Dla nauczyciela

Numer e‑materiału: 3.2.11.7

Imię i nazwisko autora: Beata Mamica

Przedmiot: język obcy nowożytny – język niemiecki

Temat zajęć: Gehirn‑Jogging – so halte ich mein Gehirn fit/Trening mózgu – tak utrzymuję swój mózg w dobrej kondycji

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, klasa II, zakres podstawowy, poziom językowy B1+/B2

Cel ogólny:

Umiejętności informowania i udzielania porad na temat aktywności intelektualnej i pracy nad kondycją ludzkiego mózgu.

Cele szczegółowe lekcji

Podstawa programowa – wariant III.1.P Język obcy nowożytny nauczany jako pierwszy (kontynuacja 1. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej – kształcenie w zakresie podstawowym)
Cele kształcenia – wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie tematów wskazanych w wymaganiach szczegółowych.
II. Rozumienie wypowiedzi. Uczeń rozumie wypowiedzi ustne o umiarkowanym stopniu złożoności, wypowiadane w naturalnym tempie, w standardowej odmianie języka, a także wypowiedzi pisemne o umiarkowanym stopniu złożoności, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń samodzielnie tworzy proste, spójne i logiczne, w miarę płynne wypowiedzi ustne oraz proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
IV. Reagowanie na wypowiedzi. Uczeń uczestniczy w rozmowie i reaguje ustnie w typowych, również w miarę złożonych sytuacjach oraz reaguje w formie prostego tekstu pisanego w typowych sytuacjach w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
V. Przetwarzanie wypowiedzi. Uczeń zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:
11) zdrowie (np. tryb życia, samopoczucie, choroby, ich objawy i leczenie, niepełnosprawność, uzależnienia, pierwsza pomoc w nagłych wypadkach);
III. Uczeń rozumie wypowiedzi pisemne o umiarkowanym stopniu złożoności (np. listy, e‑mail, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, broszury, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, rozkłady jazdy, instrukcje, komiksy, artykuły, teksty narracyjne, recenzje, wywiady, wpisy na forach i blogach, teksty literackie):
4) znajduje w tekście określone informacje;
6) układa informacje w określonym porządku;
V. Uczeń tworzy proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne (np. notatkę, ogłoszenie, zaproszenie, życzenia, wiadomość, SMS, kartkę pocztową, e‑mail, historyjkę, list prywatny, życiorys, CV, list motywacyjny, wpis na blogu):
10) przedstawia sposób postępowania (np. udziela instrukcji, wskazówek, określa zasady);
VI. Uczeń reaguje ustnie w typowych, również w miarę złożonych sytuacjach:
9) prosi o radę i udziela rady;
VIII. Uczeń przetwarza tekst ustnie lub pisemnie:
1) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, mapach, symbolach, piktogramach) lub audiowizualnych (np. filmach, reklamach);
2) przekazuje w języku obcym nowożytnym lub w języku polskim informacje sformułowane w tym języku obcym;
3) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje sformułowane w języku polskim;
X. Uczeń dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. korzystanie ze słownika, poprawianie błędów, prowadzenie notatek, stosowanie mnemotechnik, korzystanie z tekstów kultury w języku obcym nowożytnym).
XII. Uczeń korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym (np. z encyklopedii, mediów, instrukcji obsługi), również za pomocą technologii informacyjno‑komunikacyjnych.
XIV. Uczeń posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji,

  • kompetencje w zakresie wielojęzyczności,

  • kompetencje cyfrowe,

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • wymienia sposoby, jakimi można wspierać kondycję mózgu;

  • formułuje zachętę do dbania o kondycję mózgu;

  • udziela rad, w jaki sposób poprawić swoje wyniki w szkole.

Cele motywacyjne:

Uczeń:

  • czuje się kompetentny, gdyż rozwiązuje zadania na miarę swoich możliwości;

  • dokonuje samooceny;

  • uczestniczy w grze/zabawie językowej;

  • uczestniczy w sytuacjach pozwalających na rozpoznanie i/lub rozwijanie zainteresowań i pasji;

  • uczy się o rzeczach, które są dla niego ważne.

Strategie uczenia się:

  • tworzenie skojarzeń myślowych, np. tworzenie asocjacji i kojarzenie pojęć, grupowanie ich w różne kategorie, używanie obrazu i dźwięku;

  • rozumienie informacji, np. czytanie tekstu tylko dla jego ogólnego zrozumienia, czytanie lub słuchanie w celu znalezienia określonych szczegółów;

  • indywidualne organizowanie wiedzy językowej, np. robienie streszczeń i notatek, zaznaczanie, podkreślanie, zakreślanie kolorem;

  • odgadywanie znaczenia wypowiedzi ustnych i pisemnych - używanie wskazówek językowych - niektórych znanych wyrazów, zwrotów z języka polskiego bądź obcego i domyślanie się treści w języku niemieckim.

Metody i formy nauczania:

  • kognitywizm,

  • konstruktywizm,

  • podejście komunikacyjne,

  • podająca – praca z tekstem źródłowym,

  • metoda aktywizująca – gry dydaktyczne, infografika,

  • kognitywna – udzielanie objaśnień (wskazówek) i komentarzy,

  • programowana – z użyciem komputera, techniki multimedialne.

Formy zajęć:

  • praca indywidualna,

  • plenum,

  • praca w parach,

  • praca w grupie.

Środki dydaktyczne:

  • komputer (np. laptop) z dostępem do Internetu,

  • słowniczek,

  • tekst źródłowy,

  • kartka papieru A4 do stworzenia infografiki,

  • multimedium (gra dydaktyczna),

  • zestaw ćwiczeń interaktywnych.

Przebieg lekcji

Scenariusz może być realizowany podczas 2 godzin lekcyjnych, w zależności od potrzeb i stopnia zaawansowania językowego grupy.

a) Faza wprowadzająca

  • Nauczyciel prosi uczniów, aby przyjrzeli się zdjęciu otwierającemu, i pyta: Czy domyślacie się, co będzie tematem naszej dzisiejszej lekcji?

  • Nauczyciel prosi uczniów o przeczytanie informacji „Czy wiesz, że…” na temat wyników badań nad procesami starzenia się i utrzymania w dobrej kondycji ludzkiego mózgu.

  • Nauczyciel prosi uczniów o podanie znanych wyrazów do tematu. Wyrazy zostają przez uczniów zapisane na tablicy.

b) Faza realizacyjna

  • Nauczyciel inicjuje pytaniami (Was ist Gehirnjogging? Kann man das lernen? Wie?) krótką rozmowę na temat znanych uczniom sposobów rozwijania kondycji i plastyczności mózgu poprzez trening umysłowy. Następnie dzieli uczniów na pary; każda para zapoznaje się ze wstępem do tekstu w części Przeczytaj, a następnie otrzymuje jeden z sześciu fragmentów tekstu; każdy fragment tekstu odpowiada wskazówce, w jaki sposób dbać o mózg. Uczniowie czytają swój fragment tekstu, w razie problemów ze zrozumieniem wyrazów/zwrotów wykorzystują słowniczek. Każda para uczniów na forum prezentuje w formie infografiki swoją wskazówkę, objaśniając pozostałym uczniom jej wpływ na poprawę funkcjonowania mózgu.

  • Uczniowie czytają zdania z Übung 1 w części Przeczytaj oraz decydują, czy dane zdanie jest zgodne z treścią tekstu. Następnie uczniowie w parach zadają sobie pytania dotyczące treści zaprezentowanych w tekście i udzielają odpowiedzi na pytania (Übung 2 w części Przeczytaj). Uczniowie  tworzą w parach listę czynności, które wspomagają efektywność i wydajność mózgu, oraz prezentują swoje pomysły na forum (Übung 3 w części Przeczytaj).

  • Uczniowie wybierają poziom gry edukacyjnej i udzielają odpowiedzi na pytania, które pojawiają się w grze, doskonaląc znajomość różnych sposobów wspierania kondycji mózgu. Następnie przyporządkowują pojęcia do właściwych kategorii (Übung 1 w części Gra edukacyjna), łączą definicję z właściwym pojęciem (Übung 2 w części Gra edukacyjna) oraz zaznaczają zgodne z treścią multimedium dokończenia zdań (Übung 3 w części Gra edukacyjna).

c) Faza podsumowująca

  • Każdy uczeń losuje jedną z karteczek z cyfrą od 1 do 5. Nauczyciel wyświetla na tablicy multimedialnej zadania, które służą utrwaleniu słownictwa oraz struktur leksykalnych poznanych na lekcji. Uczniowie, którzy wylosowali karteczkę z cyfrą 1 łączą odpowiednie zwroty (Aufgabe 1). Następni uczniowie wpisują właściwe wyrazy w pola krzyżówki (Aufgabe 2), kolejni uczniowie łączą obrazki z właściwym opisem (Aufgabe 3); uczniowie, którzy wylosowali karteczkę z liczbą 4, uzupełniają zdania poznanym słownictwem (Aufgabe 4). Ostatnia grupa uczniów tłumaczy fragmenty zdań wyrażone w języku polskim na język niemiecki (Aufgabe 5).

  • W celu doskonalenia umiejętności udzielania rad uczniowie w parach łączą ze sobą fragmenty zdań (Aufgabe 6), a następnie doradzają sobie, w jaki sposób można poprawić osiągnięcia w szkole, wykorzystując środki językowe do Aufgabe 8).

Praca domowa

Uczniowie sporządzają wpis na czacie, w którym pytają innych o to, czy dbają o swój mózg i jak to robią, oraz proponują wymianę informacji na temat sposobów dbania o mózg (Aufgabe 7).

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania gry edukacyjnej

  • Przed lekcją: uczniowie przygotowują na karteczkach fiszki słowno‑rysunkowe do tematyki związanej ze sposobami treningu mózgu, którymi się wymieniają, poznając w ten sposób zwroty i słownictwo.

  • W trakcie lekcji: uczniowie przygotowują wywiad z psychologiem/neurologiem na temat poprawy funkcjonowania mózgu. Dialogi zostają zaprezentowane na forum klasy.

  • Po lekcji: uczniowie przygotowują quiz w wersji online do tematu, który wykorzystają jako powtórkę lekcji.

Słownik