Dla nauczyciela

Numer e‑materiału: 3.3.3.3

Imię i nazwisko autora: Lena Wilkiewicz

Przedmiot: język obcy nowożytny – język niemiecki

Temat zajęć: Mein Klassenraum – der dritte Pädagoge/Moja sala lekcyjna – trzeci pedagog.

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, klasa III, zakres podstawowy, poziom językowy B1+/B2

Cel ogólny lekcji: Umiejętność opisywania pomieszczeń szkolnych oraz wypowiadania się na temat wpływu otoczenia na proces uczenia się.

Cele szczegółowe lekcji:

Podstawa programowa – wariant III.1.P Język obcy nowożytny nauczany jako pierwszy (kontynuacja 1. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej – kształcenie w zakresie podstawowym)
Cele kształcenia – wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie tematów wskazanych w wymaganiach szczegółowych.
II. Rozumienie wypowiedzi. Uczeń rozumie wypowiedzi ustne o umiarkowanym stopniu złożoności, wypowiadane w naturalnym tempie, w standardowej odmianie języka, a także wypowiedzi pisemne o umiarkowanym stopniu złożoności, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń samodzielnie tworzy proste, spójne i logiczne, w miarę płynne wypowiedzi ustne oraz proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
IV. Reagowanie na wypowiedzi. Uczeń uczestniczy w rozmowie i reaguje ustnie w typowych, również w miarę złożonych sytuacjach oraz reaguje w formie prostego tekstu pisanego w typowych sytuacjach w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
V. Przetwarzanie wypowiedzi. Uczeń zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:
3) edukacja (np. szkoła i jej pomieszczenia, przedmioty nauczania, uczenie się – w tym uczenie się przez całe życie, przybory szkolne, oceny szkolne, życie szkoły, zajęcia pozalekcyjne, system oświaty);
II. Uczeń rozumie wypowiedzi ustne o umiarkowanym stopniu złożoności (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, ogłoszenia, instrukcje, relacje, wywiady, dyskusje, prelekcje), wypowiadane w naturalnym tempie, w standardowej odmianie języka:
5) znajduje w wypowiedzi określone informacje;
7) wyciąga wnioski wynikające z informacji zawartych w wypowiedzi;
III. Uczeń rozumie wypowiedzi pisemne o umiarkowanym stopniu złożoności (np. listy, e‑mail, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, broszury, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, rozkłady jazdy, instrukcje, komiksy, artykuły, teksty narracyjne, recenzje, wywiady, wpisy na forach i blogach, teksty literackie):
1) określa główną myśl tekstu lub fragmentu tekstu;
4) znajduje w tekście określone informacje;
7) wyciąga wnioski wynikające z informacji zawartych w tekście;
IV. Uczeń tworzy proste, spójne i logiczne, w miarę płynne wypowiedzi ustne:
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
5) opisuje upodobania;
6) wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy, przedstawia i ustosunkowuje się do opinii i poglądów innych osób;
8) przedstawia zalety i wady różnych rozwiązań;
VI. Uczeń reaguje ustnie w typowych, również w miarę złożonych sytuacjach:
5) wyraża i uzasadnia swoje upodobania, preferencje, intencje i pragnienia, pyta o upodobania, preferencje, intencje i pragnienia innych osób;
VII. Uczeń reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, SMS, list prywatny, formularz, e‑mail, komentarz, wpis na czacie/forum) w typowych sytuacjach:
4) wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się lub nie zgadza się z opiniami innych osób, wyraża wątpliwość;
5) wyraża i uzasadnia swoje upodobania, preferencje, intencje i pragnienia, pyta o upodobania, preferencje, intencje i pragnienia innych osób;
VIII. Uczeń przetwarza tekst ustnie lub pisemnie:
1) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, mapach, symbolach, piktogramach) lub audiowizualnych (np. filmach, reklamach);
2) przekazuje w języku obcym nowożytnym lub w języku polskim informacje sformułowane w tym języku obcym;
3) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje sformułowane w języku polskim;
IX. Uczeń posiada:
1) podstawową wiedzę o krajach, społeczeństwach i kulturach społeczności, które posługują się danym językiem obcym nowożytnym oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu lokalnego, europejskiego i globalnego;
2) świadomość związku między kulturą własną i obcą oraz wrażliwość międzykulturową.
X. Uczeń dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. korzystanie ze słownika, poprawianie błędów, prowadzenie notatek, stosowanie mnemotechnik, korzystanie z tekstów kultury w języku obcym nowożytnym).
XI. Uczeń współdziała w grupie (np. w lekcyjnych i pozalekcyjnych językowych pracach projektowych).
XII. Uczeń korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym (np. z encyklopedii, mediów, instrukcji obsługi), również za pomocą technologii informacyjno‑komunikacyjnych.
XIII. Uczeń stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, identyfikowanie słów kluczy lub internacjonalizmów) i strategie kompensacyjne, w przypadku gdy nie zna lub nie pamięta wyrazu (np. upraszczanie formy wypowiedzi, zastępowanie innym wyrazem, opis, wykorzystywanie środków niewerbalnych).
XIV. Uczeń posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje w zakresie wielojęzyczności;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie uczenia się.

Cele operacyjne - zgodne ze zrewidowana taksonomia celow Blooma, w tym minimum jeden cel z poziomu 3‑6 sfery kognitywnej, sformułowane w postaci SMART

Uczeń:

  • rozpoznaje różne formy aranżacji sali lekcyjnej;

  • wymienia wady i zalety różnych ustawień ławek w klasie;

  • opisuje swoje preferencje odnośnie ustawienia ławek w klasie.

Cele motywacyjne

Uczeń:

  • czuje się kompetentny, gdyż rozwiązuje zadania na miarę swoich możliwości;

  • dostrzega powiązania pomiędzy nauką języka niemieckiego a innymi przedmiotami szkolnymi;

  • ma możliwość samodzielnej pracy nad językiem;

  • uczy się o rzeczach, które są dla niego ważne;

  • uczy się o sprawach, które dotyczą otaczającego go świata.

Strategie uczenia się

  • stosowanie mnemotechnik do zapamiętywania nowych wyrazów i ich znaczeń – używanie obrazu i dźwięku obok wyrazów (stosowanie wyrazów kluczowych, wprowadzanie wyrazów i zwrotów do kontekstu sytuacyjnego, używanie skojarzeń wzrokowych);

  • stosowanie technik generatywnych do uświadamiania sobie struktury języka – zadawanie pytań, robienie notatek, powtarzanie zdań na głos;

  • stosowanie technik strukturalnych – wybierania najistotniejszych elementów, czytanie tekstu tylko dla jego ogólnego zrozumienia, czytanie lub słuchanie w celu znalezienia określonych szczegółów;

  • odgadywanie znaczenia wyrazów i struktur w tekstach słuchanych i czytanych (używanie wskazówek językowych – niektórych znanych wyrazów, zwrotów z języka polskiego bądź obcego i domyślanie się treści w języku niemieckim);

  • pokonywanie ograniczeń w pisaniu poprzez np. tworzenie nowych wyrazów, użycie synonimów, antonimów, tworzenie parafrazy;

  • zadawanie pytań (prośba o wyjaśnienie, powtórzenie, o poprawienie błędów);

  • współpraca z innymi osobami (współpraca z kolegami na tym samym poziomie oraz z zaawansowanymi użytkownikami języka niemieckiego).

Metody i formy pracy:

  • podejście komunikacyjne;

  • podejście humanistyczne;

  • podająca: pogadanka, opis, praca z tekstem źródłowym, praca z katalogiem, wyjaśnienie;

  • aktywizująca: burza mózgów;

  • kognitywna: udzielanie objaśnień (wskazówek) i komentarzy;

  • programowana: z użyciem komputera, techniki multimedialne.

Formy zajęć:

  • praca indywidualna,

  • praca w parach,

  • praca w grupach,

  • plenum.

Środki dydaktyczne potrzebne do realizacji lekcji:

  • komputer, np. laptop z dostępem do Internetu,

  • słowniczek,

  • tekst źródłowy,

  • multimedium (katalog interaktywny),

  • zdania z tekstu Przeczytaj do wyświetlenia,

  • zdjęcia z różymi salami lekcyjnymi,

  • zestaw zadań interaktywnych.

Przebieg lekcji:

a) Faza wprowadzająca

  • Nauczyciel prosi uczniów, aby zwrócili uwagę na temat lekcji i odpowiedzieli, kto to jest według nich pedagog i jaką pełni rolę. Następnie pyta, jak uczniowie rozumieją temat lekcji i czy salę lekcyjną można nazwać pedagogiem (burza mózgów). Uczniowie wypowiadają się na forum klasy.

  • Nauczyciel prosi uczniów o przeczytanie tekstu wprowadzającego Czy wiesz, że…

b) Faza realizacyjna

  • Nauczyciel wyświetla lub zapisuje na tablicy 4 zdania z tekstu Przeczytaj: Räume wirken sich auf das Wohlbefinden eines jeden Menschen aus. Man stellt immer häufiger große Ansprüche an die Schule und ihre Raumgestaltung und Ausstattung sowie die Einführung von abwechslungsreichen Unterrichtsformen. Als Raum, in dem unterrichtet und gelernt wird, kann ein Klassenzimmer in unterschiedliche Zonen unterteilt werden. Wer schwer arbeitet, braucht Erholung.

  • Nauczyciel dzieli klasę na grupy i każdej grupie przydziela jedno zdanie. Nauczyciel prosi każdą grupę o rozwinięcie każdego z tych stwierdzeń w formie 4‑5 zdań. Uczniowie ustalają w grupach wypowiedź i przedstawiciel grupy prezentuje wypowiedź na forum klasy.

  • Uczniowie czytają tekst źródłowy. W razie potrzeby mogą skorzystać z dodatkowej pomocy, np. wyrazów i zwrotów zamieszczonych w słowniczku. Nauczyciel wspiera uczniów.

  • Nauczyciel sprawdza ogólne zrozumienie tekstu, zadając pytania, np. Welche Gruppe hatte Recht? Welche Informationen habt ihr im Text gefunden? Handelt der Text davon, worüber ihr gesprochen habt? Wybrani uczniowie udzielają informacji na forum klasy.

  • Uczniowie dobierają się w pary i wspólnie sprawdzają stopień zrozumienia treści tekstu, wykonując Übung 1, 2, 4 w części Przeczytaj.

  • Nauczyciel prosi uczniów o zapoznanie się z Tippem gramatycznym.

  • Uczniowie sprawdzają indywidualnie stopień zrozumienia treści Tippa, wykonując Übung 3 w części Przeczytaj.

  • Nauczyciel wykorzystuje początki zdań z Übung 3 w części Przeczytaj i prosi uczniów o dokończenie zdań (w formie wypowiedzi ustnej) oraz podanie własnych pomysłów zakończenia.

  • Nauczyciel zapisuje na tablicy hasła dotyczące katalogu interaktywnego i aranżacji sali lekcyjnej: Licht, Ausstattung, Dekorationen, Sitzordnung, Schulsachen oraz prosi uczniów o zwrócenie uwagi na obrazki katalogu i podanie skojarzeń do podanych pojęć. Mogą to być rzeczowniki, czasowniki, przymiotniki lub pełne zdania. Nauczyciel zapisuje propozycje uczniów na tablicy, tworząc w ten sposób mapę pojęć do katalogu interaktywnego.

  • Nauczyciel dzieli uczniów na grupy. Uczniowie zapoznają się z całym katalogiem interaktywnym, ale każda z grup ma przydzielone osobne zagadnienie (główne hasło mapy pojęć). Zadaniem każdej grupy jest wyodrębnienie informacji, które nie pojawiły się na mapie pojęć, a są istotne dla danego zagadnienia. Po obejrzeniu katalogu uczniowie ustalają wewnątrz grupy, które informacje należy uzupełnić i dopisują je do mapy pojęć.

  • Następnie uczniowie indywidualnie sprawdzają stopień zrozumienia treści katalogu i wykonują Übung 1‑3 w części Katalog interaktywny. Uczniowie pracują ze słownictwem, porządkują informacje, uzupełniają tekst.

  • Nauczyciel inicjuje dyskusję na temat aranżacji sali lekcyjnej. Może do tego wykorzystać Aufgabe 7 w części Sprawdź się. Prosi uczniów o podsumowanie, jakie ustawienie ławek wybrali uczniowie, jakie są wady i zalety takiego ustawienia. Nauczyciel może także wyświetlić zdjęcia różnych sal lekcyjnych i poprosić uczniów o jednozdaniowe wypowiedzi, pytając ich: Was fällt dir hier auf? Wie findest du diese Raumgestaltug? Was ist für diesen Raum charakteristisch? Was für eine Sitzordnung gibt es in diesem Raum? Was fehlt in diesem Raum?

c) Faza podsumowująca:

  • Uczniowie pracują w trzech dużych grupach i projektują salę lekcyjną. Wykonują szkic oraz oznaczają poszczególne elementy, wpisując ich nazwę. Następnie prezentują swoją propozycję na forum klasy.

Praca domowa:

Uczniowie porównują zdjęcia w Aufgabe 8 w części Sprawdź się i odpowiadają pisemnie na pytanie, który układ ławek w klasie byłby dla nich lepszy. Uczniowie uzasadniają swoje zdanie.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania katalogu inteaktywnego

  • Przed lekcją: powtórzenie znanego słownictwa, zaciekawienie, wprowadzenie do tematu lekcji. Uczniowie przygotowują galerię zdjęć z różnym wyposażeniem sal lekcyjnych, nazywają poszczególne przedmioty po niemiecku.

  • W trakcie lekcji: odwołanie się do wiedzy posiadanej i połączenie jej z nową wiedzą (konekcjonizm). Uczniowie opisują swoją salę lekcyjną na podstawie informacji i słownictwa w katalogu lub formułują listę życzeń, jak chcieliby tę salę urządzić.

  • Po lekcji: wykorzystanie do powtórzenia słownictwa z danego zakresu, uporządkowanie informacji. Uczniowie piszą artykuł do gazetki szkolnej, jak można zmienić wygląd sal lekcyjnych, aby były trzecim pedagogiem i wszyscy mogli czuć się w nich dobrze.

Słownik