Dla nauczyciela

Numer e‑materiału: 3.4.13.3

Imię i nazwisko autora lekcji: Justyna Sikora

Przedmiot: język niemiecki

Temat zajęć: Vorsicht! Lawinengefahr!/Uwaga! Zagrożenie lawinowe!

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, klasa IV, zakres podstawowy, poziom językowy B1+/B2

Cel ogólny lekcji:

Opisywanie, informowanie oraz udzielanie porad na temat lawin śnieżnych, ich przyczyn i skutków oraz reagowania na zagrożenie.

Cele szczegółowe lekcji:

Podstawa programowa – wariant III.1.P Język obcy nowożytny nauczany jako pierwszy (kontynuacja 1. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej – kształcenie w zakresie podstawowym)
Cele kształcenia – wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie tematów wskazanych w wymaganiach szczegółowych.
II. Rozumienie wypowiedzi. Uczeń rozumie wypowiedzi ustne o umiarkowanym stopniu złożoności, wypowiadane w naturalnym tempie, w standardowej odmianie języka, a także wypowiedzi pisemne o umiarkowanym stopniu złożoności, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń samodzielnie tworzy proste, spójne i logiczne, w miarę płynne wypowiedzi ustne oraz proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
IV. Reagowanie na wypowiedzi. Uczeń uczestniczy w rozmowie i reaguje ustnie w typowych, również w miarę złożonych sytuacjach oraz reaguje w formie prostego tekstu pisanego w typowych sytuacjach w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
V. Przetwarzanie wypowiedzi. Uczeń zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Uczeń posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:
13) świat przyrody (np. pogoda, pory roku, klimat, rośliny i zwierzęta, krajobraz, zagrożenia i ochrona środowiska naturalnego, klęski żywiołowe);
II. Uczeń rozumie wypowiedzi ustne o umiarkowanym stopniu złożoności (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, ogłoszenia, instrukcje, relacje, wywiady, dyskusje, prelekcje), wypowiadane w naturalnym tempie, w standardowej odmianie języka:
5) znajduje w wypowiedzi określone informacje;
III. Uczeń rozumie wypowiedzi pisemne o umiarkowanym stopniu złożoności (np. listy, e‑mail, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, broszury, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, rozkłady jazdy, instrukcje, komiksy, artykuły, teksty narracyjne, recenzje, wywiady, wpisy na forach i blogach, teksty literackie):
1) określa główną myśl tekstu lub fragmentu tekstu;
3) określa kontekst wypowiedzi (np. nadawcę, odbiorcę, formę tekstu, czas, miejsce, sytuację);
4) znajduje w tekście określone informacje;
7) wyciąga wnioski wynikające z informacji zawartych w tekście;
V. Uczeń tworzy proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne (np. notatkę, ogłoszenie, zaproszenie, życzenia, wiadomość, SMS, kartkę pocztową, e‑mail, historyjkę, list prywatny, życiorys, CV, list motywacyjny, wpis na blogu):
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
10) przedstawia sposób postępowania (np. udziela instrukcji, wskazówek, określa zasady);
VI. Uczeń reaguje ustnie w typowych, również w miarę złożonych sytuacjach:
3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia;
15) dostosowuje styl wypowiedzi do sytuacji.
VII. Uczeń reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, SMS, list prywatny, formularz, e‑mail, komentarz, wpis na czacie/forum) w typowych sytuacjach:
11) ostrzega, nakazuje, zakazuje, instruuje;
VIII. Uczeń przetwarza tekst ustnie lub pisemnie:
1) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, mapach, symbolach, piktogramach) lub audiowizualnych (np. filmach, reklamach);
2) przekazuje w języku obcym nowożytnym lub w języku polskim informacje sformułowane w tym języku obcym;
IX. Uczeń posiada:
1) podstawową wiedzę o krajach, społeczeństwach i kulturach społeczności, które posługują się danym językiem obcym nowożytnym oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu lokalnego, europejskiego i globalnego;
X. Uczeń dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. korzystanie ze słownika, poprawianie błędów, prowadzenie notatek, stosowanie mnemotechnik, korzystanie z tekstów kultury w języku obcym nowożytnym).
XII. Uczeń korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym (np. z encyklopedii, mediów, instrukcji obsługi), również za pomocą technologii informacyjno‑komunikacyjnych.
XIV. Uczeń posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje w zakresie wielojęzyczności;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje matematyczne oraz kompetencje w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inzynierii;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie uczenia się.

Cele zgodne ze zrewidowaną taksonomią celów Blooma, w tym minimum jeden cel z poziomu 3‑6 sfery kognitywnej, sformułowane w postaci SMART

Uczeń:

  • analizuje informacje zawarte w raporcie lawinowym;

  • wyjaśnia, w jaki sposób powstają lawiny śnieżne;

  • formułuje wskazówki dotyczące postępowania podczas lawiny.

Cele motywacyjne

Uczeń:

  • dostrzega powiązanie pomiędzy nauką języka niemieckiego, a innymi dziedzinami życia;

  • ma możliwość samodzielnej pracy nad językiem;

  • otrzymuje informację zwrotną o postępach;

  • wykorzystuje i rozwija kreatywność;

  • uczy się o sprawach, które dotyczą otaczającego go świata.

Strategie uczenia się:

  • używanie obrazu i dźwięku – wprowadzanie słów i zwrotów do kontekstu sytuacyjnego, używanie skojarzeń wzrokowych;

  • rozumienie informacji, np. czytanie tekstu tylko dla jego ogólnego zrozumienia, czytanie lub słuchanie w celu znalezienia określonych szczegółów;

  • korzystanie z różnych dodatkowych źródeł do nauki języka;

  • pokonywanie ograniczeń w mówieniu i pisaniu;

  • wykorzystywanie wskazówek niejęzykowych (wiedza ogólna).

Metody, techniki i formy pracy:

  • podająca: pogadanka, opis, wyjaśnianie;

  • aktywizująca: gry dydaktyczne, burza mózgów, metoda kuli śnieżnej, metoda lekcji odwróconej (flipped classroom), praca z mapą pojęć;

  • kognitywna: udzielanie objaśnień (wskazówek) i komentarzy;

  • programowana: z użyciem komputera, techniki multimedialne;

  • podejście komunikacyjne;

  • konstruktywizm;

  • zintegrowane nauczanie językowo‑przedmiotowe.

Formy zajęć:

  • praca indywidualna,

  • praca w parach,

  • praca w grupie,

  • praca w plenum.

Środki dydaktyczne potrzebne do realizacji lekcji:

  • komputer/laptop z podłączeniem do Internetu,

  • słowniczek,

  • tekst źródłowy,

  • multimedium: mapa pojęć,

  • zdjęcie Hansa Kammerlandera,

  • zestaw ćwiczeń interaktywnych,

  • kartki, flamastry.

Przebieg lekcji

a) Faza wprowadzająca

  • Nauczyciel wyświetla zdjęcie Hansa Kammerlandera, prosi uczniów, aby przyjrzeli się zdjęciu oraz odpowiedzieli na pytania: Wer ist auf dem Foto zu sehen? Wo befindet er sich? Wie findet ihr ihn? Was macht er beruflich?

  • Uczniowie czytają tekst z Wprowadzenia. Następnie w plenum interpretują wypowiedź Hansa Kammerlandera.

  • Jako ciekawostkę nauczyciel podaje informację, że jedna z największych lawin w Polsce, która w 1968 roku zeszła w Karkonoszach, zabiła 19 osób.

  • Podczas realizacji fazy wprowadzającej można zaproponować uczniom metodę lekcji odwróconej (flipped classroom). To uczniowie przygotowują wcześniej informacje na zagrożeń lawinowych. Aktywna rola uczniów polega na znalezieniu odpowiednich środków językowych, zapoznaniu się z zaproponowanymi przez nauczyciela informacjami przed lekcją. Podczas burzy mózgów we wstępnej fazie lekcji nauczyciel weryfikuje jedynie poprawność użytych środków językowych, ewentualnie uzupełnia brakujące informacje. Przygotowani uczniowie poradzą sobie z wprowadzeniem do tematu.

b) Faza realizacyjna

  • Nauczyciel dzieli klasę na cztery grupy: Winter/ Frühling/ Sommer/ Herbst.

  • Na tablicy nauczyciel wyświetla polecenie: Ihr plant einen Ausflug im Winter/ im Sommer/ im Frühling/ im Herbst ins Gebirge. Was solltet ihr dabei beachten? Was nehmt ihr unbedingt mit? Uczniowie przygotowują w grupach odpowiedzi, następnie tworzone są nowe grupy, w skład których wchodzi przedstawiciel każdej pory roku, uczniowie przedstawiają swoje propozycje.

  • Uczniowie czytają tekst z części Przeczytaj, wykonują polecenia do tekstu.

Uwaga: Podczas realizacji lekcji w klasie można wykorzystać metodę kuli śnieżnej. Metoda ta jest tu o tyle wskazana, że uczniowie mniej zorientowani w tematach przyrodniczo‑geograficznych będą mogli skonfrontować swoją wiedzę najpierw w parze, następnie w grupie 4‑osobowej. Po wprowadzeniu multimedium i wykonaniu pierwszego polecenia należy poprosić uczniów o przeczytanie tekstów w Übung 2. Znajdujące się tam opisy lawin uczeń powinien najpierw przeczytać samodzielnie, następnie spróbować wyjaśnić z kolegą/koleżanką, a w ostatniej fazie skonfrontować w gronie 4 osób i wspólnie rozwiązać znajdujące się tam zadanie (richtig/falsch). Należy omówić wyniki zadania i ewentualnie wyjaśnić niezrozumiałe zagadnienia.

c) Faza podsumowująca

  • Uczniowie redagują w parach wiadomość e‑mail do przyjaciela, w której zwracają uwagę na zagrożenie lawinowe w Alpach oraz udzielają wskazówek, jak zachować się w przypadku zejścia lawiny.

Praca domowa

  • Uczniowie przygotowują wypowiedź pisemną, opisaną w Aufgabe 8 w części Sprawdź się – piszą krótkie wypracowanie na temat: Experte, pass auf! Die Lawine weiß nicht, dass du ein Experte bist.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania mapy pojęć

  • Przed lekcją: Nauczyciel dzieli klasę na grupy trzyosobowe. Każda grupa wybiera 5 zwrotów z Mapy pojęć oraz przygotowuje definicje tych słów i zapisuje je na karteczkach.

  • W trakcie lekcji: Karteczki z definicjami zostają przekazane grupie obok. Uczniowie czytają na głos definicje i starają się odgadnąć pojęcie. Następnie uczniowie analizują Mapę pojęć.

  • Po lekcji: Uczniowie na podstawie słownictwa z multimedium oraz tekstu w Aufgabe 3 z części Mapa pojęć przygotowują ulotkę informacyjną dla turystów górskich. Multimedium może posłużyć także jako podstawa do przygotowania dialogów na temat zagrożeń w górach lub wywiadu z ratownikiem górskim. Uczniowie mogą zaprezentować te formy wypowiedzi na kolejnych lekcjach, także dotyczących innych tematów, np. takich jak praca, wybór zawodu.

Wykaz źródeł:

de.wikipedia.org/wiki/Lawine wspinanie.pl

Słownik