Dla nauczyciela

Numer e‑materiału: 3.3.6.4

Imię i nazwisko autora: Lena Wilkiewicz

Przedmiot: język obcy nowożytny – język niemiecki

Temat zajęć: Gib deinen Senf dazu!/Wtrąć swoje trzy grosze!

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, klasa III, zakres podstawowy, poziom językowy B1+/B2

Cel ogólny lekcji: Umiejętność wypowiadania się na temat jedzenia ze szczególnym uwzględnieniem zwrotów idiomatycznych.

Podstawa programowa:

Podstawa programowa – wariant III.1.P Język obcy nowożytny nauczany jako pierwszy (kontynuacja 1. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej – kształcenie w zakresie podstawowym)
Cele kształcenia – wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie tematów wskazanych w wymaganiach szczegółowych.
II. Rozumienie wypowiedzi. Uczeń rozumie wypowiedzi ustne o umiarkowanym stopniu złożoności, wypowiadane w naturalnym tempie, w standardowej odmianie języka, a także wypowiedzi pisemne o umiarkowanym stopniu złożoności, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń samodzielnie tworzy proste, spójne i logiczne, w miarę płynne wypowiedzi ustne oraz proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
IV. Reagowanie na wypowiedzi. Uczeń uczestniczy w rozmowie i reaguje ustnie w typowych, również w miarę złożonych sytuacjach oraz reaguje w formie prostego tekstu pisanego w typowych sytuacjach w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
V. Przetwarzanie wypowiedzi. Uczeń zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:
6) żywienie (np. artykuły spożywcze, posiłki i ich przygotowywanie, nawyki żywieniowe – w tym diety, lokale gastronomiczne);
II. Uczeń rozumie wypowiedzi ustne o umiarkowanym stopniu złożoności (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, ogłoszenia, instrukcje, relacje, wywiady, dyskusje, prelekcje), wypowiadane w naturalnym tempie, w standardowej odmianie języka:
2) określa główną myśl wypowiedzi lub fragmentu wypowiedzi;
5) znajduje w wypowiedzi określone informacje;
7) wyciąga wnioski wynikające z informacji zawartych w wypowiedzi;
III. Uczeń rozumie wypowiedzi pisemne o umiarkowanym stopniu złożoności (np. listy, e‑mail, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, broszury, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, rozkłady jazdy, instrukcje, komiksy, artykuły, teksty narracyjne, recenzje, wywiady, wpisy na forach i blogach, teksty literackie):
3) określa kontekst wypowiedzi (np. nadawcę, odbiorcę, formę tekstu, czas, miejsce, sytuację);
4) znajduje w tekście określone informacje;
5) rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu;
7) wyciąga wnioski wynikające z informacji zawartych w tekście;
IV. Uczeń tworzy proste, spójne i logiczne, w miarę płynne wypowiedzi ustne:
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
2) opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości i teraźniejszości;
V. Uczeń tworzy proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne (np. notatkę, ogłoszenie, zaproszenie, życzenia, wiadomość, SMS, kartkę pocztową, e‑mail, historyjkę, list prywatny, życiorys, CV, list motywacyjny, wpis na blogu):
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
2) opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości i teraźniejszości;
VIII. Uczeń przetwarza tekst ustnie lub pisemnie:
1) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, mapach, symbolach, piktogramach) lub audiowizualnych (np. filmach, reklamach);
2) przekazuje w języku obcym nowożytnym lub w języku polskim informacje sformułowane w tym języku obcym;
3) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje sformułowane w języku polskim;
IX. Uczeń posiada:
1) podstawową wiedzę o krajach, społeczeństwach i kulturach społeczności, które posługują się danym językiem obcym nowożytnym oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu lokalnego, europejskiego i globalnego;
2) świadomość związku między kulturą własną i obcą oraz wrażliwość międzykulturową.
X. Uczeń dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. korzystanie ze słownika, poprawianie błędów, prowadzenie notatek, stosowanie mnemotechnik, korzystanie z tekstów kultury w języku obcym nowożytnym).
XII. Uczeń korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym (np. z encyklopedii, mediów, instrukcji obsługi), również za pomocą technologii informacyjno‑komunikacyjnych.
XIII. Uczeń stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, identyfikowanie słów kluczy lub internacjonalizmów) i strategie kompensacyjne, w przypadku gdy nie zna lub nie pamięta wyrazu (np. upraszczanie formy wypowiedzi, zastępowanie innym wyrazem, opis, wykorzystywanie środków niewerbalnych).
XIV. Uczeń posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  1. kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji,

  2. kompetencje w zakresie wielojęzyczności,

  3. kompetencje cyfrowe,

  4. kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się.

Cele operacyjne – zgodne ze zrewidowaną taksonomią celów Blooma, w tym minimum jeden cel z poziomu 3--6 sfery kognitywnej, sformułowane w postaci SMART

Uczeń:

  • wymienia przykłady niemieckich przysłów i powiedzeń zawierających zwroty lub wyrazy związane z jedzeniem;

  • wyjaśnia w jakich sytuacjach i kontekstach używa się tych zwrotów;

  • tworzy historyjkę, której puentą jest powiedzenie wybrane spośród zaproponowanych w tym e‑materiale.

Cele motywacyjne:

  • dostrzega powiązania między nauką języka niemieckiego a innymi przedmiotami szkolnymi;

  • ma możliwość decydowania o swojej gotowości do mówienia;

  • ma możliwość samodzielnej pracy nad językiem;

  • otrzymuje informację zwrotną o postępach;

  • uczy się o sprawach, które dotyczą otaczającego go świata;

  • wykorzystuje i rozwija kreatywność.

Strategie uczenia się:

strategie pamięciowe:

  • stosowanie mnemotechnik do zapamiętywania nowych wyrazów i ich znaczeń – używanie obrazu i dźwięku obok słów (używanie skojarzeń wzrokowych, stosowanie słów kluczowych, wprowadzanie wyrazów i zwrotów do kontekstu sytuacyjnego, używanie skojarzeń wzrokowych, odtwarzanie dźwięków z pamięci, porównywanie dźwięków z naszego języka do dźwięków języka, którego się uczymy);

strategie kognitywne:

  • stosowanie technik generatywnych do uświadamiania sobie struktury języka – zadawanie pytań, robienie notatek, powtarzanie zdań na głos;

  • stosowanie technik strukturalnych – wybierania najistotniejszych elementów, czytanie tekstu tylko dla jego ogólnego zrozumienia, czytanie lub słuchanie w celu znalezienia określonych szczegółów;

strategie kompensacyjne:

  • odgadywanie znaczenia wyrazów i struktur w tekstach słuchanych i czytanych (używanie wskazówek językowych – niektórych znanych wyrazów, zwrotów z języka polskiego bądź obcego i domyślanie się treści w języku niemieckim);

  • pokonywanie ograniczeń w pisaniu poprzez np. tworzenie nowych słów, użycie synonimów, antonimów, tworzenie parafrazy;

strategie społeczne:

  • zadawanie pytań osobom o oczekiwanych większych umiejętnościach językowych (prośba o wyjaśnienie, powtórzenie, o poprawienie błędów),

  • współpraca z innymi osobami (współpraca z kolegami na tym samym poziomie oraz z zaawansowanymi użytkownikami języka niemieckiego).  

Metody i formy nauczania:

  • podejście humanistyczne;

  • podejście komunikacyjne;

  • podająca: pogadanka, opis, praca z tekstem źródłowym, praca z ilustracją interaktywną, wyjaśnienie;

  • aktywizująca: odgrywanie scenek (wcielanie się w inną postać), gry dydaktyczne, „skrzynka pytań”, metoda Think‑Pair‑Share, burza mózgów;

  • programowana: z użyciem komputera, techniki multimedialne.

Formy zajęć:

  • praca indywidualna,

  • praca w grupach,

  • plenum,

  • praca w parach.

Środki dydaktyczne:

  • komputer, np. laptop z dostępem do Internetu,

  • słowniczek,

  • tekst źródłowy,

  • multimedium: ilustracja interaktywna,

  • kartki ze zdaniami,

  • grafki do poszczególnych powiedzeń/przysłów,

  • karteczki z zapisanymi powiedzeniami/przysłowiami,

  • zestaw zadań interaktywnych.

Przebieg lekcji:

a) Faza wprowadzająca

  • Nauczyciel prezentuje (w formie tekstu lub w formie graficznej) wybrane przez siebie powiedzenia, zawierające zwroty dotyczące jedzenia, np. Jemandem Honig ums Maul schmieren, Den Braten riechen, Die Suppe auslöffeln müssen, Das Haar in der Suppe finden i prosi uczniów o podanie hipotez, co te powiedzenia mogą oznaczać. Następnie pyta, czy uczniowie znają inne podobne niemieckie zwroty, wyrażenia, przysłowia lub idiomy (burza mózgów). Uczniowie udzielają odpowiedzi na forum klasy.

b) Faza realizacyjna

  • Nauczyciel prosi uczniów o zapoznanie się z tytułem tekstu w części Przeczytaj i pyta: Was versteht ihr unter Leidenschaft fürs Essen? Chętni uczniowie udzielają odpowiedzi na forum klasy.

  • Uczniowie zapoznają się z Übung 1 w części Przeczytaj, a następnie czytają tekst źródłowy „Aus Leidenschaft fürs Essen”, uzupełniając jednocześnie brakujące fragmenty. W razie konieczności korzystają z dodatkowej pomocy, np. wyrazów i zwrotów w słowniczku.

  • Następnie uczniowie sprawdzają indywidualnie stopień zrozumienia treści tekstu, wykorzystując do tego Übung 2 i 3 w części Przeczytaj. Uczniowie określają, które wypowiedzi są zgodne z treścią bloga oraz dopasowują znaczenie do poszczególnych wyrażeń w nim użytych.

  • Nauczyciel inicjuje krótką rozmowę na temat treści tekstu i prosi uczniów o odpowiedź na kilka pytań. Może do tego wykorzystać pytania zawarte w Übung 4 w części Przeczytaj.

  • Nauczyciel pyta: Wie kann man über das Essen sprechen? Gibt es in diesem Blog besondere Formulierungen? Ist euch da etwas aufgefallen? Uczniowie udzielają odpowiedzi na forum klasy.

  • Następnie nauczyciel zapisuje na trzech osobnych kartkach trzy różne zdania dotyczące tematu Jedzenie, Gotowanie, np. Ich bereite schmackhafte Speisen zu. Ich koche gern. Die Pizza schmeckt sehr gut. Nauczyciel prosi uczniów, aby każde z tych zdań wyrazili w inny sposób, używając np. bardziej kwiecistych sformułowań, metafor. Każdy uczeń dopisuje do wybranego zdania własne i zawija kartkę tak, aby kolejny uczeń nie widział jego wersji. Po zapełnieniu kartek nauczyciel rozwija je i odczytuje na forum klasy propozycje uczniów. Nauczyciel zwraca uwagę na to, jak bogaty jest język i w jak różny sposób można wyrazić daną treść.

  • W kolejnym etapie uczniowie zapoznają się z ilustracją interaktywną „Redewendungen und Sprichwörter rund um das Essen.” Zanim to nastąpi, nauczyciel zapisuje na tablicy powiedzenia występujące w ilustracji interaktywnej, a następnie wyświetla kolejno wyłącznie grafiki do poszczególnych powiedzeń. Uczniowie odczytują powiedzenie, które ich zdaniem pasuje do danego obrazka.

  • Następnie uczniowie oglądają ilustrację i zapoznają się z jej treścią. Uczniowie poznają znaczenie prezentowanych powiedzeń.

  • Uczniowie indywidualnie sprawdzają stopień zrozumienia treści ilustracji, wykorzystując do tego Übung 1‑3 w części Ilustracja interaktywna. Uczniowie uzupełniają powiedzenia odpowiednimi wyrazami, dopasowują polskie i niemieckie znaczenie do poszczególnych powiedzeń.

  • Uczniowie dobierają się w pary i wspólnie wyjaśniają znaczenie powiedzenia Viele Köche verderben den Brei (Übung 4 w części Ilustracja interaktywna), podając przykład sytuacji, w której może być ono używane. Przedstawiciele wybranych par czytają wyjaśnienia na forum klasy.

c) Faza podsumowująca

  • Nauczyciel dzieli klasę na grupy. Każda grupa losuje jedno powiedzenie, które uczniowie poznali na lekcji. Zadaniem każdej grupy jest przygotowanie scenki/dialogu w języku niemieckim, której/którego puentą będzie wylosowane powiedzenie. Uczniowie każdej grupy prezentują scenkę na forum klasy, a pozostali uczniowie zgadują, jakim powiedzeniem można podsumować daną sytuację lub jakie powiedzenie do niej pasuje.

Praca domowa

Uczeń pisze historyjkę, której puentą będzie jedno z powiedzeń zaproponowanych w tym e‑materiale (Aufgabe 8) z części Sprawdź się.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania ilustracji interaktywnej

  • Przed lekcją: zapoznanie się z tematem i nowym słownictwem, zaciekawienie tematem. Uczniowie otrzymują zdania, w których użyte zostały powiedzenia z ilustracji interaktywnej i próbują odgadnąć ich znaczenie.

  • W trakcie lekcji: wykorzystanie jako bazy leksykalnej do wykonywania ćwiczeń, inspiracja do wypowiedzi pisemnych lub ustnych. Uczniowie otrzymują dialogi z lukami, w które należy wstawić zdanie z użyciem wybranego powiedzenia. Uczniowie mogą także napisać takie dialogi w parach.

  • Po lekcji: wykorzystanie do powtórzenia słownictwa. Treść multimedium może zostać wykorzystana także podczas omawiania innego tematu, np. na lekcji dotyczącej kultury i tradycji lub nauki języka obcego. Uczniowie porównują idiomy używane w języku niemieckim i w języku polskim. Znajdują podobieństwa i różnice.

Słowniczek