Scenariusz zajęć

II etap edukacyjny, język polski

Temat: Filmowa opowieść o losach uzdolnionego chłopca

Treści kształcenia:

II. Analiza i interpretacja tekstów kultury. Uczeń zna teksty literackie i inne teksty kultury wskazane przez nauczyciela.

2. Analiza. Uczeń:

9) omawia akcję, wyodrębnia wątki i wydarzenia.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • Potrafi omówić akcję filmu: miejsce, czas, poszczególne fazy,

  • Umie określić bohatera dzieła filmowego,

  • Potrafi scharakteryzować postać literacką i filmową,

  • Przedstawia wydarzenia, określa ich rolę w rozwoju akcji,

  • Odtwarza przebieg wydarzeń w postaci planu,

  • Wskazuje zawiązanie akcji, rozwinięcie i zakończenie oraz punkty zwrotne,

  • Umie przedstawić plan wydarzeń dzieła filmowego.

Nabywane umiejętności:

  • Znajomości elementów dramaturgicznych dzieła filmowego: bohaterów, bohatera głównego, dynamiki akcji, wątków,

  • Rozumienia pojęcia wątku: wątek główny i poboczny,

  • Znajomości konstrukcji filmu historycznego,

  • Tworzenia ruchomych obrazów i dźwięków,

  • Nabywania kompetencji w zakresie świadomego odbioru dzieła filmowego,

  • Kształcenia umiejętności formułowania własnych opinii na temat dzieła filmowego.

Kompetencje kluczowe:

  • Porozumiewanie się w języku ojczystym,

  • Umiejętność uczenia się

  • Świadomość i ekspresja kulturalna.

Środki dydaktyczne:

  • Film „Historia żółtej ciżemki”Indeks górny 1,

  • Plansze (arkusze bristolu), pisaki,

  • Zasób multimedialny: film „Co to jest scenariusz?”,

  • Sprzęt multimedialny: komputer, projektor multimedialny, tablica interaktywna,

  • Plansze z hasłami (kartki).

Metody nauczania:

  • Podająca: wyjaśnienie,

  • Problemowa: rozmowa kierowana,

  • Aktywizująca: dyskusja dydaktyczna,

  • Eksponująca: film,

  • Praktyczne: ćwiczenia przedmiotowe.

Formy pracy:

  • Zbiorowa,

  • Indywidualna jednolita,

  • Grupowa zróżnicowana.

Przebieg zajęć:

Etap przygotowawczy

Organizacja zajęć wymaga od uczniów znajomości ekranizacji powieści Janiny Domańskiej, dlatego przed zaplanowaniem i realizacją lekcji nauczyciel umożliwia uczniom projekcję filmu „Historia żółtej ciżemki”. Dzieci powinny zwrócić uwagę na następujące kwestie:

  • Bohaterowie filmu: miejsce i czas, w jakim żyją, czy są to postaci fantastyczne, czy realistyczne;

  • Wydarzenie rozpoczynające akcję;

  • Sceneria, w jakiej rozgrywają się wydarzenia;

  • Reżyseria, odtwórcy głównych ról.

Etap wstępny

Nauczyciel wita się z uczniami. Po dokonaniu czynności porządkowych nawiązuje do projekcji filmu, zachęcając uczniów do podzielenia się wrażeniami na temat ekranizacji. Podczas wypowiedzi dzieci nie komentuje ich spostrzeżeń i uwag. Prosi natomiast o krótkie przypomnienie przebiegu wydarzeń akcji filmowej. Następnie zapoznaje klasę z tematem zajęć: pyta uczniów, czy domyślają się, o kim jest w nim mowa; czy określenie „uzdolniony chłopiec” może dotyczyć głównego bohatera „Historii żółtej ciżemki” – jeśli tak, to dlaczego. Dzieci pokrótce charakteryzują Wawrzka, relacjonują jego losy.

Prowadzący zajęcia prosi, by uczniowie zastanowili się, w jaki sposób film przedstawia historię chłopca. Krótko przypomina, że ten środek przekazu opowiada wydarzenia przy pomocy ruchomych obrazów i dźwięków; przytacza pojęcia: scenariusz, narracja filmowa, fabuła. Następnie proponuje obejrzenie filmu z zasobu multimedialnego – wywiadu z reżyserem Juliuszem Machulskim, który wyjaśnia, czym jest scenariusz i co buduje narrację w filmie.

Po emisji materiału zachęca uczniów do komentarzy wypowiedzi Machulskiego. Kieruje rozmową tak, by w dalszej jej części dzieci wskazały elementy konstrukcji dramaturgicznej dzieła filmowego. W tym celu wypisuje na tablicy następujące pojęcia:

  • Bohater indywidualny lub zbiorowy,

  • Dynamika akcji,

  • Organizowanie treści w temacie wiodącym i wątkach pobocznych.

Następnie uczniowie zapisują do zeszytów samodzielne wyjaśnienia haseł obecnych na tablicy. Po zakończeniu pracy kilkoro chętnych odczytuje swoje notatki; pozostali weryfikują ich informacje oraz zapisy, których sami dokonali.

Etap realizacji

Nauczyciel proponuje pracę w grupach, z których każda zajmie się innym elementem opowiedzianej historii. Uczniowie tworzą spośród siebie pięć zespołów: otrzymują planszę papierową i pisaki.

Zadaniem każdej grupy jest wykonanie planszy/plakatu z następującymi informacjami:

  • Grupa 1: Bohaterowie filmu: główni i drugoplanowi, postacie historyczne,

  • Grupa 2: Czas i miejsca, w których rozgrywają się wydarzenia (tło historyczne),

  • Grupa 3: Historia Wawrzka,

  • Grupa 4: Przebieg wydarzeń według fabuły filmowej,

  • Grupa 5: Twórcy filmu, jego obsada.

Uczniowie mogą podczas pracy korzystać z pomocy nauczyciela, konsultować z nim swoje pomysły na wykonanie tego zadania.

Po zakończeniu pracy grupy prezentują wyniki: wieszają plansze na tablicy, ich przedstawiciele opisują wykonane zadanie. Uczniowie z innych zespołów mogą zgłaszać ewentualne uwagi lub uzupełniać informacje. Nauczyciel może zadawać pytania pomocnicze, np.:

  • W jaki sposób pierwszy raz w filmie pojawiają się Wawrzek i Czarny Rafał?

  • Jak twórcy filmu informują o epoce, w której rozgrywa się akcja? Skąd mamy informacje, o tym, w jakich czasach rozgrywa się akcja filmu?

  • Jakie wydarzenia wiążą się z głównym bohaterem, a które dotyczą bohaterów drugoplanowych?

Na zakończenie analizy dzieła filmowego nauczyciel wyjaśnia pojęcie wątku. Uczniowie powinni zanotować definicję w zeszytach.

Etap końcowy

Nauczyciel pyta uczniów: „Na czym polega opowiadanie historii w dziele filmowym?”.

Ponownie wyjaśnia konstrukcję wątku fabularnego; rozdaje następnie grupom plansze z wypisanym hasłem:

  • Wątek Wawrzka,

  • Wątek Wita Stwosza,

  • Wątek Czarnego Rafała,

  • Wątek gospodarza, opiekuna Wawrzka,

  • Wątek Fronka, wędrownego kuglarza.

Wyjaśnia zadanie: „Wypunktujcie kolejno wydarzenia związane z tymi postaciami”. Uczniowie przystępują do pracy: po jej zakończeniu odczytują plan wydarzeń. Nauczyciel jeszcze raz podkreśla, że wypisane przez nich punkty akcji związane z konkretnymi postaciami tworzą wątek opowieści.

Na zakończenie prowadzący zajęcia zadaje pracę domową:

Stwórz kilkuzdaniową wypowiedź na temat: „Film Historia żółtej ciżemki podobał mi się/nie podobał mi się, ponieważ…”. Postaraj się uzasadnić swoje zdanie.


  1. Proponowane źródło: Historia żółtej ciżemki, reż. Sylwester Chęciński, film DVD, wydany w ramach „Platynowej kolekcji polskiego kina” przez SF Iluzjon, w dystrybucji MediaWay, w 2004 r.

RS7JXG2zBMxKn

Pobierz załącznik

Plik ODT o rozmiarze 86.71 KB w języku polskim
RKHnkuq7LcjrQ

Pobierz załącznik

Plik DOC o rozmiarze 102.50 KB w języku polskim
R1Pf7KpDcRqn3