Autorka: Anna Wąsiel‑Alberska

Przedmiot: Wiedza o społeczeństwie

Temat: Konflikt naddniestrzański

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, liceum, technikum, zakres podstawowy, zakres rozszerzony

Podstawa programowa:

Zakres podstawowy

VII. Współczesne stosunki międzynarodowe.

Uczeń:

1) przedstawia podmioty prawa międzynarodowego publicznego i podstawowe zasady prawa międzynarodowego (powstrzymania się od groźby użycia siły lub jej użycia, integralności terytorialnej, pokojowego załatwiania sporów, nieingerencji w sprawy wewnętrzne państwa, suwerennej równości, samostanowienia narodów, suwerenności, nienaruszalności granic).

Zakres rozszerzony

XIII. Ład międzynarodowy.

Uczeń:

2) przedstawia zmiany w międzynarodowym ładzie politycznym i gospodarczym w XXI w.;

10) przedstawia konflikty międzynarodowe i etniczne w nieunijnej części Europy; lokalizuje je, wyjaśnia ich przyczyny i konsekwencje.

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

  • kompetencje obywatelskie.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • przedstawia genezę konfliktu naddniestrzańskiego;

  • definiuje pojęcia: „suwerenność”, „uznanie międzynarodowe”, „parapaństwo”;

  • charakteryzuje konflikt Naddniestrza z Mołdawią;

  • wskazuje płaszczyzny konfliktu i rolę Rosji w jego utrwaleniu.

Strategie nauczania:

  • konstruktywizm;

  • konektywizm.

Metody i techniki nauczania:

  • burza mózgów;

  • analiza materiału źródłowego;

  • metoda akwarium.

Formy zajęć:

  • praca w parach;

  • praca w grupach;

  • praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne:

  • komputery z głośnikami i dostępem do internetu, słuchawki;

  • zasoby multimedialne zawarte w e‑materiale;

  • tablica interaktywna/tablica, pisak/kreda.

Przebieg zajęć:

Faza wstępna

1. Przedstawienie tematu i celów zajęć.

2. Nauczyciel prosi o przypomnienie pojęć: „suwerenność państwa”, „atrybuty państwa”, „znaczenie uznania państwa na arenie międzynarodowej”. Wykorzystanie burzy mózgów do stworzenia notatki.

Faza realizacyjna

1. Klasa zostaje podzielona na grupy. Każda z grup dostaje inne zadanie. Pierwsza ma przygotować informacje na temat genezy konfliktu naddniestrzańskiego, druga na temat jego przebiegu, trzecia na temat płaszczyzn, na jakich konflikt się rozgrywa. Uczniowie proszeni są o przeanalizowanie fragmentów tekstów dotyczących przydzielonych zadań i przygotowanie krótkich informacji.

2. Uczniowie przedstawiają przygotowane przez siebie informacje na forum klasy. Wykorzystują mapę i zaznaczają tereny konfliktów.

3. Informacje przygotowane przez uczniów zostaną zweryfikowane przez nauczyciela. Może wykorzystać filmy zawarte w e‑materiale.

Faza podsumowująca

1. Wykorzystując metodę akwarium, uczniowie oceniają rolę Rosji w narastaniu i utrwaleniu konfliktu na terenie Naddniestrza oraz na terenie Kaukazu. Uczniowie obserwujący oceniają swoich kolegów, zwracają uwagę na jasność wypowiedzi i trafność argumentów.

2. Wybrana lub chętna osoba podsumowuje dyskusję, wskazując na argumenty kolegów. Uczniowie mogą uzupełnić jej wypowiedź.

3. Uczniowie w parach wykonują ćwiczenia do filmu o konflikcie w Naddniestrzu.

Praca domowa:

Uczniowie proszeni są o przygotowanie propozycji rozstrzygnięcia konfliktu naddniestrzańskiego przy uwzględnieniu aspiracji Rosji i z ewentualnym wycofaniem się Rosji z prób kontrolowania tego obszaru.

Materiały pomocnicze:

Pudło Dawid, Konflikt naddniestrzański jako przykład separatyzmu na obszarze byłego ZSRR, [w:] Tomasz Iwanek (red.), Militarne i pozamilitarne aspekty współczesnego bezpieczeństwa międzynarodowego: wybrane problemy, t. 2, Katowice 2017.

Michał Lubicz‑Miszewski, Geneza, przebieg i próby przezwyciężenia konfliktu o Naddniestrze, „Zeszyty Naukowe WSOWL”, nr 3 (165) 2012.

Marcin Kosienkowski, Naddniestrzańska Republika Mołdawska. Determinanty przetrwania, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania multimedium:

Może zostać wykorzystane jako podsumowanie i uzupełnienie pracy uczniów.