Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Pobierz materiał do EPUB Pobierz materiał do MOBI Zaloguj się aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby udostępnić materiał Dodaj całą stronę do teczki

Scenariusz

AUTOR

Learnetic SA

Temat zajęć:

Skrzypy i paprocie – rośliny wilgotnych środowisk

Grupa docelowa:

Szkoła podstawowa; do wykorzystania na lekcjach biologii

Ogólny cel kształcenia:

Uczeń zapoznaje się z morfologią skrzypów i paproci, środowiskiem ich występowania oraz związkiem tej grupy roślin z powstawaniem złóż węgli kopalnych.

Kształtowane kompetencje kluczowe:

1) porozumiewanie się w języku ojczystym;

3) kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo‑techniczne;

5) umiejętność uczenia się;

Cele (szczegółowe) operacyjne:

Uczeń:

  • podaje przykłady środowisk, w których żyją skrzypy i paprocie;

  • rozróżnia dwa rodzaje pędów skrzypu: wiosenne i letnie oraz ich funkcje;

  • rozpoznaje na zdjęciach i ilustracjach skrzypy i paprocie oraz ich charakterystyczne elementy budowy;

  • dostrzega zależność między kopalnymi paprociami i skrzypami, a złożami węgla kopalnego;

  • opisuje możliwości wykorzystania skrzypów i paproci przez człowieka.

Metody/techniki kształcenia:

  • pogadanka

  • dyskusja

  • metoda problemowa

Formy organizacji pracy:

  • indywidualna

  • grupowa

Środki dydaktyczne i praktyczne wskazówki:

Do przeprowadzenia tej lekcji nauczyciel powinien:

  • zaopatrzyć się w zielnikowe okazy skrzypów i paproci, bryłę węgla i torfu;

  • zorganizować przed lekcją wycieczkę w plener, na której uczniowie zapoznają się z naturalnym środowiskiem skrzypów i paproci;

  • przygotować zdjęcia/ilustracje – skamieniałości z odciśniętymi częściami paprotników, przykłady karbońskich paprotników oraz lasu karbońskiego oraz współczesnych skrzypów i paproci.

PRZEBIEG LEKCJI

Faza wprowadzająca:

  1. Czynności organizacyjne.

  2. Nauczyciel przedstawia temat lekcji.

  3. Informuje uczniów, że podczas lekcji zapoznają się z roślinami należącymi do paprotników.

  4. W trakcie lekcji postarają się odpowiedzieć na pytania:

Jakie są podobieństwa i różnice w budowie paproci i skrzypów współcześnie żyjących i co łączy węgiel kamienny z tymi roślinami?

Faza realizacyjna:

  1. Nauczyciel prezentuje ilustracje przedstawiające las karboński. Opowiada jakiego okresu dotyczy i jakie wówczas panowały warunki na Ziemi.

  2. Prosi uczniów, by zwrócili uwagę jakie rośliny wchodziły w skład lasu z okresu karbonu, zadając pytania:

    • czy las jest gęsty, czy rzadki?

    • czy kształt tych roślin przypomina im te, które znają?

    • czy teren wygląda na suchy, czy mokry?

    • czy rośliny są małe, czy duże? Co mogło mieć wpływ na ich rozmiar?

  3. Następnie nauczyciel rozkłada przed uczniami ilustracje pojedynczych roślin lasu karbońskiego – przykłady widłaków, kalamitów i paproci.

  4. Uczniowie porównują je z ilustracją lasu karbońskiego oraz z zielnikowymi okazami skrzypów i paproci (lub ilustracjami współczesnych paprotników, paprocią w donicy).

  5. Następnie prezentuje uczniom pierwszą część filmu „Skrzypy i paprocie – rośliny wilgotnych środowisk” dotyczącą miejsc występowania paproci i skrzypów, ich budowy oraz pospolitych gatunków.

  6. Na podstawie informacji z filmu oraz wcześniejszej pogadanki na temat roślin lasu karbońskiego, uczniowie dyskutują wymieniając podobieństwa i różnice między skrzypami, a paprociami współczesnymi i porównując je z roślinami z okresu karbonu.

  7. Jeśli uczniowie wzięli wcześniej udział w wycieczce, nauczyciel nawiązuje do niej, prosząc o wyliczenie charakterystycznych miejsc, w których rosły skrzypy i paprocie.

  8. Uczniowie w grupach przygotowują notatkę, która powinna zawierać:

    • miejsce występowania skrzypów i paproci

    • podobieństwa i różnice w budowie skrzypów i paproci

    • podobieństwa i różnice między paprotnikami współczesnymi, a tymi rosnącymi w lesie karbońskim.

  9. W następnej kolejności nauczyciel prezentuje bryłę węgla i torfu, rozkłada zdjęcia skamieniałości paprotników (prezentuje naturalne okazy). Pyta uczniów, czy widzą jakieś podobieństwa, co może łączyć prezentowane okazy?

  10. Uczniowie w grupach dyskutują na temat węgla i skamieniałości. Jeśli nauczyciel zauważy, że uczniowie nie weszli na właściwy trop, rozkłada jeszcze na stole ilustracje lasu karbońskiego i zdjęcia paprotników.

  11. Nauczyciel wysłuchuje wypowiedź każdego przedstawiciela grupy. Następnie uczniowie oglądają kolejną część filmu, poznając etapy powstawania węgla kamiennego.

  12. Uczniowie weryfikują informacje z filmu z wcześniejszymi wypowiedziami w grupach.

  13. Po obejrzeniu filmu nauczyciel ponownie pyta co wspólnego mają ze sobą węgiel, paprocie i skrzypy. Prosi też uczniów o podanie we właściwej kolejności etapów tworzenia się węgla.

  14. Nauczyciel zaprasza po raz kolejny uczniów do pracy w grupach. Zadaniem każdej grupy jest podanie przykładów wykorzystania węgla i torfu przez człowieka oraz podanie innych przykładów wykorzystania paprotników niż te, które zostały omówione w filmie.

  15. W ostatnim etapie fazy realizacyjnej, uczniowie rozwiązują zadania interaktywne utrwalające wiadomości zdobyte w trakcie oglądania filmu.

Faza podsumowująca:

Nauczyciel w ramach podsumowania zadaje uczniom pytania:

1. Dlaczego paprotniki to rośliny wilgotnych środowisk?

2. Jakie są dowody na istnienie roślin naczyniowych rosnących w lesie karbońskim?

3. Jakie są charakterystyczne elementy budowy skrzypów, a jakie paproci?

4. W jaki sposób powstał węgiel?

Praca domowa:

  1. Czy kwiat paproci to tylko baśniowe zjawisko? Wyszukaj informacje i przygotuj krótką wypowiedź na ten temat.

  2. Praca długoterminowa: przygotuj prezentację multimedialną na temat paprotników karbońskich. Zawartość prezentacji

  • przykłady skrzypów i paproci drzewiastych z okresu karbonu,

  • przykłady skał osadowych powstałych z rozkładu paprotników i innych roślin naczyniowych,

  • przykłady wykorzystania tych skał w życiu człowieka.

m9bc0046e9adafbe8_1519381203119_0

Metryczka

Tytuł

Skrzypy i paprocie – rośliny wilgotnych środowisk

Temat lekcji z e‑podręcznika, do którego e‑materiał się odnosi

2.5. Skrzypy i paprocie

Przedmiot

Przyroda

Biologia

Etap edukacyjny

Szkoła podstawowa

Podstawa programowa

Uczeń:

  • opisuje przystosowania budowy zewnętrznej i czynności życiowych organzimów lądowych do środowiska życia, na przykładach obserwowanych organizmów.

Nowa podstawa programowa

Uczeń:

  • dokonuje obserwacji przedstawicieli paprociowych, widłakowych i skrzypowych (zdjęcia, ryciny, okazy żywe) oraz przedstawia cechy ich budowy zewnętrznej;

  • na podstawie obecności charakterystycznych cech identyfikuje nieznany organizm jako przedstawiciela paprociowych, widłakowych lub skrzypowych;

  • wyjaśnia znaczenie paprociowych, widłakowych i skrzypowych w przyrodzie.

Kompetencje kluczowe

Zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE z 18.12.2006,
Kompetencje kluczowe:

1) porozumiewanie się w języku ojczystym;
3) kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo‑techniczne;
5) umiejętność uczenia się;

Cele edukacyjne zgodne z etapem kształcenia

Uczeń:

  • rozpoznaje skrzypy i paprocie;

  • opisuje elementy budowy skrzypów i paproci;

  • charakteryzuje środowiska, w których mogą występować skrzypy i paprocie.

Powiązanie z e‑podręcznikiem

https://www.epodreczniki.pl/reader/c/141189/v/38/t/student‑canon/m/idXv200rpw

Aplikacje dostępne w
Pobierz aplikację ZPE - Zintegrowana Platforma Edukacyjna na androida