Dla nauczyciela

Numer e‑materiału: 3.4.6.3

Imię i nazwisko autora: Lena Wilkiewicz

Przedmiot: język obcy nowożytny – język niemiecki

Temat zajęć: Brainfood – Köstlichkeiten für kluge Köpfe/Jedzenie dla mózgu – rarytasy dla mądrych głów

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, klasa IV, zakres podstawowy, poziom językowy B1+/B2

Cel ogólny lekcji: Umiejętność wypowiadania się na temat odżywiania korzystnego dla mózgu.

Cele szczegółowe lekcji:

Podstawa programowa – wariant III.1.P Język obcy nowożytny nauczany jako pierwszy (kontynuacja 1. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej – kształcenie w zakresie podstawowym)
Cele kształcenia – wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie tematów wskazanych w wymaganiach szczegółowych.
II. Rozumienie wypowiedzi. Uczeń rozumie wypowiedzi ustne o umiarkowanym stopniu złożoności, wypowiadane w naturalnym tempie, w standardowej odmianie języka, a także wypowiedzi pisemne o umiarkowanym stopniu złożoności, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń samodzielnie tworzy proste, spójne i logiczne, w miarę płynne wypowiedzi ustne oraz proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
IV. Reagowanie na wypowiedzi. Uczeń uczestniczy w rozmowie i reaguje ustnie w typowych, również w miarę złożonych sytuacjach oraz reaguje w formie prostego tekstu pisanego w typowych sytuacjach w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
V. Przetwarzanie wypowiedzi. Uczeń zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:
6) żywienie (np. artykuły spożywcze, posiłki i ich przygotowywanie, nawyki żywieniowe – w tym diety, lokale gastronomiczne);
11) zdrowie (np. tryb życia, samopoczucie, choroby, ich objawy i leczenie, niepełnosprawność, uzależnienia, pierwsza pomoc w nagłych wypadkach);
II. Uczeń rozumie wypowiedzi ustne o umiarkowanym stopniu złożoności (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, ogłoszenia, instrukcje, relacje, wywiady, dyskusje, prelekcje), wypowiadane w naturalnym tempie, w standardowej odmianie języka:
5) znajduje w wypowiedzi określone informacje;
7) wyciąga wnioski wynikające z informacji zawartych w wypowiedzi;
III. Uczeń rozumie wypowiedzi pisemne o umiarkowanym stopniu złożoności (np. listy, e‑mail, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, broszury, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, rozkłady jazdy, instrukcje, komiksy, artykuły, teksty narracyjne, recenzje, wywiady, wpisy na forach i blogach, teksty literackie):
1) określa główną myśl tekstu lub fragmentu tekstu;
4) znajduje w tekście określone informacje;
6) układa informacje w określonym porządku;
7) wyciąga wnioski wynikające z informacji zawartych w tekście;
IV. Uczeń tworzy proste, spójne i logiczne, w miarę płynne wypowiedzi ustne:
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
2) opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości i teraźniejszości;
V. Uczeń tworzy proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne (np. notatkę, ogłoszenie, zaproszenie, życzenia, wiadomość, SMS, kartkę pocztową, e‑mail, historyjkę, list prywatny, życiorys, CV, list motywacyjny, wpis na blogu):
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
10) przedstawia sposób postępowania (np. udziela instrukcji, wskazówek, określa zasady);
VI. Uczeń reaguje ustnie w typowych, również w miarę złożonych sytuacjach:
3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia;
VIII. Uczeń przetwarza tekst ustnie lub pisemnie:
1) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, mapach, symbolach, piktogramach) lub audiowizualnych (np. filmach, reklamach);
2) przekazuje w języku obcym nowożytnym lub w języku polskim informacje sformułowane w tym języku obcym;
3) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje sformułowane w języku polskim;
IX. Uczeń posiada:
1) podstawową wiedzę o krajach, społeczeństwach i kulturach społeczności, które posługują się danym językiem obcym nowożytnym oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu lokalnego, europejskiego i globalnego;
2) świadomość związku między kulturą własną i obcą oraz wrażliwość międzykulturową.
X. Uczeń dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. korzystanie ze słownika, poprawianie błędów, prowadzenie notatek, stosowanie mnemotechnik, korzystanie z tekstów kultury w języku obcym nowożytnym).
XII. Uczeń korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym (np. z encyklopedii, mediów, instrukcji obsługi), również za pomocą technologii informacyjno‑komunikacyjnych.
XIII. Uczeń stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, identyfikowanie słów kluczy lub internacjonalizmów) i strategie kompensacyjne, w przypadku gdy nie zna lub nie pamięta wyrazu (np. upraszczanie formy wypowiedzi, zastępowanie innym wyrazem, opis, wykorzystywanie środków niewerbalnych).
XIV. Uczeń posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje w zakresie wielojęzyczności;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się.

Cele operacyjne - zgodne ze zrewidowaną taksonomią celów Blooma, w tym minimum jeden cel z poziomu 3‑6 sfery kognitywnej, sformułowane w postaci SMART:

Uczeń:

  • rozpoznaje produkty niezbędne do prawidłowego funkcjonowania mózgu,

  • wyjaśnia, jakie produkty sprzyjają odżywianiu mózgu,

  • dopasowuje produkty do ich oddziaływania na mózg.

Cele motywacyjne:

Uczeń:

  • dostrzega powiązania między nauką języka niemieckiego a innymi przedmiotami szkolnymi;

  • ma możliwość decydowania o swojej gotowości do mówienia;

  • ma możliwość samodzielnej pracy nad językiem;

  • otrzymuje informację zwrotną o postępach;

  • sam decyduje, jak rozwiązać problem i udzielić wyjaśnień;

  • sam decyduje, o czym będzie mówił podczas lekcji;

  • sam decyduje, o czym będzie pisał podczas lekcji;

  • uczy się o sprawach, które dotyczą otaczającego go świata;

  • uczy się sztuki przemawiania i argumentowania;

  • wykorzystuje i rozwija kreatywność.

Strategie uczenia się:

strategie pamięciowe:

  • używanie obrazu i dźwięku (wprowadzanie wyrazów i zwrotów do kontekstu sytuacyjnego, używanie skojarzeń wzrokowych, tworzenie ilustracji);

strategie kognitywne:

  • ćwiczenie (tworzenie różnych kombinacji zdań, łączenie zdań ze sobą);

  • rozumienie informacji, np. czytanie tekstu tylko dla jego ogólnego zrozumienia, czytanie lub słuchanie w celu znalezienia określonych szczegółów;

strategie kompensacyjne:

  • odgadywanie znaczenia tekstów słuchanych i czytanych (używanie wskazówek językowych – niektórych znanych wyrazów, zwrotów z języka polskiego bądź obcego i domyślanie się treści w  języku niemieckim, np. czego dotyczy katalog, jeśli rozpoznajemy tylko niektóre wyrazy z języka niemieckiego);

  • pokonywanie ograniczeń w pisaniu poprzez np. tworzenie nowych wyrazów, użycie synonimów, antonimów, tworzenie parafrazy.

Metody, techniki i formy pracy:

  • podejście komunikacyjne;

  • podejście humanistyczne;

  • podająca: pogadanka, opis, praca z tekstem źródłowym, praca z katalogiem, wyjaśnienie;

  • aktywizująca: burza mózgów;

  • programowana: z użyciem komputera, techniki multimedialne.

Formy zajęć:

  • praca indywidualna,

  • praca w parach,

  • praca w grupie,

  • plenum.

Środki dydaktyczne potrzebne do realizacji lekcji:

  • komputer, np. laptop z dostępem do Internetu,

  • słowniczek,

  • tekst źródłowy,

  • multimedium (katalog interaktywny),

  • obrazki z artykułami spożywczymi,

  • pojemnik na karteczki,

  • zestaw ćwiczeń interaktywnych.

PRZEBIEG LEKCJI:

a) Faza wprowadzająca

  • Nauczyciel prosi uczniów, aby przyjrzeli się zdjęciu otwierającemu. Zwraca także ich uwagę na tekst wprowadzający „Czy wiesz, że…” i zachęca do sformułowania hipotez odnośnie tematu lekcji. Następnie pyta ich, jak wyjaśniliby pojęcie Brainfood/Gehirnfutter i jakie produkty można w ten sposób określić (burza mózgów).

b) Faza realizacyjna

  • Nauczyciel prosi uczniów o zwrócenie uwagi na tytuł tekstu w części Przeczytaj i zadaje to samo pytanie: Was passiert im Organismus, wenn man hungrig ist? Was meint ihr? Uczniowie odpowiadają na to pytanie na forum klasy.

  • Uczniowie zapoznaja się z tekstem. W razie konieczności korzystają z dodatkowej pomocy, np. wyrazów i zwrotów zamieszczonych w słowniczku.

  • Nauczyciel sprawdza ogólne zrozumienie treści tekstu przez uczniów, pytając: Haben sich eure Antworten bestätigt? Was passiert im Organismus, wenn man hungrig ist? Wann entsteht Hunger? Spielt das Gehirn eine wichtige Rolle in diesem Prozes? Wybrani uczniowie odpowiadają na pytania.

  • Uczniowie dobierają się w pary i sprawdzają indywidualnie stopień zrozumienia treści tekstu, wykonując Übung 1‑3 w części Przeczytaj. Najpierw wykonują zadania samodzielnie, a następnie porównują swoje rozwiązania z kolegą/koleżanką z pary. Uczniowie określają, które informacje są zgodne z treścią tekstu, dopasowują polskie znaczenie do podanych wyrazów, układają informacje w odpowiedniej kolejności.

  • Następnie uczniowie piszą odpowiedzi na pytania do tekstu (Übung 4 w części Przeczytaj). Nauczyciel wybiera uczniów, którzy przeczytają swoje odpowiedzi na forum klasy.

  • Nauczyciel zapisuje na tablicy hasło: Hunger i prosi uczniów o podanie haseł, które kojarzą im się z tym pojęciem na podstawie tekstu. Nauczyciel dopisuje ewentualnie wyrazy, których nie podali uczniowie, a które są jego zdaniem warte zapamiętania, np. das Sättigungsgefühl, der Magen knurrt, der Geschmack, der Geruch, itd.

  • Nauczyciel prosi uczniów o sformułowanie wypowiedzi w formie jednego zdania z zapisanymi wyrazami.

  • Nauczyciel prosi uczniów o obejrzenie zdjęć w katalogu interaktywnym i prosi ich, aby na karteczkach zapisali informację, która kojarzy im się z danym produktem. Mogą to być odpowiedzi na pytania: Isst du das gern? Womit isst du das? Wie schmeckt das? Wie findest du dieses Produkt? Warum sollte man das essen/trinken? Następnie nauczyciel zbiera karteczki do pojemnika i prosi jednego ucznia o przeczytanie wypowiedzi uczniów.

  • Uczniowie zapoznają się z multimedium (katalog interaktywny) – czytają i słuchają informacji.

  • Uczniowie sprawdzają indywidualnie stopień zrozumienia treści katalogu, wykorzystując do tego Übung 1‑3 w części Katalog interaktywny. Uczniowie określają, które informacje są zgodne z treścią katalogu, dopasowują poszczególne elementy do siebie.

  • Uczniowie tworzą pary. Nauczyciel rozdaje obrazki z różnymi produktami (mogą to być produkty z katalogu) i prosi, aby uczniowie w każdej parze porozmawiali ze sobą na temat tych produktów i ich wpływu na funkcję mózgu. Nauczyciel wybiera parę, która zaprezentuje taką rozmowę na forum klasy. Nauczyciel może zapisać na tablicy pomocnicze pytania: Isst du ...? Warum sollte man ... essen/trinken? Welche wichtigen Nährstoffe/Vitamine enthält ...? Wie beeinflusst ... die Funktion des Gehirns?

c) Faza podsumowująca

  • Nauczyciel dzieli klasę na grupy. Każda grupa przygotowuje informacje na temat Jedzenie dla mózgu. Forma realizacji może być różna – każda grupa wybiera najlepszą dla siebie formę. Mogą to być przydatne wskazówki, słowniczek obrazkowy, reklama, ulotka informacyjna, plakat. Przedstawiciele grupy prezentują efekty pracy na forum klasy.

Praca domowa

Uczeń formułuje wypowiedź pisemną – udziela wskazówek na temat odżywiania się osobie uczącej się (Aufgabe 7 w części Sprawdź się) lub opisuje, które zdjęcie przedstawia jedzenie dla mózgu i uzasadnia swoją opinię (Aufgabe 8 w części Sprawdź się).

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania katalogu interaktywnego

  • Przed lekcją: zapoznanie się z tematem i nowym słownictwem. Nauczyciel może rozdać uczniom kartki z artykułami spożywczymi, które występują w katalogu. Uczniowie przygotowują się w domu do odpowiedzi na pytania zapisane na odwrocie kartek: Isst du das? Wann? Womit kann man das essen? Welchen Einfluss hat das auf den menschlichen Körper?

  • W trakcie lekcji: wykorzystanie jako bazy leksykalnej do wykonywania ćwiczeń, inspiracja do wypowiedzi pisemnych lub ustnych. Do każdego przedstawionego w katalogu produktu uczniowie mogą dodać inny, który ma podobny wpływ na funkcjonowanie organizmu. Uczniowie mogą wcielać się w rolę eksperta ds. odżywiania i udzielać sobie nawzajem rad, co najlepiej jeść, aby mózg funkcjonował dobrze.

  • Po lekcji: wykorzystanie do powtórzenia słownictwa i wykonania pracy domowej. Uczniowie mogą przygotować podobny katalog innych produktów, które mają pozytywny wpływ na ich zdrowie i znajdują się w ich codziennej diecie.

Indeks górny Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY‑SA 3.0 Indeks górny koniec

Słownik