Imię i nazwisko autora: Izabela Nowak

Przedmiot: Język obcy nowożytny nauczany jako drugi – język rosyjski

Temat zajęć: Как дела? / Co słychać?

Grupa docelowa: II etap edukacyjny, klasa VII, poziom A1

Kształtowane kompetencje kluczowe:

• kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

• kompetencje w zakresie wielojęzyczności;

• kompetencje cyfrowe;

• kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

Cele operacyjne:

Uczeń:

• utrwala litery alfabetu rosyjskiego, dzięki czemu czyta wyrazy oraz zapisuje je przy użyciu klawiatury;

• zna słownictwo potrzebne do opisu śniadania;

• przeprowadza krótką rozmowę w języku rosyjskim, używając pytania „Как дела́?”/ „Co słychać?” i opowiadając rozmówcy o własnym samopoczuciu.

Cele motywacyjne

Uczeń:

• odczuwa pozytywne emocje, związane z możliwością czytania i pisania wyrazów zapisanych innym alfabetem niż ten, którym posługiwał się dotychczas;

• wykorzystuje umiejętności z innych przedmiotów szkolnych (np. z języka angielskiego) na lekcji języka rosyjskiego;

• zaspokaja potrzebę ciekawości.

Strategie uczenia się

• Strategie pamięciowe – tworzenie asocjacji i kojarzenie pojęć, używanie obrazu i dźwięku (wprowadzanie słów i zwrotów do kontekstu sytuacyjnego, używanie skojarzeń wzrokowych, odtwarzanie dźwięków z pamięci), umiejscawianie nowych słów w kontekście, grupowanie słów w różne kategorie, systematyczne powtarzanie i utrwalanie poznanego materiału językowego, zapamiętywanie przez działanie (reagowanie na pytania).

• Strategie kognitywne – tworzenie różnych kombinacji zdań, łączenie zdań ze sobą, powtarzanie za nagraniem, naśladowanie rodzimych mówców, uczenie się utartych zwrotów, w których można „podstawić” inne wyrazy;

• Strategie kompensacyjne – odgadywanie znaczenia na podstawie znajomości języka polskiego;

• Strategie afektywne - motywowanie do nauki poprzez wprowadzenie, zainteresowanie odmiennym alfabetem i wprowadzenie elementów kulturowych;

• Strategie społeczne – współpraca z innymi osobami (współpraca z kolegami na tym samym poziomie).

Metody nauczania

• podająca,

• eksponująca,

• metoda kognitywna,

• metoda audiolingwalna,

• programowana.

Techniki nauczania

• wyjaśnienie,

• ćwiczenia przedmiotowe,

• udzielanie objaśnień i komentarzy,

• powtórzenia w formie ustnej (drilling),

• z użyciem komputera, techniki multimedialne.

Formy zajęć:

• praca indywidualna,

• praca w parach,

• praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne:

• komputer z dostępem do internetu i możliwością odtwarzania dźwięku.

Przebieg lekcji

Faza wprowadzająca:

Lekcję warto rozpocząć od przypomnienia dotychczas zdobytej wiedzy, na przykład zachęcając uczniów do symulowania w parach sytuacji powitania, przedstawiania się oraz pytań o przedmioty i osoby oraz odpowiedzi na nie. Można także dodatkowo rozdać uczniom karty, na których będą zapisane poznane dotychczas słowa. Utrwalanie może przebiegać według następującego schematu. Uczniowie pracują w parach. Nauczyciel odczytuje na głos słowo, a uczniowie wybierają odpowiednią kartę i odkładają ją na bok ławki. Na wykonanie zadania mają określony czas, np. 5 sekund. Po tym czasie nie mogą już dokładać kart. Nauczyciel wypowiada kolejne słowo, uczniowie odnajdują kartę i odkładają na bok. Nauczyciel podczas zabawy przechodzi między ławkami i za każdą poprawnie położoną kartę zostawia na ławce kolorowy żeton/pionek. Pary uczniów, które zgromadzą najwyższą liczbę punktów, mogą zostać nagrodzone oceną za aktywność. Zmodyfikowaną propozycją tego ćwiczenia jest wyświetlanie na ekranie ilustracji, do których uczniowie dobierają karty z podpisami. Dalsza część zabawy może przebiegać według zaproponowanego powyżej modelu. Można także zaproponować uczniom pracę w parach i wzajemne zadawanie pytań dotyczących ilustracji (Co to jest? Kto to jest?) i udzielanie odpowiedzi na nie. Warto, aby wśród proponowanych słów znalazły się takie, które stanowią dla uczniów trudność fonetyczną lub graficzną, np. żyrafa, jeż, cyrk. Nauczyciel może także zaproponować utrwalanie wymowy poprzez powtarzanie przez cały zespół klasowy poznanych wierszyków, śpiewanie piosenki.

Faza realizacyjna:

• Wprowadzenie zwrotów grzecznościowych dotyczących samopoczucia za pomocą grafik i materiału audio z części „Przeczytaj”:

Nauczyciel wyświetla na ekranie tablicy multimedialnej grafikę. W celu umiejscowienia materiału w szerszym kontekście kulturowym i komunikacyjnym może zapytać uczniów, jak przeprowadziliby zwyczajową rozmowę na temat samopoczucia w innych językach obcych (np. How are you? I’m fine. Thank you.). Następnie uruchamia audio do materiału wyświetlonego na ekranie. Uczniowie wraz z nauczycielem słuchają nagrań i, w razie potrzeby, objaśniają wspólnie znaczenie wyrażeń. Podczas odsłuchiwania wyrazów zawierających głoskę „o” nauczyciel objaśnia specyfikę jej wymowy w pozycji akcentowanej oraz nieakcentowanej. Następnie uczniowie powtarzają na głos dwukrotnie za lektorem wszystkie repliki, a w dalszej kolejności odczytują je na głos z podziałem na role, np. uczniowie siedzący pod oknem zadają pytanie, pozostała część klasy odpowiada; uczniowie, których imię zaczyna się na litery od „A” do „M” zadają pytanie, pozostali uczniowie odpowiadają na nie.

Uczniowie przystępują do wykonywania ćwiczeń 1‑2, a następnie nauczyciel może rozdać kolorowe kredki oraz wydruki, na których będą zapisane użyte w ćwiczeniach słowa. Uczniowie kolorują wszystkie głoski „o”, które są zapisane jako „o” i muszą być wypowiadane jako „o”. Inną propozycją jest kolorowanie głosek „o”, które powinny być wypowiadane jako krótkie „a”. W tym czasie nauczyciel sprawdza postępy uczniów: chodzi między ławkami, udziela pozytywnych komentarzy i, w razie potrzeby, wspomaga uczniów, objaśniając ewentualne usterki. Po wykonaniu ćwiczenia uczniowie raz jeszcze odczytują na głos wszystkie zapisane na kartach wyrażenia grzecznościowe.

Ćwiczenie nr 3 również może być utrwalane ustnie. Uczniowie słuchają dialogu. Podczas drugiego odsłuchu zatrzymuje nagranie po wybrzmieniu pojedynczych replik, np. Приве́т, Зо́я!, a uczniowie odczytują je wspólnie na głos. W dalszej kolejności nauczyciel włącza całość nagrania, a uczniowie czytają je, stosując technikę „cienia”. Polega ona na czytaniu tekstu niemal równocześnie z lektorem, przy zachowaniu minimalnego, około sekundowego, opóźnienia, tak, by wzorzec artykulacyjny nieco „wyprzedzał” ucznia. Przy pierwszym powtarzaniu nauczyciel uważnie słucha uczniów i, w przypadku błędów w wymowie lub akcencie, krótko objaśnia problem, podaje poprawne brzmienie słowa, po czym prosi zespół klasowy o powtórzenie całego wyrażenia, w którym słowo wystąpiło. Uczniowie jeszcze dwukrotnie odczytują dialog tą techniką. Następnie nauczyciel prosi, aby uczniowie nie korzystali już z tekstu, ale patrzyli w dowolny punkt – w okno, na sufit lub zamknęli oczy. Włącza nagranie, a uczniowie powtarzają repliki za lektorem, zachowując minimalny odstęp, podobnie, jak robili to podczas czytania. Odtwarzanie tekstu ze słuchu może być wykonane dwa lub trzy razy. Na zakończenie tej fazy lekcji nauczyciel może poprosić, aby uczniowie przeprowadzili w parach krótkie dialogi, w których przywitają się, zapytają o samopoczucie, odpowiedzą na to pytanie zgodnie z prawdą i pożegnają się. Rekomendujemy, aby uczniowie starali się budować te dialogi, używając replik z pamięci, ale w razie potrzeby mogą wspomagać się tekstem ćwiczeń lub dialogu.

• Zapoznanie z materiałem multimedialnym – ilustracja interaktywna:

Uczniowie samodzielnie zapoznają się z ilustracją. Następnie nauczyciel wyświetla na ekranie materiał i uczniowie jednogłośnie, za nauczycielem, odczytują poszczególne słowa. W tym miejscu nauczyciel kolejny raz może przypomnieć zasadę wymawiania „o” akcentowanego i nieakcentowanego. Bezpośrednio po wprowadzeniu słownictwa uczniowie mogą przystąpić do wykonania ćwiczeń nr 1 i nr 3, które mogą być odczytywane na głos przez wszystkich uczniów, początkowo za nauczycielem, a następnie samodzielnie. Uczniowie mogą także trenować czytanie tych słów w parach. W tym czasie nauczyciel przysłuchuje się odpowiedziom i, w razie potrzeby, weryfikuje ich poprawność. Dodatkowo materiał z tych ćwiczeń może być utrwalany w następujący sposób. Nauczyciel rozdaje uczniom kolorowe kredki oraz wydruki, na których będą zapisane słowa użyte w ćwiczeniach. Uczniowie kolorują wszystkie głoski „o”, które są zapisane jako „o” i muszą być wypowiadane jako „o”. Inną propozycją jest kolorowanie głosek „o”, które powinny być wypowiadane jako krótkie „a”. Po wykonaniu zadania uczniowie odczytują w parach słowa na głos, a nauczyciel weryfikuje poprawność rozwiązania.

W dalszej kolejności uczniowie rozwiązują ćwiczenie nr 3, a następnie mogą utrwalać materiał ustnie. Nauczyciel włącza nagranie, zatrzymuje je po każdym zdaniu, a uczniowie powtarzają te zdania jednogłośnie. W dalszej kolejności mogą czytać tekst, stosując technikę „cienia”. Czytają tekst niemal równocześnie z lektorem, przy zachowaniu minimalnego, około sekundowego opóźnienia, tak, by wzorzec artykulacyjny nieco ich „wyprzedzał”. Przy pierwszym powtarzaniu nauczyciel uważnie słucha uczniów i, w przypadku błędów w wymowie lub akcencie, krótko objaśnia problem, podaje poprawne brzmienie frazy, a następnie prosi uczniów o ponowne jej powtórzenie. Uczniowie jeszcze dwukrotnie odczytują tekst tą techniką. Następnie nauczyciel prosi, aby uczniowie nie korzystali już z tekstu, ale patrzyli na ilustrację na ekranie lub na monitorze swojego komputera i opisywali ją, powtarzając tekst za lektorem, zachowując minimalny odstęp, podobnie, jak robili to podczas czytania. Odtwarzanie tekstu ze słuchu może być wykonane dwa lub trzy razy. Następnie uczniowie, patrząc na ilustracje, opisują ją w parach.

Ćwiczenie nr 4 może być utrwalane ustnie w następujący sposób. Nauczyciel dzieli klasę na dwie grupy: jedna grupa zadaje pytania, druga – odpowiada na nie. Następnie role zamieniają się. Można również zaproponować, aby nauczyciel wypowiadał na głos zdania, które są niezgodne z treścią ilustracji, a uczniowie weryfikowali je na głos, ewentualnie pracując w parach. Przykładowe zdania: Кошка на столе? Нет, кошка на окне. Цветок на столе? Нет, цветок на окне. Шоколад на окне? Нет, шоколад на столе. Овсянка в холодильнике? Нет, овсянка на столе. Колбаса на столе? Нет, колбаса в холодильнике. Na zakończenie tej fazy lekcji nauczyciel może stworzyć realną sytuację komunikacyjną dotyczącą sytuacji w klasie i zadać kilka pytań, np. Где цветок? Цветок на окне. Что на столе? Где вода? Вода на столе. Где компьютер? Компьютер на столе.Что на окне? На окне цветок. Odpowiedzi mogą być udzielane przez cały zespół klasowy lub przez chętnych czy też wskazanych uczniów.

• Utrwalenie materiału w sekcji Sprawdź się:

Uczniowie, samodzielnie lub w parach, wykonują zadania. Słownictwo użyte w ćwiczeniach nr 3 i nr 4 może być dodatkowo utrwalane w następujący sposób. Uczniowie pracują w parach. Otrzymują wydruk z wyrazami użytymi w ćwiczeniach, w których opuszczona jest jedna litera np. норм_льно, хорошо_ oraz komplet liter, zawierający głoskę „o” oraz głoskę „a”. Nauczyciel wypowiada na głos wyrazy, uczniowie dopasowują opuszczoną literę i zgłaszają poprzez podniesienie ręki wykonanie zadania. Pierwsze trzy pary, które podniosły rękę i poprawnie wstawiły literę, otrzymują kolorowy żeton. Słowa mogą być dodatkowo odczytane przez chętną parę na głos, za co może otrzymać dodatkowy żeton. Para, która zgromadziła najwięcej żetonów w grze może dostać ocenę za aktywność. Inną propozycją jest rozdanie wydruków z użytymi w ćwiczeniach słowami bez zaznaczonych akcentów. Nauczyciel odczytuje słowa, a uczniowie oznaczają akcent. Przed przystąpieniem do wykonania zadania nauczyciel może przypomnieć, jak oznaczany jest akcent, zapisując wzór na tablicy. Po wykonaniu tego ćwiczenia nauczyciel może zebrać rozwiązania (nie muszą być one podpisane) w celu uzyskania informacji zwrotnej, w jakim stopniu materiał został zrozumiany przez uczniów. Efekt pracy uczniów będzie wskazówką dla nauczyciela, czy i w jakim stopniu materiał wymaga utrwalania na kolejnych lekcjach.

Warto, aby podczas wykonywania ćwiczenia nr 5 i nr 6 nauczyciel przechodził między ławkami i wspomagał uczniów w odnalezieniu właściwych liter na klawiaturze. Dodatkowo uczniowie mogą odczytywać rozwiązanie nauczycielowi. Ponieważ podczas samodzielnego wpisywania wyrazów uczniowie nie zaznaczają akcentu, należy zwrócić szczególną uwagę na poprawną wymowę.

Faza podsumowująca:

• Uczniowie za pomocą klawiatury zapisują trzy dowolne wyrazy, które najbardziej im się podobały w tej lekcji.

• Następnie kończą zdania nauczyciela:

Na dzisiejszej lekcji nauczyłem/nauczyłam się…

Na dzisiejszej lekcji najbardziej podobało mi się…

Najtrudniejsze było dla mnie…

Chciałbym/chciałabym dowiedzieć się jeszcze…

• Na zakończenie lekcji przeprowadzane są dialogi na temat samopoczucia. Ważne, aby uczniowie zadbali o formy inicjalne i kończące dialog.

Praca domowa:

Zadania nr 7 i 8 z części „Sprawdź się”. Są to ćwiczenia otwarte. Nauczyciel może poprosić o przesłanie screenów rozwiązania za pomocą platformy lub aplikacji, która jest wykorzystywana w szkole. Ponieważ jest to początek przygody uczniów z językiem rosyjskim, nie rekomendujemy stawiania ocen innych niż bardzo dobre lub plusy. Jeśli liczba popełnionych błędów była znacząca, nauczyciel może w komentarzu zwrotnym wytłumaczyć, na czym polegały błędy i poprosić o powtórne wykonanie zadania.

Materiały pomocnicze:

• Wydruki, z zapisanymi słowami, w których uczniowie będą kolorowali „o” akcentowane lub „o” nieakcentowane (jeden wydruk na osobę).

• Kolorowe kredki.

• Wydruki z wyrazami, w których opuszczona jest litera „o” lub „a” oraz komplet liter zawierający głoskę „o” oraz głoskę „a” (komplet na parę).

• Żetony/pionki do przyznawania punktacji uczniom.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania danego multimedium

• W trakcie lekcji uczniowie poznają nowe słownictwo oraz trenują zasadę wymowy „o” akcentowanego i nieakcentowanego (słuchają, powtarzają, czytają), a następnie na podstawie ilustracji budują opis sytuacji (tworzą spójną wypowiedź).

• Po lekcji materiał może być wykorzystany jako wzorzec do stworzenia własnego opisu sytuacji. Uczniowie mogą, na wzór ilustracji, narysować własny szkic kuchni, zapisać na klawiaturze dowolne wyrazy, wydrukować je i przykleić w formie „podpisów” na ilustracji. Ta dodatkowa praca powinna być nagrodzona oceną za aktywność. Ilustracje mogą być wykorzystane na kolejnej lekcji do stworzenia własnej galerii, np. poprzez przyczepienie prac magnesami do tablicy magnetycznej lub umieszczenie ich na tablicy korkowej. W fazie wstępnej kolejnej lekcji uczniowie podchodzą do tablicy, zapoznają się z galerią, wybierają rysunek, który chcieliby opisać (nie swój) i przedstawiają wypowiedź. W ten sposób utrwalają poznane słownictwo i budują opis nowej dla siebie sytuacji przedstawionej na zdjęciu. Wypowiedzi nauczyciel nagradza plusami lub ocenami za aktywność.