Dla nauczyciela

Imię i nazwisko autora: Małgorzata Karska

Przedmiot: Język obcy nowożytny nauczany jako drugi (język rosyjski)

Temat zajęć: Осенью желтеют листья/ Jesienią żółkną liście

Grupa docelowa: II etap edukacyjny, klasa VII; poziom A1

Podstawa programowa – wersja II.2. Język obcy nowożytny nauczany jako drugi (II etap edukacyjny, klasy VII i VIII)
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Uczeń posługuje się bardzo podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:
12) świat przyrody (np. pogoda, pory roku, rośliny i zwierzęta, krajobraz).
II. Uczeń rozumie bardzo proste wypowiedzi ustne (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, ogłoszenia) artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka:
1) reaguje na polecenia;
2) określa główną myśl wypowiedzi;
4) określa kontekst wypowiedzi (np. czas, miejsce, uczestników);
5) znajduje w wypowiedzi określone informacje;
III. Uczeń rozumie bardzo proste wypowiedzi pisemne (np. listy, e‑maile, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, rozkłady jazdy, historyjki obrazkowe z tekstem, teksty narracyjne, wpisy na forach i blogach):
1) określa główną myśl tekstu;
3) określa kontekst wypowiedzi (np. nadawcę, odbiorcę);
4) znajduje w tekście określone informacje;
IV. Uczeń tworzy bardzo krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne:
1) opisuje ludzi, przedmioty, miejsca i zjawiska;
2) opowiada o czynnościach i wydarzeniach z przeszłości i teraźniejszości;
5) wyraża swoje opinie;
V. Uczeń tworzy bardzo krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne (np. notatkę, ogłoszenie, zaproszenie, życzenia, wiadomość, SMS, pocztówkę, e‑mail, historyjkę, wpis na blogu):
1) opisuje ludzi, przedmioty, miejsca i zjawiska;
2) opowiada o czynnościach i wydarzeniach z przeszłości i teraźniejszości;
5) wyraża swoje opinie;
VI. Uczeń reaguje ustnie w typowych sytuacjach:
2) nawiązuje kontakty towarzyskie; rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę; podtrzymuje rozmowę w przypadku trudności w jej przebiegu (np. prosi o wyjaśnienie, powtórzenie, sprecyzowanie; upewnia się, że rozmówca zrozumiał jego wypowiedź);
3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia;
VII. Uczeń reaguje w formie bardzo prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, SMS, e‑mail, wpis na czacie/forum) w typowych sytuacjach:
2) nawiązuje kontakty towarzyskie; rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę (np. podczas rozmowy na czacie);
3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia (np. wypełnia formularz/ankietę);
4) wyraża swoje opinie, pyta o opinie, zgadza się lub nie zgadza się z opiniami;
VIII. Uczeń przetwarza bardzo prosty tekst ustnie lub pisemnie:
2) przekazuje w języku obcym nowożytnym lub polskim informacje sformułowane w tym języku obcym;
IX. Uczeń posiada:
2) świadomość związku między kulturą własną i obcą oraz wrażliwość międzykulturową.
X. Uczeń dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. korzystanie ze słownika, poprawianie błędów, prowadzenie notatek, stosowanie mnemotechnik, korzystanie z tekstów kultury w języku obcym nowożytnym).
XI. Uczeń współdziała w grupie (np. w lekcyjnych i pozalekcyjnych językowych pracach projektowych).
XII. Uczeń korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym (np. z encyklopedii, mediów), również za pomocą technologii informacyjno‑komunikacyjnych.
XIII. Uczeń stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, identyfikowanie słów kluczy lub internacjonalizmów) i strategie kompensacyjne, w przypadku gdy nie zna lub nie pamięta wyrazu (np. upraszczanie formy wypowiedzi, wykorzystywanie środków niewerbalnych).
XIV. Uczeń posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje w zakresie wielojęzyczności;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • pozna nazwy jesiennych miesięcy;

  • scharakteryzuje zmiany zachodzące w pogodzie jesienią, stosując poprawne formy rzeczowników: о́сень, де́рево, лист;

  • napisze odpowiedź na e‑mail, w której wyrazi swoją opinię na temat jesieni.

Cele motywacyjne:

Uczeń:

  • uczy się o sprawach dotyczących otaczającego go świata;

  • uświadamia sobie, że znając nazwy miesięcy po angielsku, z łatwością odgadnie, o jakim miesiącu jest mowa, gdy usłyszy ich brzmienie w języku rosyjskim;

  • otrzymuje informację zwrotną o postępach.

Strategie uczenia się:

  • strategie pamięciowe – użycie obrazu i dźwięku, powtarzanie nowych konstrukcji, skojarzenia, stosowanie nowych słów w znanym kontekście;

  • strategie kognitywne – tworzenie różnych kombinacji zdań, łączenie zdań ze sobą, powtarzanie za nagraniem, porównywanie struktur z językiem ojczystym lub innym językiem obcym, na przykład angielskim, tłumaczenie słów, uogólnianie;

  • strategie kompensacyjne – odgadywanie znaczenia słów na podstawie znajomości języka ojczystego, użycie gestów, mimiki;

  • strategie społeczne – zadawanie pytań, współpraca podczas wykonywania zadań.

Metody/techniki nauczania:

Metody:

  • podająca,

  • praktyczna,

  • aktywizująca,

  • kognitywna,

  • programowana.

Techniki:

  • pogadanka,

  • opis,

  • praca z tekstem,

  • odpowiedzi na pytania,

  • praca z zadaniami interaktywnymi,

  • burza mózgów,

  • udzielanie wskazówek i komentarzy,

  • techniki multimedialne.

Formy zajęć:

  • praca indywidualna – praca nad zadaniami do poszczególnych części;

  • praca w parach – pytania i odpowiedzi.

Środki dydaktyczne:

  • komputer z dostępem do Internetu i możliwością odtwarzania dźwięku,

  • tablica multimedialna/projektor multimedialny,

  • zeszyt przedmiotowy.

Przebieg lekcji

Faza wprowadzająca:

  • Nauczyciel informuje, że na lekcji będzie mowa o jesieni. Zwraca uwagę na brzmienie słowa осень, które jest podobne do polskiego słowa jesień, a następnie na nazwy miesięcy i ich brzmienie podobne do języka angielskiego. Nauczyciel najpierw wymienia miesiące po kolei, a później nazywa tylko wybrane. Uczniowie uświadamiają sobie, że większość nazw miesięcy są w stanie odgadnąć dzięki znajomości języka angielskiego. Nauczyciel zwraca uwagę uczniów na zapis nazw miesięcy (miękki znak na końcu).

  • Nauczyciel zachęca uczniów do zapoznania się z ciekawostką z wprowadzenia do e‑materiału. Ma ona charakter gramatyczny (liczba mnoga rzeczownika лист), ale jest ściśle związana z opisem jesieni.

  • Uczniowie określają cele i zapisują temat lekcji.

Faza realizacyjna:

  • Nauczyciel przedstawia uczniom multimedium – mapę pojęć związanych z jesienią. Uczniowie mogą powtarzać na głos za nauczycielem zwroty i wyrażenia wprowadzone w mapie, dzięki czemu trenują wymowę oraz przełamują barierę wypowiadania się w języku obcym na głos.

  • Nauczyciel zwraca uwagę na formy gramatyczne wyrazu осень, a następnie proponuje wykonanie ćwiczeń z kącika gramatycznego.

  • W dalszej kolejności uczniowie wykonują pozostałe ćwiczenia do multimedium. Wybrane zadania mogą być dodatkowo trenowane w formie ustnej, np. w ćwiczeniu nr 1 nauczyciel może zaproponować następujący schemat pracy. Uczniowie dzielą się na dwie grupy. Jedna grupa siedzi przodem do tablicy, druga – tyłem. Na tablicy multimedialnej lub na ekranie nauczyciel wyświetla materiał wykorzystany w ćwiczeniu. Uczniowie siedzący przodem do tablicy czytają na głos wskazane przez nauczyciela słowo, a uczniowie siedzący tyłem dopowiadają odpowiedni wyraz. Po kilku słowach następuje zamiana ról. Inna propozycja utrwalania materiału z multimedium w formie ustnej: nauczyciel dzieli uczniów na 3–4 grupy. Każda grupa otrzymuje element, za pomocą którego będzie zgłaszać gotowość do udzielenia odpowiedzi (może to być maskotka lub pamiątka związana z Rosją). Nauczyciel zadaje pytania dotyczące jesieni, np. „Какая погода осенью? Какие листья на деревьях?”. Uczniowie negocjują w parach odpowiedzi i zgłaszają gotowość do jej udzielenia. Nauczyciel może przyznawać punkty, np. kolorowe magnesy. Za najszybsze zgłoszenie gotowości do odpowiedzi – 1 pkt., za udzielenie wyczerpującej odpowiedzi – 2 pkt., za udzielenie częściowej odpowiedzi – 1 pkt. Jeśli odpowiadająca grupa udzieliła częściowej odpowiedzi, inna grupa może ją uzupełnić, za co otrzyma 1 pkt. Po zakończeniu gry grupa, która uzyskała najwięcej punktów, może otrzymać plusy lub oceny za aktywność.

  • Uczniowie zapoznają się z tekstem z sekcji Przeczytaj i wykonują ćwiczenia do tekstu – łączenie w pary, uzupełnianie tekstu. Treść tekstu może być dodatkowo utrwalana w formie ustnej. Uczniowie pracują w parach i przekazują treść, opowiadając na przemian, jaka pogoda była lub będzie w Krakowie, Petersburgu, Soczi, na Syberii. Materiał przedstawiony w tekście może posłużyć do stworzenia sytuacji komunikacyjnej – uczniowie mogą opowiadać, jaka pogoda jest dzisiaj w ich miejscowości, używając jak największej liczby zwrotów z tekstu, które będą pasowały do sytuacji (jest gorąco/ nie jest gorąco, pada deszcz/ nie pada deszcz, wieje wiatr/ nie wieje wiatr).

Faza podsumowująca:

  • Nauczyciel pokazuje zdjęcia, obrazki związane z jesienią, a uczniowie opisują to, co na nich widzą. Wyrażają też opinię na ten temat, np. widząc deszczową pogodę, mogą powiedzieć: „Мне это (не) нравится/Я люблю осень/ Я не люблю осени. Осенью часто идёт дождь”.

Praca domowa:

Uczniowie wykonują pisemnie zadania nr 7 i 8 z części Sprawdź się. Na kolejnej lekcji uczniowie sprawdzają pracę domową w parach – zamieniają się zeszytami i sprawdzają pracę kolegi lub koleżanki. Ocenę wystawia nauczyciel zgodnie z wewnątrzszkolnymi zasadami oceniania, oceniając zarówno bogactwo leksykalne, jak i poprawność językową.

Materiały pomocnicze:

Zdjęcia, obrazki, ilustracje przedstawiające jesienne zjawiska pogodowe oraz aktywności, które można wykonywać jesienią.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania mapy pojęć:

  • W trakcie lekcji mapa pojęć posłuży do pracy nad słownictwem – uczniowie powtarzają za nauczycielem nowe słowa i zwroty, tworzą krótkie wypowiedzi.

  • Po lekcji uczniowie mogą wykorzystać mapę pojęć do powtórzenia materiału leksykalnego i do przygotowania pracy domowej. Chętni uczniowie mogą przygotować prezentację na temat jesieni.

Słownik