Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Pobierz materiał do EPUB Pobierz materiał do MOBI Zaloguj się aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby udostępnić materiał Dodaj całą stronę do teczki

Scenariusz

Autor

Learnetic

Temat zajęć

Obieg materii i przepływ energii w ekosystemie

Grupa docelowa

Szkoła gimnazjalna, klasa 3, biologia

Szkoła podstawowa, biologia

Ogólny cel kształcenia

Uczeń opisuje zależności pokarmowe w ekosystemie oraz przedstawia ich rolę w obiegu materii i przepływu energii przez ekosystem.

Kształtowane kompetencje kluczowe

  1. porozumiewanie się w języku ojczystym,

  2. kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo‑techniczne,

  3. umiejętność uczenia się.

Cele operacyjne (szczegółowe)

Uczeń:

  • opisuje na czym polega krążenie materii i przepływ energii w ekosystemie;

  • omawia rolę producentów, konsumentów i destruentów w obiegu materii i przepływie energii przez ekosystem;

  • wyjaśnia, dlaczego przy przechodzeniu materii wzdłuż łańcucha pokarmowego następują straty energii;

  • omawia cykl biogeochemiczny węgla i azotu.

Metody / techniki kształcenia

  • metoda problemowa – odkrywcza

  • dyskusja

Formy organizacji pracy

  • indywidualna

  • grupowa

  • zbiorowa

Przebieg lekcji

Faza wprowadzająca:

Czynności organizacyjne.

Przedstawienie celu zajęć. Nauczyciel pyta uczniów jak rozumieją określenia: krążenie materii i krążenie pierwiastków w przyrodzie. Po uzyskaniu odpowiedzi wyjaśnia uczniom, że te procesy są podstawą przemian martwej materii w organizmy żywe i na powrót w martwą materię na Ziemi. Następnie informuje uczniów, że na bieżącej lekcji nauczą się dlaczego procesy te zachodzą i jak przebiegają.

Zapisanie tematu lekcji.

Faza realizacyjna

Nauczyciel zaprasza uczniów na projekcję filmu Obieg materii i przepływ energii w ekosystemie. Informuje ich, że film jest podzielony na bloki omawiające:

  • Poziomy troficzne w ekosystemie

  • Łańcuchy i sieci pokarmowe

  • Przepływ energii i piramidę energii

  • Ekosystemy niepełne i sztuczne

  • Krążenie azotu w przyrodzie

  • Krążenie węgla w przyrodzie

Nauczyciel poleca uczniom zwrócić szczególną uwagę na omawianą w filmie cykliczność procesów oraz wykorzystanie energii.

Uczniowie oglądają film pt. Obieg materii i przepływ energii w ekosystemie.

Po projekcji nauczyciel dzieli uczniów na grupy i rozdziela między nich przyniesione ze szkolnej biblioteki teksty źródłowe, słowniki
i encyklopedie, np. Szkolny słownik biologiczny, Leksykon biologiczny, Biologia Campbella, Biologia Claude A. Ville, Słownik encyklopedyczny 
– Ekologia. Każdej z grup przydziela przygotowanie pisemnej odpowiedzi na jedno z pytań:

  • Wyjaśnij dlaczego mówimy o przepływie energii przez ekosystem.

  • Wyjaśnij dlaczego mówimy o obiegu materii w ekosystemie.

  • Wyjaśnij dlaczego wycinka drzew i nawożenie pól uprawnych prowadzą do zaburzenia krążenia węgla i azotu w ekosystemie.

  • Wytłumacz dlaczego łańcuchy pokarmowe zwykle nie mają więcej niż 5 poziomów.

  • Na przykładzie azotu uzasadnij nazywanie cykli krążenia pierwiastków w przyrodzie cyklami biogeochemicznymi.

Uczniowie w przygotowaniu odpowiedzi mogą również korzystać z podręcznika oraz Internetu.

Uczniowie w grupach przygotowują odpowiedzi na poszczególne pytania. Nauczyciel nadzoruje pracę, odpowiada na pytania uczniów i wyjaśnia wątpliwości.

Po przygotowaniu odpowiedzi uczniowie z poszczególnych grup przedstawiają je na forum klasy. Nauczyciel inicjuje dyskusję mającą na celu zweryfikowanie prawidłowości odpowiedzi. Po zakończeniu dyskusji uczniowie zapisują na tablicy zebrane odpowiedzi na wszystkie pytania,
a następnie zapisują je do zeszytów jako notatkę z lekcji.

Z kolei nauczyciel poleca uczniom wykonanie ćwiczeń interaktywnych zawartych w e‑materiale do lekcji. Po wykonaniu ćwiczeń uczniowie, 
pod merytorycznym nadzorem nauczyciela wyjaśniają na forum klasy najtrudniejsze odpowiedzi.

Faza podsumowująca

Nauczyciel sprawdza wiedzę uczniów zdobytą na lekcji inicjując dyskusję na temat: Czy efekty działań człowieka mogą zmienić przebieg cyklicznych procesów krążenia materii na Ziemi.

Praca domowa

Na podstawie dostępnych źródeł: podręcznika, literatury naukowej i czasopism, a także Internetu uczniowie mają przygotować odpowiedź 
na pytanie czy możliwe jest stworzenie przez człowieka sztucznej, samowystarczalnej biosfery, która pozwalałaby zamieszkać człowiekowi 
na innych planetach.

mf144ad4ce6199c62_1

Metryczka

Tytuł

Obieg materii i przepływ energii w ekosystemie

Temat lekcji z e‑podręcznika, do którego e‑materiał się odnosi

2.7. Ekosystem – obieg materii i przepływ energii

Przedmiot

Biologia

Etap edukacyjny

Szkoła gimnazjalna, klasa III

Szkoła podstawowa

Podstawa programowa

Uczeń:

  • opisuje zależności pokarmowe (łańcuchy i sieci pokarmowe) w ekosystemie, rozróżnia producentów, konsumentów i destruentów oraz przedstawia ich rolę w obiegu materii i przepływie energii przez ekosystem

Nowa podstawa programowa

Uczeń:

  • przedstawia strukturę troficzną ekosystemu; rozróżnia producentów, konsumentów (I‑go i dalszych rzędów) i destruentów  
    oraz przedstawia ich rolę w obiegu materii i przepływie energii przez ekosystem,

  • opisuje zależności pokarmowe (łańcuchy pokarmowe i sieci troficzne); konstruuje proste łańcuchy pokarmowe (łańcuchy spasania); 
    analizuje przedstawione (w postaci schematu) sieci i łańcuchy pokarmowe

Kompetencje kluczowe

Zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE z 18.12.2006. Kompetencje kluczowe:

  1. porozumiewanie się w języku ojczystym,

  2. kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo‑techniczne,

  3. umiejętność uczenia się.

Cele edukacyjne zgodne z etapem kształcenia

Uczeń:

  1. opisuje, na czym polega krążenie materii i przepływ energii w ekosystemie;

  2. omawia rolę producentów, konsumentów i destruentów w obiegu materii i przepływie energii przez ekosystem;

  3. wyjaśnia, dlaczego przy przechodzeniu materii wzdłuż łańcucha pokarmowego następują straty energii.

  4. omawia obieg węgla i azotu

Powiązania z e‑podręcznikiem

http://www.epodreczniki.pl/reader/c/140129/v/latest/t/student-canon/m/iFqfr7IyX1#iFqfr7IyX1_d5e78

Aplikacje dostępne w
Pobierz aplikację ZPE - Zintegrowana Platforma Edukacyjna na androida