Imię i nazwisko autora: Marlena Wójcik

Przedmiot: Język nowożytny nauczany jako drugi – język rosyjski

Temat zajęć: На по́езде в Санкт‑Петербу́рг / Pociągiem do Petersburga

Grupa docelowa: II etap edukacyjny, klasa VII, poziom językowy A1

Podstawa programowa:

Podstawa programowa – wersja II.2. Język obcy nowożytny nauczany jako drugi (II etap edukacyjny, klasy VII i VIII)
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Uczeń posługuje się bardzo podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:
8) podróżowanie i turystyka (np. środki transportu i korzystanie z nich, orientacja w terenie, hotel, wycieczki);
II. Uczeń rozumie bardzo proste wypowiedzi ustne (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, ogłoszenia) artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka:
1) reaguje na polecenia;
3) określa intencje nadawcy/autora wypowiedzi;
4) określa kontekst wypowiedzi (np. czas, miejsce, uczestników);
5) znajduje w wypowiedzi określone informacje;
III. Uczeń rozumie bardzo proste wypowiedzi pisemne (np. listy, e‑maile, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, rozkłady jazdy, historyjki obrazkowe z tekstem, teksty narracyjne, wpisy na forach i blogach):
2) określa intencje nadawcy/autora tekstu;
3) określa kontekst wypowiedzi (np. nadawcę, odbiorcę);
4) znajduje w tekście określone informacje;
IV. Uczeń tworzy bardzo krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne:
1) opisuje ludzi, przedmioty, miejsca i zjawiska;
2) opowiada o czynnościach i wydarzeniach z przeszłości i teraźniejszości;
VI. Uczeń reaguje ustnie w typowych sytuacjach:
3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia;
VIII. Uczeń przetwarza bardzo prosty tekst ustnie lub pisemnie:
1) przekazuje w języku obcym nowożytnym podstawowe informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. mapach, symbolach, piktogramach) lub audiowizualnych (np. filmach, reklamach);
2) przekazuje w języku obcym nowożytnym lub polskim informacje sformułowane w tym języku obcym;
IX. Uczeń posiada:
1) podstawową wiedzę o krajach, społeczeństwach i kulturach społeczności, które posługują się danym językiem obcym nowożytnym, oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu lokalnego, europejskiego i globalnego;
X. Uczeń dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. korzystanie ze słownika, poprawianie błędów, prowadzenie notatek, stosowanie mnemotechnik, korzystanie z tekstów kultury w języku obcym nowożytnym).
XIII. Uczeń stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, identyfikowanie słów kluczy lub internacjonalizmów) i strategie kompensacyjne, w przypadku gdy nie zna lub nie pamięta wyrazu (np. upraszczanie formy wypowiedzi, wykorzystywanie środków niewerbalnych).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje w zakresie wielojęzyczności;

  • kompetencje matematyczne oraz kompetencje w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • dowiaduje się, jak rozróżnić i nazwać typy rosyjskich pociągów i wagonów, co ułatwi mu zakup biletu na właściwy pociąg;

  • opowiada interesujące fakty o metrze w Petersburgu;

  • pisze wiadomość do znajomego, w której przekazuje informacje dotyczące dworca, kierunku, miejsca i godziny odjazdu pociągu, rodzaju pociągu i wagonu.

Cele motywacyjne:

Uczeń:

  • dostrzega związek między nauką języka rosyjskiego a realiami życia w Rosji;

  • zwraca uwagę na podobieństwo języka rosyjskiego do języka polskiego i angielskiego;

  • otrzymuje informację zwrotną o postępach.

Strategie uczenia się:

  • strategie pamięciowe – umiejscawianie nowych słów w znanym kontekście, wspomaganie się obrazem;

  • strategie kognitywne – rozumienie informacji, czytanie i słuchanie w celu znalezienia określonych szczegółów, porównywanie struktur z językiem ojczystym;

  • strategie kompensacyjne – odgadywanie znaczenia za pomocą wskazówek pozajęzykowych, np. ilustracji, pokonywanie ograniczeń w mówieniu poprzez stosowanie parafraz;

  • strategie metakognitywne – utrwalanie i łączenie nowych informacji z nabytymi wcześniej;

  • strategie społeczne – współpraca z innymi uczniami.

Metody i techniki nauczania:

Metody:

  • metoda aktywizująca;

  • metoda audiowizualna – audio, prezentacja, grafiki;

  • programowana – z użyciem komputera, techniki multimedialne.

Techniki:

  • burza mózgów;

  • audio, prezentacja, grafiki;

  • z użyciem komputera, techniki multimedialne.

Formy zajęć:

  • praca indywidualna;

  • praca w parach;

  • praca w grupach.

Środki dydaktyczne:

  • komputer z dostępem do internetu;

  • projektor lub tablica multimedialna.

Przebieg lekcji

Faza wprowadzająca:

  • Nauczyciel wyświetla na tablicy temat lekcji i prosi uczniów, by na tej podstawie spróbowali określić, o czym będzie mowa podczas zajęć.

  • Nauczyciel rozmawia z uczniami na temat rodzajów pociągów pasażerskich i wagonów. Następnie uczniowie, stosując technikę burzy mózgów, zapisują na tablicy, czym mogą się różnić od siebie pociągi i wagony (np. przedział – купе, wagon z przedziałami – купейный вагон, wagon bez przedziałów – плацкартный вагон, pociąg pospieszny – скорый поезд).

  • Nauczyciel podaje temat i cele lekcji. Aby zainteresować uczniów tematem lekcji, nauczyciel proponuje zapoznanie się z ciekawostką zawartą we wprowadzeniu do e‑materiału – jak nazywają się najszybsze pociągi w Rosji.

Faza realizacyjna:

  • Uczniowie zapoznają się z tekstem źródłowym. Nauczyciel upewnia się, czy wszystkie słowa są dla uczestników zajęć zrozumiałe. W przypadku nieznajomości poszczególnych słów uczniowie sprawdzają ich znaczenie w słowniku. Nauczyciel zwraca uwagę uczniów na to, że rosyjskie słowa студентэкспрессинтернет brzmią podobnie i mają to samo znaczenie co angielskie słowa studentexpressinternet. Z kolei słowa касса i билет brzmią tak samo jak w języku polskim i znaczą to samo.

  • Pracując w parach, uczniowie mają za zadanie przeczytać dialog przedstawiony w tekście źródłowym. Nauczyciel przysłuchuje się pracy uczniów i zwraca szczególną uwagę na umiejscowienie akcentu w słowach.

  • Uczniowie indywidualnie rozwiązują zadania do tekstu źródłowego (nr 1, 2 i 3). Po wykonaniu ćwiczenia chętni uczniowie prezentują swoje odpowiedzi, a pozostali wraz z nauczycielem korygują błędy.

  • W ramach wprowadzenia do następnej części lekcji uczniowie odpowiadają na pytania: Ты любишь ездить на поезде? А твой друг любит ездить на поезде? Nauczyciel zwraca uwagę uczniów, że odpowiadając na takie pytanie, mogą zastosować w swojej odpowiedzi konstrukcję ездить (на чём?) на поезде. Taka sama zasada występuje również przy mówieniu o innych środkach transportu (np. на автобусе, на трамвае). Następnie nauczyciel zapoznaje uczniów z niektórymi rodzajami rosyjskich pociągów, wagonów i biletów. Uczniowie powtarzają za nauczycielem nowe konstrukcje i wyrażenia, które pojawiły się w części „Zapamiętaj!” (np. билет в Москву, билет в спальный вагон).

  • W celu utrwalenia słownictwa oraz ćwiczenia poprawnego zastosowania struktur gramatycznych uczniowie, pracując w parach, rozwiązują zadania do części „Zapamiętaj!” (nr 4 i 5). Po wykonaniu ćwiczeń uczniowie sprawdzają swoje odpowiedzi.

  • Uczniowie zapoznają się z treścią multimedium w sekcji „Prezentacja multimedialna”. Następnie dzielą się na kilkuosobowe zespoły – każda grupa wykonuje na czas zadania zamieszczone pod prezentacją. Pierwsza drużyna, która zakończy swoją pracę, zgłasza to i prezentuje odpowiedzi. Na zakończenie pracy z multimedium uczniowie tworzą notatkę podsumowującą nową wiedzę.

  • Nauczyciel przechodzi do sekcji „Sprawdź się”.  Uczniowie wykonują ćwiczenia 1‑7. Ćwiczenia polegają na sprawdzeniu opanowania nowego słownictwa przez zastosowanie go w zdaniach oraz dialogach, łączeniu pytań i odpowiedzi, tłumaczeniu zdań z języka polskiego. Nauczyciel dzieli uczniów na 3 grupy (lub więcej, w zależności od czasu, który pozostał na pracę z ćwiczeniami). Przydziela uczniom zadania i wyznacza czas na ich realizację. Po zakończeniu pracy weryfikuje poprawność odpowiedzi.

Faza podsumowująca:

  • Uczniowie po kolei wypisują na tablicy poznane na lekcji słowa i wyrażenia związane z podróżowaniem pociągiem (np. вокзал, льготный билет, купейный вагон).

  • Nauczyciel omawia przebieg zajęć, wskazuje mocne i słabe strony pracy uczniów, udzielając im tym samym informacji zwrotnej.

  • Wybrany uczeń podsumowuje zajęcia, zwracając uwagę na nabyte umiejętności.

Praca domowa:

  • Ćwiczenie 8 z sekcji „Sprawdź się”.

Materiały pomocnicze:

  • Ilustracje dotyczące dworców, pociągów oraz stacji metra w Petersburgu.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania prezentacji multimedialnej:

  • W fazie wstępnej prezentacja posłuży do zainteresowania uczniów tematem lekcji. Dzięki prezentacji uczniowie dowiadują się, jak funkcjonuje metro w Petersburgu i poznają nowe słowa.

  • Prezentacja multimedialna może posłużyć do samodzielnej pracy w domu w celu poszerzenia słownictwa związanego z podróżowaniem metrem.

  • Uczniowie mogą przygotować krótkie prezentacje ustne na forum klasy na temat poszczególnych stacji metra w Petersburgu.