R1LTXMKOPLUAO
Ilustracja przedstawia dwie młode kobiety. Stojąca po lewej stronie jest młoda, ma długie jasne włosy, duże oczy i prosty nos. Jej głowę zdobi wieniec laurowy. Ubrana jest w  powiewną szatę. W dłoniach trzyma nieduży instrument strunowy. Druga kobieta jest odwrócona od pierwszej; ukazany jest jej prawy profil. Ma bardzo ciemne włosy przepasane ozdobną złotą przepaską. Biała suknia zsunięta z ramienia ukazuje jej piersi. Kobieta w  prawej dłoni trzyma rysik, a w lewej tabliczkę z rysunkiem wyobrażającym skrzydlatą postać. Tło stanowi postać odwróconego tyłem amorka.

Spuścizna literacka starożytnych Rzymian

Alegoria muzyki i malarstwa, Ludwig Mayer, XIX w. 
Źródło: dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ludwig_Mayer_-_Allegorie_auf_Musik_und_Malerei_-_3562_-_Kunsthistorisches_Museum.jpg (zmodyfikowana), licencja: CC BY-SA 4.0.

Exercendo discimusexercendo discimus Exercendo discimus: Przećwicz to!

R1E917F5KQ57E
Ćwiczenie 1
Wybierz z listy poprawne dokończenie zdania: "W „Annales" Tacyt opisuje głównie: Możliwe odpowiedzi: 1. wydarzenia rozgrywające się w Rzymie., 2. życie mieszkańców prowincji., 3. życie mieszkańców Neapolu.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R13DJ23749EMV1
Ćwiczenie 2
Łacińskie wyrazy związane z historią umieść w tabeli pod ich polskimi odpowiednikami
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 3

Zapoznaj się z treścią  wierszy. Zdecyduj, który z nich to jedna z pieśni Horacego w przekładzie Stefana Gołębiowskiego. Drugim jest renesansowy utwór Jana Kochanowskiego. Wymień podobieństwa i różnice obu utworów.

Oba wiersze znajdują się w zasobach lektur I Liceum Ogólnokształcącego im. Króla Kazimierza Wielkiego w Bochni. Wiersze dostępne są pod linkiem: http://matecznik.npr.pl/lektury1/ [dostęp: 29.09.2021].

RXZQP6D1V1LB9
Patrzaj, jako śnieg po górach się bieli, Wiatry z północy wstają, Jeziora się ścinają, Żorawie, czując zimę, precz lecieli. Nam nie lza, jedno patrzać też swej rzeczy: Niechaj drew do komina, Na stół przynoszą wina, Ostatek niechaj Bóg ma na swej pieczy! Przypadków dalszych żaden z nas nie zgadnie: I prózno myślić o tym, Co z nami będzie potym; W godzinie wszystko Bóg wywróci snadnie. Krótki wiek długiej nadzieje nie lubi. Niechaj nie schodzi cało, Coć się do rąk dostało; Za to, co ma być, żaden ci nie ślubi. Jeleniom nowe rogi wyrastają; Nam, gdy raz młodość minie, Już na wiek wiekom ginie,. Spójrz na szczyt Sorakte w białej szacie, las konary pod śniegiem ugina, rzeki ostrym mrozem ścięte stanęły, idzie zima. Ziąb dotkliwy, drew dorzuć do ognia i, Taliarchu, amforę wydobądź czteroletniego Sabina. Resztę pozostaw bogom, którzy srogie wiatry, kiedy zechcą, poskramiają na morzu wzburzonym, że czarne cyprysy nie drgną ani stare jesiony. Nie czas pytać o jutro niepewne, więc cokolwiek los niesie łaskawy, przyjmij ze szczerą ochotą i nie stroń od zabawy, póki lata zielone nie znają siwizny. Marsowe Pole, place nawiedzaj, a w porze zmierzchu. (Uzupełnij).
Źródło: online-skills, dostępny w internecie: http://matecznik.npr.pl/lektury1/ [dostęp 29.09.2021], licencja: CC BY 3.0.
R97626H1FAERP
Ćwiczenie 4
Do imienia rzymskiego poety dopasuj odpowiednie określenie. Horacy Możliwe odpowiedzi: 1. pisał pieśni liryczne, 2. tworzył elegie miłosne, 3. twórca rzymskiej satyry, 4. autor eposu „Eneida” Wergiliusz Możliwe odpowiedzi: 1. pisał pieśni liryczne, 2. tworzył elegie miłosne, 3. twórca rzymskiej satyry, 4. autor eposu „Eneida” Owidiusz Możliwe odpowiedzi: 1. pisał pieśni liryczne, 2. tworzył elegie miłosne, 3. twórca rzymskiej satyry, 4. autor eposu „Eneida” Licyniusz Możliwe odpowiedzi: 1. pisał pieśni liryczne, 2. tworzył elegie miłosne, 3. twórca rzymskiej satyry, 4. autor eposu „Eneida”. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1MOVB476ADHN
Ćwiczenie 5
„(…) Bo cóż jest osobliwszego jak to, że młodziutki chłopak, który żadnego urzędu nie sprawował, w ciężkich dla rzeczypospolitej chwilach zaciągnął wojsko? Pompejusz to uczynił. Że stanął na jego czele? A tak się stało. Że jako naczelny wódz prowadził zwycięską wojnę? A tak było. Co równie sprzecznego ze zwyczajem, jak powierzenie naczelnego dowództwa nad wojskiem całkiem młodemu człowiekowi, który ze względu na wiek daleki jest jeszcze od godności senatorskiej, jak oddanie mu w ręce Sycylii i Afryki i zlecenie wojny na tych ziemiach? (…)”
RBZSKEP3K7ZZP
Ćwiczenie 6
Zaznacz prawidłowe zdania, które opisują filozofię Cycerona: Możliwe odpowiedzi: 1. Cyceron był eklektykiem., 2. Duży wpływ na myśl filozoficzną Cycerona miały sceptycyzm i stoicyzm., 3. Cyceron był epikurejczykiem. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
1
R1HZJ17PJPTBK
Ćwiczenie 7
Wysłuchaj nagrania abstraktu, ułóż do niego pytania i zadaj je koledze.
31
Ćwiczenie 8

Zapoznaj się z obrazem i wskaż w postaci Eneasza cechy, które świadczą o tym, że jest bohaterem eposu.

Zapoznaj się z opisem obrazu i wymień cechy postaci Eneasza, które świadczą o tym, że jest bohaterem eposu.

R1NJ4GE1UE3FX
Ucieczka Eneasza z Troi, Federico Barocci, XVI w. Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna

Słownik łacińsko‑polski

annales, -ium   m
annales, -ium   m

roczniki, kroniki

exercendo discimus 
exercendo discimus 

uczymy się ćwicząc, uczymy się dzięki ćwiczeniom

historia, -ae  f
historia, -ae  f

historia, opis, dzieje

imperator, -oris m
imperator, -oris m

cesarz, wódz

populus, -i  m
populus, -i  m

lud

res gestae f; pl
res gestae f; pl

czyny, dzieje

res publica f
res publica f

sprawa publiczna, republika, państwo

scriptor, -oris m
scriptor, -oris m

pisarz

senatus,-us m
senatus,-us m

senat, zgromadzenie

Słownik pojęć

cynizm
cynizm

powstała w V w. p.n.e. szkoła filozoficzna; jej przedstawicielem był Diogenes z Synopy. Głównym założeniem cyników było dążenie do szczęścia i cnoty poprzez życie w zgodzie z naturą i radykalne ograniczenie potrzeb, pogarda dla konwencjonalnych wartości i konwencji społecznych. Za najwyższą wartość uważali  wewnętrzną wolność i niezależność.

eklektyzm
eklektyzm

kierunek polegający na łączeniu różnych koncepcji, teorii i idei z różnych szkół myślenia, aby stworzyć bardziej wszechstronny system wiedzy.

epikureizm
epikureizm

kierunek filozoficzny zapoczątkowany przez Epikura w IV w. p.n.e. Według epikurejczyków głównym celem  życia było osiągnięcie szczęścia poprzez przyjemność i unikanie cierpienia.

Pole Marsowe
Pole Marsowe

rozległa równina na lewym brzegu Tybru, służąca w okresie republiki za  miejsce zebrań ludowych, przeglądów wojsk i ćwiczeń wojskowych. Za czasów cesarstwa teren ten został włączony w obręb murów miejskich i zabudowany monumentalnymi budowlami. 

Sabin
Sabin

wino sabińskie, pochodzące z ziem Sabinów, górzystego regionu na północny wschód od Rzymu, gdzie Horacy miał swoją wiejską posiadłość. Sabin należał do win prostych, wiejskich, umiarkowanie szlachetnych, zdecydowanie nie do najdroższych.

Sorakte
Sorakte

samotna góra w pobliżu starożytnego Rzymu, położona około 45 km na północ od miasta, nad rzeką Tyber. 

stoicyzm
stoicyzm

grecka szkoła filozoficzna powstała w IV w. p.n.e.; jej twórcą był Zenon z Kition. Według stoików szczęście osiąga się poprzez życie zgodne z rozumem i naturą, akceptację tego, czego nie można zmienić, oraz opanowanie emocji.

sceptycyzm
sceptycyzm

powstała w IV/III w. p.n.e. szkoła filozoficzna. Jej przedstawiciele (Pyrron z Elidy) głosili kwestionowanie wiedzy absolutnej i uzasadnionej, przyjmowanej na podstawie autorytetu. Według sceptyków droga do osiągnięcia spokoju ducha wiedzie poprzez powstrzymanie się od kategorycznych sądów.