Scenariusz lekcji

Autor: Daria Reczyńska

Przedmiot: biologia

Temat: Fizjologia stresu

Grupa docelowa: uczniowie III etapu edukacyjnego – kształcenie w zakresie podstawowym i rozszerzonym

Podstawa programowa:

Zakres podstawowy
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
V. Budowa i fizjologia człowieka.
6. Regulacja hormonalna. Uczeń:
6) wyjaśnia rolę hormonów w reakcji na stres;
Zakres rozszerzony
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
XI. Funkcjonowanie zwierząt.
2. Porównanie poszczególnych czynności życiowych zwierząt, z uwzględnieniem struktur odpowiedzialnych za ich przeprowadzanie.
5) Regulacja hormonalna. Uczeń:
g) wyjaśnia rolę hormonów w reakcji na stres u człowieka,

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje obywatelskie;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

  • kompetencje matematyczne oraz kompetencje w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • wskazuje różnice pomiędzy stresem psychologicznym a fizjologicznym;

  • omawia etapy reakcji stresowej;

  • wymienia elementy układu nerwowego uczestniczące w reakcji stresowej;

  • wyjaśnia rolę hormonów uczestniczących w reakcji stresowej.

Strategie nauczania:

  • nauczanie wyprzedzające;

  • konstruktywizm;

  • konektywizm.

Metody i techniki nauczania:

  • z użyciem komputera;

  • ćwiczenia interaktywne;

  • praca z filmem;

  • rozmowa kierowana.

Formy pracy:

  • praca indywidualna;

  • praca w grupie;

  • praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne:

  • komputery z głośnikami, słuchawkami i dostępem do internetu;

  • zasoby multimedialne zawarte w e‑materiale;

  • tablica interaktywna/tablica, pisak/kreda;

  • telefony z dostępem do internetu;

  • gwiazda pytań (materiały pomocnicze);

  • arkusze papieru A2, flamastry, magnesy.

Przed lekcją:

  1. Uczniowie zapoznają się z treściami w sekcji „Przeczytaj”.

Przebieg zajęć

Faza wstępna:

  1. Nauczyciel prosi uczniów o przypomnienie informacji zdobytych na poprzedniej lekcji.

  2. Nauczyciel przedstawia uczniom temat i cele lekcji.

Faza realizacyjna:

  1. Nauczyciel rozpoczyna pogadankę, zadając pytania:

  • Co to są emocje pozytywne i negatywne?

  • Co czujecie w trudnych dla was sytuacjach?

  • Jakie zmiany fizjologiczne obserwujecie w trudnych sytuacjach?

    Uczniowie zapisują swoje odpowiedzi na tablicy. Wspólnie definiują pojęcie stresu.

  1. Nauczyciel dzieli uczniów na 6‑osobowe grupy. Każda z nich otrzymuje arkusz papieru i flamastry. Uczniowie zapoznają się z filmem zawartym w e‑materiale i wykonują polecenia nr 1, 3 i 4.

  2. Uczniowie przygotowują schematyczną ilustrację dotyczącą przebiegu reakcji stresowej. Uwzględniają na niej poszczególne etapy reakcji, elementy układu nerwowego, nazwy i funkcje hormonów.

  3. Zespoły kolejno prezentują wyniki swojej pracy. Nauczyciel w razie potrzeby dopowiada informacje i koryguje błędy.

  4. Każdy zespół otrzymuje arkusz papieru z gwiazdą pytań (zob. materiały pomocnicze) i przygotowuje pięć pytań, które umieszcza w odpowiednich miejscach schematu. Następnie zespoły przekazują gwiazdy sąsiedniej grupie. Każda grupa odpowiada na pytania przygotowane przez innych uczniów. Zespoły kolejno prezentują wyniki swojej pracy. Nauczyciel w razie potrzeby dopowiada potrzebne informacje lub koryguje błędy.

Faza podsumowująca:

  1. Uczniowie rozwiązują ćwiczenie nr 5 (typu „prawda/fałsz”) z sekcji „Sprawdź się”. Następnie przygotowują podobne zadanie dla osoby z pary: wymyślają trzy prawdziwe lub fałszywe zdania dotyczące tematu lekcji. Uczniowie wykonują ćwiczenie otrzymane od kolegi lub koleżanki.

  2. Nauczyciel wyświetla temat lekcji i cele zawarte w sekcji „Wprowadzenie”, podsumowuje omawiany na lekcji materiał, wyjaśnia wątpliwości uczniów.

Praca domowa:

  1. Wykonaj ćwiczenia od 1 do 4 oraz od 6 do 8 z sekcji „Sprawdź się”.

  2. Opracuj krótką notatkę na temat metod diagnostyki stresu.

Materiały pomocnicze:

RHCouwef8qMaP

Gwiazda pytań.
Plik PDF o rozmiarze 67.71 KB w języku polskim

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania filmu:

Film może również zostać wykorzystany na lekcji „Jak pokonać stres?”.