Dla nauczyciela

Numer e‑materiału: 3.2.8.7

Imię i nazwisko autora: Paweł Przywara

Przedmiot: Język obcy nowożytny – język niemiecki

Temat zajęć: Streit im Urlaub vermeiden. Abitraining/Uniknąć kłótni podczas urlopu. Trening maturalny

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, klasa II, zakres podstawowy, poziom językowy B1+/B2

Cel ogólny lekcji:

  • Umiejętność wypowiadania się na temat radzenia sobie ze stresem przed wyjazdem na urlop.

  • Utrwalenie słownictwa oraz wybranych zagadnień gramatycznych.

  • Trening strategii egzaminacyjnych.

Podstawa programowa:

Podstawa programowa – wariant III.1.P Język obcy nowożytny nauczany jako pierwszy (kontynuacja 1. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej – kształcenie w zakresie podstawowym)
Cele kształcenia – wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie tematów wskazanych w wymaganiach szczegółowych.
III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń samodzielnie tworzy proste, spójne i logiczne, w miarę płynne wypowiedzi ustne oraz proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
IV. Reagowanie na wypowiedzi. Uczeń uczestniczy w rozmowie i reaguje ustnie w typowych, również w miarę złożonych sytuacjach oraz reaguje w formie prostego tekstu pisanego w typowych sytuacjach w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
V. Przetwarzanie wypowiedzi. Uczeń zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:
5) życie prywatne (np. rodzina, znajomi i przyjaciele, czynności życia codziennego, określanie czasu, formy spędzania czasu wolnego, święta i uroczystości, styl życia, konflikty i problemy);
8) podróżowanie i turystyka (np. środki transportu i korzystanie z nich, orientacja w terenie, baza noclegowa, wycieczki, zwiedzanie, awarie i wypadki w podróży, ruch uliczny);
III. Uczeń rozumie wypowiedzi pisemne o umiarkowanym stopniu złożoności (np. listy, e‑mail, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, broszury, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, rozkłady jazdy, instrukcje, komiksy, artykuły, teksty narracyjne, recenzje, wywiady, wpisy na forach i blogach, teksty literackie):
4) znajduje w tekście określone informacje;
5) rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu;
IV. Uczeń tworzy proste, spójne i logiczne, w miarę płynne wypowiedzi ustne:
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
2) opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości i teraźniejszości;
7) wyraża i opisuje uczucia i emocje;
VI. Uczeń reaguje ustnie w typowych, również w miarę złożonych sytuacjach:
3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia;
4) wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się lub nie zgadza się z opiniami innych osób, wyraża wątpliwość;
11) ostrzega, nakazuje, zakazuje, instruuje;
15) dostosowuje styl wypowiedzi do sytuacji.
VII. Uczeń reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, SMS, list prywatny, formularz, e‑mail, komentarz, wpis na czacie/forum) w typowych sytuacjach:
4) wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się lub nie zgadza się z opiniami innych osób, wyraża wątpliwość;
11) ostrzega, nakazuje, zakazuje, instruuje;
15) dostosowuje styl wypowiedzi do odbiorcy.
VIII. Uczeń przetwarza tekst ustnie lub pisemnie:
1) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, mapach, symbolach, piktogramach) lub audiowizualnych (np. filmach, reklamach);
2) przekazuje w języku obcym nowożytnym lub w języku polskim informacje sformułowane w tym języku obcym;
3) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje sformułowane w języku polskim;
IX. Uczeń posiada:
1) podstawową wiedzę o krajach, społeczeństwach i kulturach społeczności, które posługują się danym językiem obcym nowożytnym oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu lokalnego, europejskiego i globalnego;
2) świadomość związku między kulturą własną i obcą oraz wrażliwość międzykulturową.
X. Uczeń dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. korzystanie ze słownika, poprawianie błędów, prowadzenie notatek, stosowanie mnemotechnik, korzystanie z tekstów kultury w języku obcym nowożytnym).
XII. Uczeń korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym (np. z encyklopedii, mediów, instrukcji obsługi), również za pomocą technologii informacyjno‑komunikacyjnych.
XIII. Uczeń stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, identyfikowanie słów kluczy lub internacjonalizmów) i strategie kompensacyjne, w przypadku gdy nie zna lub nie pamięta wyrazu (np. upraszczanie formy wypowiedzi, zastępowanie innym wyrazem, opis, wykorzystywanie środków niewerbalnych).
XIV. Uczeń posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje w zakresie wielojęzyczności;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się.

Cele operacyjne – zgodne ze zrewidowaną taksonomią celów Blooma, w tym minimum jeden cel z poziomu 3–6 sfery kognitywnej, sformułowane w postaci SMART:

Uczeń:

  • sprawdza znajomość słownictwa z działów Podróżowanie i turystyka oraz Życie prywatne;

  • powtarza wybrane zagadnienia gramatyczne;

  • opowiada o sposobie radzenia sobie ze stresem i kłótniami podczas urlopu.

Cele motywacyjne:

Uczeń:

  • uczy się o rzeczach, które są dla niego ważne;

  • samodzielnie dokonuje oceny swoich umiejętności językowych;

  • otrzymuje informację zwrotną.

Strategie uczenia się:

(w tym strategie związane z planowaniem i organizowaniem procesu uczenia się pod kątem egzaminu maturalnego oraz wzmacniające świadomość i umiejętność wykorzystania strategii egzaminacyjnych)

  • dokonywanie świadomej analizy języka obcego – porównywanie struktur z językiem ojczystym, tłumaczenie słów, uogólnianie;

  • korzystanie z różnych dodatkowych źródeł do nauki języka, takich jak słowniki czy Internet;

  • wykorzystywanie wskazówek niejęzykowych (mowa ciała, sposób zwracania się, wiedza ogólna itp.);

  • indywidualne organizowanie wiedzy językowej, np. robienie streszczeń i notatek, zaznaczanie, podkreślanie, zakreślanie kolorem.

Metody i formy nauczania:

  • konstruktywizm;

  • kognitywizm;

  • podająca – praca z tekstem źródłowym;

  • podejście komunikacyjne;

  • aktywizująca – Think‑Pair‑Share, LdL – nauka przez nauczanie, Partner Check;

  • kognitywna – udzielanie objaśnień (wskazówek) i komentarzy;

  • programowana – z użyciem komputera;

  • sprawdzająca – test (multimedium).

Formy pracy:

  • praca indywidualna,

  • praca w parach,

  • plenum.

Środki dydaktyczne potrzebne do realizacji lekcji:

  • komputer (np. laptop) z dostępem do Internetu,

  • słowniczek,

  • tekst źródłowy,

  • multimedium (test),

  • tablica multimedialna,

  • zestaw ćwiczeń interaktywnych.

Przebieg lekcji

a) Faza wprowadzająca:

  • Dla osiągnięcia jak najlepszego efektu w postaci utrwalenia słownictwa oraz zagadnień gramatycznych z wybranych zakresów tematycznych zaleca się realizację wszystkich zadań przewidzianych w tym materiale.

  • Nauczyciel prosi uczniów o zapoznanie się z tematem zajęć oraz przeczytanie Wprowadzenia do lekcji. Następnie na tablicy zapisuje wyraz Streit lub Zoff im Urlaub i prosi uczniów o podanie skojarzeń związanych z tym pojęciem (burza mózgów). Pyta uczniów, co ich zdaniem jest powodem stresu i kłótni podczas urlopu. Uczniowie notują najważniejsze pojęcia w zeszycie.

b) Faza realizacyjna:

  • Materiał z sekcji Przeczytaj doskonale nadaje się do wykorzystania metody LdL (nauka poprzez nauczanie) – należy wyznaczyć ucznia (uczniów), który przejmie za nauczyciela fragment (fragmenty) lekcji i go poprowadzi. Trzeba pamiętać, aby wcześniej omówić z danym uczniem (danymi uczniami) metody i formy pracy związane z prowadzonym przez niego (nich) fragmentem lekcji. Wybrani uczniowie prezentują tekst źródłowy, wyjaśniają nieznane zwroty i pojęcia Przygotowują pytania lub quiz do tekstu. Następnie inicjują krótką dyskusję na ten temat i proszą o podzielenie się swoimi doświadczeniami.

  • Podczas sprawdzania rozumienia tekstu (Übung 1–3) nauczyciel może wykorzystać w pracy z uczniami metodę Think‑Pair‑Share, która polega na trzech głównych krokach:

    • pomyśl (pracuj sam, przeczytaj, zrozum, zrób notatki);

    • skonfrontuj swoją wiedzę i podziel się nią, pracując w parze;

    • przedstaw wyniki swojej pracy na forum.

  • Uczniowie w parach zapoznają się z testem w części Test. Następnie naprzemiennie rozwiązują zadania, sprawdzając poziom opanowania umiejętności oraz wyjaśniając partnerowi swój tok rozumowania. W kolejnym kroku dwie pary porównują swoje rozwiązania. Na koniec uczniowie dokonują refleksji nad pracą w parze. Przed przystąpieniem do pracy nauczyciel powinien zapoznać uczniów z zasadami rozwiązywania ćwiczeń w parach. Zasada naczelna: myślę, wyjaśniam i szukam ewentualnego błędu samodzielnie.

c) Faza podsumowująca:

  • Nauczyciel wyświetla na tablicy multimedialnej Übung 1 - Übung 2 w części Test. Uczniowie zapoznają się z zadaniami, a następnie wybrani przez nauczyciela uczniowie proponują rozwiązania zadań na forum klasy. Pozostali uczniowie porównują rozwiązania kolegów/koleżanek z własnymi. Nauczyciel udziela informacji zwrotnej na temat poprawności odpowiedzi.

  • Uczniowie dobierają się w pary i przygotowują dialog zgodnie z poleceniem Übung 3 w części Test. Wybrane pary prezentują dialog na forum klasy.

Praca domowa

Uczniowie rozwiązują wszystkie zadania w części Sprawdź się.

Materiały pomocnicze

Powinny stać się nimi przede wszystkim pozostałe lekcje z działów Podróżowanie i turystyka oraz Życie prywatne.

Propozycja wykorzystania tekstu autentycznego:

Indeks górny s1 Źródło: Kristina Reiss, Konflikte: Dicke Luft in der Familie, dostępny w internecie: https://www.fritzundfraenzi.ch/erziehung/konflikte-dicke-luft-in-der-familie/ [dostęp 8.12.2023]. Indeks górny koniec

Nauczyciel dzieli uczniów na trzy grupy - każda grupa otrzymuje jedno z pytań:

  1. Warum streiten wir mit unseren Liebsten so häufig?

  2. Wie lassen sich Auseinandersetzungen in etwas Konstruktives verwandeln?

  3. Was sollten wir im Streit auf keinen Fall tun?

Uczniowie w grupach analizują tekst i przygotowują w formie notatki wizalnej odpowiedź na pytanie. Notatki zostają zaprezentowane na forum.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania testu:

  • przed lekcją: samodzielna ocena swoich umiejętności językowych, utrwalenie środków językowych;

  • w trakcie lekcji: wykonanie kilku różnych zestawów testu, a następnie dokonanie samooceny swoich umiejętności językowych;

  • po lekcji: wykorzystanie do utrwalenia i poszerzenia zakresu środków językowych, uczniowie mogą również przygotować swoje zestawy testowe bazujące na pytaniach z multimedium.

Indeks górny Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY‑SA 3.0 Indeks górny koniec

Słownik