Scenariusz lekcji

Autor: Daria Reczyńska, Anna Juwan

Przedmiot: biologia

Temat: Paprotniki wymarłe i współczesne – znaczenie dla człowieka

Grupa docelowa: uczniowie III etapu edukacyjnego – kształcenie w zakresie rozszerzonym

Podstawa programowa:

Zakres rozszerzony
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
IX. Różnorodność roślin.
2. Rośliny lądowe i wtórnie wodne. Uczeń:
9) przedstawia znaczenie roślin dla człowieka.

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje matematyczne oraz kompetencje w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • wymienia przykładowe gatunki paprotników;

  • wyjaśnia rolę wymarłych paprotników w życiu człowieka;

  • omawia znaczenie współczesnych paprotników dla człowieka.

Strategie nauczania:

  • konstruktywizm;

  • konektywizm.

Metody i techniki nauczania:

  • burza mózgów;

  • praca z e‑materiałem;

  • mapa myśli;

  • analiza grafiki interaktywnej;

  • dyskusja.

Formy pracy:

  • praca indywidualna;

  • praca w grupach;

  • praca w parach;

  • praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne:

  • zasoby zawarte w e‑materiale;

  • szary papier;

  • markery;

  • bryłka węgla kamiennego.

Przed lekcją:

  1. Nauczyciel przygotowuje na zajęcia bryłkę węgla kamiennego.

Przebieg lekcji

Faza wstępna:

  1. Nauczyciel przedstawia temat lekcji.

  2. Nauczyciel pokazuje uczniom przyniesioną bryłkę węgla kamiennego i pyta ich, czy wiedzą, jaki ma ona związek z tematem lekcji. Jeśli jest to konieczne, naprowadza uczniów na właściwą odpowiedź. Następnie nauczyciel dzieli uczniów na cztery grupy i prosi ich, by na podstawie swojej dotychczasowej wiedzy stworzyli mapę myśli przedstawiającą zastosowania paprotników przez człowieka, uwzględniającą nazwy przykładowych gatunków.

  3. Uczniowie z pomocą nauczyciela formułują cele lekcji.

Faza realizacyjna:

  1. Uczniowie zapoznają się z treścią w sekcji „Przeczytaj” i uzupełniają w grupach mapy myśli.

  2. Uczniowie porównują swoje mapy myśli z mapą zawartą w e‑materiale w sekcji „Grafika interaktywna”.

  3. Nauczyciel rozpoczyna dyskusję, pytając: „Dlaczego należy ograniczyć wykorzystanie węgla kamiennego i zastąpić go innymi źródłami energii?”.

  4. Uczniowie wykonują indywidualnie ćwiczenie nr 4 w sekcji „Sprawdź się” (w którym uczniowie mają za zadanie połączyć składniki chemiczne występujące u niektórych paprotników z ich właściwościami wykorzystywanymi w medycynie), a następnie porównują swoje odpowiedzi z odpowiedziami kolegi lub koleżanki.

  5. Uczniowie rozwiązują ćwiczenie nr 2 z sekcji „Sprawdź się”. Następnie przygotowują podobne zadanie (typu „prawda/fałsz”) dla osoby z pary: wymyślają trzy prawdziwe lub fałszywe zdania dotyczące tematu lekcji. Uczniowie wykonują ćwiczenie otrzymane od kolegi lub koleżanki.

Faza podsumowująca:

  1. Nauczyciel prosi uczniów, by odnosząc się do sformułowanych celów lekcji, rozwinęli zdania: „Dziś nauczyłem/nauczyłam się…”, „Zrozumiałem/zrozumiałam, że…”, „Zaskoczyło mnie…”, „Dowiedziałem/dowiedziałam się…”.

Praca domowa:

Wyjaśnij, w jaki sposób paprocie ozdobne mogą pomóc mieszkańcom miast w dbaniu o zdrowie.

Materiały pomocnicze:

Rośliny lecznicze. Atlas, red. Danuta Rybak, Arkady, Warszawa 1993.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania grafiki interaktywnej:

Grafikę interaktywną można wykorzystać w fazie wstępnej zajęć, w celu wzbudzenia zaciekawienia uczniów.