Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Pobierz materiał do EPUB Pobierz materiał do MOBI Zaloguj się aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby udostępnić materiał Dodaj całą stronę do teczki

SCENARIUSZ LEKCJI

III ETAP EDUKACYJNY

Temat: Drgania

TREŚCI KSZTAŁCENIA

  • Fizyka, III etap edukacyjny, 6.3: opisuje mechanizm przekazywania drgań z jednego punktu ośrodka do drugiego w przypadku fal na napiętej linie i fal dźwiękowych w powietrzu;

Dodatkowe wymagania szczegółowe Podstawy programowej, które można realizować przy pomocy danego pakietu zasobów:

  • Fizyka, III etap edukacyjny, 6.1: opisuje ruch wahadła matematycznego i ciężarka na sprężynie oraz analizuje przemiany energii w tych ruchach;

  • Fizyka, III etap edukacyjny, 6.5: opisuje mechanizm wytwarzania dźwięku w instrumentach muzycznych;

CELE ZOPERACJONALIZOWANE:

Uczeń:

  • definiuje pojęcie drgania,

  • wie, jak powstaje fala mechaniczna,

  • rozumie na jakiej zasadzie zachodzi przenoszenie drgań,

  • wie, co to są drgania mechaniczne i od czego zależą,

  • zna skutki oddziaływania drgań na człowieka,

  • wie, co może być źródłem drgań.

NABYWANE UMIEJĘTNOŚCI:

Uczeń:

  • umie wykazać za pomocą prostego doświadczenia na jakiej zasadzie zachodzi przenoszenie drgań

  • potrafi rozwiązywać zadania i problemy dotyczące drgań

Etapy lekcji

Nauczany przedmiot

Kompetencje kluczowe

Sposób realizacji

Środki dydaktyczne

Metody nauczania

Formy pracy

Etap wstępny

Fizyka

porozumiewanie się w języku ojczystym; myślenie matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo‑techniczne; umiejętność uczenia się; świadomość i ekspresja kulturalna

Zapoznanie uczniów z tematem oraz celem lekcji.

Przypomnienie wiadomości na temat ruchu drgającego.

podające: pogadanka

zbiorowa, jednolita

Etap realizacji

Fizyka

myślenie matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo – techniczne; umiejętność uczenia się

Nauczyciel odtwarza film samouczek.

film samouczek (zasób nr 1)

eksponujące:

film (samouczek)

zbiorowa (grupowa) jednolita

Fizyka

myślenie matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo – techniczne; umiejętność uczenia się.

Nauczyciel odtwarza film.

Uczniowie zapoznają się z mechanizmem przekazywania drgań.

film (zasób nr 2)

metody praktyczne: ćwiczenia przedmiotowe

zbiorowa (grupowa) jednolita

Fizyka

myślenie matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo – techniczne; umiejętność uczenia się.

Wykonanie doświadczenia.

Nauczyciel pomaga uczniom w przeprowadzeniu doświadczenia.

załącznik nr 1 do scenariusza.

praktyczne:

ćwiczenia laboratoryjne

zbiorowa (grupowa) jednolita

Fizyka

porozumiewanie się w języku ojczystym; myślenie matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo – techniczne; umiejętność uczenia się; świadomość i ekspresja kulturalna

Dyskusja na temat:

Jak wpływ na życie człowieka ma mechanizm przekazywania drgań?

Uczniowie wyszukują informacje na powyższy temat w różnych źródłach.

komputer, internet

problemowa: aktywizująca: panelowa

zbiorowa, jednolita

Etap podsumowujący

Fizyka

Podsumowanie lekcji.

podająca: pogadanka

*propozycja dla uczniów szczególnie uzdolnionych

Fizyka

myślenie matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo - techniczne

Chętni uczniowie mogą przygotować animację przedstawiającą przekazywania drgań przez telefon komórkowy na wybranych przez siebie przykładach.

praktyczna: ćwiczenia przedmiotowe

indywidualna, zróżnicowana

ZAŁĄCZNIKI DO SCENARIUSZA

ZAŁĄCZNIK NR 1 – INSTRUKCJA PRZEPROWADZENIA DOŚWIADCZENIA

FALE W NACIĄGNIĘTYM SZNURKU. ROZCHODZENIE SIĘ DŹWIĘKU. IMPULS.

Doświadczenie 1

Fale w naciągniętym sznurku.

Rozciągnij długi sznur na podłodze. Dwóch uczniów przytrzymuje końce sznura, jeden z nich przesuwa swój koniec na boki z prawej na lewą i odwrotnie.

Obserwacja:

Rozchodzenie się drgań w sznurze, powstanie fali na całej długości sznura.

Wniosek:

Pobudzenie cząsteczek ośrodka do drgań, przez zaburzenie tego ośrodka.

Doświadczenie 2

Źródła dźwięku.

Uderz młoteczkiem w widełki stroikowe, a następnie odwróć je i włóż ich końce do naczynia z wodą.

Obserwacja :

Pobudzone do drgań widełki wydały cichy, ale czysty dźwięk. Po włożeniu do naczynia z wodą , oznaki drgań stały się widoczne w postaci fal.

Wniosek :

Źródłem dźwięku jest ciało drgające. Drgania rozchodzą się dzięki zderzeniom cząsteczek tworząc fale.

Doświadczenie 3

Włącz radio, a na głośniku umieść ziarenka ryżu. Następnie zmieniaj natężenie dźwięku.

Obserwacja:

Powstała dzięki drganiom fala dźwiękowa, powoduje podskoczenie ziarenek. ( drgania błony rozciągniętej na głośniku) Dźwięk , czyli drgania można „zobaczyć”.

Wniosek :

Źródłem dźwięku jest ciało drgające.

Doświadczenie 4

Butelkowe organy.

Wlej do butelki różne ilości wody. Delikatnie dmuchaj nad wylotem każdej butelki, tak aby został wytworzony dźwięk. Wyjaśnij w jaki sposób on powstaje oraz jak zależy jego wysokość od poziomu wody.

Obserwacja :

Powstają dźwięki głośne, ciche, wysokie, niskie w zależności od ilości wody w butelkach. Im więcej wody tym dźwięk jest niższy.

Wniosek:

Wysokość dźwięku zależy od częstotliwości drgań. Dźwięki niższe mają mniejszą liczbę drgań niż wyższe. Dźwięk wytwarza drgające powietrze.

Wniosek:

Dźwięki wytwarzane przez drgającą łyżeczkę nie rozpraszają się w powietrzu, a są przewodzone przez sznurek i palce do przewodu słuchowego, uderzając w błonę bębenkową.

Doświadczenie 5

Rozchodzenie się dźwięków.

Śpiewające kieliszki.

Do 3 kieliszków wlej różne ilości wody. Palcami jednej ręki przyciskaj stopkę kieliszka do stołu. Zmocz w wodzie palec wskazujący drugiej ręki i wódź nim wokół, delikatnie trąc o brzeg każdego kieliszka.

Obserwacja:

Podczas wodzenia palcem po brzegu kieliszków słyszalny jest głośny dźwięk, którego wysokość zależy od ilości wody. Im więcej wody tym dźwięk jest niższy.

Wniosek:

Podczas tarcia palcem o brzeg kieliszka szkło zaczyna drżeć i wprawia w drżenie powietrze. Powstające fale dźwiękowe odbijają się od powierzchni wody i docierają do nas.

Zastosowanie:

Rozchodzenie się dźwięku nad jeziorem.

Doświadczenie 6

Przyłóż jedno ucho do blatu stołu, a drugie zasłoń dokładnie dłonią. Zapukaj w blat stołu od spodu i powiedz co słyszałeś. Czy fale akustyczne mogą rozchodzić się także w innych ośrodkach niż powietrze?

Obserwacja:

Blat stołu przenosi dźwięki.

Wniosek:

Dźwięki rozchodzą się w powietrzu, w ciele stałym, ciekłym.

Doświadczenie 7

Jeden z uczniów siedzący przy stoliku uderza łyżeczką w szklankę. Pozostali uczniowie chodzą dookoła niego w tej samej odległości. Co zauważyliście?

Obserwacja :

Wszyscy uczniowie słyszą dźwięk.

Wniosek:

Dźwięk rozchodzi się we wszystkich kierunkach z jednakową mocą.

R5LqGYnXunIZn

Pobierz załącznik

Plik DOC o rozmiarze 103.50 KB w języku polskim
RHEsx3oVGPeua

Pobierz załącznik

Plik ODT o rozmiarze 85.39 KB w języku polskim
R1Pf7KpDcRqn3
Aplikacje dostępne w
Pobierz aplikację ZPE - Zintegrowana Platforma Edukacyjna na androida