Dla nauczyciela

Numer e‑materiału: 3.2.5.1
Imię i nazwisko autora: Lena Wilkiewicz

Przedmiot: język obcy nowożytny – język niemiecki

Temat zajęć: Die verschiedenen Gesichter der Freundschaft / Różne oblicza przyjaźni

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, klasa II, zakres podstawowy, poziom językowy B1

Cel ogólny lekcji: Umiejętność wypowiadania się na temat relacji międzyludzkich, a zwłaszcza przyjaźni.

Podstawa programowa:

Podstawa programowa – wariant III.1.P Język obcy nowożytny nauczany jako pierwszy (kontynuacja 1. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej – kształcenie w zakresie podstawowym)
Cele kształcenia – wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie tematów wskazanych w wymaganiach szczegółowych.
II. Rozumienie wypowiedzi. Uczeń rozumie wypowiedzi ustne o umiarkowanym stopniu złożoności, wypowiadane w naturalnym tempie, w standardowej odmianie języka, a także wypowiedzi pisemne o umiarkowanym stopniu złożoności, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń samodzielnie tworzy proste, spójne i logiczne, w miarę płynne wypowiedzi ustne oraz proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
IV. Reagowanie na wypowiedzi. Uczeń uczestniczy w rozmowie i reaguje ustnie w typowych, również w miarę złożonych sytuacjach oraz reaguje w formie prostego tekstu pisanego w typowych sytuacjach w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
V. Przetwarzanie wypowiedzi. Uczeń zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:
5) życie prywatne (np. rodzina, znajomi i przyjaciele, czynności życia codziennego, określanie czasu, formy spędzania czasu wolnego, święta i uroczystości, styl życia, konflikty i problemy);
II. Uczeń rozumie wypowiedzi ustne o umiarkowanym stopniu złożoności (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, ogłoszenia, instrukcje, relacje, wywiady, dyskusje, prelekcje), wypowiadane w naturalnym tempie, w standardowej odmianie języka:
1) reaguje na polecenia;
5) znajduje w wypowiedzi określone informacje;
III. Uczeń rozumie wypowiedzi pisemne o umiarkowanym stopniu złożoności (np. listy, e‑mail, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, broszury, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, rozkłady jazdy, instrukcje, komiksy, artykuły, teksty narracyjne, recenzje, wywiady, wpisy na forach i blogach, teksty literackie):
1) określa główną myśl tekstu lub fragmentu tekstu;
2) określa intencje nadawcy/autora tekstu;
4) znajduje w tekście określone informacje;
5) rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu;
6) układa informacje w określonym porządku;
7) wyciąga wnioski wynikające z informacji zawartych w tekście;
IV. Uczeń tworzy proste, spójne i logiczne, w miarę płynne wypowiedzi ustne:
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
5) opisuje upodobania;
6) wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy, przedstawia i ustosunkowuje się do opinii i poglądów innych osób;
7) wyraża i opisuje uczucia i emocje;
V. Uczeń tworzy proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne (np. notatkę, ogłoszenie, zaproszenie, życzenia, wiadomość, SMS, kartkę pocztową, e‑mail, historyjkę, list prywatny, życiorys, CV, list motywacyjny, wpis na blogu):
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
5) opisuje upodobania;
6) wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy, przedstawia i ustosunkowuje się do opinii i poglądów innych osób;
7) wyraża i opisuje uczucia i emocje;
VI. Uczeń reaguje ustnie w typowych, również w miarę złożonych sytuacjach:
4) wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się lub nie zgadza się z opiniami innych osób, wyraża wątpliwość;
5) wyraża i uzasadnia swoje upodobania, preferencje, intencje i pragnienia, pyta o upodobania, preferencje, intencje i pragnienia innych osób;
VII. Uczeń reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, SMS, list prywatny, formularz, e‑mail, komentarz, wpis na czacie/forum) w typowych sytuacjach:
4) wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się lub nie zgadza się z opiniami innych osób, wyraża wątpliwość;
5) wyraża i uzasadnia swoje upodobania, preferencje, intencje i pragnienia, pyta o upodobania, preferencje, intencje i pragnienia innych osób;
VIII. Uczeń przetwarza tekst ustnie lub pisemnie:
1) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, mapach, symbolach, piktogramach) lub audiowizualnych (np. filmach, reklamach);
2) przekazuje w języku obcym nowożytnym lub w języku polskim informacje sformułowane w tym języku obcym;
3) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje sformułowane w języku polskim;
IX. Uczeń posiada:
1) podstawową wiedzę o krajach, społeczeństwach i kulturach społeczności, które posługują się danym językiem obcym nowożytnym oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu lokalnego, europejskiego i globalnego;
2) świadomość związku między kulturą własną i obcą oraz wrażliwość międzykulturową.
X. Uczeń dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. korzystanie ze słownika, poprawianie błędów, prowadzenie notatek, stosowanie mnemotechnik, korzystanie z tekstów kultury w języku obcym nowożytnym).
XII. Uczeń korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym (np. z encyklopedii, mediów, instrukcji obsługi), również za pomocą technologii informacyjno‑komunikacyjnych.
XIII. Uczeń stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, identyfikowanie słów kluczy lub internacjonalizmów) i strategie kompensacyjne, w przypadku gdy nie zna lub nie pamięta wyrazu (np. upraszczanie formy wypowiedzi, zastępowanie innym wyrazem, opis, wykorzystywanie środków niewerbalnych).
XIV. Uczeń posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje w zakresie wielojęzyczności;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się.

Cele operacyjne

Uczeń:

  • zastanawia się, na czym polega prawdziwa przyjaźń,

  • wymienia miejsca i sposoby poznawania nowych przyjaciół,

  • ocenia, co jest dla niego ważne w relacji przyjacielskiej.

Cele motywacyjne:

  • ma możliwość decydowania o swojej gotowości do mówienia;

  • dostrzega powiązania pomiędzy nauką języka niemieckiego, a innymi przedmiotami szkolnymi;

  • ma możliwość samodzielnej pracy nad językiem;

  • otrzymuje informację zwrotną o postępach;

  • uczy się o sprawach, które dotyczą otaczającego go świata;

  • uczy się sztuki przemawiania i argumentowania;

  • wykorzystuje i rozwija kreatywność.

Strategie uczenia się

strategie pamięciowe:

  • stosowanie mnemotechnik do zapamiętywania nowych wyrazów i ich znaczeń – używanie obrazu i dźwięku obok słów (używanie skojarzeń wzrokowych, stosowanie słów kluczowych, wprowadzanie wyrazów i zwrotów do kontekstu sytuacyjnego, używanie skojarzeń wzrokowych, odtwarzanie dźwięków z pamięci, porównywanie dźwięków z naszego języka do dźwięków języka, którego się uczymy);

strategie kognitywne:

  • stosowanie technik generatywnych do uświadamiania sobie struktury języka – zadawanie pytań, robienie notatek, powtarzanie zdań na głos;

  • stosowanie technik strukturalnych – wybierania najistotniejszych elementów, czytanie tekstu tylko dla jego ogólnego zrozumienia, czytanie lub słuchanie w celu znalezienia określonych szczegółów;

strategie kompensacyjne:

  • odgadywanie znaczenia wyrazów i struktur w tekstach słuchanych i czytanych (używanie wskazówek językowych – niektórych znanych wyrazów, zwrotów z języka polskiego bądź obcego i domyślanie się treści w języku niemieckim);

  • pokonywanie ograniczeń w pisaniu poprzez np. tworzenie nowych słów, użycie synonimów, antonimów, tworzenie parafrazy;

strategie społeczne:

  • zadawanie pytań osobom o oczekiwanych większych umiejętnościach językowych (prośba o wyjaśnienie, powtórzenie, o poprawienie błędów);

  • współpraca z innymi osobami (współpraca z kolegami na tym samym poziomie językowym oraz z zaawansowanymi użytkownikami języka niemieckiego).

Metody i formy nauczania:

  • podejście komunikacyjne;

  • podejście humanistyczne;

  • podająca: pogadanka, opis, praca z tekstem źródłowym, wyjaśnienie;

  • aktywizująca: Think‑Pair‑Share, dyskusja dydaktyczna (burza mózgów);

  • programowana: z użyciem komputera, techniki multimedialne.

Formy zajęć:

  • praca indywidualna,

  • praca w parach,

  • praca w grupach,

  • plenum.

Środki dydaktyczne potrzebne do realizacji lekcji:

  • komputer, np. laptop z dostępem do Internetu,

  • słowniczek,

  • tekst źródłowy,

  • multimedium: ilustracja interkatywna,

  • zestaw zadań interaktywnych.

Przebieg lekcji:

a) Faza wprowadzająca

  • Nauczyciel prosi uczniów o podanie przykładów 3 wyrazów lub zwrotów w których pojawi się człon „Freund-”/”-freundlich”, a następnie zdefiniowanie ich po niemiecku. Następnie nauczyciel zachęca uczniów do odgadnięcia, co kryje się pod tematem lekcji Die verschiedenen Gesichter der Freundschaft i pyta uczniów o to, co jest dla nich ważne w życiu lub co może stanowić jego sens życia. W ten sposób nauczyciel przeprowadza rozgrzewkę językową i wprowadza uczniów w tematykę lekcji (burza mózgów).

b) Faza realizacyjna

  • Uczniowie zapoznają się z treścią tekstu źródłowego Wann schlägt dein Herz höher. W razie konieczności korzystają z dodatkowej pomocy, np. wyrazów i zwrotów zamieszczonych w słowniczku. Nauczyciel wspiera uczniów w tym zadaniu, odpowiadając na pytania dotyczące słownictwa.

  • Nauczyciel sprawdza ogólne zrozumienie treści tekstu i pyta uczniów: Wie kannst du anhand des Textes die Frage beantworten: Wann schlägt das Herz höher? Wybrani uczniowie odpowiadają na to pytanie.

  • Następnie uczniowie dobierają się w pary i sprawdzają stopień zrozumienia treści tekstu, wykorzystując do tego Übung 1‑3 w części Przeczytaj. Uczniowie dopasowują brakujące fragmenty do odpowiednich luk w tekście, określają, które informacje są zgodne z treścią tekstu, sprawdzają stopień zrozumienia poszczególnych fragmentów tekstu, dopasowując odpowiednio sparafrazowane fragmenty.

  • Nauczyciel inicjuje rozmowę, która będzie stanowiła podsumowanie pracy z tekstem źródłowym, i prosi o odpowiedzi na 3 pytania dotyczące treści tekstu. Wykorzystuje do tego Übung 4 w części Przeczytaj. Nauczyciel dzieli uczniów na 3 grupy, przydziela każdej grupie po jednym pytaniu i prosi o ustalenie wspólnej odpowiedzi na zadane pytanie. Przedstawiciel każdej grupy prezentuje następnie odpowiedź na forum klasy.

  • Nauczyciel zwraca uwagę uczniów na zdjęcia oraz hasła legendy w ilustracji interaktywnej. Prosi ich o podanie skojarzeń do każdego zdjęcia i hasła oraz zapisuje wypowiedzi uczniów na tablicy.

  • Uczniowie zapoznają się z treścią multimedium (ilustracja interaktywna) – czytają i odsłuchują informacje.

  • Nauczyciel powraca do zapisanych na tablicy skojarzeń uczniów oraz pyta, które z nich znalazły się w ilustracji interaktywnej, a które można uzupełnić o dodatkowy opis.

  • Następnie uczniowie pracują indywidualnie i sprawdzają stopień zrozumienia treści ilustracji interaktywnej, wykorzystując do tego Übung 1‑3 w części Ilustracja interaktywna. Uczniowie określają, które zagadnienia zostały w niej omówione, które informacje są zgodne z treścią ilustracji, dopasowują wypowiedzi do zagadnień ilustracji.

  • Uczniowie dobierają się w pary. Każda para uczniów pisze wiadomość e‑mail, w której udziela wskazówek, w jaki sposób i gdzie można znaleźć przyjaciół. Pary wymieniają się wiadomościami. Wybrane pary odczytują wiadomość na forum klasy.

  • Następnie uczniowie sprawdzają stopień zrozumienia i utrwalają struktury leksykalne z tego e‑materiału, wykorzystując do tego wskazane przez nauczyciela zadania z zestawu zadań (Aufgabe 1‑6 w części Sprawdź się). W tym momencie nauczyciel może wykorzystać w pracy z uczniami metodę Think‑Pair‑Share, która polega na trzech głównych krokach:

    1.      pomyśl (pracuj sam, przeczytaj, zrozum, zrób notatki);

    2.     skonfrontuj swoją wiedzę i podziel się nią, pracując w parze (uczniowie ustalają w parze jedno wspólne rozwiązanie);

    3.     przedstaw wyniki swojej pracy na forum (jedeń uczeń prezentuje).

c) Faza podsumowująca

  • Nauczyciel prosi uczniów o zapisanie na kartce w formie 1‑2 zdań, na czym polega prawdziwa przyjaźń i co jest dla nich ważne w przyjaźni. Uczniowie przyczepiają kartki na tablicy. Wybrany uczeń odczytuje wypowiedzi uczniów.

Praca domowa

Uczeń formułuje wypowiedź pisemną na jeden z tematów Aufgabe 7 lub Aufgabe 8 w części Sprawdź się. Wyjaśnia, jakie jest jego wyobrażenie o prawdziwej przyjaźni lub odpowiada na pytanie i uzasadnia, czy przyjaciele nadają sens naszemu życiu.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania ilustracji interaktywnej

  • Przed lekcją: zapoznanie się z tematem i nowym słownictwem, zaciekawienie tematem, odgadnięcie tematu lekcji. Uczniowie otrzymują od nauczyciela zestaw wyrazów, które wystąpią w ilustracji i przygotowują fiszki niemiecko‑niemieckie do tematu.

  • W trakcie lekcji: wykorzystanie jako bazy leksykalnej do wykonywania ćwiczeń, inspiracja do wypowiedzi pisemnych lub ustnych. Na podstawie zdjęć i słownictwa ilustracji interaktywnej uczniowie mogą układać dialogi, opowiadać o swoich doświadczeniach, w jaki sposób poznali swoich przyjaciół lub przygotować pytania ankiety na temat poznawania przyjaciół oraz pielęgnowania przyjacielskich relacji.

  • Po lekcji: wykorzystanie do powtórzenia słownictwa. Uczniowie przygotowują gazetkę klasową na temat relacji przyjacielskich w klasie lub klasowy kodeks pielęgnowania tych relacji.

Słownik