorie z tekstu np. Fleischgerichte, vegetarisch, Getreidegerichte oraz pozostałe. Uczniowie analizują materiał multimedium i dopisują nowe i znane już sobie słownictwo do swojego diagramu.

  • po lekcji: Uczniowie przygotowują grę planszową na temat zdrowego odżywiania z wykorzystaniem poznanego słownictwa.

Wykaz źródeł:

https://de.statista.com.

Słownik