Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Pobierz materiał do EPUB Pobierz materiał do MOBI Zaloguj się, aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby skopiować i edytować materiał Zaloguj się, aby udostępnić materiał Zaloguj się, aby dodać całą stronę do teczki

Autor: Tomasz Mazur

Przedmiot: Filozofia

Temat: Kurs logiki: lekcja 43. Badanie wnioskowań. Analiza tekstów wybitnych filozofów pod kątem badania strategii dowodzenia

Grupa docelowa:

Szkoła ponadpodstawowa, liceum ogólnokształcące, technikum, zakres rozszerzony

Podstawa programowa:

Zakres rozszerzony
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Kultura logiczna.
6. Uzasadnianie pośrednie: wnioskowanie (rozumowanie) niezawodne (oparte na wynikaniu logicznym lub definicyjnym) i zawodne, wybrane schematy (reguły) wnioskowań, klasyfikacja rozumowań (dowodzenie, wyjaśnianie, potwierdzanie, obalanie). Uczeń:
1) odróżnia w rozumowaniu przesłanki od wniosku oraz formułuje przesłanki pominięte w entymemacie;
3) odtwarza schemat, na którym opiera się określone wnioskowanie;
4) zna i stosuje przykładowe schematy wnioskowań (modus ponendo ponens, modus tollendo tollens, modus tollendo ponens, sylogizm hipotetyczny, dylemat konstrukcyjny prosty i złożony);
5) z podanej listy wnioskowań wyodrębnia wnioskowania zawodne (niededukcyjne) i niezawodne (dedukcyjne) i wskazuje powody przypisania im odpowiednio zawodności lub niezawodności;

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji.

Cele operacyjne. Uczeń:

  • ćwiczy rozpoznawanie różnych typów wnioskowań w dialogu filozoficznym;

  • buduje wnioskowania;

  • utrwala wiedzę na temat rozumienia wybranych, najważniejszych typów wnioskowań.

Strategie nauczania:

  • konstruktywizm;

  • konektywizm.

Metody i techniki nauczania:

  • ćwiczeń przedmiotowych;

  • z użyciem komputera;

  • dyskusja.

Formy pracy:

  • praca indywidualna;

  • praca w parach;

  • praca w grupach;

  • praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne:

  • komputery z głośnikami, słuchawkami i dostępem do internetu;

  • zasoby multimedialne zawarte w e‑materiale;

  • tablica interaktywna/tablica, pisak/kreda;

  • telefony z dostępem do internetu.

Przebieg lekcji

Przed lekcją:

Nauczyciel prosi klasę o powtórzenie wszystkich form wnioskowania zawodnego i niezawodnego.

Faza wprowadzająca:

  1. Podanie tematu i celu lekcji.

  2. Nauczyciel upewnia się, czy uczniowie wywiązali się z zadania, prosząc, by ochotnicy podali typy i przykłady wnioskowania zawodnego i niezawodnego. Komentuje trafność podanych przykładów.

Faza realizacyjna:

  1. Nauczyciel dobiera uczniów w trójki. Każda z nich ma za zadanie zapoznać się z dialogiem George'a Berkeleya i przenalizować zawarte w nim typy wnioskowań. Ich zadaniem jest także odróżnienie wniosków od przesłanek.

  2. Nauczyciel prosi kolejne grupy o zaprezentowanie wyników swojej pracy. Po wszystkich prezentacjach klasa dyskutuje chwilę w sposób moderowany przez nauczyciela nad różnicami w wynikach pracy poszczególnych zespołów.

  3. Uczniowie zapoznają się z dalszą częścią e‑materiału. Nauczyciel komentuje kolejne etapy analizy eseju, upewniając się, czy uczniowie dobrze je rozumieją.

  4. Nauczyciel kontynuuje rozmowę kierowaną, omawiając z uczniami wnioskowania zaproponowane przez Berkeleya, zwłaszcza funkcję oraz trafność każdego z nich.

Faza podsumowująca:

  1. Wszyscy uczniowie podsumowują zajęcia, zwracając uwagę na nabyte umiejętności.

Praca domowa:

  1. Zadaniem ucznia jest wysłuchanie dowolnej rozmowy toczonej w mediach i wyróżnienie wybranych wnioskowań.

Materiały pomocnicze:

  • Dlaczego filozofia? Filozofia a świat współczesny, doświadczenia źródłowe, drogi do filozofii, „Filo‑Sofija” 26(2014/3), s. 237–256.

  • Drozdowicz Z., Czego powinni nauczyć się filozofowie i czego mogą oni nauczyć innych?, w: „Filo‑Sofija” 26(2014/3), s. 29–40.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania multimedium:

  • Uczniowie zapoznają się z multimedium w sekcji „Przeczytaj” i przygotowują do niego pytania. Następnie zadają je sobie nawzajem, sprawdzając stopień przyswojenia jego treści.