Dla nauczyciela

Imię i nazwisko autora: Beata Mamica

Przedmiot: język obcy nowożytny (język niemiecki)

Temat zajęć: Multikulturelles Leben/Wielokulturowe życie

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, klasa II, zakres podstawowy, poziom językowy B1+

Cel ogólny lekcji:

Umiejętność wypowiadania się na temat znaczenia wielokulturowości, jej zalet i wad.

Podstawa programowa:

Podstawa programowa – wariant III.1.P Język obcy nowożytny nauczany jako pierwszy (kontynuacja 1. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej – kształcenie w zakresie podstawowym)
Cele kształcenia – wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie tematów wskazanych w wymaganiach szczegółowych.
II. Rozumienie wypowiedzi. Uczeń rozumie wypowiedzi ustne o umiarkowanym stopniu złożoności, wypowiadane w naturalnym tempie, w standardowej odmianie języka, a także wypowiedzi pisemne o umiarkowanym stopniu złożoności, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń samodzielnie tworzy proste, spójne i logiczne, w miarę płynne wypowiedzi ustne oraz proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
IV. Reagowanie na wypowiedzi. Uczeń uczestniczy w rozmowie i reaguje ustnie w typowych, również w miarę złożonych sytuacjach oraz reaguje w formie prostego tekstu pisanego w typowych sytuacjach w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
V. Przetwarzanie wypowiedzi. Uczeń zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:
9) kultura (np. dziedziny kultury, twórcy i ich dzieła, uczestnictwo w kulturze, tradycje i zwyczaje, media);
II. Uczeń rozumie wypowiedzi ustne o umiarkowanym stopniu złożoności (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, ogłoszenia, instrukcje, relacje, wywiady, dyskusje, prelekcje), wypowiadane w naturalnym tempie, w standardowej odmianie języka:
1) reaguje na polecenia;
2) określa główną myśl wypowiedzi lub fragmentu wypowiedzi;
3) określa intencje nadawcy/autora wypowiedzi;
5) znajduje w wypowiedzi określone informacje;
III. Uczeń rozumie wypowiedzi pisemne o umiarkowanym stopniu złożoności (np. listy, e‑mail, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, broszury, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, rozkłady jazdy, instrukcje, komiksy, artykuły, teksty narracyjne, recenzje, wywiady, wpisy na forach i blogach, teksty literackie):
4) znajduje w tekście określone informacje;
9) rozróżnia formalny i nieformalny styl tekstu.
IV. Uczeń tworzy proste, spójne i logiczne, w miarę płynne wypowiedzi ustne:
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
5) opisuje upodobania;
8) przedstawia zalety i wady różnych rozwiązań;
11) stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
V. Uczeń tworzy proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne (np. notatkę, ogłoszenie, zaproszenie, życzenia, wiadomość, SMS, kartkę pocztową, e‑mail, historyjkę, list prywatny, życiorys, CV, list motywacyjny, wpis na blogu):
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
5) opisuje upodobania;
6) wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy, przedstawia i ustosunkowuje się do opinii i poglądów innych osób;
11) stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze;
12) stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII. Uczeń reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, SMS, list prywatny, formularz, e‑mail, komentarz, wpis na czacie/forum) w typowych sytuacjach:
1) przedstawia siebie i inne osoby;
3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia (np. wypełnia formularz/ankietę);
5) wyraża i uzasadnia swoje upodobania, preferencje, intencje i pragnienia, pyta o upodobania, preferencje, intencje i pragnienia innych osób;
7) zaprasza i odpowiada na zaproszenie;
14) stosuje zwroty i formy grzecznościowe;
15) dostosowuje styl wypowiedzi do odbiorcy.
VIII. Uczeń przetwarza tekst ustnie lub pisemnie:
2) przekazuje w języku obcym nowożytnym lub w języku polskim informacje sformułowane w tym języku obcym;
3) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje sformułowane w języku polskim;
IX. Uczeń posiada:
1) podstawową wiedzę o krajach, społeczeństwach i kulturach społeczności, które posługują się danym językiem obcym nowożytnym oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu lokalnego, europejskiego i globalnego;
2) świadomość związku między kulturą własną i obcą oraz wrażliwość międzykulturową.
X. Uczeń dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. korzystanie ze słownika, poprawianie błędów, prowadzenie notatek, stosowanie mnemotechnik, korzystanie z tekstów kultury w języku obcym nowożytnym).
XI. Uczeń współdziała w grupie (np. w lekcyjnych i pozalekcyjnych językowych pracach projektowych).
XII. Uczeń korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym (np. z encyklopedii, mediów, instrukcji obsługi), również za pomocą technologii informacyjno‑komunikacyjnych.
XIII. Uczeń stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, identyfikowanie słów kluczy lub internacjonalizmów) i strategie kompensacyjne, w przypadku gdy nie zna lub nie pamięta wyrazu (np. upraszczanie formy wypowiedzi, zastępowanie innym wyrazem, opis, wykorzystywanie środków niewerbalnych).
XIV. Uczeń posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje w zakresie wielojęzyczności;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

  • kompetencje w zakresie świadomości i ekspresji kulturalnej.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • opowiada o znaczeniu wielokulturowości w różnych społeczeństwach;

  • przedstawia wady i zalety wielokulturowości;

  • przygotowuje projekt spotkania integracyjnego.

Cele motywacyjne:

Uczeń:

  • czuje się kompetentny, gdyż rozwiązuje zadania na miarę swoich możliwości;

  • sam decyduje, jakie informacje przedstawić;

  • samodzielnie dokonuje oceny swoich umiejętności językowych;

  • uczy się o sprawach, które dotyczą otaczającego go świata.

Strategie uczenia się:

strategie pamięciowe:

używanie obrazu i dźwięku (wprowadzanie wyrazów i zwrotów do kontekstu sytuacyjnego, używanie skojarzeń wzrokowych, grupowanie pojęć w różne kategorie);

strategie kognitywne:

rozumienie informacji, np. czytanie tekstu tylko dla jego ogólnego zrozumienia, czytanie lub słuchanie w celu znalezienia określonych szczegółów;

strategie kompensacyjne:

odgadywanie znaczenia tekstów słuchanych i czytanych (używanie wskazówek językowych - niektórych znanych wyrazów, zwrotów z języka polskiego bądź obcego i domyślanie się treści w języku niemieckim);

strategie społeczne:

współpraca z innymi osobami (współpraca z kolegami na tym samym poziomie znajomości języka niemieckiego).

Metody i formy pracy:

  • podająca: pogadanka, praca z tekstem źródłowym;

  • kognitywna: udzielanie objaśnień (wskazówek) i komentarzy;

  • praktyczna: dyskusja;

  • programowana: z użyciem komputera.

Formy zajęć:

  • praca indywidualna,

  • praca w grupie.

Środki dydaktyczne potrzebne do realizacji lekcji:

  • komputer/laptop z dostępem do Internetu,

  • słowniczek,

  • tekst źródłowy,

  • multimedium (animacja 2D),

  • zestaw ćwiczeń interaktywnych.

Przebieg lekcji:

a) Faza wprowadzająca

  • Nauczyciel, wprowadzając ten temat, może zastosować metodę odwróconej lekcji. Prosi uczniów, z wyprzedzeniem, aby przygotowali się do wystąpienia w stylu TED Talks. Temat wystąpienia: Zusammenleben in kultureller Vielfalt. Gibt es mehr Vorteile oder Nachteile?

  • Wskazówki dla uczniów:

    • zbierzcie po 5–6 wad i zalet – przygotujcie tłumaczenia najważniejszych zwrotów, tak żebyście czuli się pewnie podczas wystąpienia;

    • przygotowując się do wystąpienia:

      • zapoznajcie się z tekstem wprowadzenia do lekcji, tekstem źródłowym In der „Vielfalt liegt die Kraft” oraz animacją w tym e‑materiale;

      • weźcie pod uwagę wady i zalety, które są tam wymieniane oraz użyjcie zaproponowanego tam słownictwa;

    • zapytajcie swoją rodzinę lub znajomych, jakie jest ich zdanie na temat wpływu wielokulturowości na życie człowieka, na społeczeństwo danego kraju;

    • poszukajcie w Internecie materiałów związanych z waszym wystąpieniem.

b) Faza realizacyjna

  • Nauczyciel prosi kilkoro uczniów, aby wczuli się w rolę mówców TED Talks i zaprezentowali swoje argumenty na temat: Zusammenleben in kultureller Vielfalt. Gibt es mehr Vorteile oder Nachteile?

  • Zadaniem pozostałych uczniów jest zanotowanie najważniejszych lub najciekawszych punktów wystąpienia. Po kilku wystąpieniach nauczyciel proponuje wspólne zapisanie na tablicy (lub ekranie komputera, jeśli nauka odbywa się zdalnie) wad i zalet.

  • Nauczyciel dzieli uczniów na grupy (w warunkach pracy zdalnej uczniowie mogą pracować indywidualnie) i poleca, aby opowiedzieli o wadach i zaletach społeczeństwa multi‑kulti (na podstawie Übung 3 do pliku audio). W przypadku wątpliwości nauczyciel wskazuje uczniom odpowiednie słownictwo, które pojawia się w materiałach do lekcji.

c) Faza podsumowująca

  • Nauczyciel zleca wykonanie Aufgabe 7 z części Sprawdź się: Napisz email do uczniów z zaprzyjaźnionej szkoły niemieckiej. Porównaj i przedstaw podobieństwa i różnice obu kultur. Wypowiedz swoje zdanie na temat obszarów, w których jest łatwo, a w których trudno się nawzajem integrować.

  • Nauczyciel prosi uczniów o zapisanie (anonimowo) na karteczkach zdania typu: Das wusste ich vor dem Unterricht noch nicht …/Das überraschte mich heute …/Das war mir unklar … itp. Na początku kolejnej lekcji omawia z uczniami wpisy na karteczkach.

Praca domowa:

W ramach pracy domowej uczniowie realizują polecenie do Aufgabe 8 – przygotowują program wielokulturowego spotkania, które może być następnie faktycznie zrealizowane w ramach zajęć pozalekcyjnych.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania animacji 2D:

  • przed lekcją: powtórzenie znanego słownictwa i definicji związanych z problemami integracji, asymilacji, tolerancji, uprzedzeń itp. osób z wielu kręgów kulturowych; przygotowanie galerii zdjęć na temat Multikulturelle Gesellschaft;

  • w trakcie lekcji: praca z materiałem zdjęciowym - uporządkowanie galerii zdjęć według różnych aspektów związanych z integracją, zaprezentowanych w wywiadzie, tj. zalet i wyzwań integracji, obaw różnych ludzi związanych z integracją itd.

  • po lekcji: wykorzystują słownictwo do wypowiadania się na temat zachowań i zwyczajów cechujących różne kultury, trudności w procesie integracji; nagranie wywiadu z osobą, która pochodzi z innego kraju, z innego społeczeństwa.

Słownik