Odpowiednia ilość tlenu w tętnicach mózgowych pozwala m.in. na efektywne myślenie i uruchomienie reakcji obronnych organizmu. Dodatkowo wpływa na wysoką zdolność koncentracji i produktywność. Spadek poziomu nasycenia krwi tlenem skutkuje chwiejnością emocjonalną, błędnymi osądami i decyzjami. Czy bez tlenu, tak ważnego dla organizmów żywych, byłoby możliwe ich funkcjonowanie na Ziemi?

R1aVuxZFcHryS
Metasekwoja chińska. Tlen na Ziemi jest produkowany przez rośliny zielone w procesie fotosyntezy. Choć one same oddychają również tlenem zgromadzonym w powietrzu, to są w stanie wyprodukować go znacznie więcej, niż wynosi ich zapotrzebowanie
Źródło: Blondinrikard Fröberg, dostępny w internecie: flickr.com, licencja: CC BY-SA 2.0.
iU52QUv431_d5e234

Tlen

Jeszcze 300 lat temu uważano, że powietrze jest pierwiastkiem lub związkiem chemicznym, a nie – jak wiemy dzisiaj – mieszaniną gazów. I chociaż azot stanowi aż 78% objętości powietrza, to jednak jego wyłączna obecność w atmosferze oznaczałaby zupełny brak życia na Ziemi.

TlentlenTlen jest najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem w przyrodzie. Jego zawartość w skorupie ziemskiej wynosi prawie połowę jej masy. Wchodzi w skład głównie wody, skał, rud metali, piasku.

Jest niezbędny do życia większości organizmów – bez niego giną zwierzęta, rośliny i oczywiście jego brak dla nas również oznacza śmierć. Obniżenie zawartości tlenu w powietrzu z 21 do 15% powoduje zaburzenie pracy organizmu, a spadek poniżej 10% może prowadzić do zgonu. Co ciekawe, w 2010 r. europejscy naukowcy odkryli pierwsze większe organizmy wielokomórkowe, które nie potrzebują tlenutlentlenu do życia. Nieznane wcześniej gatunki znaleziono w osadach znajdujących się na dnie Morza Śródziemnego.

RdKWi2Yfs6goQ
Animacja objaśniająca znaczenie tlenu na Ziemi.
1
Polecenie 1

Odpowiedz na poniższe pytanie.

Co mogłoby się stać, gdyby na Ziemi zabrakło tlenu?

RiXmSXMEbKzzV
Odpowiedź: (Uzupełnij).
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Ciekawostka

Czy zawartość tlenu zmienia się wraz z wysokością? Powietrze to mieszanina gazów. Wraz ze wzrostem wysokości spada jego ciśnienie, powietrze, a co za tym idzie również tlen, staje się coraz bardziej rozrzedzone.

Przykładowo, na szczycie Mount Everestu ciśnienie powietrza spada do 1/3 wartości ciśnienia nad poziomem morza, tak samo (również do 1/3) spada ilość wdychanego przez wspinaczy tlenu.

Zmiana dostępności tlenu w zależności od wysokości

Miejsce

Wysokość nad poziomem morza

Ciśnienie powietrza na danej wysokości

Dostępność tlenu [%] w porównaniu z poziomem morza

Poziom morza

0

1010 hPa

100%

Warszawa

około 120

1000 hPa

99%

Kasprowy Wierch

1987

810 hPa

80%

Baza pod Mount Everestem

5300

540 hPa

53%

Mount Everest – szczyt

8848

340 hPa

33%

R534kymfSFJaI
Animacja wyjaśnia, czym jest aklimatyzacja i dlaczego jest ważna dla zdrowia człowieka.
Polecenie 2
RsQI9DFeEhNBa
Czym jest aklimatyzacja? Zaznacz prawidłową odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. Stopniowe przystosowanie się organizmu do nowych warunków klimatycznych., 2. Występowanie w przebiegu ewolucji gatunku, populacji prowadzącej do powstawania np. nowych ras., 3. Bezpośrednie przystosowanie się organizmu do szybko zmieniających się warunków., 4. Zachodzenie zmian biochemicznych spowodowanych obciążeniami organizmu.
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
iU52QUv431_d5e315

Tlen – otrzymywanie

Został odkryty około 1774 r. przez Anglika Josepha Priestleya (czyt. dżozefa pristleja) oraz – niezależnie – także przez Szweda, Karla Scheelego (czyt. karla schilego). W wyniku ogrzewania tlenku rtęci(II), wydzielił się gaz, a na ściankach naczynia osadziły się kropelki rtęci. Otrzymanym gazem podtrzymującym palenie był właśnie tlen.

W laboratorium otrzymuje się go m.in. podczas termicznego rozkładu manganianu(VII) potasu, rozkładu nadtlenku wodoru (w obecności katalizatora – np. MnO2, drożdży lub enzymu katalazy, który występuje w dużych ilościach w wątrobie i erytrocytach) lub podczas rozkładu wody pod działaniem prądu elektrycznego (elektrolizy wody). Przemysłowa metoda otrzymywania tlenu polega na destylacji ciekłego powietrza.

RCIjf822ZaGiz
Animacja opisuje historię odkrycia tlenu. Lektor opisuje, w jakich okolicznościach został odkryty gaz i kto jest uznany za jego odkrywcę.
Doświadczenie 1

W jaki sposób można otrzymać tlen z manganianu(VII) potasu (KMnO4) i jak go zidentyfikować?

R15tGHtGOpPpp
Problem badawczy:. Hipoteza:. Co będzie potrzebne:; Instrukcja: 1.
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

W jaki sposób można otrzymać tlen z manganianu(VII) potasu KMnO4 i jak go zidentyfikować? Zapoznaj się z opisem doświadczenia, obserwacjami i wnioskami.

Problem badawczy:

Czy z manganianu(VII) potasu można otrzymać tlen? W jaki sposób można go zidentyfikować?

Hipoteza:

Tlen można otrzymać w wyniku ogrzewania manganianu(VII) potasu, podobnie jak otrzymuje się go w wyniku termicznego rozkładu tlenku
rtęci(II). Powstały gaz zidentyfikuje się za pomocą żarzącego się łuczywka.

Co było potrzebne:

  • statyw;

  • metalowa łapa;

  • dwie probówki;

  • korek z rurką odprowadzającą;

  • krystalizator;

  • woda;

  • palnik;

  • łuczywo;

  • zapałki;

  • manganian(VII) potasu.

Instrukcja:

Do probówki wsypano kilka kryształów manganianu (VII) potasu. Wylot probówki zamknięto korkiem z rurką odprowadzającą. Drugą probówkę napełniono wodą, jej wylot zatkano palcem i umieszczono odwróconą do góry dnem w krystalizatorze napełnionym wodą. Probówkę z kryształami manganianu(VII) potasu ogrzano w płomieniu palnika. Gdy zaczął wydzielać się gaz, włożono rurkę odprowadzającą do probówki napełnionej wodą. Tlen jest bardzo słabo rozpuszczalny w wodzie. Zbiera się go do probówki odwróconej do góry dnem i wypełnionej wodą. Wówczas tlen wypiera wodę z probówki, dzięki czemu mamy pewność, że w probówce znajduje się tylko on. Po zebraniu gazu do odwróconej probówki, zamknięto ją korkiem i wyjęto. Następnie otworzono probówkę i wprowadzono do niej tlące się łuczywo.

Obserwacje:

Wydziela się bezbarwny i bezwonny gaz, który wypiera wodę z probówki. Tlące się łuczywo umieszczone w probówce z gazem zapala się jasnym płomieniem.

Wnioski:

Otrzymanym gazem jest tlen. Rozpalenie łuczywa w probówce z tlenem świadczy tym, że podtrzymuje on spalanie.

RfOvRXsUA0N12
Zestaw do zbierania tlenu do probówki
Źródło: epodręczniki.pl, licencja: CC BY-SA 3.0.
R1aVpf8zRN58P
Otrzymywanie tlenu
Źródło: Tomorrow Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Polecenie 3
RNdsIw8GeTsxl
Problem badawczy: (Uzupełnij). Hipoteza: (Uzupełnij). Co będzie potrzebne: (Uzupełnij). Opis doświadczenia chemicznego (instrukcja): (Uzupełnij). Obserwacje: (Uzupełnij). Weryfikacja hipotezy: (Uzupełnij). Wnioski: (Uzupełnij).
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Polecenie 3
RCOWNeezwXpvl
Zaznacz niepoprawne zdanie z opisanego doświadczenia. Możliwe odpowiedzi: 1. Tlen jest dobrze rozpuszczalny w wodzie., 2. Tlen zbierany był do probówki odwróconej do góry dnem i wypełnionej wodą., 3. Tlen podtrzymuje spalanie, ponieważ rozżarzone łuczywko rozpaliło się na nowo, po umieszczeniu go w probówce z tym gazem..
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Doświadczenie 2

Badanie rozkładu nadtlenku wodoru, będącego składnikiem wody utlenionej, pod wpływem drożdży.

To doświadczenie możesz również wykonać w domu pod okiem osoby dorosłej, używając naczyń kuchennych.

RC3A7N2oytNoi
Problem badawczy:. Hipoteza:. Co będzie potrzebne: ;. Instrukcja: 1.
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Zbadano rozkład nadtlenku wodoru, będącego składnikiem wody utlenionej, pod wpływem drożdży.

Problem badawczy:

Czy drożdże spożywcze umożliwiają rozkład nadtlenku wodoru, który jest składnikiem wody utlenionej? Czy zużywają się podczas reakcji? W jaki sposób można zidentyfikować gazowy produkt?

Hipoteza:

Drożdże powodują rozkład roztworu nadtlenku wodoru. Są katalizatorem reakcji. Za pomocą żarzącego się łuczywka można zidentyfikować wydzielający się gaz.

Co było potrzebne:

  • kolba stożkowa;

  • woda utleniona (3% wodny roztwór H2O2)

  • drożdże;

  • łuczywo;

  • zapałki.

Do kolby wlano wodę utlenioną, dodano łyżeczkę suchych drożdży. Po chwili włożono rozżarzone łuczywko.

Obserwacje:

Wydziela się bezbarwny i bezwonny gaz, który wypiera wodę z probówki. Tlące się łuczywo, umieszczone w probówce z gazem, zapala się jasnym płomieniem.

Wnioski:

Otrzymanym gazem jest tlen. Rozpalenie łuczywa w probówce z tlenem świadczy o tym, że podtrzymuje on spalanie. Drożdże nie uległy reakcji, spowodowały jednak jej przyspieszenie. Są więc katalizatorem reakcji rozkładu nadtlenku wodoru.

RFK8kv3GNyfkN
Produkcja tlenu przez drożdże
Źródło: epodreczniki.pl, licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Polecenie 4
RcJKnzqhEI6MK
Obserwacje: (Uzupełnij). Weryfikacja hipotezy: (Uzupełnij). Wnioski: (Uzupełnij).
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Polecenie 4
RX6DFp1jZ0Tzz
Zaznacz jaką rolę pełniły drożdże, w opisanym doświadczeniu Możliwe odpowiedzi: 1. stanowiły substrat reakcji chemicznej, 2. były katalizatorem reakcji chemicznej, 3. stanowiły substrat reakcji chemicznej i przyśpieszyły jej zajście
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
iU52QUv431_d5e494

Właściwości i zastosowanie tlenu

Tlen należy do pierwiastków bardzo rozpowszechnionych w przyrodzie. Jest niemetalem. Należy do 16. grupy i 2. okresu układu okresowego.

W górnych warstwach atmosfery, pod wpływem promieniowania ultrafioletowego, powstaje inna odmiana tlenu cząsteczkowego – ozon, niebieski gaz, którego cząsteczki są zbudowane z trzech atomów tlenu.

RNYV7H8BA5Jee
Porównanie dwuatomowej cząsteczki tlenu i trójatomowej cząsteczki ozonu
Źródło: epodręczniki.pl, licencja: CC BY-SA 3.0.
RUtmqs9JQ5ocw1
Układ okresowy pierwiastków chemicznych
Źródło: GroMar Sp. z o.o., epodreczniki.pl, licencja: CC BY-SA 3.0.
Ciekawostka

Tlen, poddany działaniu wysokiego ciśnienia, przechodzi ze stanu gazowego w ciekły.

Ciekły tlen po raz pierwszy otrzymali profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego, Zygmunt Wróblewski i Karol Olszewski, 5 kwietnia 1883 r. W tej postaci pierwiastek ten jest błękitny i wrze w temperaturze około -183°C. Jest substancją bardzo reaktywną. Używa się go np. jako utleniacza w silnikach rakietowych.

RswlmIIIzFL1y
Ciekły tlen
Tlen w stanie ciekłym
Źródło: U.S. Air Force photo/Staff Sgt. Jim Araos, dostępny w internecie: commons.wikimedia.org, domena publiczna.

Tlen znajduje szerokie zastosowanie w medycynie i różnych dziedzinach przemysłu.

R18q7v0xSLEsY1
Zastosowanie tlenu
Źródło: dostępny w internecie: epodreczniki.pl, licencja: CC BY-SA 3.0.
iU52QUv431_d5e548

Obieg tlenu w przyrodzie

Znajdujący się w powietrzu oraz rozpuszczony w wodzie, tlen ustępuje tylko azotowi pod względem obfitości wśród niezwiązanych ze sobą pierwiastków w atmosferze.

Rośliny i zwierzęta wykorzystują go do oddychania i przywracają do powietrza i wody w postaci tlenku węgla(IV) – CO2. Gaz ten jest następnie pochłaniany przez rośliny zielone i przekształcany w węglowodany w procesie fotosyntezy, do której zachodzenia niezbędne jest światło słoneczne.

Produktem ubocznym tego procesu jest ponownie tlen. Jego obieg w przyrodzie jest ściśle związany z obiegiem tlenku węgla(IV).

R1WHKEYxx8hYx1
Obieg tlenu w przyrodzie
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Należy jednak pamiętać, że tlen jest wykorzystywany w szeregu innych procesów, np. spalaniu, procesach utleniania, reakcjach rozkładu oraz w wielu innych cyklach biogeochemicznych.

Ciekawostka

Chociaż ryby oddychają pod wodą, to wciąż oddychają tlenem. Ich skrzela pobierają tlen z wody.

RCDfKelAz6Mr2
Błazenki w oceanie
Źródło: dostępny w internecie: www.pexels.com, domena publiczna.
1
11
Polecenie 5

Przeprowadź doświadczenie w wirtualnym laboratorium chemicznym polegające na otrzymaniu tlenu w wyniku katalitycznego rozkładu wody utlenionej, czyli wodnego roztworu nadtlenku wodoru o stężeniu 6%. Następnie zbadaj reaktywność tlenu względem wybranych pierwiastków. Rozwiąż problem badawczy i zweryfikuj hipotezę. W formularzu zapisz obserwacje, a następnie sformułuj wnioski.

R1MZvOWrSBSTF
Opis znajduje się w trybie dostępności.
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1ZiRlK5NEn6W
Otrzymywanie tlenu w wyniku katalitycznego rozkładu wody utlenionej. Problem badawczy: Czy podczas działania tlenkiem manganu(IV) na wodę utlenioną otrzymamy tlen? Hipoteza: (Uzupełnij) Co będzie potrzebne: (Uzupełnij) Instrukcja: (Uzupełnij) Obserwacje: (Uzupełnij) Wnioski: (Uzupełnij).
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Zapoznaj się z opisem doświadczenia w wirtualnym laboratorium chemicznym polegającego na otrzymaniu tlenu w wyniku katalitycznego rozkładu wody utlenionej, czyli wodnego roztworu nadtlenku wodoru o stężeniu 6%, a następnie z eksperymentami pozwalającymi na zbadanie reaktywności tlenu względem wybranych pierwiastków. Zapoznaj się z problemem badawczym i zweryfikowaną hipotezą, obserwacjami i wnioskami.

Temat:
Otrzymywanie tlenu w wyniku katalitycznego rozkładu wody utlenionej.

Problem badawczy:
Czy podczas działania tlenkiem manganu(IV) na 6% roztwór nadtlenku wodoru otrzymamy tlen?

Hipoteza:
Na przykład: Działając tlenkiem manganu(IV) na 6% roztwór nadtlenku wodoru (dioksydanu), otrzymamy tlen.

Sprzęt laboratoryjny:

  • statyw z probówką z korkiem i rurką odprowadzającą;

  • krystalizator;

  • probówka;

  • drewniane łuczywo;

  • zapałki;

  • pipeta Pasteura;

  • łyżeczka.

Odczynniki chemiczne:

  • wodny roztwór nadtlenku wodoru o stężeniu 6%;

  • tlenek manganu(IV).

Przebieg eksperymentu

  1. Za pomocą pipety należy wlać do probówki około 2 cm3 wody utlenionej.

  2. Następnie należy umieścić probówkę w statywie i dodać za pomocą łyżeczki niewielką ilość tlenku manganu(IV).

  3. Należy szybko zamknąć probówkę korkiem z rurką odprowadzającą, umieszczoną w probówce odwróconej do góry dnem i wypełnionej wodą.

  4. Do probówki z zebranym gazem należy wprowadzić rozżarzone łuczywo drewniane.

Obserwacje:
Po dodaniu do roztworu nadtlenku wodoru niewielkiej ilości tlenku manganu(IV) zawartość probówki zaczyna się intensywnie pienić, co spowodowane jest powstawaniem gazu. Probówka ogrzewa się a nad nią unosi się para. Natomiast w probówce umieszczonej w krystalizatorze zbiera się bezbarwny i bezwonny gaz, który wypiera wodę z probówki. Rozżarzone łuczywo umieszczone w probówce powoduje rozbłysk w jej wnętrzu, przy dnie łuczywo pali się intensywnym płomieniem.

Wyniki:
Otrzymanym gazem jest tlen. Świadczy o tym rozpalenie się łuczywa w probówce wypełnionej gazem. Intensywny płomień na dnie probówki może wskazywać, że otrzymany gaz ma gęstość większą od powietrza i podtrzymuje spalanie (łuczywo wyraźnie płonie).

Woda utleniona rozkłada się do tlenu i wody. Tlenek manganu(IV) nie został zużyty podczas doświadczenia. Jest zatem katalizatorem reakcji rozkładu wody utlenionej, czyli ją przyspiesza. Zaszła reakcja opisana poniższym równaniem:

2H2O2→MnO2O2↑+2H2O

Wnioski:
Hipoteza została potwierdzona.
lub
Hipoteza nie została potwierdzona.

Następnie zapoznaj się z opisem doświadczenia w wirtualnym laboratorium chemicznym polegającego na badaniu właściwości chemicznych tlenu przez spalanie w tlenie różnych pierwiastków chemicznych. Zapoznaj się z problemem badawczym i zweryfikowaną hipotezą, obserwacjami i wnioskami.

Temat:
Badanie właściwości chemicznych tlenu.

Problem badawczy:
Jak przebiega proces spalania (utleniania) poszczególnych pierwiastków chemicznych?

Hipoteza:
Na przykład: Wynikami spalania magnezu, węgla, siarki i sodu są tlenki tych pierwiastków chemicznych.

Sprzęt laboratoryjny:

  • palnik;

  • łyżka laboratoryjna do spalań;

  • zapałki;

  • bibuła;

  • pęseta.

Odczynniki chemiczne:

  • magnez;

  • węgiel;

  • siarka;

  • sód.

Przebieg eksperymentu:

  1. Za pomocą zapałki należy rozpalić płomień nad palnikiem.

  2. W przypadku sodu należy go najpierw chwycić pęsetą i odsączyć za pomocą bibuły.

  3. Następnie należy nałożyć na łyżeczkę porcję wybranego pierwiastka chemicznego.

  4. Należy umieścić łyżeczkę z odczynnikiem nad płomieniem palnika.

Obserwacje:
Umieszczony na łyżeczce pierwiastek chemiczny spala się, produkując światło oraz ciepło.
Magnez spala się białym, jaskrawym płomieniem, a na łyżce do spaleń pozostaje białawe ciało stałe.
Węgiel spala się, wytwarzając pomarańczowy płomień oraz czarny dym.
Spalaniu siarki towarzyszy niebieski płomień.
Sód pali się jasnym, pomarańczowo‑żółtym płomieniem.

Wyniki:
Zbadane pierwiastki chemiczne podczas spalania w tlenie reagują z nim, tworząc tlenki i generując światło i ciepło.

Spalanie magnezu prowadzi do powstania tlenku magnezu zgodnie z poniższym równaniem:
2Mg+O2→2MgO

Spalanie węgla prowadzi do powstania tlenku węgla(IV) zgodnie z poniższym równaniem:
C+O2→CO2

W wyniku spalania siarki powstaje tlenek siarki(IV), co opisuje poniższe równanie:
S+O2→SO2

Spalanie sodu prowadzi do powstania ditlenku disodu (nadtlenku sodu) oraz tlenku sodu zgodnie z poniższymi równaniami:
2Na+O2→Na2O2 4Na+O2→2Na2O

Wnioski:
Hipoteza została potwierdzona.
lub
Hipoteza nie została potwierdzona.

Polecenie 6
Rbd0IAWHycZk0
Uzupełnij poniższe zdanie, wybierając prawidłowe słowo spośród podanych. Podczas rozkładu wody utlenionej, zamiast tlenku manganu(cztery) można zastosować również drożdże. Spełniają one taką samą rolę jak tlenek manganu(cztery). Są inhibitorem/substratem/produktem/ katalizatorem reakcji rozkładu wody utlenionej.
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Polecenie 7
RxNloSNMaH6OK
Które z poniższych równań przedstawia katalityczny rozkład wody utlenionej? Wybierz prawidłową odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. dwa H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, M n O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, powyżej, strzałka w prawo, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, plus, dwa H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 2. dwa H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, dwa H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 3. H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, M n O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, powyżej, strzałka w prawo, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, dwa H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 4. H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, dwa H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Podczas wprowadzania rozżarzonego łuczywa do probówki wypełnionej tlenem wyraźny rozbłysk można było zaobserwować w jej wnętrzu. Odpowiedz, o czym świadczy to zjawisko.

R1Mtxh6Ru1fbi
(Uzupełnij).
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Podsumowanie

  • Tlen jest gazem bezbarwnym, bezwonnym, słabo rozpuszczalnym w wodzie, bardzo aktywnym chemicznie.

  • Tworzy najczęściej cząsteczki dwuatomowe, w których atomy połączone są ze sobą wiązaniem kowalencyjnym niespolaryzowanym.

  • Stanowi zwykle około 21% objętościowych powietrza.

  • Można go otrzymać między innymi w wyniku termicznego rozkładu manganianu(VII) potasu lub katalitycznego rozkładu nadtlenku wodoru.

  • Tlen jest gazem podtrzymującym spalanie.

  • Znajduje szerokie zastosowanie w medycynie i różnych dziedzinach przemysłu.

Słownik

tlen
tlen

(O, łac. oxygenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 8; niemetal z grupy tlenowców w układzie okresowym.

aklimatyzacja
aklimatyzacja

(łac. ad „do”, clima, ˜atis „klimat”), całokształt procesów fizjologiczno‑biochemicznych i zmian morfologicznych, będących wyrazem zdolności przystosowania się organizmu roślinnego lub zwierzęcego do zmieniających się warunków środowiska, gł. warunków klimatycznych

woda utleniona
woda utleniona

trzyprocentowy roztwór wodny nadtlenku wodoru H2O2; stosowana do odkażania ran

manganian(VII) potasu, KMnO4
manganian(VII) potasu, KMnO4

nieorganiczny związek chemiczny, sól potasowa kwasu manganowego(VII)

iU52QUv431_d5e897
bg‑gold

Notatnik

R17TY7A3VUjRk
(Uzupełnij).
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.