Autor: Agnieszka Pieszalska

Przedmiot: biologia

Temat: Lekooporność i jej przyczyny

Grupa docelowa: uczniowie III etapu edukacyjnego – kształcenie w zakresie rozszerzonym

Podstawa programowa

Zakres rozszerzony.

VI. Bakterie i archeowce. Uczeń:
4) wykazuje znaczenie procesów płciowych w zmienności genetycznej bakterii;

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje matematyczne oraz kompetencje w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii;

  • kompetencje osobiste, społeczne w zakresie umiejętności uczenia się;

  • kompetencje cyfrowe.

Cele operacyjne
Uczeń:

  • definiuje pojęcia antybiotyk i oporność;

  • podaje przykłady lekoopornych bakterii;

  • wyjaśnia mechanizm nabywania oporności bakterii na antybiotyki;

  • przeprowadza badania określające wrażliwość bakterii;

  • ocenia wpływ stosowania antybiotyków na zwiększenie lekooporności wśród bakterii.

Strategie nauczania:

  • konstruktywizm;

  • strategia kształcenia wyprzedzającego;

  • IBSE (nauczanie przez dociekanie naukowe).

Metody i techniki nauczania:

  • pogadanka;

  • gwiazda pytań;

  • analiza tekstu źródłowego;

  • ćwiczenia laboratoryjne.

Formy pracy:

  • praca indywidualna;

  • praca w grupach;

  • praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne:

  • komputery z dostępem do internetu;

  • zasoby multimedialne zawarte w e‑materiale;

  • pięć arkuszy papieru A3 z narysowaną gwiazdą (zob. materiały pomocnicze), flamastry.

Przed lekcją

Uczniowie przypominają sobie informacje na temat bakterii Gram‑ujemnych i Gram‑dodatnich, zawracając uwagę na wpływ budowy ściany komórkowej bakterii na efekt barwienia.

Przebieg lekcji

Faza wstępna

  1. Nauczyciel podaje uczniom przykłady wielkich epidemii, które miały miejsce w historii ludzkości.

  2. Nauczyciel inicjuje burzę mózgów, zadając pytanie: „Co spowodowało, że człowiek zaczął wygrywać walkę z bakteriami?”. Uczniowie zapisują swoje pomysły na tablicy.

  3. Nauczyciel podsumowuje burzę mózgów oraz wprowadza uczniów w temat lekcji, mówiąc, że w dzisiejszych czasach bakterie ponownie mogą być przyczyną zgonów wielu milionów ludzi.

  4. Nauczyciel podaje cele lekcji i formułuje jej temat.

Faza realizacyjna

  1. Uczniowie zapoznają się z treścią e‑materiału.

  2. Nauczyciel dzieli klasę na pięć grup. Każdy zespół otrzymuje arkusz papieru A3 z ilustracją gwiazdy. Zadaniem uczniów jest umieszczenie na ramionach gwiazdy pięciu pytań dotyczących zagadnienia znajdującego się wewnątrz gwiazdy (ilustracja z poprawnymi, przykładowymi pytaniami została zamieszczona w materiałach pomocniczych).

  3. Każdy zespół po napisaniu pytań przekazuje gwiazdę innej grupie, zgodnie z kierunkiem wskazówek zegara. Teraz zadaniem uczniów jest udzielenie odpowiedzi na zadane pytania w oparciu o wiadomości znajdujące się w e‑materiale.

  4. Uczniowie swoje odpowiedzi zapisują na otrzymanym arkuszu papieru A3.

  5. Po upływie wyznaczonego czasu grupy prezentują swoje gwiazdy. Nauczyciel w razie potrzeby uzupełnia informacje, wyjaśnia wątpliwości.

  6. Uczniowie przeprowadzają doświadczenie „Określanie wrażliwości bakterii chorobotwórczych na antybiotyki” w wirtualnym laboratorium. Zapisują swoje obserwacje, formułują wnioski i weryfikują hipotezę. Wybrane osoby prezentują wyniki swojej pracy, nauczyciel koryguje ewentualne błędy.

Faza podsumowująca

  1. Nauczyciel podsumowuje prace grup.

  2. Uczniowie odpowiadają na pytania podsumowujące lekcję:

  • Co to jest oporność?

  • Na czym polega mechanizm nabywania oporności bakterii na antybiotyki?

  • Jakie znacie przykłady bakterii lekoopornych?

Praca domowa

Uczniowie wykonują ćwiczenia interaktywne zawarte w e‑materiale.

Materiały pomocnicze

Przykładowa gwiazda pytań.

R6SddTrRHsgAv

Plik PDF o rozmiarze 183.31 KB w języku polskim

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania multimedium

Multimedium może być wykorzystane przez ucznia w fazie przygotowania do lekcji lub podczas tematu dotyczącego bakterii Gram‑dodatnich i Gram‑ujemnych.