Dla nauczyciela

Numer e‑materiału: 3.1.13.2

Imię i nazwisko autora lekcji: Justyna Sikora

Przedmiot: język niemiecki

Temat zajęć: Es zieht ein Gewitter auf!/Nadciąga burza!

Grupa docelowa: szkoła ponadpodstawowa, klasa I, zakres podstawowy, poziom językowy B1+/B2

Cel ogólny lekcji: Umiejętność opisywania, informowania oraz udzielania porad na temat świata przyrody: pogody oraz groźnych zjawisk atmosferycznych.

Cele szczegółowe lekcji:

Podstawa programowa – wariant III.1.P Język obcy nowożytny nauczany jako pierwszy (kontynuacja 1. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej – kształcenie w zakresie podstawowym)
Cele kształcenia – wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie tematów wskazanych w wymaganiach szczegółowych.
II. Rozumienie wypowiedzi. Uczeń rozumie wypowiedzi ustne o umiarkowanym stopniu złożoności, wypowiadane w naturalnym tempie, w standardowej odmianie języka, a także wypowiedzi pisemne o umiarkowanym stopniu złożoności, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń samodzielnie tworzy proste, spójne i logiczne, w miarę płynne wypowiedzi ustne oraz proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
IV. Reagowanie na wypowiedzi. Uczeń uczestniczy w rozmowie i reaguje ustnie w typowych, również w miarę złożonych sytuacjach oraz reaguje w formie prostego tekstu pisanego w typowych sytuacjach w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
V. Przetwarzanie wypowiedzi. Uczeń zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:
13) świat przyrody (np. pogoda, pory roku, klimat, rośliny i zwierzęta, krajobraz, zagrożenia i ochrona środowiska naturalnego, klęski żywiołowe);
II. Uczeń rozumie wypowiedzi ustne o umiarkowanym stopniu złożoności (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, ogłoszenia, instrukcje, relacje, wywiady, dyskusje, prelekcje), wypowiadane w naturalnym tempie, w standardowej odmianie języka:
5) znajduje w wypowiedzi określone informacje;
III. Uczeń rozumie wypowiedzi pisemne o umiarkowanym stopniu złożoności (np. listy, e‑mail, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, broszury, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, rozkłady jazdy, instrukcje, komiksy, artykuły, teksty narracyjne, recenzje, wywiady, wpisy na forach i blogach, teksty literackie):
4) znajduje w tekście określone informacje;
7) wyciąga wnioski wynikające z informacji zawartych w tekście;
IV. Uczeń tworzy proste, spójne i logiczne, w miarę płynne wypowiedzi ustne:
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
10) przedstawia sposób postępowania (np. udziela instrukcji, wskazówek, określa zasady);
VII. Uczeń reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, SMS, list prywatny, formularz, e‑mail, komentarz, wpis na czacie/forum) w typowych sytuacjach:
3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia (np. wypełnia formularz/ankietę);
9) prosi o radę i udziela rady;
11) ostrzega, nakazuje, zakazuje, instruuje;
15) dostosowuje styl wypowiedzi do odbiorcy.
VIII. Uczeń przetwarza tekst ustnie lub pisemnie:
1) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, mapach, symbolach, piktogramach) lub audiowizualnych (np. filmach, reklamach);
2) przekazuje w języku obcym nowożytnym lub w języku polskim informacje sformułowane w tym języku obcym;
3) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje sformułowane w języku polskim;
IX. Uczeń posiada:
1) podstawową wiedzę o krajach, społeczeństwach i kulturach społeczności, które posługują się danym językiem obcym nowożytnym oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu lokalnego, europejskiego i globalnego;
2) świadomość związku między kulturą własną i obcą oraz wrażliwość międzykulturową.
X. Uczeń dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. korzystanie ze słownika, poprawianie błędów, prowadzenie notatek, stosowanie mnemotechnik, korzystanie z tekstów kultury w języku obcym nowożytnym).
XII. Uczeń korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym (np. z encyklopedii, mediów, instrukcji obsługi), również za pomocą technologii informacyjno‑komunikacyjnych.
XIV. Uczeń posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje w zakresie wielojęzyczności;

  • kompetencje matematyczne oraz kompetencje w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie uczenia się.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • opowiada o zjawiskach atmosferycznych towarzyszących burzy;

  • wymienia zagrożenia związane z burzą i zachowania, których należy unikać w czasie burzy;

  • formułuje wiadomość SMS, zawierającą ostrzeżenie przed burzą i wskazówki dotyczące bezpieczeństwa.

Cele motywacyjne:

Uczeń:

  • dostrzega powiązania pomiędzy nauką języka niemieckiego a innymi przedmiotami szkolnymi;

  • czuje się kompetentny, gdyż rozwiązuje zadania na miarę swoich możliwości;

  • ma możliwość samodzielnej pracy nad językiem;

  • uczy się o rzeczach, które są dla niego ważne.

Strategie uczenia się

  • tworzenie skojarzeń myślowych, tworzenie asocjacji i kojarzenie pojęć;

  • ćwiczenie (wymowa, pisownia, tworzenie różnych kombinacji zdań, łączenie zdań ze sobą, ćwiczenie użycia i rozumienia języka obcego w naturalnych kontekstach – pisząc krótkie wiadomości);

  • rozumienie informacji, czytanie tekstu tylko dla jego ogólnego zrozumienia, czytanie lub słuchanie w celu znalezienia określonych szczegółów;

  • dokonywanie świadomej analizy języka obcego, porównywanie struktur z językiem ojczystym;

  • indywidualne organizowanie wiedzy językowej, robienie notatek, zaznaczanie, podkreślanie, zakreślanie kolorem.

Metody i formy pracy:

  • podejście komunikacyjne;

  • podająca: praca z tekstem źródłowym, pogadanka, wyjaśnianie;

  • eksponująca: animacja 2D;

  • aktywizująca: burza mózgów, metoda Think‑Pair‑Share;

  • kognitywna: udzielanie objaśnień (wskazówek) i komentarzy;

  • programowana: z użyciem komputera, techniki multimedialne.

Formy zajęć:

  • praca indywidualna,

  • praca w parach,

  • plenum,

  • praca w grupie.

Środki dydaktyczne potrzebne do realizacji lekcji:

  • komputer, np. laptop z dostępem do Internetu,

  • słowniczek,

  • tarcza ze skalą od 1 do 6,

  • tekst źródłowy,

  • telefony komórkowe uczniów,

  • multimedium (animacja 2D),

  • zestaw ćwiczeń interaktywnych.

Przebieg lekcji:

a) Faza wprowadzająca

  • Nauczyciel prosi uczniów, aby przyjrzeli się zdjęciu otwierającemu i pyta: Czy domyślacie się, co będzie tematem naszej dzisiejszej lekcji?

  • Następnie zachęca uczniów do przeczytania informacji na temat bezpieczeństwa, jakie zapewnia schronienie się w samochodzie podczas burzy.

  • Nauczyciel prosi uczniów, aby podali znane słowa do tematu: Nadciąga burza!

  • Uczniowie tworzą na tablicy asocjogram z podanych wyrażeń.

  • Nauczyciel inicjuje krótką dyskusję na temat zagrożeń wynikających z przebywania na zewnątrz w czasie burzy oraz zasad zachowania w czasie burzy.

b) Faza realizacyjna

  • Nauczyciel prosi uczniów o przeczytanie tekstu z części Przeczytaj oraz wyszukanie w tekście trzech rzeczy, których ludzie w żadnym wypadku nie powinni robić w czasie burzy – Übung 1.

  • Uczniowie dobierają się w pary oraz czytają tekst jeszcze raz. Każda para uczniów przygotowuje dla innej pary zestaw 6 pytań do tekstu. Zadaniem innej pary uczniów jest udzielenie pisemnych odpowiedzi na zadane pytania. Po wykonaniu zadania listy z pytaniami „wracają” do autorów, którzy sprawdzają poprawność udzielenia odpowiedzi.

  • Uczniowie w parach sprawdzają stopień zrozumienia treści tekstu i wykonują pozostałe zadania – Übung 2,3 w części Przecczytaj. Uczniowie określają, które wypowiedzi są zgodne z treścią tekstu oraz uzupełniają wypowiedzi – pracują ze słownictwem.

  • Nauczyciel dzieli klasę na kilkuosobowe grupy i prosi, aby każda grupa zapisała na kartce informacje, jakich zachowań powinno się unikać podczas burzy.

  • Następnie uczniowie zapoznają się z multimedium (animacja 2D) i w grupach weryfikują zapisane informacje lub dopisują nowe, które uzyskali. Uczniowie przedstawiają na forum klasy informacje, które zapisali. Nauczyciel udziela informacji zwrotnej dotyczącej poprawności wypowiedzi.

  • Uczniowie w parach rozwiązują Übung 1,2,3 w części Animacja 2D – określają, które wypowiedzi są zgodne z treścią animacji, łączą części zdań w celu uzyskania informacji odpowiadającej treści animacji, odpowiadają na pytanie, jak turyści powinni zachowywać się w czasie burzy. Uczniowie w parze wykonują naprzemiennie przykłady oraz wyjaśniają partnerowi swój tok rozumowania. W kolejnym kroku dwie pary porównują swoje rozwiązania. Na koniec uczniowie dokonują refleksji nad pracą w parze. Przed przystąpieniem do pracy nauczyciel powinien zapoznać uczniów z zasadami rozwiązywania ćwiczeń w parach: myślę, wyjaśniam i szukam ewentualnego błędu samodzielnie.

Uwaga: Podczas realizacji lekcji w klasie można zaproponować uczniom grę dydaktyczną „Tic‑Tac‑Toe” („Kółko i krzyżyk”). W przypadku dużej liczby osób w klasie można zwiększyć ilość znaczków (nie tylko kółko i krzyżyk) i dodać trójkąty/kwadraty, zyskując w ten sposób więcej grup. Do narysowanej na tablicy tabeli zawierającej pięć kolumn i pięć wierszy nanosimy nowo poznane wyrażenia (np. in die Hocke gehen, den Strom weiterleiten, das Wasser verlassen....) Następnie prosimy kolejno grupy o wybór pola i utworzenie zdania oznajmującego ze znajdującym się tam wyrażeniem. W przypadku poprawnej odpowiedzi nanosimy na to pole symbol odpowiadający danej drużynie. Gdy minie pierwsza kolejka, zmieniamy wymagania i tym razem zadaniem grupy będzie utworzenie zdania ze spójnikiem „wenn” z wyrażeniem, które znajduje sie na wybranym przez grupę polu. W kolejnej rundzie można zaproponować tworzenie pytań/zdań przeczących itp. Gra kończy się, gdy jedna z drużyn zdobędzie trzy pola znajdujące się obok siebie w pionie, poziomie lub na ukos. Gra jest świetną okazją do utrwalenia słownictwa i gramatyki: uczniowie rywalizują ze sobą oraz stosują różne strategie blokowania przeciwnika, przyswajając jednocześnie nowy materiał.

c) Faza podsumowująca

  • Uczniowie w grupach opisują burzę i towarzyszące jej zjawiska pogodowe (Aufgabe 1‑3 w części Sprawdź się).

  • Uczniowie w tych samych grupach piszą wiadomość SMS, zawierającą ostrzeżenie przed burzą oraz wskazówki zachowania się podczas burzy na otwartej przestrzeni. Wysyłają ją do uczniów z innej grupy. Uczniowie sprawdzają nawzajem poprawność wiadomości, a następnie przesyłają ocenę koleżeńską.

  • Nauczyciel udziela uczniom informacji zwrotnej dotyczącej poprawności ich wypowiedzi.

  • Przed wyjściem uczniów z klasy nauczyciel rysuje lub zawiesza tarczę ze skalą od 1 do 6. Uczniowie zaznaczają, według własnej samooceny, ile zapamiętali z dzisiejszej lekcji, gdzie 1 to prawie nic, a 6  bardzo dużo. Wynik tej ewaluacji jest informacją dla nauczyciela, czy uczniowie zrozumieli materiał i zapamiętali wiadomości. Posłuży on do odpowiedniego zaplanowania kolejnej lekcji.

Praca domowa:

  • Uczniowie przygotowują w ramach pracy domowej mapę myśli w formie plakatu A3, która będzie podsumowaniem omawianego materiału. Centralnym hasłem mapy powinno być pojęcie Das Gewitter, natomiast ilość gałęzi oraz asocjacji pomiędzy nimi powinna zależeć wyłącznie od pomysłowości i wiedzy uczniów. Na kolejnych zajęciach wybrani uczniowie prezentują i omawiają swoje mapy.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania animacji 2D

  • Przed lekcją: powtórzenie znanego słownictwa. Nauczyciel przygotowuje zdjęcia różnych anomalii pogodowych, w tym nadchodzącej burzy oraz pojedyncze zdania, które wystąpią w animacji 2D. Uczniowie opisują zdjęcia i wypowiadają się na temat zagrożeń związanych z burzą, a następnie doopasowują zdania do omawianych zdjęć.

  • W trakcie lekcji: odwołanie się do wiedzy posiadanej i połączenie jej z nową wiedzą (konekcjonizm). Nauczyciel przygotowuje zrzuty ekranu ujęć z animacji. Uczniowie w grupach tworzą ze zdjęć historyjkę obrazkową. Nauczyciel może również wyświetlić animację bez głosu. Uczniowie tworzą własne opowiadania do oglądanej animacji.

  • Po lekcji: wykorzystanie do powtórzenia słownictwa z danego zakresu. Uczniowie w parach tworzą pytania do meteorologa na temat odpowiednich zachowań w czasie burzy oraz formułują przykładowe odpowiedzi.

Słownik