Dla nauczyciela

Numer e‑materiału: 3.1.3.5

Imię i nazwisko autora: Lena Wilkiewicz

Przedmiot: Język obcy nowożytny – język niemiecki

Temat zajęć: Sind Hausaufgaben wirklich nötig?/Czy zadania domowe są naprawdę konieczne?

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, klasa I, zakres podstawowy, poziom językowy B1+/B2

Cel ogólny lekcji:

Umiejętność wypowiadania się na temat szkolnych zadań domowych.

Podstawa programowa:

Podstawa programowa – wariant III.1.P Język obcy nowożytny nauczany jako pierwszy (kontynuacja 1. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej – kształcenie w zakresie podstawowym)
Cele kształcenia – wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie tematów wskazanych w wymaganiach szczegółowych.
II. Rozumienie wypowiedzi. Uczeń rozumie wypowiedzi ustne o umiarkowanym stopniu złożoności, wypowiadane w naturalnym tempie, w standardowej odmianie języka, a także wypowiedzi pisemne o umiarkowanym stopniu złożoności, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń samodzielnie tworzy proste, spójne i logiczne, w miarę płynne wypowiedzi ustne oraz proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
IV. Reagowanie na wypowiedzi. Uczeń uczestniczy w rozmowie i reaguje ustnie w typowych, również w miarę złożonych sytuacjach oraz reaguje w formie prostego tekstu pisanego w typowych sytuacjach w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
V. Przetwarzanie wypowiedzi. Uczeń zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:
3) edukacja (np. szkoła i jej pomieszczenia, przedmioty nauczania, uczenie się – w tym uczenie się przez całe życie, przybory szkolne, oceny szkolne, życie szkoły, zajęcia pozalekcyjne, system oświaty);
II. Uczeń rozumie wypowiedzi ustne o umiarkowanym stopniu złożoności (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, ogłoszenia, instrukcje, relacje, wywiady, dyskusje, prelekcje), wypowiadane w naturalnym tempie, w standardowej odmianie języka:
2) określa główną myśl wypowiedzi lub fragmentu wypowiedzi;
7) wyciąga wnioski wynikające z informacji zawartych w wypowiedzi;
III. Uczeń rozumie wypowiedzi pisemne o umiarkowanym stopniu złożoności (np. listy, e‑mail, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, broszury, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, rozkłady jazdy, instrukcje, komiksy, artykuły, teksty narracyjne, recenzje, wywiady, wpisy na forach i blogach, teksty literackie):
4) znajduje w tekście określone informacje;
7) wyciąga wnioski wynikające z informacji zawartych w tekście;
IV. Uczeń tworzy proste, spójne i logiczne, w miarę płynne wypowiedzi ustne:
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
2) opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości i teraźniejszości;
10) przedstawia sposób postępowania (np. udziela instrukcji, wskazówek, określa zasady);
V. Uczeń tworzy proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne (np. notatkę, ogłoszenie, zaproszenie, życzenia, wiadomość, SMS, kartkę pocztową, e‑mail, historyjkę, list prywatny, życiorys, CV, list motywacyjny, wpis na blogu):
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
8) przedstawia zalety i wady różnych rozwiązań;
VI. Uczeń reaguje ustnie w typowych, również w miarę złożonych sytuacjach:
3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia;
9) prosi o radę i udziela rady;
VII. Uczeń reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, SMS, list prywatny, formularz, e‑mail, komentarz, wpis na czacie/forum) w typowych sytuacjach:
3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia (np. wypełnia formularz/ankietę);
4) wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się lub nie zgadza się z opiniami innych osób, wyraża wątpliwość;
8) proponuje, przyjmuje i odrzuca propozycje, zachęca; prowadzi proste negocjacje w sytuacjach życia codziennego;
VIII. Uczeń przetwarza tekst ustnie lub pisemnie:
1) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, mapach, symbolach, piktogramach) lub audiowizualnych (np. filmach, reklamach);
2) przekazuje w języku obcym nowożytnym lub w języku polskim informacje sformułowane w tym języku obcym;
IX. Uczeń posiada:
1) podstawową wiedzę o krajach, społeczeństwach i kulturach społeczności, które posługują się danym językiem obcym nowożytnym oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu lokalnego, europejskiego i globalnego;
X. Uczeń dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. korzystanie ze słownika, poprawianie błędów, prowadzenie notatek, stosowanie mnemotechnik, korzystanie z tekstów kultury w języku obcym nowożytnym).
XII. Uczeń korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym (np. z encyklopedii, mediów, instrukcji obsługi), również za pomocą technologii informacyjno‑komunikacyjnych.
XIII. Uczeń stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, identyfikowanie słów kluczy lub internacjonalizmów) i strategie kompensacyjne, w przypadku gdy nie zna lub nie pamięta wyrazu (np. upraszczanie formy wypowiedzi, zastępowanie innym wyrazem, opis, wykorzystywanie środków niewerbalnych).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencja w zakresie wielojęzyczności;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się.

Cele operacyjne – zgodne ze zrewidowaną taksonomią celów Blooma, w tym minimum jeden cel z poziomu 3–6 sfery kognitywnej, sformułowane w postaci SMART:

Uczeń:

  • analizuje wypowiedzi nauczycieli na temat zadań domowych;

  • podaje argumenty przemawiające za lub przeciw zadawaniu prac domowych;

  • przedstawia swoją opinię na temat wskazówek dotyczących radzenia sobie z zadaniami domowymi.

Cele motywacyjne:

Uczeń:

  • dostrzega powiązania pomiędzy nauką języka niemieckiego a innymi przedmiotami szkolnymi;

  • otrzymuje informację zwrotną o postępach;

  • sam decyduje, jak rozwiązać problem i udzielić wyjaśnień;

  • uczy się o sprawach, które dotyczą otaczającego go świata.

Strategie uczenia się:

  • rozumienie informacji, np. czytanie lub słuchanie tekstu tylko dla jego ogólnego zrozumienia, czytanie w celu znalezienia określonych szczegółów;

  • korzystanie z różnych dodatkowych źródeł do nauki języka, takich jak słowniki czy Internet;

  • odgadywanie znaczeń z wykorzystaniem wskazówek i sugestii językowych;

  • współpraca z innymi osobami.

Metody i formy nauczania:

  • podejście komunikacyjne;

  • konstruktywizm;

  • podająca – pogadanka, opis, praca z tekstem źródłowym, praca z mapą pojęć;

  • praktyczna – burza mózgów, metoda placemat, technika termometru, łańcuszek wypowiedzi;

  • kognitywna – udzielanie objaśnień (wskazówek) i komentarzy;

  • programowana – z użyciem komputera, techniki multimedialne.

Formy pracy:

  • praca indywidualna,

  • praca w parach,

  • praca w grupach,

  • plenum.

Środki dydaktyczne potrzebne do realizacji lekcji:

  • komputer (np. laptop) z dostępem do Internetu,

  • słowniczek,

  • tekst źródłowy,

  • multimedium (mapa pojęć),

  • karteczki do zapisywania pytań,

  • arkusz papieru do przygotowania plakatu,

  • zestaw ćwiczeń interaktywnych.

Przebieg lekcji:

a) Faza wprowadzająca:

  • Nauczyciel prosi uczniów, aby przyjrzeli się zdjęciu otwierającemu, i pyta: Czy domyślacie się, co będzie tematem naszej dzisiejszej lekcji?

  • Nauczyciel prosi uczniów o podanie znanych wyrażeń, zwrotów i skojarzeń do hasła Hausaufgaben. Uczniowie zapisują słownictwo oraz zwroty w formie mapy pojęć na tablicy.

  • Nauczyciel inicjuje krótką dyskusję na temat roli zadań domowych.

b) Faza realizacyjna:

  • Nauczyciel zadaje uczniom pytanie Wie lange sitzt du jeden Tag an den Hausaufgaben? Uczniowie prowadzą krótką dyskusję na ten temat w parach, dodając kolejne pytania, np. In welchem Schulfach machst du deine Hausaufgaben am liebsten? Für welche Aufgaben brauchst du besonders viel Zeit? Wybrani uczniowie relacjonują wypowiedź swojego kolegi/swojej koleżanki na forum.

  • Uczniowie przyglądają się zdjęciom do tekstu źródłowego. Nauczyciel zapisuje pytania dotyczące sytuacji przedstawionych na zdjęciach, np. Welche Situationen stellen die Fotos dar? Was haben die Fotos geimeinsam? Uczniowie odpowiadają na pytania, a następnie czytają tekst źródłowy, podkreślają w nim słowa klucze, zaznaczają najistotniejsze informacje oraz przygotowują kilkuzdaniowe streszczenie przeczytanego tekstu. Swoje streszczenia przedstawiają na forum.

  • Nauczyciel zachęca uczniów do dalszej wymiany zdań na temat przeczytanego tekstu, zadając pytania, np.: Czego dowiedziałaś/dowiedziałeś się z tekstu? Z którymi stwierdzeniami z tekstu się zgadzasz? Które sformułowania mogą odnosić się do ciebie i twojej szkoły? (Was hast du aus dem Text erfahren? Welchen Aussagen des Textes stimmst du zu? Welche Aussagen könnten zu dir und deiner Schule passen?). Uczniowie dobierają się w grupy 3–4‑osobowe, otrzymują pytania zapisane na kartkach i odpowiadają najpierw indywidualnie, a następnie w grupie porównują swoje odpowiedzi. Efekty pracy prezentowane są na forum klasy.

  • Uczniowie przyporządkowują informacje z tekstu do właściwej osoby (Übung 2 w części Przeczytaj) oraz tworzą kilkuzdaniową wypowiedź pisemną na temat motywacji do odrabiania różnych rodzajów zadań domowych (Übung 4 w części Przeczytaj).

  • Uczniowie zostają podzieleni na kilka grup i opracowują listę argumentów za oraz argumentów przeciw zadawaniu prac domowych. Pracują z wykorzystaniem pomocy metody placemat, wpisując swoje pomysły najpierw indywidualnie w przydzielone im miejsca na obrzeżach plakatu. Następnie, po przeczytaniu wszystkich indywidualnych odpowiedzi, wybierają z nich najciekawsze, rozwijają je i wpisują w centralnej części plakatu (przestrzeń wspólna).

  • Uczniowie w parach prowadzą krótką rozmowę na temat: Wo und wann erledigst du deine Hausaufgaben? Machst du das selbständig oder hilft dir jemand dabei? Wnioski przedstawione zostają na forum klasy.

  • Uczniowie zapoznają się z multimedium w części Mapa pojęć, a następnie wykonują do niego polecenia: wskazują, których słów brakuje na mapie pojęć (Übung 1), zaznaczają informacje zgodne z treścią multimedium (Übung 2) oraz opisują różne wskazówki dotyczące radzenia sobie z zadaniem domowym (Übung 3).

  • Uczniowie wracają do pracy z zastosowaniem aktywizującej metody placemat i uzupełniają w swoich polach nowe pozytywne i negatywne strony zadawania prac domowych, które pojawiły się w multimedium.

  • W podsumowaniu uczniowie przedstawiają wyniki pracy grupowej na forum klasy.

c) Faza podsumowująca:

  • Uczniowie wypowiadają się na temat roli zadań domowych w życiu szkolnym oraz podają przykłady typów zadań i poleceń stosowanych podczas zajęć (metoda aktywizująca w formie łańcuszka wypowiedzi).

  • W ramach ewaluacji lekcji nauczyciel korzysta z techniki termometru. Wychodząc z klasy, uczniowie zaznaczają na termometrze swoją ocenę zaangażowania podczas lekcji (w skali -5 do +5). Wyniki ewaluacji prezentowane i omawiane są na kolejnej lekcji. Podczas dyskusji wprowadzającej do lekcji nauczyciel zadaje uczniom pytania, np. Który element lekcji był najbardziej/najmniej angażujący? Co sprawiło, że (nie) czułaś się zaangażowana/czułeś się zaangażowany podczas lekcji?

Praca domowa

Uczniowie tworzą wpis na forum, w którym odpowiadają na pytanie, czy powinno się znieść zadania domowe (Aufgabe 8 w części Sprawdź się).

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania mapy pojęć:

  • przed lekcją: uczeń przygotowuje minimum pięć fiszek z nazwami czynności wykonywanych w związku z zadaniami domowymi (strona pierwsza) i ich ilustracjami (strona druga);

  • w trakcie lekcji: uczniowie układają przyniesione fiszki w rzędzie, na stole pośrodku klasy, ilustracjami do góry, nauczyciel w razie potrzeby dokłada karty z ilustracjami i nazwami zaczerpniętymi z multimedium; stojąc wokół stołu, uczniowie wskazują na te ilustracje, które potrafią nazwać, po odwróceniu fiszki sprawdzają, czy podana nazwa była właściwa; odkładają na bok fiszki, które nie sprawiały nikomu kłopotu, pozostałe układają w regularny kształt i grają w grę „Was ist weg?”; nauczyciel usuwa jedną kartę, gdy uczniowie nie patrzą na stół, a następnie zachęca do odgadywania, jakiej karty brakuje;

  • po lekcji: uczniowie przeprowadzają ankietę wśród znajomych na temat zadawania prac domowych, wyniki ankiety prezentują na następnej lekcji.

Indeks górny Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY‑SA 3.0 Indeks górny koniec

Słownik