Dla nauczyciela
Imię i nazwisko autora: Marlena Wójcik
Przedmiot: Język nowożytny nauczany jako drugi – język rosyjski
Temat zajęć: На по́езде в Санкт‑Петербу́рг / Pociągiem do Petersburga
Grupa docelowa: II etap edukacyjny, klasa VII, poziom językowy A1
Podstawa programowa:
Kształtowane kompetencje kluczowe:
kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;
kompetencje w zakresie wielojęzyczności;
kompetencje matematyczne oraz kompetencje w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii;
kompetencje cyfrowe;
kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się.
Cele operacyjne:
Uczeń:
dowiaduje się, jak rozróżnić i nazwać typy rosyjskich pociągów i wagonów, co ułatwi mu zakup biletu na właściwy pociąg;
opowiada interesujące fakty o metrze w Petersburgu;
pisze wiadomość do znajomego, w której przekazuje informacje dotyczące dworca, kierunku, miejsca i godziny odjazdu pociągu, rodzaju pociągu i wagonu.
Cele motywacyjne:
Uczeń:
dostrzega związek między nauką języka rosyjskiego a realiami życia w Rosji;
zwraca uwagę na podobieństwo języka rosyjskiego do języka polskiego i angielskiego;
otrzymuje informację zwrotną o postępach.
Strategie uczenia się:
strategie pamięciowe – umiejscawianie nowych słów w znanym kontekście, wspomaganie się obrazem;
strategie kognitywne – rozumienie informacji, czytanie i słuchanie w celu znalezienia określonych szczegółów, porównywanie struktur z językiem ojczystym;
strategie kompensacyjne – odgadywanie znaczenia za pomocą wskazówek pozajęzykowych, np. ilustracji, pokonywanie ograniczeń w mówieniu poprzez stosowanie parafraz;
strategie metakognitywne – utrwalanie i łączenie nowych informacji z nabytymi wcześniej;
strategie społeczne – współpraca z innymi uczniami.
Metody i techniki nauczania:
Metody:
metoda aktywizująca;
metoda audiowizualna – audio, prezentacja, grafiki;
programowana – z użyciem komputera, techniki multimedialne.
Techniki:
burza mózgów;
audio, prezentacja, grafiki;
z użyciem komputera, techniki multimedialne.
Formy zajęć:
praca indywidualna;
praca w parach;
praca w grupach.
Środki dydaktyczne:
komputer z dostępem do internetu;
projektor lub tablica multimedialna.
Przebieg lekcji
Faza wprowadzająca:
Nauczyciel wyświetla na tablicy temat lekcji i prosi uczniów, by na tej podstawie spróbowali określić, o czym będzie mowa podczas zajęć.
Nauczyciel rozmawia z uczniami na temat rodzajów pociągów pasażerskich i wagonów. Następnie uczniowie, stosując technikę burzy mózgów, zapisują na tablicy, czym mogą się różnić od siebie pociągi i wagony (np. przedział – купе, wagon z przedziałami – купейный вагон, wagon bez przedziałów – плацкартный вагон, pociąg pospieszny – скорый поезд).
Nauczyciel podaje temat i cele lekcji. Aby zainteresować uczniów tematem lekcji, nauczyciel proponuje zapoznanie się z ciekawostką zawartą we wprowadzeniu do e‑materiału – jak nazywają się najszybsze pociągi w Rosji.
Faza realizacyjna:
Uczniowie zapoznają się z tekstem źródłowym. Nauczyciel upewnia się, czy wszystkie słowa są dla uczestników zajęć zrozumiałe. W przypadku nieznajomości poszczególnych słów uczniowie sprawdzają ich znaczenie w słowniku. Nauczyciel zwraca uwagę uczniów na to, że rosyjskie słowa студент, экспресс, интернет brzmią podobnie i mają to samo znaczenie co angielskie słowa student, express, internet. Z kolei słowa касса i билет brzmią tak samo jak w języku polskim i znaczą to samo.
Pracując w parach, uczniowie mają za zadanie przeczytać dialog przedstawiony w tekście źródłowym. Nauczyciel przysłuchuje się pracy uczniów i zwraca szczególną uwagę na umiejscowienie akcentu w słowach.
Uczniowie indywidualnie rozwiązują zadania do tekstu źródłowego (nr 1, 2 i 3). Po wykonaniu ćwiczenia chętni uczniowie prezentują swoje odpowiedzi, a pozostali wraz z nauczycielem korygują błędy.
W ramach wprowadzenia do następnej części lekcji uczniowie odpowiadają na pytania: Ты любишь ездить на поезде? А твой друг любит ездить на поезде? Nauczyciel zwraca uwagę uczniów, że odpowiadając na takie pytanie, mogą zastosować w swojej odpowiedzi konstrukcję ездить (на чём?) на поезде. Taka sama zasada występuje również przy mówieniu o innych środkach transportu (np. на автобусе, на трамвае). Następnie nauczyciel zapoznaje uczniów z niektórymi rodzajami rosyjskich pociągów, wagonów i biletów. Uczniowie powtarzają za nauczycielem nowe konstrukcje i wyrażenia, które pojawiły się w części „Zapamiętaj!” (np. билет в Москву, билет в спальный вагон).
W celu utrwalenia słownictwa oraz ćwiczenia poprawnego zastosowania struktur gramatycznych uczniowie, pracując w parach, rozwiązują zadania do części „Zapamiętaj!” (nr 4 i 5). Po wykonaniu ćwiczeń uczniowie sprawdzają swoje odpowiedzi.
Uczniowie zapoznają się z treścią multimedium w sekcji „Prezentacja multimedialna”. Następnie dzielą się na kilkuosobowe zespoły – każda grupa wykonuje na czas zadania zamieszczone pod prezentacją. Pierwsza drużyna, która zakończy swoją pracę, zgłasza to i prezentuje odpowiedzi. Na zakończenie pracy z multimedium uczniowie tworzą notatkę podsumowującą nową wiedzę.
Nauczyciel przechodzi do sekcji „Sprawdź się”. Uczniowie wykonują ćwiczenia 1‑7. Ćwiczenia polegają na sprawdzeniu opanowania nowego słownictwa przez zastosowanie go w zdaniach oraz dialogach, łączeniu pytań i odpowiedzi, tłumaczeniu zdań z języka polskiego. Nauczyciel dzieli uczniów na 3 grupy (lub więcej, w zależności od czasu, który pozostał na pracę z ćwiczeniami). Przydziela uczniom zadania i wyznacza czas na ich realizację. Po zakończeniu pracy weryfikuje poprawność odpowiedzi.
Faza podsumowująca:
Uczniowie po kolei wypisują na tablicy poznane na lekcji słowa i wyrażenia związane z podróżowaniem pociągiem (np. вокзал, льготный билет, купейный вагон).
Nauczyciel omawia przebieg zajęć, wskazuje mocne i słabe strony pracy uczniów, udzielając im tym samym informacji zwrotnej.
Wybrany uczeń podsumowuje zajęcia, zwracając uwagę na nabyte umiejętności.
Praca domowa:
Ćwiczenie 8 z sekcji „Sprawdź się”.
Materiały pomocnicze:
Ilustracje dotyczące dworców, pociągów oraz stacji metra w Petersburgu.
Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania prezentacji multimedialnej:
W fazie wstępnej prezentacja posłuży do zainteresowania uczniów tematem lekcji. Dzięki prezentacji uczniowie dowiadują się, jak funkcjonuje metro w Petersburgu i poznają nowe słowa.
Prezentacja multimedialna może posłużyć do samodzielnej pracy w domu w celu poszerzenia słownictwa związanego z podróżowaniem metrem.
Uczniowie mogą przygotować krótkie prezentacje ustne na forum klasy na temat poszczególnych stacji metra w Petersburgu.